Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Peter Camenzind, Hermann Hesse / Xabier Mendiguren Bereziartu (Ibaizabal, 1992 )
aurrekoa | 54 / 50 orrialdea | hurrengoa
eu
Ohargarria zen, nola denbora igaro berriak oroimenean iraungia zirudien eta erabat lehen urteetan bizi zen.
es
Era extraordinaria la claridad con que recordaba los menores actos de su vida pasada y los reviv?a con la memoria.
fr
Les jours qui venaient de s'?couler semblaient, chose curieuse, effac?s de son souvenir, et il vivait compl?tement dans le pass? lointain.
en
It was remarkable how the immediate past seemed to have been blotted out in his memory: he lived entirely in his early years.
eu
Bi egun osoz amaz bakarrik hitz egin zuen.
es
Durante dos largos d?as no habl? de otra cosa m?s que de su madre.
fr
Deux jours durant, il ne m'entretint que de sa m?re.
en
For two days he spoke only of his mother.
eu
Ezin zuen luzaroan hitz egin ere, baina ordutako pausaldietan ere berarengan pentsatzen ari zela nabari zitzaion.
es
Le costaba bastante el pronunciar las palabras, pero, sus largos silencios dejaban traslucir que segu?a pensando en ella.
fr
Il ne pouvait certes pas parler bien longtemps, mais on voyait, dans les intervalles qui duraient des heures, qu'il pensait ? elle.
en
He could not talk for long at a time, but it was obvious even in the hour-long pauses that he was thinking of her.
eu
-Gutxiegi kontatu diat beratzaz-kexatu zen-, ez duk berari buruzko ezer ahaztu behar, bestela aurki ez duk inor izango haren berri dakienik eta berarekiko esker onekoa denik.
es
-Te he hablado muy poco d? mi madre-se lament?-y no quiero pasar m?s tiempo sin hacerlo. No olvides nunca lo que hizo por m? y de ese modo parecer? que mi agradecimiento es imperecedero aunque yo muera.
fr
" Je t'en ai bien trop peu parl?, se lamentait-il, il ne faut pas que tu oublies rien de ce qui la concerne, autrement il n'y aura bient?t plus personne qui sache d'elle quelque chose et lui garde de la gratitude.
en
"I've told you far too little about her," he said sadly. "You mustn't forget what I tell you about her; otherwise there'll soon be no one left to remember her and be grateful to her.
eu
Ona huke, Peter, mundu guztiak halako ama izatea.
es
Yo quisiera que todos los hombres tuvieran una madre as?, querido Peter.
fr
Il serait bon, Pierre, que tout le monde e?t une m?re comme elle.
en
You see, Peter, it would be a wonderful thing if everyone had a mother like that.
eu
Berak ez ninduen erruki-etxera eraman, lan egiteko gai ez nintzenean.
es
nunca desmay? en su trabajo, ni me mand? al asilo cuando tuvo que dejar de trabajar.
fr
Elle ne m'a pas mis ? l'hospice lorsque j'ai cess? de pouvoir travailler.
en
She did not have me put in an institution when I couldn't work any longer."
eu
Gelditu eta nekez hartu zuen arnasa.
es
Call? y respir? hondamente, como si le costara trabajo hablar.
fr
Couch? dans son lit, il avait peine ? respirer.
en
He lay there, breathing with difficulty.
eu
Ordu bete igaro eta berriro hitz egiten hasi zen:
es
Logr? que callara durante una hora, pero luego volvi? a reanudar su interrumpida evocaci?n:
fr
Il s'?coula une heure, puis il reprit :
en
An hour passed, then he continued.
eu
-Bere seme-alaba guztien artean gehien maitatu izan ninduen, hil zen arte.
es
-Fui el m?s querido de sus hijos y siempre me tuvo a su lado. S?lo la muerte fue capaz de apartarme de ella.
fr
" C'est moi qu'elle aimait le mieux de tous ses enfants et elle m'a gard? pr?s d'elle jusqu'? sa mort.
en
"She loved me best of all her children and kept me with her until she died.
eu
Anaiek alde egin zuten, eta arreba zurginarekin ezkondu da, baina ni etxean geratu nintzen, eta pobrea bazen ere, ez ninduen inoiz bertan behera utzi.
es
Los dem?s hermanos emigraron y la hermana se cas? con el carpintero; s?lo yo me qued? en casa y a pesar de nuestra pobreza fuimos siempre felices.
fr
Mes fr?res sont partis par le monde et ma s?ur a ?pous? le menuisier, mais, moi, je suis rest? ? la maison, et, si pauvre qu'elle f?t, je n'en ai pas subi les cons?quences.
en
My brothers emigrated and my sister married the carpenter, but I stayed at home. As poor as my mother was, she never held it against me.
eu
Ezin duk nire ama ahaztu, Peter.
es
No debes olvidar nunca a mi madre, Peter.
fr
Il ne faut pas que tu oublies ma m?re, Pierre.
en
You mustn't forget my mother, Peter.
eu
Oso txikia huen, agian neu baino ere txikiagoa.
es
Era muy bajita, quiz? mucho m?s que yo.
fr
Elle ?tait toute petite, peut-?tre encore plus petite que moi.
en
She was very tiny, even smaller than I perhaps.
eu
Eskua ematen zidanean, txori txiki bat eskuan kokatuko balitz bezalaxe huen.
es
Cuando me daba la mano era igual que si un p?jaro se posara levemente en mi palma.
fr
Quand elle me prenait la main, c'?tait absolument comme si un tout petit oiseau s'?tait pos? dessus.
en
When she put her hand in mine, it was just as if a tiny bird had perched on it.
eu
Aski zela haur-zerraldo bat berarentzat, esan zian R?timann auzoak, hil zenean.
es
Cuando muri?, nuestro vecino R?timann dijo que un ata?d de ni?o bastar?a para enterrarla.
fr
Un cercueil d'enfant suffira pour elle, a dit le voisin Rutimann quand elle est morte. "
en
'A child's coffin will be large enough for her,' that's what neighbor R?timan said when she died."
eu
Berarentzat ere haur-zerraldo bat gutxi gorabehera aski izango zen.
es
Pens? que tambi?n para ?l bastar?a un ata?d de ni?o.
fr
Pour lui aussi un cercueil d'enfant aurait ? peu pr?s fait l'affaire.
en
He would fit in a child's coffin too.
eu
Mazkartua eta kaxkarra zegoen bere ospitale-ohe garbian eta eskuak emakume gaixoaren eskuak ziruditen, luzeak, txikiak, zuriak eta apur bat uzkurtuak.
es
Su cuerpo parec?a mucho m?s menudo y contrahecho bajo las s?banas limpias de la cama del hospital y sus manos semejaban enfermas manos de mujer, largas, delgadas y muy blancas.
fr
Il disparaissait, minuscule, dans son lit blanc d'h?pital, et ses mains ressemblaient maintenant ? des mains malades de femme, longues, effil?es, blanches et un peu difformes.
en
He lay small and shrunken in his clean hospital bed, and his hands now looked like those of a languishing woman, long, slender, white, and a little gnarled.
eu
Bere amaz hitz egiteari uzten zionean, nire txanda izaten zen.
es
Cuando dej? de so?ar en su madre me toc? el turno a m?.
fr
Quand il cessa de r?ver de sa m?re, ce fut mon tour.
en
When he stopped daydreaming of his mother, he became preoccupied with me.
eu
Nitaz hitz egiten zuen, han ondoan eserita ez banengo bezala.
es
Habl? sobre mi persona como si yo no me hallara presente y al hacerlo se dibuj? una sonrisa beat?fica en su rostro sudoroso:
fr
Il parlait de moi, comme si je n'avais pas ?t? l?.
en
He talked about me as if I were not there beside him.
eu
-Zorte txarrekoa izan da, baina halere, ezerk ez dio kalterik egin.
es
-Es un desdichado y sin duda ha sufrido mucho en esta vida.
fr
" C'est un malchanceux, bien s?r, mais ?a ne lui a pas fait tort.
en
"He's not had much luck, of course, but it didn't really do him any harm.
eu
Ama goizegi hil zitzaion.
es
Su madre muri? cuando ?l era aun muy joven.
fr
Sa m?re est morte trop t?t.
en
His mother died too early."
eu
-Oraindik ezagutzen al nauk, Boppi?
es
-?Me conoces aun, Boppi?
fr
-Me reconnais-tu encore, Boppi ?
en
"Don't you recognize me any longer, Boppi?"
eu
-galdetu nion.
es
 
fr
demandai-je.
en
 
eu
-Noski, Camenzind jauna-txantxetan esan eta irribarre eme bat egin zuen.
es
-S?, se?or Camenzind-respondi? con entonaci?n gozosa, riendo quedamente.
fr
-Mais oui, monsieur Camenzind, dit-il en plaisantant et en riant tout doucement.
en
"Yes, Herr Camenzind," he said jokingly, and laughed very softly.
eu
- Kantatzeko gauza banintz -esan zuen ondoren.
es
Pasaron varios d?as y el estado de Boppi sigui? estacionario.
fr
" Si seulement je pouvais chanter ", dit-il tout de suite apr?s.
en
 
eu
Azken egunean oraindik galdetu zuen:
es
Una ma?ana pregunt?:
fr
Le dernier jour il demanda :
en
The last day, he asked:
eu
-Aizak, asko kostatzen al duk hemen ospitalean egotea?
es
-?Cuesta mucho el hospital?
fr
" Dis, est-ce que ?a co?te beaucoup, ici ? l'h?pital ?
en
"Listen, is it very expensive to be in the hospital?
eu
Garestiegi atera litekek.
es
Te estoy saliendo muy caro.
fr
?a pourrait d?passer nos moyens.
en
It could get to be too expensive."
eu
Baina ez zuen inolako erantzunik itxaron.
es
Supongo que ni ?l mismo aguardaba respuesta a sus palabras.
fr
Mais il n'attendit pas de r?ponse.
en
But he did not expect a reply.
eu
Gorritasun lauso bat igo zitzaion aurpegi zurira, itxi zituen begiak eta apur batean erabat zoriontsu zirudien.
es
Un s?bito rubor le llen? el p?lido rostro, cerr? los ojos y durante unos segundos pareci? que sus facciones se transfiguraban en un ?xtasis feliz.
fr
Une l?g?re rougeur glissa sur son visage livide, il ferma les yeux et fit un moment l'impression d'un ?tre parfaitement heureux.
en
A delicate blush spread over his wan face, he closed his eyes and for a while looked supremely happy.
eu
-Horrenak egin du-esan zuen arrebak.
es
-Se acerca el final-dijo la hermana que le cuidaba.
fr
" La fin est proche ", dit la s?ur.
en
"He is approaching the end," said the nurse.
eu
Baina berriz ere begiak ireki, irrikor begiratu eta bekainak mugitu zituen, keinu egin nahi izan balit bezala.
es
Pero Boppi volvi? a abrir los ojos, me mir? con expresi?n burlona y parpade? vivamente como si quisiera decirme algo.
fr
Mais il rouvrit encore les yeux, me regarda avec malice et fron?a les sourcils comme pour me faire signe.
en
But he opened his eyes once more, gave me a roguish look, and moved his eyebrows as if trying to reassure me.
eu
Zutitu nintzen, ezarri eskua ezker sorbaldaren azpian, altxa nuen poliki-poliki apurtxo bat, horrek beti mesede egiten baitzion.
es
Me acerqu? a ?l, pas? mi mano por su espalda y le incorpor? con suavidad. Me lo agradeci? con una sonrisa, transformada inmediatamente en una mueca de dolor.
fr
Je me levai, mis la main sous son ?paule gauche et le soulevai un peu, tout doucement, ce qui toujours lui faisait du bien.
en
I stood up, placed my hand under his left shoulder, and lifted him a little, which always afforded him some relief.
eu
Nire esku gainean zegoela uzkurtu zituen apur bat ezpainak minez, gero bira eman zion buruari apur bat eta dardara egin zuen, bat-batean hotza sentitu balu bezala.
es
Luego inclin? levemente la cabeza y un escalofr?o recorri? todo su cuerpo.
fr
Reposant ainsi sur ma main, il serra les l?vres une fois encore en un bref acc?s de douleur, tourna un peu la t?te et frissonna, comme si, soudain, il avait froid.
en
Leaning against my hand, he let his lips twist once more briefly in pain, then he turned his head a little and shuddered, as though suddenly cold.
eu
Askapena izan zen hura.
es
Era el fin.
fr
C'?tait la d?livrance.
en
That was his deliverance.
eu
-Ona al duk, Boppi? -galdetu nion oraindik.
es
-?Est?s bien as?, Boppi? -pregunt? yo.
fr
" Es-tu bien, Boppi ? " demandai-je encore.
en
"Is it all right this way?" I asked him still.
eu
Ordurako bere sufrimenduaz libre zen eta eskuan hoztu zitzaidan.
es
Pero ya hab?a terminado de sufrir y su mano izquierda se iba enfriando en mi diestra.
fr
Mais il ?tait d?j? soulag? de ses maux et devenait froid sous ma main.
en
But he was free of all suffering.
eu
Urtarrilaren zazpia zen, eguerdiko ordu bata.
es
Era el siete de enero, una hora despu?s del mediod?a.
fr
C'?tait le 7 janvier, une heure apr?s midi.
en
It was one o'clock in the afternoon of the seventh of January.
eu
Arrats aldera dena prestatu genuen, eta gorputz txiki mazkarra han geratu zen etzanda bakean eta txukun beste desitxurarik gabe, harik eta garraiatu eta lurra eman arte.
es
Al mediar la tarde qued? todo dispuesto para su entierro.
fr
Vers le soir, nous pr?mes toutes les dispositions n?cessaires, et le petit corps difforme attendit l?, paisiblement et sans subir de la mort de nouveaux outrages, que le moment v?nt de l'emmener et de l'enterrer.
en
Toward evening we made everything ready.
