Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Xveik soldadu onaren menturak II, Jaroslav Hasek / Carlos Cid Abasolo (Ibaizabal, 1993
)
eu
erreserbista zahar bat zen, antza zenez beti asmo gaiztoz jokatzen zuena bere sarjentuarekin, zeren lasai asko esan baitzuen: -"Maitie", das ist wie Herr Feldwebel.
es
-Milatschek quiere decir: "Mi sargento".
fr
-Milatchkou, en tch?que, ?a veut dire sergent, r?pondit celui-ci en souriant.
en
'Mil?cku} That's the same as "Mr Sergeant-Major".'
eu
Sarjentuak Xveikekiko solasari ekin zion.
es
El sargento mayor continu? su conversaci?n con ?vejk.
fr
Le sergent d?clara ? Chv??k :
en
The sergeant-major went on talking to ?vejk:
eu
-Soldadu guzti agirri eduki beharr, agirri gabe entzerratu auf Bahnhofsmilit?rkommando, den lausigen Bursch, wie einen tollen Hund.
es
-Todos los soldados tienen documentos.
fr
-Tout soldat doit avoir des papiers.
en
'Efrey soldat most haf tokuments.
eu
Xveik geltokiko komandantziara eraman zuten.
es
Sin documentos, a un piojoso as? se le encierra en el comando de la estaci?n como a un perro rabioso.
fr
Sans papiers, un pouilleux comme toi doit ?tre enferm? au poste de la gare comme un chien enrag?.
en
Vizout tokuments I lock him op at Bahnhofs-Milit?rkommando, like a mad dog, ze lousy brute.'
eu
Bertan gizon batzuk zeuden zaindari, "maitia" hitza bere etsai naturalari, sarjentuari, alemanera hain ederki itzuli zion erreserbista zaharraren antzekoak. Litografia ugari zeuden bertako apaingarri, Gerra Ministerioak garai hartan soldaduak ibiltzen zireneko bulego guztietara zein eskola eta kuarteletara igortzen zituenen modukoak.
es
Llevaron a ?vejk al comando de la estaci?n, en cuyo puesto de guardia se encontraban los soldados. Estos ten?an exactamente el mismo aspecto que el antiguo guardia nacional que hab?a sabido traducir tan bien a su innato enemigo, el sargento mayor, la palabra Milatschek.
fr
On amena Chv??k au poste ; les soldats ?taient assis sur les bancs et ils ressemblaient comme des fr?res au vieux territorial qui avait traduit au sergent le mot milatchkou (ch?ri) avec tant d'?-propos.
en
They took ?vejk to the station army headquarters where in the guardroom the men sat lookiftg exactly like the old Landwehr man who had been able to find such an excellent translation in German for the word 'mil?cku' for the benefit of his born enemy, His Lordship, the sergeantmajor.
eu
Xveik soldadu onari ongi etorria eman zion irudian ondoko hauek ageri ziren, beheko iragarkiaren arabera:
es
El puesto de guardia estaba adornado con las litograf?as que en aquel tiempo el Ministerio de la Guerra enviaba a todas las oficinas.
fr
Le poste ?tait orn? de lithographies que le minist?re de la guerre avait envoy?es dans tous les bureaux militaires.
en
The guard-room was decorated with lithographs, which the Ministry of War had had distributed at that time to all offices which were visited by the troops as well as to schools and barracks.
eu
Frantzisko Hammel sarjentua eta Paulhart eta Bachmayer kaboak, 21. tiratzaile errejimendukoak, soldaduteriari borrokarako adorea emanez.
es
Al buen soldado ?vejk lo salud? un cuadro que a juzgar por el t?tulo representaba al teniente Franz Hammel y a los sargentos Paulhart y Buchmayer, del real e imperial regimiento de tiradores n?mero 21, incitando a la tropa a aguardar.
fr
L'une d'elles repr?sentait le brigadier Franz Hammel et les sergents Panchard et Buchmayer du 21e r?giment imp?rial et royal, en train d'encourager leurs hommes ? tenir.
en
The good soldier ?vejk was welcomed by a picture which, according to the title, showed how Sergeant Franti?ek Hammel and Corporals Paulhart and Bachmayer of the Imperial and Royal 21st Artillery Regiment encouraged the men to endurance.
eu
Beste aldean irudi bat zegoen ondoko iragarkiarekin:
es
Al otro lado hab?a un cuadro con el t?tulo:
fr
De l'autre c?t? ?tait suspendu un tableau avec la l?gende suivante :
en
On the other side there hung a picture with the inscription:
eu
"Jan Danko sarjentua, 5. husar errejimendukoa, bateria etsaiaren kokagunearen bila".
es
El teniente Jan Danko, del 5 regimiento de h?sares de la milicia h?ngara reconoce la situaci?n de la bater?a enemiga
fr
" Le brigadier Jan Danko, du 5e r?giment de Honved-hussard, examine la position d'une batterie ennemie " ;
en
'Sergeant Jan Danko of the 5th regiment of the Honv?d Hussars reconnoitring the position of an enemy battery.'
eu
Eskuinaldean, beherago, kartel bat zegoen, "Gizontasun eredu apartak" zioena.
es
A la derecha, algo m?s bajo, colgaba el cartel:
fr
? droite, un peu plus bas, pendait une affiche qui avait pour titre :
en
On the right side lower down hung the placard:
eu
Halako karteletan erakutsitako adibide apartak, soldadutzara deitutako kazetari alemaniarrek asmatzen zituzten Gerra Ministerioko bulegoetan.
es
Raros ejemplares de valent?a
fr
Exemple rare d'h?ro?sme.
en
'Rare examples of valour.'
eu
Austria zahar ergelak kartelon bidez soldaduei bihotz eman nahi eta hauek, ordea, ez zituzten inoiz irakurtzen.
es
Con este tipo de cartel, cuyos ejemplos inventados hab?an sido redactados en los despachos del Ministerio de la Guerra por diversos periodistas alemanes llamados a filas, la vieja y boba Austria quer?a entusiasmar a los soldados, que nunca los le?an.
fr
C'est avec des affiches de ce genre, qui illustraient des exemples d'h?ro?sme magnifiques, invent?s de toutes pi?ces dans les chancelleries du minist?re de la Guerre, et par la presse allemande, que la stupide et vieille Autriche voulait galvaniser le courage de ses soldats qui ne les lisaient jamais.
en
With the aid of placards like this, in which the examples and texts were invented and written up by various conscripted German journalists, idiotic old Austria tried to inspire troops who never read them;
eu
Eta halako gizontasun eredu apartak frontera igortzen zitzaizkienean azal arruntezko liburutxotan, papera zigarretak egiteko erabiltzen zuten, edo beste zerbait egokiagorako, kuraia eredu aparten balio eta izpirituarekin bat zetorrena.
es
Y cuando se enviaban al frente tan grandiosos ejemplos de valent?a en forma de libro, con las hojas se hac?an boquillas, para el tabaco de pipa o los empleaban para fines todav?a m?s adecuados, como correspond?a al valor y al esp?ritu de esos realmente grandiosos ejemplos inventados de suprema valent?a.
fr
Lorsqu'on donnait ? ces derniers des exemples de ce genre sous forme de livres, au front, ils s'en servaient pour rouler des cigarettes ou ils l'utilisaient d'une fa?on encore plus rationnelle, donnant ainsi aux r?cits de ces magnifiques exemples officiels une destination qui convint ? leur valeur et ? leur esprit.
en
and when these examples of valour were sent to them at the front bound in books, they rolled cigarettes out of them from pipe tobacco or disposed of them still more appropriately, so that their use could correspond to the value and spirit of the rare examples of valour which had been so glowingly written up.
eu
Sarjentua ofizial baten bila zihoan bitartean, Xveikek kartela irakurri zuen:
es
Mientras el sargento mayor buscaba a un oficial, ?vejk ley? el cartel:
fr
Cependant que le sergent allait qu?rir un officier, Chv??k lut sur une affiche :
en
While the sergeant-major went off to find an officer, ?vejk read on a placard:
eu
JOSEF BONG ORGAZAINA
es
El soldado de intendencia Josef Bong.
fr
 
en
BRAVE DRIVER JOSEF BONO
eu
Osasun taldeko soldaduek, arroila ezkutu batean prestatutako gurdietara garraiatzen zituzten zauritu larriak.
es
Los soldados del cuerpo de sanidad met?an a los heridos graves en los coches que estaban preparados en el oculto desfiladero.
fr
" La bravoure du soldat Joseph Bong, du train des ?quipages. "
en
The men of the Ambulance Corps transported the seriously wounded to carts prepared in a sheltered ravine.
eu
Gurdia bete orduko, sorostetxera abiatu zen.
es
Tan pronto como estaban llenos iban con ellos al puesto de socorro.
fr
" Les infirmiers ?taient en train de transporter des grands bless?s dans les fourgons qui stationnaient dans un chemin creux, on les exp?dia ensuite au poste de secours.
en
As soon as a cart was full they drove away with it to the first-aid post.
eu
Errusiarrak, orga hauen bila zebiltzala, granadak jaurtiz erasotzen hasi zitzaizkion.
es
Al ver estos coches los rusos empezaron a cubrirlos de granadas.
fr
Les Russes qui avaient remarqu? ces fourgons commenc?rent ? les arroser de grenades.
en
When the Russians discovered these carts they began to shell them.
eu
Hirugarren orgazain eskoadroiko Josef Bongen zaldia granada batek hil zuen. Eta Bongek aieneka:
es
Un casco mat? al caballo del soldado de intendencia Josef Bong, del real e imperial escuadr?n de transportes n?mero 3. Bong gem?a:
fr
Le cheval du soldat Joseph Bong, du 3e escadron du train, fut tu? par un ?clat.
en
The horse of driver Josef Bong of the Imperial and Royal 3rd Army Service Squadron was killed by shrapnel.
eu
"Nire zaldi gaixoa, hireak egin dik!".
es
"Mi pobre caballo, est?s acabado".
fr
Bong se lamentait :
en
Bong moaned:
eu
Une hartan granada zati batek harrapatu zuen.
es
En aquel momento le alcanz? a ?l mismo una granada.
fr
" Mon pauvre coco, c'en est fait de toi ! " ? ce moment pr?cis, il fut lui-m?me bless?.
en
'My poor Dobbin, it's all over with you!' At that very moment he was hit himself by a piece of shrapnel.
eu
Guztiarekin ere, bere zaldia askatu eta uztarria arrastaka eraman zuen babesleku batera.
es
A pesar de ello desenganch? su caballo y llev? la triga a un refugio seguro.
fr
Il d?tela son cheval et tira lui-m?me le fourgon vers une cachette s?re.
en
In spite of this he unharnessed his horse and dragged the three-span cart back to safe shelter.
eu
Jarraian, bere zaldi hilaren edergailuen bila itzuli zen.
es
Entonces volvi? atr?s para recoger los arreos de su caballo muerto.
fr
Apr?s quoi il s'en retourna pour aller chercher le harnachement.
en
After that he returned for the harness of his slaughtered horse.
eu
Errusiarrek ez zioten tiro egiteari uzten.
es
Los rusos disparaban sin cesar.
fr
Les Russes continu?rent le feu.
en
The Russians went on shooting.
eu
"Segi, segi tiroka, madarikatuok, nik ez dut hemen zaldi tresnarik utziko eta!", eta zaldiari uztarria kendu zion, hitzok purrustaka esanez.
es
"?Disparad, malditas fieras! ?No voy a dejar los arreos aqu?!" Con estas palabras quit? los arreos del caballo.
fr
" Tirez toujours, mauvais brigands, je n'abandonnerai pas mes harnais !
en
'Just go on shooting, you blasted devilsl I'm not going to leave the harness here!', and he went on unfastening the harness from the horse muttering these words.
eu
Azkenean, egitekoak bukaturik, berriro orgaratu zituen zaldi tresnak, arrastaka orgaratu ere.
es
Por fin los arrastr? al coche.
fr
" s'?cria Bong et il continua ? d?boucler les courroies.
en
At last he finished and dragged himself back to the cart with the harness.
eu
Hortxe entzun behar izan zuen osasun soldaduek kanpoan luze egoteagatik egindako erretolika.
es
All?, debido a su larga ausencia, tuvo que aguantar las maldiciones de los soldados de sanidad.
fr
l?, il dut subir, ? cause de son absence prolong?e, une observation de la part de l'infirmier, mais il r?pondit :
en
Here he had to listen to a thundering rebuke from the ambulance men for his long absence.
eu
"Ez ditut han zaldi tresnak utzi nahi izan, ia berriak dira eta.
es
est?n casi nuevos-se disculp? el valiente guerrero-;
fr
" Je n'ai pas voulu laisser le harnachement, il est presque neuf.
en
The brave soldier excused himself: 'I did not want to abandon the harness.
eu
Galtzea tamalgarria izango zela pentsatu nuen.
es
hubiera sido una l?stima, he pensado.
fr
J'ai pens? que ce serait dommage.
en
It would have been a pity, I thought.
eu
Halako gauzak ez dauzkagu soberan", desenkusatu zen soldadu ausarta sorostetxera abiaturik, non zauritu gisa aurkeztu baitzen.
es
No vamos sobrados de estas cosas". Entonces se dirigi? al puesto de socorro donde comunic? que estaba herido.
fr
" Ainsi s'excusait le vaillant guerrier, puis, il partit au poste de secours, et c'est alors seulement qu'il demanda ? ?tre hospitalis?.
en
We don't have too many of these things.' He then went to the first-aid post and only then reported himself wounded.
eu
Geroago, bere kapitainak zilarrezko ausardia-dominaz apaindu zion bularra.
es
M?s tarde su capit?n adorn? el pecho del heroico soldado con la medalla de plata a la valent?a.
fr
" Huit jours plus tard, son commandant ?pingla sur sa poitrine la m?daille du courage en argent ".
en
His captain later decorated his breast with the silver medal for bravery.
eu
Xveikek irakurketa bukatu eta sarjentua artean itzulia ez zenez, hauxe esan zien zaindari zeudenei:
es
Cuando ?vejk termin? de leer, como el sargento todav?a no hab?a regresado, dijo a uno de los guardias:
fr
Lorsque Chv??k eut fini de lire, le sergent n'?tant toujours pas revenu, il dit aux soldats du quart :
en
When ?vejk had finished reading this and the sergeant-major had not yet returned he said to the Landwehr men in the guard-room:
eu
-Hau gizontasun adibide txit ederra da gero.
es
-Este ejemplo de valent?a es muy hermoso;
fr
-?a, c'est un bien bel exemple de courage.
en
'That's a very fine example of valour.
eu
Honela gure armadan zaldi tresna berriak baino ez dira egongo, baina Pragan izan nintzenian, bada, irakurri nuen "Pragako egunkari ofizial"-ian kasu are ederrago bat, dr.
es
as? en nuestro ej?rcito habr? arreos completamente nuevos, pero cuando estaba en Praga, en la Hoja Oficial le? un caso mejor de un voluntario de un a?o llamado doctor Josef Vojnov.
fr
De cette fa?on, il n'y aura chez nous, dans l'arm?e, que des harnachements neufs. Mais lorsque j'?tais ? Prague, j'ai lu dans le Journal officiel un exemple d'h?ro?sme encore plus beau.
en
If we go on doing that we shall have nothing but new harness in the army. But when I was in Prague I read in the Prague Official Gazette of an even finer example-a one-year volunteer, Dr Josef Vojna.
eu
Josef Vojnov urtebeteko boluntarioenarena.
es
Estaba en Galitzia, en el s?ptimo batall?n de guardias rurales y cuando lleg? la lucha con las bayonetas recibi? una bala.
fr
Il s'agissait de l'aspirant docteur Joseph Bojnov.
en
He was in Galicia in the 7th battalion of the Field Rifles, and when it came to a bayonet charge he got a bullet in his head.
eu
Galitzian zegoen, zazpigarren basozain-batailoian, eta baionetari eusteko tenorian bala bat jaso zuen buruan, eta sorostetxera eraman zutenian zera esan zien garrasika, halako zarrastatxoagatik ez zutela bendatuko.
es
Mientras lo llevaban al puesto de socorro aullaba que no dejar?a que lo vendaran por un rasgu?o como aquel.
fr
Il ?tait en Galicie, au 7e bataillon de chasseurs, et comme il partait ? l'assaut ? la ba?onnette, il re?ut une balle.
en
When they took him away to the first-aid post he shouted at them that he didn't need to be bandaged for a slash like that.
eu
Eta berehala itzuli zen pelotoiarekin borrokatzera, baina granada batek orkatila ebaki zion.
es
Y quiso volver a su secci?n, pero una granada le cort? el tobillo.
fr
Pendant qu'on le transportait au poste de secours, il ne cessait de crier qu'on n'allait tout de m?me pas lui faire un pansement pour ce bobo, et il voulait avancer de nouveau avec son escadron.
en
And he wanted to advance again immediately with his company, but a shell cut off his ankle.
eu
Berriz ere eraman nahi izan zuten, baina bera borroka-lerrora abiatu zen, herrenka, makila eskuan, eta etsaiengandik makilarekin defendatu zuen bere burua.
es
Quisieron llev?rselo de nuevo, pero entonces empez? a cojear con las muletas hacia la l?nea de combate y se defendi? con el bast?n.
fr
Et, de nouveau, les infirmiers voulurent l'emporter, mais il commen?a ? ramper vers la tranch?e, et c'est avec un b?ton qu'il se d?fendit contre l'ennemi.
en
Again they were going to carry him away, but he began to hobble towards the battle line with a stick and defended himself with it against the enemy.
eu
Baina beste granada batek, hegaka heldu eta, makilari eutsitako eskua erauzi zion.
es
 
fr
 
en
 
eu
Makilari beste eskuaz eutsi, hori barkatuko ez ziela oihukatu, eta batek jakin zer gertatuko zen handik une batera bala batek behin betiko bidali ez balu satorren tartera.
es
Cogi? el bast?n con la otra mano, grito que no se lo perdonar?a y Dios sabe qu? hubiera ocurrido con ?l si no lo hubiera matado definitivamente un proyectil.
fr
Vint une nouvelle grenade qui lui emporta la main qui tenait le b?ton.
en
But a new shell came flying at him and tore off the arm in which he held the stick. And so he transferred the stick to his other arm and shouted out that he'd never forgive them that.
eu
Baliteke, azkenian, larrua kendu ez baliote, berak ere jaso izana zilarrezko ausardia-domina.
es
Es posible que si al final no hubiera muerto, hubiese recibido tambi?n la medalla de plata a la valent?a.
fr
Il saisit le b?ton de l'autre en hurlant qu'il ne leur pardonnerait pas ?a, et Dieu sait comment ?a aurait fini si un shrapnell ne l'avait d?finitivement occis.
en
Perhaps if they hadn't finished him off he too might have got the silver medal for bravery.
eu
Burua, hautsita, itzulika hasi eta oihu egin omen zuen:
es
Como le cort? la cabeza, al rodar, todav?a grit?:
fr
Sans doute qu'on lui aurait donn? la m?daille d'argent du courage.
en
When his head had been blown off and it was rolling down it still went on shouting:
eu
"Bete itzak eginbeharrak zintzoen, Herioren izpiritua ingurutik ibili arren".
es
"Cumple siempre fielmente tu obligaci?n, aunque por ello pierdas un ojo".
fr
Lorsque la grenade lui arracha la t?te, il cria encore en mourant :
en
"Never mind if death is near!
eu
-Egunkarietan halakoak idazten dira-esan zuen gizonetako batek-, baina edozein erredaktore airean ipinita legoke, ordubetez geroztik, halako egoeran.
es
-Los peri?dicos escriben estas cosas-dijo un soldado-, pero al cabo de una hora esos periodistas ya no saben d?nde tienen la cabeza.
fr
" Mourir pour la patrie, c'est le sort le plus beau, le plus digne d'envie.
en
Do your job and never fear!"' 'That's what they write in the newspapers,' said one of the men, 'but if the writer saw all this he'd be off his chump in an hour.'
eu
Zaindariak tu egin zuen:
es
El guardia territorial solt?:
fr
"
en
The Landwehr man spat:
