Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Salomon erregearen meategiak, H.R. Haggard / Aintzane Ibarzabal (Elkar, 1992
)
eu
Era horretan eman genituen hamar minutu edo gehiago hilobietako isiltasunaren laino artean, baina bagenekien zortzi mila begi pare adi-adi begira genituela.
es
En esta postura esperamos durante diez minutos o m?s, en medio de un silencio absoluto, conscientes de ser el objeto de la mirada concentrada de ocho mil pares de ojos.
fr
Nous attend?mes ainsi pendant dix minutes au milieu d'un silence de mort, mais avec la conscience d'?tre le point de mire de huit mille paires d'yeux.
en
So we waited for ten minutes or more in the midst of a dead silence, but conscious that we were the object of the concentrated gaze of some eight thousand pairs of eyes.
eu
Saio nekeza izan zen, baina ahal genuen modu onenean jasan genuen.
es
Result? una prueba dura, pero la superamos lo mejor que pudimos.
fr
"
en
It was a somewhat trying ordeal, but we carried it off as best we could.
eu
Azkenean txabolako atea ireki zen, eta irudi erraldoia irten zen, tigre larruzko estalki bikaina bizkar gainean zeramala. Scragga gaztea zuen atzean, eta tximu zahar zimur baten itxura hartu genion beste norbait, larruzko soingaineko batean bilduta.
es
Finalmente se abri? la puerta de la choza, y apareci? una figura gigantesca, con un espl?ndido manto de piel de tigre sobre los hombros, seguida de Scragga y de lo que parec?a ser un mono marchito envuelto en una capa de pieles.
fr
Enfin la porte de la hutte s'ouvrit, et un homme d'une taille gigantesque, portant une magnifique karros en peau de tigre, sortit, suivi du jeune Scragga et de quelque chose qui nous fit l'effet d'un singe ratatin?, envelopp? dans un manteau de fourrure.
en
At length the door of the hut opened, and a gigantic figure, with a splendid tiger-skin karross flung over its shoulders, stepped out, followed by the boy Scragga, and what appeared to us to be a withered-up monkey, wrapped in a fur cloak.
eu
Irudi erraldoia aulki batean eseri zen, Scragga bere atzean, eta tximu zahar zimurra lau oinka txabolaren itzaleraino joan eta han makurtuta eseri zen.
es
La gigantesca figura se sent? en un taburete, Scragga se qued? de pie detr?s de ?l y el mono marchito se arrastr? a cuatro patas hasta la sombra de la caba?a y se acurruc?.
fr
Le g?ant s'assit sur un tabouret, Scragga se pla?a debout derri?re lui, et le singe se tra?na ? quatre pattes dans l'ombre de la hutte o? il s'accroupit.
en
The figure seated itself upon a stool, Scragga took his stand behind it, and the withered-up monkey crept on all fours into the shade of the hut and squatted down.
eu
Oraindik isiltasuna zen nagusi.
es
El silencio era absoluto.
fr
Le silence se prolongeait toujours.
en
Still there was silence.
eu
Irudi erraldoiak estalkia erantzi zuen eta zutik geratu zen gure aurrean, ikuskizun benetan beldurgarria.
es
De repente, la gigantesca figura se despoj? del manto y se puso de pie frente a nosotros; era un espect?culo verdaderamente alarmante.
fr
Alors le g?ant se d?barrassa de la " karros " qui l'enveloppait et se pr?senta devant nous sous un aspect v?ritablement inqui?tant.
en
Then the gigantic figure slipped off the karross and stood up before us, a truly alarming spectacle.
eu
Gizon itzela zen, inoiz ikusi genuen begitarte nazkagarriena zuena.
es
Era un hombre enorme, con el aspecto m?s repulsivo que hab?amos visto jam?s.
fr
C'?tait un homme immense et qui avait des traits repoussants.
en
It was that of an enormous man with the most entirely repulsive countenance we had ever beheld.
eu
Gizonaren ezpainak lodiak ziren, beltz batenak bezalakoak, sudurra zapala, begi beltz distiratsu bakarra zuen eta bestearen ordez zuloa aurpegian, eta begirada anker eta lizuna erabat.
es
Ten?a los labios gruesos como los de un negro, la nariz chata, un solo ojo reluciente y negro (el otro estaba representado por un hueco en la cara), y su expresi?n era cruel y sensual en grado sumo.
fr
Ses l?vres ?taient ?paisses comme celles d'un N?gre, son nez aplati ; il n'avait qu'un seul ?il brillant et noir-car l'autre ?tait remplac? par un trou-et toute l'expression de sa physionomie refl?tait la cruaut? et la bestialit?.
en
This man's lips were as thick as a Negro's, the nose was flat, he had but one gleaming black eye, for the other was represented by a hollow in the face, and his whole expression was cruel and sensual to a degree.
eu
Buru handiaren gainean ostraka zurizko gangar ikaragarria zuen tente, gorputzean burni-larruzko jantzi saretua zuen jantzita, eta gerri eta eskuineko belaunaren inguman ohizko idi zuri isatsezko apaingarriak.
es
En su enorme cabeza se erig?a un magn?fico penacho de plumas blancas de avestruz, el cuerpo estaba cubierto por una brillante cota de malla, en tanto que en torno a la cintura y la rodilla derecha llevaba el adorno usual de colas de buey blanco.
fr
son corps ?tait recouvert d'une cotte de mailles ?tincelante, et autour de la taille, ainsi qu'au genou droit, il portait les ornements habituels en queues de buffles blanches.
en
From the large head rose a magnificent plume of white ostrich feathers, his body was clad in a shirt of shining chain armour, whilst round the waist and right knee were the usual garnishes of white ox-tail.
eu
Eskuineko eskuan lantza handi bat zuen, lepo inguruan urrezko lepoko lodia, eta kopetan lotuta landugabeko diamante puska handi distiratsua.
es
Con la mano derecha empu?aba una enorme lanza. En el cuello llevaba una gruesa gargantilla de oro, y sujeto a la frente un diamante descomunal sin tallar.
fr
? la main droite, il tenait une lance d'une longueur d?mesur?e.
en
In his right hand was a huge spear, about the neck a thick torque of gold, and bound on the forehead shone dully a single and enormous uncut diamond.
eu
Isiltasuna besterik ez zen oraindik, baina ez luzerako.
es
A?n segu?a el silencio, pero no dur? mucho tiempo.
fr
Il portait autour du cou un ?pais collier d'or et avait sur le front un ?norme diamant non taill?.
en
Still there was silence; but not for long.
eu
Bat batean erregea izango zela ongi uste izan genuen gizonak lantza handia altxa zuen.
es
De repente, la enorme figura, a quien con raz?n hab?amos tomado por el rey, alz? la gran lanza que llevaba en la mano.
fr
Soudain, le g?ant que nous supposions, ? juste titre, ?tre le roi, leva en l'air sa grande lance.
en
Presently the man, whom we rightly guessed to be the king, raised the great javelin in his hand.
eu
Une horretan zortzi mila lantza, hari erantzuna emateko goian ageri ziren, eta zortzi mila eztarrik erregearen agurra kanporatu zuten:
es
Al instante se elevaron ocho mil lanzas en respuesta, y ocho mil gargantas dejaron escapar el saludo real de ?Kum!.
fr
Imm?diatement, r?pondant ? son signal, les huit mille lances qui ?taient en face de lui se lev?rent ? leur tour, et les huit mille gorges des guerriers clam?rent le salut royal :
en
Instantly eight thousand spears were lifted in answer, and from eight thousand throats rang out the royal salute of "Koom."
eu
"Koom".
es
 
fr
 
en
 
eu
Hiru aldiz errepikatu zuten, eta aldi bakoitzean zaratak lurra dardarerazten zuen, trumoiaren hots lodienekin besterik alderatu ezin zitekeelarik.
es
Esto se repiti? tres veces, y cada vez la tierra se estremeci? con el ruido, que s?lo puede compararse con las notas m?s profundas del trueno.
fr
" Koum !... " Par trois fois, ce m?me cri fut r?p?t?, et chaque fois, cette formidable clameur, qui ne peut ?tre compar?e qu'aux plus terribles grondements de tonnerre, fit trembler le sol sous nos pieds.
en
Three times this was repeated, and each time the earth shook with the noise, that can only be compared to the deepest notes of thunder.
eu
-Apalak izan, herritarrok-esan zuen ahots mehe batek, itzalean zegoen tximuarena zirudiena-, erregea da.
es
-Hum?llate, oh pueblo-dijo una voz d?bil que parec?a proceder del mono sentado a la sombra-, es el rey.
fr
" Sois humble, ? peuple ! siffla une voix aigrelette qui semblait appartenir au singe blotti dans l'ombre ;
en
"Be humble, O people," piped out a thin voice which seemed to come from the monkey in the shade, "it is the king."
eu
-Erregea da-erantzun zuten aho batez zortzi mila eztarriek-.
es
-?Es el rey!-respondieron al un?sono ocho mil gargantas-.
fr
c'est le roi... -C'est le roi, r?pondit en ch?ur la voix profonde des huit mille hommes.
en
"It is the king," boomed out the eight thousand throats in answer.
eu
Apalak izan, herritarrok, erregea da.
es
?Hum?llate, oh pueblo, es el rey!
fr
Sois humble, ? peuple, c'est le roi !
en
"Be humble, O people, it is the king."
eu
Gero berriz isiltasuna nagusitu zen, heriotzaren isiltasuna.
es
Despu?s volvi? a hacerse silencio, un silencio absoluto.
fr
"
en
Then there was silence again-dead silence.
eu
Bat batean eten egin zen.
es
Pero se rompi? de repente.
fr
Puis de nouveau, le silence, le m?me silence de mort.
en
Presently, however, it was broken.
eu
Gure ezkerreko soldadu bati ezkutuak ihes egin zion, eta zarata eginez buztinezko lurrera erori zitzaion.
es
Un soldado que hab?a a nuestra izquierda solt? su escudo, que cay? con estr?pito en el suelo de arcilla.
fr
Peu apr?s cependant, il fut de nouveau rompu par un soldat qui, sur notre gauche, laissa tomber avec fracas son bouclier sur le sol.
en
A soldier on our left dropped his shield, which fell with a clatter on to the limestone flooring.
eu
Twalak bere begi hotz bakarra zarataren lekura zuzendu zuen.
es
Twala dirigi? su fr?o ojo hacia el lugar en que se hab?a producido el ruido.
fr
Touala tourna son ?il froid dans la direction du bruit.
en
Twala turned his one cold eye in the direction of the noise.
eu
-Hurbil zaitez, zu-esan zuen ahots zakarrez.
es
-Ac?rcate-dijo con voz de trueno.
fr
" Viens ici, toi ", gronda-t-il d'une voix de stentor.
en
"Come hither, thou," he said, in a cold voice.
eu
Gizon gazte dotore bat errenkadatik aurreratu, eta bere aurrean geratu zen.
es
Un hermoso joven sali? de las filas y se present? ante ?l.
fr
Un beau jeune homme sortit des rangs et se pr?senta devant lui.
en
A fine young man stepped out of the ranks, and stood before him.
eu
-Zure ezkutua da erori dena, zakur baldar hori.
es
-Es tuyo el escudo que se ha ca?do, ?verdad, perro est?pido?
fr
" C'est ton bouclier qui est tomb?, chien de maladroit !
en
"It was thy shield that fell, thou awkward dog.
eu
Lotsarazi egin nahi al ninduzun izarretatik etorri diren kanpotarren begien aurrean?
es
?Acaso quieres avergonzarme ante los ojos de los extranjeros que vienen de las estrellas?
fr
Veux-tu donc me faire honte devant les ?trangers venus des ?toiles ?
en
Wilt thou make me a reproach in the eyes of these strangers from the Stars?
eu
Zer duzu esateko?
es
?Qu? tienes que decir?
fr
Qu'as-tu ? dire ? "
en
What hast thou to say for thyself?"
eu
Lagun gaztea zurbiltzen ikusi genuen larru ilunaren azpian.
es
Vimos c?mo el pobre hombre palidec?a bajo su oscura piel.
fr
Et nous v?mes alors le malheureux gar?on p?lir sous sa peau noire.
en
We saw the poor fellow turn pale under his dusky skin.
eu
-Nahi gabe izan da, oi behi beltzaren txahala-esan zuen ahopeka.
es
-Ha sido un accidente, oh ternero de la vaca negra-murmur? el guerrero.
fr
" Cela s'est fait par hasard, ? fils de la vache noire ! murmura-t-il.
en
"It was by chance, O Calf of the Black Cow," he murmured.
eu
-Orduan, nahi gabe ordaindu beharko duzu.
es
-Entonces, es un accidente por el que habr?s de pagar.
fr
-En tout cas, c'est un hasard que tu devras payer.
en
"Then it is a chance for which thou must pay.
eu
Barregarri jarri nauzu;
es
Me has puesto en evidencia.
fr
Tu m'as rendu ridicule ;
en
Thou hast made me foolish;
eu
heriotzarako presta ezazu zeure burua.
es
Prep?rate a morir.
fr
pr?pare-toi ? mourir.
en
prepare for death."
eu
-Erregearen idia nauzu-izan zen bere erantzun apala.
es
-Yo soy el buey del rey-respondi? en voz baja.
fr
-Je suis le buffle du roi, r?pondit humblement l'autre.
en
"I am the king's ox," was the low answer.
eu
-Scragga-orroa egin zuen erregeak-, erakuts iezadazu nola erabiltzen duzun lantza.
es
-Scragga-bram? el rey-, ens??ame como usas la lanza.
fr
-Scragga, gronda le roi, montre-moi comment tu sais te servir de ta lance !
en
"Scragga," roared the king, "let me see how thou canst use thy spear.
eu
Hil iezadazu zoro baldar hori.
es
M?tame a este perro est?pido.
fr
"
en
Kill me this blundering fool."
eu
Scragga aurreratu egin zen muzin eginez, eta lantza altxatu zuen.
es
Scragga dio unos pasos al frente con una fea mueca y levant? su lanza.
fr
Scragga s'avan?a avec un ricanement de mauvais pr?sage, puis leva sa lance.
en
Scragga stepped forward with an ill-favoured grin, and lifted his spear.
eu
Pairatzaile gizajoak eskuak aurpegian jarri, begiak estali eta ez zen mugitu.
es
La pobre v?ctima se cubri? los ojos con la mano y se qued? inm?vil.
fr
L'infortun?e victime se couvrit les yeux avec les mains et attendit dans une immobilit? compl?te.
en
The poor victim covered his eyes with his hand and stood still.
eu
Eta gu, beldurrak hartuta, harri eginik geratu ginen.
es
Nosotros est?bamos petrificados de terror.
fr
Quant ? nous, nous ?tions r?volt?s par cette sc?ne abominable.
en
As for us, we were petrified with horror.
eu
Behin, bitan... airean lantza astindu eta gero jaurtiki egin zuen, ai ene! eta bere lekuan eman gainera, eta lantza oin bat irten zitzaion soldaduari bizkarretik.
es
Una, dos veces agit? la lanza y descarg? el golpe, y, oh, Dios m?o, la lanza atraves? al joven, sobresaliendo un palmo de la espalda del soldado.
fr
Une fois, deux fois, Scragga balan?a la lance, puis frappa en plein c?ur, et le soldat leva les bras au ciel, puis retomba inanim?.
en
"Once, twice," he waved the spear, and then struck, ah! right home-the spear stood out a foot behind the soldier's back.
eu
Eskuak erortzen utzi eta hilik geratu zen lurrean.
es
Agit? los brazos en el aire y cay? muerto.
fr
La trag?die ?tait termin?e.
en
He flung up his hands and dropped dead.
eu
Gure inguruko jendearen artean zurrumurruaren antzeko zerbait entzun zen, alde batera eta bestera zabaldu eta azkenik desagertu egin zen.
es
De la multitud emergi? algo parecido a un murmullo que fue extendi?ndose y finalmente se desvaneci?.
fr
Sir Henry fit un bond en avant et prof?ra un grand juron, puis, impressionn? sans doute par le silence effrayant qui s'?tendait sur cette foule, il se r?signa ? se rasseoir.
en
From the multitude about us rose something like a murmur, it rolled round and round, and died away.
eu
Tragedia amaiturik zegoen;
es
La tragedia se hab?a consumado.
fr
" Qu'on l'emporte !
en
The tragedy was finished;
eu
han zetzan gorpua eta gu ia ez ginen konturatu gertatutakoaz.
es
All? estaba el cad?ver, pero nosotros a?n no hab?amos tomado conciencia de que tal tragedia hubiese tenido lugar.
fr
" s'?cria le roi.
en
there lay the corpse, and we had not yet realised that it had been enacted.
eu
Sir Henry kolpetik zutik jarri eta biraoka hasi zen, gero, isiltasunak menperatuta, berriz esertzeko.
es
Sir Henry se levant? de un salto y solt? un terrible juramento, y despu?s, vencido por la fuerza del silencio reinante, volvi? a sentarse.
fr
Quatre hommes sortirent alors des rangs, ramass?rent le corps du supplici? et s'?loign?rent.
en
Sir Henry sprang up and swore a great oath, then, overpowered by the sense of silence, sat down again.
eu
-Zaztada ona eman diozu-esan zuen erregeak-;
es
-Ha sido un buen lanzazo-dijo el rey-.
fr
" Le roi a parl? ;
en
"The thrust was a good one," said the king;
eu
eraman ezazue.
es
Llev?oslo.
fr
 
en
"take him away."
eu
Lau gizon irten ziren errenkadatik, eta hildako gizonaren gorpua lurretik altxa eta handik eraman zuten.
es
Cuatro hombres salieron de las filas, levantaron el cuerpo del hombre asesinado y se lo llevaron.
fr
la sentence du roi est ex?cut?e ", siffla la voix aigrelette du singe.
en
Four men stepped out of the ranks, and lifting the body of the murdered man, carried it thence.
eu
-Estali odol arrastoak, estali-esan zuen tximu itxurako iruditik zetorren ahots mehe batek-;
es
-Cubrid las manchas de sangre, cubridlas-dijo la voz d?bil procedente de la figura simiesca-;
fr
Cependant Sir Henry ?tait dans une rage folle depuis qu'il avait ?t? le t?moin de cette sc?ne r?voltante, et nous avions toutes les peines du monde ? le contenir.
en
"Cover up the blood-stains, cover them up," piped out the thin voice that proceeded from the monkey-like figure;
eu
erregeak hitz egin du, erregearen epaia bete da!
es
el rey ha hablado, la sentencia del rey se ha cumplido.
fr
" Restez assis, pour l'amour du Ciel !
en
"the king's word is spoken, the king's doom is done!"