eu
Bi egun haietan erabat harriturik nengoen bereziki triste eta norakorik gabe aurkitzen ez nintzelako, ezta negar egin beharrean ere.
es
El ata?d no era mayor que el de un ni?o y el contrahecho cuerpo de Boppi hab?a adquirido una rigidez que no tuvo en vida.
fr
Pendant ces deux jours, je ne cessai de m'?tonner de n'?tre point particuli?rement triste ni d?sempar? et de ne pas m?me pouvoir pleurer.
en
During the next two days I was amazed to find myself neither particularly sad nor distressed. I did not weep once.
eu
Banaketa eta despedida hain sakon sentitu izan nituen gaixoaldian, non orain oso gutxi geratzen zitzaidan hartatik eta nire saminaren oskol kulunkaria astiro eta arindurik berriro gora igo zen.
es
Aun ahora me asombro al recordar que su muerte no produjo en m? tristeza alguna y ni siquiera vert? unas l?grimas por el desgraciado tullido.
fr
Pendant la maladie, j'avais si profond?ment ressenti la s?paration et l'adieu qu'il ne me restait plus grand-chose ? endurer, et que, soulag?, le plateau de la balance o? se trouvait ma douleur remontait lentement.
en
I had experienced parting and separation so deeply during his illness that I had little feeling left now. My grief subsided slowly as I regained my balance.
eu
Hala eta guztiz ere, iruditu zitzaidan garaia zela hiria bake-bakean utzi eta nonbait, ahal izanez gero, hegoaldean, atsedena hartu eta ordura arte nola hala bilduriko neure poemaren albainuak behingoz serioski ardatzean iruteko.
es
Su larga enfermedad hab?a hecho que me acostumbrara tanto a la idea de la despedida y la separaci?n, que la muerte no pudo siquiera agudizarla.
fr
Il me sembla n?anmoins que c'?tait le moment de quitter discr?tement la ville et d'aller me reposer quelque part dans le Midi, s'il se pouvait, et de me mettre une bonne fois ? tendre s?rieusement sur le m?tier la trame de mon po?me qui n'y ?tait que grossi?rement dispos?e.
en
Still, it seemed a good moment to leave town quietly and find a place somewhere, if possible in the south, to rest and take up the loosely woven threads of my long poem and tighten them on the loom.
eu
Oraindik geratzen zitzaidan diru-apur bat, beraz agur esan nien neure betebehar literarioei eta udaberriaren hasieran maleta egin eta abiatzeko prestatu nintzen.
es
El alma de Boppi hab?a abandonado su refugio contrahecho para ascender a las alturas, para escalar la cima de la bienaventuranza reportada por sus propios sufrimientos.
fr
Il me restait un peu d'argent.
en
I still had a little money, so I was able to put off my various literary commitments.
eu
Aurrena Asisera, non barazki-saltzailea bisitaren zain baineukan, gero gogor lan egitera ahalik eta mendi-habia lasaienean.
es
Pero estos sentimientos no variaron en nada mi prop?sito de abandonar la ciudad y refugiarme en cualquier lugar, a ser posible en el Sur, para hilar, por fin, la hebra de mi gran obra.
fr
Je pendis donc au clou toutes mes obligations litt?raires et m'organisai pour faire mes bagages et me mettre en route d?s que s'annoncerait le printemps.
en
I prepared to pack and leave with the first signs of spring.
eu
Baneritzon ordurako ikusita neukala heriotza eta bizitzaren zati on samar bat besteei eskatu ahal izateko haiei buruzko neure erretolikak entzun zitzatela.
es
Un poco de dinero ahorrado me sirvi? para desatender mis perentorias obligaciones literarias y prepararme para la marcha en cuanto aparecieran los primeros atisbos de la primavera.
fr
D'abord pour Assise, o? la marchande de l?gumes attendait ma visite, puis pour un trou perdu dans la montagne, aussi mort qu'il se pourrait.
en
First I would go to Assisi, where Signora Nardini was expecting me. Then I intended to retreat to a quiet mountain hamlet for a stint of good, hard work.
eu
Erabateko ezinegonean itxaroten nion martxoari eta aldez aurretik belarrian sentitzen nituen esamolde italiarrak belarrian, eta risotto.
es
Primeramente pens? dirigirme a As?s, donde la buena se?ora Nardini aguardaba mi visita y despu?s buscar cualquier olvidado repliegue de la monta?a y ponerme all? a trabajar.
fr
Il me semblait que j'avais maintenant fait de la vie et de la mort une assez longue exp?rience pour avoir peut-?tre le droit de demander aux autres de m'?couter un peu raisonner l?-dessus.
en
It seemed to me that I'd seen enough of life and death now to allow me to presume that people would listen to me if I decided to hold forth on these subjects.
aurrekoa | 54 / 50 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus