Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Zendako presoa, Anthony Hope / Koro Navarro (Elkar, 1992
)
eu
Nik ez nuela ulertzen konturatu zen Fritz.
es
Tarlein vio que yo no comprend?a.
fr
Tarlenheim vit que je ne comprenais pas.
en
Fritz saw that I did not understand.
eu
-Koronela eta biok-azaldu zidan-, seietan abiatuko gara:
es
-El coronel y yo-me explic?,-saldremos de aqu? a las seis de la ma?ana para ir a caballo a Zenda, regresaremos con la guardia de honor a las ocho, y entonces cabalgaremos todos juntos hasta la estaci?n.
fr
" Le colonel et moi, expliqua-t-il, nous partons ? six heures ;
en
"The colonel and I," he explained, "leave here at six:
eu
Zendara joango gara eta ohorezko guardiarekin itzuli erregea zortzietan jasotzera.
es
-?El diablo cargue con la tal guardia de honor!
fr
nous allons ? cheval ? Zenda, et nous revenons avec la garde d'honneur chercher le roi ? huit heures. Nous nous rendons alors tous ensemble ? la station.
en
we ride down to Zenda and return with the guard of honour to fetch the King at eight, and then we all ride together to the station."
eu
Gero denok elkarrekin geltokira joango gara zaldiz.
es
-gru?? Sarto.
fr
-Qu'elle aille se faire pendre, cette garde-l?, grommela Sapt.
en
"Hang that same guard!" growled Sapt.
eu
-Doala guardia hori pikutara-esan zuen Saptek. -O!
es
-No, ha sido una atenci?n muy delicada de mi hermano el pedir esa distinci?n para su regimiento-dijo el Rey. -?Ea, primo!
fr
c'est tr?s aimable ? mon fr?re d'avoir r?clam? pour son r?giment cet honneur ! dit le roi.
en
"Oh! it's very civil of my brother to ask the honour for his regiment," said the King.
eu
Oso prestua izan da nire anaia, ohore hori bere soldaduentzat eskatuz -esan zuen erregeak-.
es
 
fr
 
en
 
eu
Tira, lehengusu, zuk ez duzu goiz jaiki behar.
es
T? no tienes que levantarte temprano.
fr
Voyons, cousin, rien ne vous presse...
en
"Come, cousin, you need not start early.
eu
Beste botila bat ekarri!
es
?Venga otra botella!
fr
Vidons ensemble une derni?re bouteille.
en
Another bottle, man!"
eu
Beste botila bat edan nuen; edo, hobeto esanda, haren zati bat, gehiena bere maiestatearen eztarrian behera joan baitzen abiada ederrean.
es
Y despach? otra botella, o, mejor dicho, parte de ella, porque lo menos los dos tercios de su contenido se los apropi? el monarca. Tarlein renunci? a predicar moderaci?n y pronto nos pusimos todos tan alegres de cascos como sueltos de lengua.
fr
" La bouteille d?bouch?e fut bue, en grande partie, je dois l'avouer, par Sa Majest?.
en
I had another bottle-or, rather, a part of one, for the larger half travelled quickly down his Majesty's throat.
eu
Fritzek utzi egin zien bere ahalegin guztiei;
es
El Rey empez? a hablar de lo que se propon?a hacer;
fr
Fritz avait renonc? depuis longtemps ? essayer de mod?rer le roi ;
en
Fritz gave up his attempts at persuasion:
eu
komentzitu nahi izatetik komentzitua izatera igaro baitzen, eta azkar asko leporaino beteta geunden laurok ardoz.
es
Sarto, de lo que hab?a hecho;
fr
il se laissait m?me entra?ner par le mauvais exemple, et bient?t nous en e?mes tous plus que notre compte.
en
from persuading, he fell to being persuaded, and soon we were all of us as full of wine as we had any right to be.
eu
Erregea etorkizunean egingo genuenaz hasi zen hizketan, iraganean egin zuenaz Sapt zaharra, Fritz halako edo bestelako neska zoragarriz, eta ni Elphberg dinastiaren merituez.
es
Tarlein se destap? por unas aventuras amorosas, y a m? me dio por encomiar los altos m?ritos de la dinast?a de los Elsberg.
fr
Le roi se mit ? parler de ce qu'il ferait dans l'avenir, le vieux Sapt de ce qu'il avait fait autrefois ; Fritz r?vait tout haut et, moi, je chantais les m?rites extraordinaires des Elphberg.
en
The King began talking of what he would do in the future, old Sapt of what he had done in the past, Fritz of some beautiful girl or other, and I of the wonderful merits of the Elphberg dynasty.
eu
Denok batera mintzo ginen, eta Sapten azken aholkuari jarraitzen genion denek, alegia, gero gerokoak.
es
Habl?bamos todos a la vez y segu?amos al pie de la letra la m?xima favorita de Sarto: ma?ana ser? otro d?a.
fr
Nous parlions tous ? la fois, et suivions ? la lettre le conseil de Sapt de ne pas nous embarrasser du lendemain.
en
We all talked at once, and followed to the letter Sapt's exhortation to let the morrow take care of itself.
eu
Azkenean, erregeak mahai gainean utzi zuen basoa eta atzera egin zuen bere aulkian.
es
-Por fin, el Rey puso su copa sobre la mesa y se reclin? en la silla.
fr
? la fin, pourtant, le roi posa son verre, et se rejeta en arri?re sur sa chaise.
en
At last the King set down his glass and leant back in his chair.
eu
-Nahikoa edan dut.
es
-Ya he bebido bastante-dijo.
fr
" J'ai assez bu comme cela, dit-il.
en
"I have drunk enough," said he.
eu
-Ez naiz ni erregearen kontra hasiko-esan nuen.
es
-No ser? yo quien contradiga al Rey-asent?.
fr
-Ce n'est pas ? moi ? contredire le roi ", fis-je.
en
"Far be it from me to contradict the King," said I.
eu
Izan ere, erregeak esandakoa egia biribila zen.
es
La verdad es que hab?a bebido demasiado.
fr
Je parlais encore quand Joseph posa devant le roi une vieille bouteille toute couverte de la poussi?re des ans.
en
Indeed, his remark was most absolutely true-so far as it went.
eu
Oraindik hizketan ari nintzela, Josef etorri zen eta botila zahar zoragarri bat, zumez estalia, jarri zuen erregearen parean.
es
Y entonces se present? Jos? y puso delante del Rey un venerable frasco, que, por su apariencia, deb?a de haber reposado largos a?os en obscuro s?tano.
fr
Il y avait si longtemps qu'elle dormait dans un coin sombre de la cave, la ch?re vieille, qu'il semblait qu'elle ne p?t supporter l'?clat des bougies.
en
While I yet spoke, Josef came and set before the King a marvellous old wicker-covered flagon. It had lain so long in some darkened cellar that it seemed to blink in the candlelight.
eu
Hain denbora luzea emana zuen nonbait soto ilunen batean, non kandelaren argitan keinuka ari zela baitzirudien. -Bere gorentasun Strelsaueko dukeak, ardo hau erregearen aurrean jartzeko agindu dit, beste ardo guztiez neka dadinean, eta edan dezala erregutzeko, anaiari dion maitasunaren izenean.
es
-Su Alteza el duque de Estrelsau me orden? presentar este frasco al Rey cuando hubiese gustado ya otros vinos menos a?ejos, y suplicarle que lo bebiera en prenda del cari?o que le profesa su hermano.
fr
" Sa Seigneurie le duc de Strelsau m'a charg? de pr?senter ce vin au roi quand le roi serait las de tous les autres.
en
"His Highness the Duke of Strelsau bade me set this wine before the King, when the King was weary of all other wines, and pray the King to drink, for the love that he bears his brother."
eu
-Ondo egina, Michael Beltza!
es
-?Bravo, Miguel!
fr
Il prie le roi de le boire par amiti? pour lui.
en
"Well done, Black Michael!" said the King.
eu
-esan zion erregeak-.
es
-exclam? el Rey.
fr
-Vive le duc Noir ! cria le roi.
en
"Out with the cork, Josef.
eu
Kendu kortxoa, Josef!
es
-?Dest?palo pronto, Jos?!
fr
Allons, fais sauter le bouchon, Joseph !
en
Hang him!
eu
Urka dezatela gizona!
es
?Pues qu? se ha cre?do mi caro hermano?
fr
Pense-t-il pas que je vais bouder devant une bouteille de vin ?
en
Did he think I'd flinch from his bottle?"
eu
Zer uste zuen bada, ezingo nuela bere botila edan ala?
es
?Que me iba a asustar una botella m?s?
fr
" Le bouchon sauta, et Joseph emplit le verre du roi.
en
The bottle was opened, and Josef filled the King's glass.
eu
Ireki zuten botila, eta Josefek erregearen kopa bete zuen. Erregeak dastatu egin zuen. Orduan, ordua eta egoerari zegokien seriotasunaz, guri begiratu zigun:
es
Destapado el frasco, Jos? llen? el vaso del Rey. Apenas hubo probado el vino nos dirigi? una mirada solemne, muy en consonancia con el estado en que se hallaba, y dijo:
fr
Celui-ci y go?ta, et avec une solennit? de circonstance, on peut bien le dire, il nous enveloppa d'un m?me regard, et dit gravement :
en
The King tasted it. Then, with a solemnity born of the hour and his own condition, he looked round on us:
eu
-Jaunok, adiskideok; Rudolf, lehengusu (istorio eskandalugarria da hori, bai, nire ohoreagatik diotsut!), zurea duzu dena, baita Ruritaniaren erdia ere.
es
-?Caballeros, amigos m?os, primo Rodolfo (?cuidado que es escandalosa la historia esa, Rodolfo!), la mitad de Ruritania os pertenece desde este momento.
fr
" Messieurs, mes amis, mon cousin, demandez-moi tout ce que vous voudrez, la moiti? de mon royaume, mais ne me demandez pas une seule goutte de cette divine liqueur.
en
"Gentlemen, my friends-Rudolf, my cousin ['tis a scandalous story, Rudolf, on my honour!), everything is yours to the half of Ruritania.
eu
Baina ez niri eskatu botila miresgarri honen tanta bat ere, nik edan behar baitut, Michael Beltza ziztrin horren ohoretan. Eta erregeak botila hartu, ahoratu, hustu eta harrika bota zuen.
es
?Pero no me pid?is una sola gota de este frasco divino, que vac?o a la salud de... de ese taimado, del brib?n de mi hermano, Miguel el Negro!
fr
Je veux boire ? la sant? de mon fr?re, le duc Noir. " Et le roi, saisissant la bouteille, appliqua le goulot ? ses l?vres et la vida d'un trait ;
en
But ask me not for a single drop of this divine bottle, which I will drink to the health of that-that sly knave, my brother, Black Michael."
eu
Gero mahai gainean etzan zen, burua beso artean jarrita. Eta topa egin genuen bere maiestateak amets gozoak izan zitzan...
es
Y llev?ndose el frasco a los labios bebi? hasta la ?ltima gota, lo lanz? despu?s lejos de s? y apoyando los brazos en la mesa dej? caer sobre ellos la cabeza.
fr
alors, la jetant loin de lui, il laissa tomber sa t?te contre ses bras crois?s sur la table.
en
And the King seized the bottle and turned it over his mouth, and drained it and flung it from him, and laid his head on his arms on the table.
eu
Eta hori da gau hartaz gogoan dudan guztia.
es
Bebimos una vez m?s a la salud del Rey y es todo lo que recuerdo de aquella noche.
fr
Et nous, nous b?mes aux r?ves dor?s de Sa Majest?.
en
And we drank pleasant dreams to his Majesty-and that is all I remember of the evening.
eu
Nahikoa izango da noski.
es
Que no es poco recordar.
fr
Voil? les souvenirs qui me sont rest?s de cette soir?e.
en
Perhaps it is enough.
eu
Ez dakit minutu bat edo urtebete eman ote nuen lotan.
es
Al despertarme no hubiera podido decir si hab?a dormido un minuto o un a?o.
fr
Avais-je dormi une heure ou une ann?e ?
en
Whether I had slept a minute or a year I knew not.
eu
Bat-batean eta dardaraz esnatu nintzen;
es
Me despert? repentinamente una sensaci?n de fr?o;
fr
En tout cas, je me r?veillai en sursaut et transi ;
en
I awoke with a start and a shiver;
eu
nire aurpegi, ile eta arropei ura zerien, eta parean Sapt zaharra neukan zutik, isekazko irribarrea aurpegian eta ontzi bat hutsik eskuan.
es
el agua chorreaba de mi cabeza, cara y traje, y frente a m? divis? al viejo Sarto, con su burlona sonrisa y con un cubo vac?o en la mano.
fr
un sourire ironique retroussait sa vieille moustache grise ; il tenait un baquet vide ? la main.
en
my face, hair and clothes dripped water, and opposite me stood old Sapt, a sneering smile on his face and an empty bucket in his hand.
eu
Ondoko mahaian Fritz von Tarlenheim zegoen eserita, mamu bat bezain zuri eta betazpiak belea bezain beltz.
es
Sentado a la mesa, Federico de Tarlein, p?lido y desencajado como un muerto.
fr
Assis sur la table, Fritz von Tarlenheim ?tait aussi p?le qu'un spectre et ses yeux ?taient entour?s d'un cercle noir comme l'aile d'un corbeau.
en
On the table by him sat Fritz von Tarlenheim, pale as a ghost and black as a crow under the eyes.
eu
Zutitu egin nintzen, haserre bizian.
es
Me puse en pie de un salto, y exclam? encolerizado:
fr
Je me dressai sur mes jambes, furieux.
en
I leapt to my feet in anger.
eu
-Urrunegi eman duzu jokoa, jauna!
es
-?Esto pasa de broma, se?or m?o!
fr
" La plaisanterie passe les bornes, Monsieur, criai-je.
en
"Your joke goes too far, sir!" I cried.
eu
-esan nuen oihuka.
es
-?Bah!
fr
-Le moment est mal choisi pour se quereller, je vous assure.
en
"Tut, man, we've no time for quarrelling.
eu
-Tira, gizona, ez daukagu ezatabaidarako astirik.
es
No tenemos tiempo de disputar.
fr
rien ne pouvait vous r?veiller...
en
Nothing else would rouse you.
eu
Ez zegoen zu esnatzeko beste erarik.
es
No hab?a modo de despertarlo, y son las cinco.
fr
Il est cinq heures.
en
It's five o'clock."
eu
Bostak dira.
es
-Repito, coronel...
fr
-C'est possible, mais je vous prierai, colonel..., continuai-je, fort irrit?.
en
"I'll thank you, Colonel Sapt-" I began again, hot in spirit, though I was uncommonly cold in body.
eu
-Eskerrik asko, Sapt koronela-hasi nintzen berriz ere, bero-bero gogoa, nahiz eta harrigarriki hotz izan gorputza.
es
-iba a continuar m?s irritado que nunca, aunque medio helado el cuerpo, cuando me interrumpi? Tarlein apart?ndose de la mesa y dici?ndome:
fr
-Rassendyll, interrompit Tarlenheim, se mettant sur ses pieds et me prenant par le bras, regardez.
en
"Rassendyll," interrupted Fritz, getting down from the table and taking my arm, "look here."
eu
- Rassendyll -moztu zidan Fritzek, mahaitik altxa eta besotik heltzen zidala-, begira honi.
es
- Mire usted, Ras?ndil.
fr
 
en
 
eu
Luze-luze zetzan erregea lurrean.
es
El Rey yac?a tendido cuan largo era en el suelo.
fr
"
en
The King lay full length on the floor.
eu
Aurpegia ilea bezain gorria zeukan, eta arnasa astuna oso.
es
Ten?a el rostro tan rojo como el cabello y respiraba pesadamente.
fr
Je regardai, et je vis le roi ?tendu tout de son long, par terre, le visage convuls?, rouge, presque aussi rouge que ses cheveux, la respiration haletante.
en
His face was red as his hair, and he breathed heavily.
eu
Sapt, errespeturik gabeko zakur zahar hura, ostikoka ari zitzaion.
es
Sarto, el irrespetuoso veterano, le dio un fuerte puntapi?, pero no se movi?.
fr
Sapt, sans le moindre respect, lui donna un coup de pied. Il ne fit pas un mouvement.
en
Sapt, the disrespectful old dog, kicked him sharply. He did not stir, nor was there any break in his breathing.
