Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Zendako presoa, Anthony Hope / Koro Navarro (Elkar, 1992
)
eu
Seko gelditu, hanka zela gainetik pasa, baina hala eta guztiz ere une batez zain geratu zen.
es
Tom? la debida posici?n en la silla, pero todav?a se detuvo un momento, para decirme con su eterna sonrisa:
fr
il se penchait en avant, rejetant ses cheveux d'un geste hautain ; il sourit, en me criant :
en
Leaning forward, he tossed his hair off his forehead and smiled, and said:
eu
Aurrerantz makurtuz, ilea kopetatik atzeratu eta irribarrez esan zuen:
es
 
fr
 
en
 
eu
-Au revoir, Rudolf Rassendyll!
es
-?Hasta la vista, Rodolfo Ras?ndil!
fr
" Au revoir, Rodolphe Rassendyll !
en
"Au revoir, Rudolf Rassendyll!"
eu
Eta, masailetik odola oldarka zeriola, baina ezpainetan irribarrea zuela eta gorputza graziaz mugituz, burua makurtu zidan;
es
Despu?s, sangr?ndole la mejilla, pero apuesto y gallardo siempre, movi?ndose en la silla con la facilidad y maestr?a de costumbre, me salud?;
fr
" Et, la joue ruisselante de sang, mais la l?vre souriante, Rupert me salua :
en
Then, with his cheek streaming blood, but his lips laughing and his body swaying with ease and grace, he bowed to me;
eu
makurtu zion burua neskari ere, hurbildu egin baitzen hura dardarka eta liluratuta, eta eskuaz agurtu zuen Fritz; Fritz orduantxe hurbildu zen, eta tiro bat bota zion.
es
se inclin? tambi?n hacia la joven campesina, que se hab?a acercado fascinada; y con un adem?n se despidi? a su vez de Tarlein, que habi?ndose puesto a tiro levant? el rev?lver y dispar?.
fr
il salua aussi la paysanne qui s'?tait approch?e en tremblant de tous ses membres et il partit au galop en faisant de la main un geste d'adieu ? Fritz, qui r?pondit par un coup de feu.
en
and he bowed to the farm-girl, who had drawn near in trembling fascination, and he waved his hand to Fritz, who was just within range and let fly a shot at him.
eu
Balak bete zuen ia bere egitekoa, hartuta zeukan ezpata jo baitzuen;
es
La bala estuvo a punto de acabar con Ruperto, porque le hizo pedazos el pu?o de la espada que en la diestra ten?a.
fr
La balle fut bien pr?s de faire son ?uvre ; elle alla frapper l'?p?e qu'il tenait ? la main, et qu'il l?cha en poussant un juron.
en
The ball came nigh doing its work, for it struck the sword he held, and he dropped the sword with an oath, wringing his fingers and clapped his heels hard on his horse's belly, and rode away at a gallop.
eu
ezpata erori egin zitzaion, biraoka hasi zen ukabilak estutuz, aztalkatu zuen zaldia gogor, eta ihes egin zuen arrapaladan.
es
Solt? el arma, sacudiendo los dedos, golpe? los costados del caballo con los talones y lanzando una blasfemia, parti? al galope.
fr
Je le suivis longtemps des yeux, le long de l'avenue verte ; il s'en allait tranquille, en chantant.
en
And I watched him go down the long avenue, riding as though he rode for his pleasure and singing as he went, for all there was that gash in his cheek.
eu
Eta bide luzean barrena joaten ikusi nuen, gustuz ibiliko balitz bezala zaldi gainean eta kantari joan ahala, ez baitzeukan arramazka bat besterik masailean.
es
Le mir? alejarse de la larga avenida, con tanta soltura como si se tratase de un paseo a caballo, como si no fuera desangr?ndose por sus heridas.
fr
Bient?t les profondeurs de la for?t l'envelopp?rent et nous le perd?mes de vue.
en
Once again he turned to wave his hand, and then the gloom of thickets swallowed him and he was lost from our sight.
eu
Berriz ere eskuaz agur egitera jiratu zen;
es
 
fr
 
en
 
eu
gero, sasien itzalek irentsi zuten eta desagertu egin zen. Halaxe joan zen, ausart eta zuhur, galai eta zabar, ederra, gaiztoa eta garaitugabea.
es
Todav?a se volvi? una vez m?s para saludarnos con la mano, y se ocult? a nuestra vista, indomable y airoso como siempre, tan valiente como perverso.
fr
Il avait disparu, indiff?rent et circonspect, gracieux et pervers, beau, couard, vil et indompt?.
en
Thus he vanished-reckless and wary, graceful and graceless, handsome, debonair, vile, and unconquered.
eu
Harrika bota nuen ezpata eta oihu egin nion Fritzi atzetik joan zekion;
es
Y yo arroj? al suelo mi espada y supliqu? a Tarlein que lo persiguiese.
fr
D'un geste de rage, je jetai mon ?p?e loin de moi, faisant ? Fritz signe de le suivre.
en
And I flung my sword passionately on the ground and cried to Fritz to ride after him.
eu
Fritzek ordea bere zaldia geldiarazi zuen, jaitsi eta inguratu zitzaidan, eta belaunikatu egin zen, besoak nire gainean jarriz.
es
Pero lejos de eso detuvo su caballo, desmont? y corriendo hacia m? me abraz? estrechamente.
fr
Mais Fritz arr?ta son cheval, sauta ? terre, courut ? moi, s'agenouilla et me prit dans ses bras.
en
But Fritz stopped his horse, and leapt down and ran to me, and knelt, putting his arm about me.
eu
Eta hartarako garaia zen, bai; izan ere, Detchardek egin zidan zauria irekita neukan berriz ere, eta lurra odolaz zikintzen ari nintzen.
es
A tiempo llegaba, porque la herida que recib? en la lucha con Dechard hab?a vuelto a abrirse y la sangre corr?a abundante, formando roja mancha en el suelo.
fr
Il ?tait temps : ma blessure s'?tait rouverte, et mon sang coulait de nouveau abondamment, rougissant l'herbe fra?che.
en
And indeed it was time, for the wound that Detchard had given me was broken forth afresh, and my blood was staining the ground.
eu
-Eman bada zaldia! -egin nuen oihu, zutik jarriz balantzaka eta besoak luzatuz.
es
-?Pues entonces d?me usted su caballo! -grit?, apart?ndolo de m?.
fr
" Donne-moi ton cheval ", fis-je en me redressant et en me d?gageant.
en
"Then give me the horse!" I cried, staggering to my feet and throwing his arms off me.
eu
Nire amorruaren indarrak zaldia zegoen lekuraino eraman ninduen, eta hantxe, zaldiaren aldamenean seko erori nintzen.
es
-Di algunos pasos hacia el caballo, tambale?ndome, y ca? de bruces.
fr
Une rage folle me pr?tait des forces. Je fis encore quelques pas, puis je tombais vaincu, le visage contre terre.
en
And the strength of my rage carried me so far as where the horse stood, and then I fell prone beside it.
eu
Eta berriz ere aldamenean belaunikatu zitzaidan Fritz.
es
Tarlein se arrodill? a mi lado.
fr
Fritz courut ? moi.
en
And Fritz knelt by me again.
eu
- Fritz!
es
- ?Federico!
fr
 
en
 
eu
-esan nion.
es
-dije.
fr
" Fritz, murmurai-je...
en
"Fritz!" I said.
eu
- Adiskidea!
es
 
fr
 
en
 
eu
Adiskide maitea! -esan zidan, emakume batek bezain samur.
es
-S?, amigo m?o, amigo querido-me contest? con la dulzura de una mujer.
fr
-Ami, cher ami, disait-il.
en
"Ay, friend-dear friend!" he said, tender as a woman.
eu
-Bizirik al da erregea?
es
-?Vive el Rey?
fr
-Et le roi ? Vit-il ?
en
"Is the King alive?"
eu
Musuzapia hartu eta ezpainak lehortu zizikidan;
es
Sac? su pa?uelo, limpi? con ?l mis labios y me bes? en la frente.
fr
" Il prit son mouchoir, essuya mes l?vres, se pencha et me baisa au front.
en
He took his handkerchief and wiped my lips, and bent and kissed me on the forehead.
eu
makurtu eta muxu eman zidan kopetan.
es
-?Si, vive, gracias al m?s valiente caballero que he conocido!
fr
" Oui, gr?ce au d?vouement du plus loyal gentilhomme qu'il y ait en ce monde, dit-il doucement, le roi est vivant.
en
"Thanks to the most gallant gentleman that lives," said he softly, "the King is alive!"
eu
-Bizi den zaldun ausartenari esker-esan zidan emeki-, bizirik da erregea! Neskatoa aldamenean genuen zutik, ikaratuta nigarrez eta zabal-zabalik begiak harriduraz, Zendan ikusi baininduen;
es
-contest? en voz baja. La pobre campesina segu?a all?, llorosa y sorprendida, porque me hab?a visto en Zenda y cre?a que el Rey yac?a p?lido y ensangrentado a sus pies.
fr
" La petite paysanne ?tait pr?s de nous, pleurant de frayeur et les yeux ?carquill?s d'admiration, car elle m'avait vu ? Zenda ;
en
The little farm-girl stood by us, weeping for fright and wide-eyed for wonder; for she had seen me at Zenda;
eu
ez al nintzen bada ni, zuri-zuria, odoletan, zikina eta blai eginda ere, ez al nintzen hala ere errege?
es
Al o?r aquellas palabras de Tarlein quise gritar:
fr
et tel que j'?tais, p?le, mouill?, couvert de boue, ensanglant?, n'?tais-je pas le roi ?
en
and was not I, pallid, dripping, foul, and bloody as I was-yet was not I the King?
eu
Eta erregea bizirik zela entzun nuenean, "Hurra!" oihukatzen saiatu nintzen;
es
"?Viva el Rey!" pero no pude, y reclin? la cabeza en los brazos de mi amigo, lanzando un gemido;
fr
? la nouvelle que le roi ?tait vivant, j'essayai de pousser un hourra, mais mes forces me trahirent. J'?tais sans voix ;
en
And when I heard that the King was alive, I strove to cry "Hurrah!" But I could not speak, and I laid my head back in Fritz's arms and closed my eyes, and I groaned;
eu
baina ezin nuen hitz egin, eta berriz ere Fritzen besoetan jarri nuen burua, begiak itxi eta intzirika hasi nintzen;
es
mas temeroso de que ?l interpretase mal mi silencio, volv? a abrir los ojos y procur? articular aquellas palabras:
fr
puis, craignant peut-?tre que Fritz ne me f?t injure en pens?e, je rouvris les yeux et j'essayai de nouveau de crier :
en
and then, lest Fritz should do me wrong in his thoughts, I opened my eyes and tried to say "Hurrah!" again.
eu
eta orduan, Fritzek ez zezan okerrekorik pentsatu, begiak zabaldu eta "Hurra!" esaten ahalegindu nintzen berriz.
es
"?Viva!..." ?Imposible!
fr
Mais je ne pus, j'?tais tr?s las...
en
But I could not.
eu
Baina ezin nuen, Eta oso nekatuta bainengoen, eta hotzak akabatzen, Fritzen ondo-ondoan kuzkurtu nintzen, haren beroa hartzeko, eta begiak berriz itxita lo geratu nintzen.
es
Mortalmente cansado, transido de fr?o, me cobij? en brazos de Tarlein, cerr? los ojos y qued? desvanecido.
fr
j'avais froid... je me serrai contre Fritz pour me r?chauffer, mes yeux se ferm?rent. Je m'endormis.
en
And being very tired, and now very cold, I huddled myself close up to Fritz, to get the warmth of him, and shut my eyes again and went to sleep.
eu
Zendako gazteluan gertatutakoa bere osotasunean ulertu ahal izateko, beharrezko da gau hartan neronek ikusi eta egin nuena osatzea, Fritz eta Madame de Maubani ondoren entzundakoa labur-labur kontatuz.
es
Para que se comprenda bien lo ocurrido en el castillo de Zenda, tengo que completar el relato de lo que yo en persona vi e hice aquella noche con una breve rese?a de lo que m?s tarde supe por Tarlein y la se?ora de Maub?n.
fr
Afin que l'on se rende un compte bien exact des ?v?nements qui venaient de s'accomplir au ch?teau de Zenda, il est n?cessaire d'ajouter au r?cit de ce que j'avais fait et vu par moi-m?me en cette nuit m?morable ce que j'appris plus tard par Fritz et par Mme de Mauban.
en
In order to a full understanding of what had occurred in the Castle of Zenda, it is necessary to supplement my account of what I myself saw and did on that night by relating briefly what I afterwards learnt from Fritz and Madame de Mauban.
eu
Azken honek gero kontatu zuen istorioak garbi adierazten zuen nola nik gezurra eta xedera bezala prestaturiko garrasia gertatu zen, egiazki eta era beldurgarrian, bere garaia baino lehen; hasiera batean iruditu zitzaigunez, itxaropen guztiak hondatu zizkigun; azkenean ordea, lagundu egin zigun.
es
Esta me explic? por qu? el grito que yo le hab?a mandado dar como se?al se hab?a convertido de estratagema en siniestra realidad y o?dose mucho antes de la hora convenida; grito que por un momento apareci? ser la ruina de todas nuestras esperanzas, pero que vino a favorecerlas en definitiva.
fr
On verra par le r?cit de cette derni?re comment le cri qu'elle devait pousser, et qui devait nous servir de signal, et la petite sc?ne que nous avions pr?par?e, sc?ne qui, dans ma pens?e, n'?tait que simul?e, ?clatant trop t?t, avaient tout compromis, mais nous avaient pourtant sauv?s en fin de compte.
en
The story told by the latter explained clearly how it happened that the cry which I had arranged as a stratagem and a sham had come, in dreadful reality, before its time, and had thus, as it seemed at the moment, ruined our hopes, while in the end it had favoured them.
eu
Zoriongabeko emakume hura, Strelsaueko dukea benetan maite zuelako nik uste, baina ez gutxiago hura bere mende edukiz aurrean zabaltzen zitzaion etorkizun zoragarri harengatik, dukearen eskaeraz atzetik joan zitzaion Parisetik Ruritaniaraino.
es
La desgraciada mujer, impulsada, seg?n creo, por verdadero afecto al duque de Estrelsau, no menos que por la brillante perspectiva ofrecida a su ambici?n, hab?a seguido al Duque, a petici?n de ?ste, de Par?s a Ruritania.
fr
La malheureuse femme, entra?n?e, je crois, par le sentiment tr?s sinc?re qui l'attachait au duc de Strelsau, l'avait suivi en Ruritanie.
en
The unhappy woman, fired, I believe by a genuine attachment to the Duke of Strelsau, no less than by the dazzling prospects which a dominion over him opened before her eyes, had followed him at his request from Paris to Ruritania.
eu
Gizon grinatsua zen dukea, baina borondate are gogorragokoa, eta bere buru hotzak bata eta bestea menderatzen zituen.
es
Era Miguel hombre de violentas pasiones, pero de voluntad m?s poderosa todav?a.
fr
Le duc ?tait un homme tr?s violent, tr?s entier, mais, au fond, toujours ma?tre de lui.
en
He was a man of strong passions, but of stronger will, and his cool head ruled both.
eu
Dena hartu eta deus ez ematea atsegin zuen hark.
es
 
fr
 
en
 
eu
Madame de Maubanek, heldu zenean, ez zuen denbora askorik behar izan Flavia printzesa arerio zuela konturatzeko;
es
Con fr?o ego?smo lo tom? todo sin dar cosa alguna en cambio, y Antonieta no tard? en descubrir que ten?a una rival en la princesa Flavia;
fr
Mme de Mauban, tr?s ?prise, n'avait pas tard? ? souffrir d'autant plus qu'elle s'?tait bient?t aper?ue qu'elle avait une rivale redoutable en la personne de la princesse Flavie.
en
He was content to take all and give nothing. When she arrived, she was not long in finding that she had a rival in the Princess Flavia;
eu
desesperatuta, eskuera zuen guztia erabili zuen dukearekiko itzala mantendu edo lortzeko.
es
desesperada, no repar? en medios para conservar el amor del Duque.
fr
D?sesp?r?e, tout lui parut bon pour conserver son pouvoir sur le duc.
en
As I say, he took and gave not.
eu
Esan dudanez, dukeak hartu bai, baina ez zuen ezer ematen.
es
Al propio tiempo se vio mezclada en las audaces maquinaciones de ?ste.
fr
C'est ainsi que lorsque le duc partit pour Zenda, elle l'accompagna, se laissa entra?ner et se trouva li?e ? sa fortune.
en
Simultaneously, Antoinette found herself entangled in his audacious schemes.
eu
Era berean, Antoinettek bere burua dukearen plan ausartetan nahastuta ikusi zuen.
es
 
fr
 
en
 
eu
Ez zuen dukea utzi nahi, lotsa eta esperantzaren kateek lotuta, baina ez zuen hala ere niretzat amu izan nahi, ezta, dukeak eskatu zionez, ni heriotzara bultzatu ere.
es
Resuelta a no abandonarlo, unida a ?l por los lazos de su impura pasi?n y por sus propias esperanzas, no quiso, sin embargo, servirle de pretexto para llevarme a la muerte.
fr
Toutefois, si attach?e qu'elle f?t au duc, elle ne consentit pas ? m'attirer dans le pi?ge o? je devais trouver la mort ;
en
Unwilling to abandon him, bound to him by the chains of shame and hope, yet she would not be a decoy, nor, at his bidding, lure me to death.
eu
Horrexegatik idatzi zituen abisu gutunak.
es
De aqu? las cartas que me hab?a escrito revel?ndome el peligro.
fr
d'o? les lettres d'avertissement que j'avais re?ues.
en
Hence the letters of warning she had written.
eu
Flaviari bidalitakoak sentipen onez ala txarrez idatzitakoak ote ziren, jelosiaz edo errukiz, ez dakit;
es
No pretender? averiguar si las l?neas dirigidas a Flavia las hab?an dictado el afecto o el odio, la compasi?n o los celos:
fr
Quant aux lignes envoy?es par elle ? Flavie, ?taient-elles inspir?es par de bons ou de mauvais sentiments, par la jalousie ou la piti? ?
en
Whether the lines she sent to Flavia were inspired by good or bad feeling, by jealousy or by pity, I do not know;
eu
baina honetan ere asko lagundu zigun.
es
pero nos fueron tambi?n de gran servicio.
fr
Je ne sais, mais ici encore elle nous servit.
en
but here also she served us well.
eu
Dukea Zendara joan zenean, berarekin joan zen;
es
Cuando el Duque fue a Zenda ella le acompa??;
fr
De ce jour, elle fut avec nous.
en
When the duke went to Zenda, she accompanied him;
eu
eta hantxe ezagutu zuen aurrenekoz haren krudeltasunaren tamaina, eta errukitu zuen errege zoriongabea.
es
y all? pudo comprender por primera vez la crueldad de Miguel en toda su extensi?n y se apiad? su alma del desgraciado Rey.
fr
Ce qui ne l'emp?chait pas, c'est elle-m?me qui me l'a dit, d'aimer toujours Michel.
en
and here for the first time she learnt the full measure of his cruelty, and was touched with compassion for the unfortunate King.
eu
Orduz geroztik gure alde jani zen;
es
Desde aquel instante estuvo de nuestra parte.
fr
 
en
From this time she was with us;
eu
baina, kontatu zidanez, badakit berak (emakumeek ohi duten bezala) maite zuela oraindik Michael, eta espero zuen erregeak emango ziola, barkamena ez ezik, dukearen bizitza, bere laguntzaren sari gisa.
es
Pero por lo que ella misma me dijo comprendo que, mujer al fin, segu?a queriendo al Duque y esperaba obtener del Rey la vida de aqu?l, cuando no su perd?n, en recompensa de sus propios servicios a nuestra causa.
fr
Elle esp?rait obtenir du roi, en r?compense de ses services, sinon le pardon du duc, au moins sa vie.
en
yet, from what she told me, I know that she still (as women will) loved Michael, and trusted to gain his life, if not his pardon, from the King, as the reward for her assistance.
eu
Dukeak irabazterik ez zuen nahi, gorroto baitzion haren gaiztakeriari, eta areago gaiztakeriaren prezioa izango zenari: lehengusinarekin, Flavia printzesarekin, ezkontzea.
es
No deseaba el triunfo de Miguel, abominaba su crimen y mucho m?s el premio que con ?l se propon?a alcanzar el Duque, la mano de su prima, la princesa Flavia.
fr
Elle ne souhaitait pas la victoire du duc, car elle abhorrait son crime, et plus encore ce qui en devait ?tre la r?compense en cas de succ?s, son mariage avec sa cousine, la princesse Flavie.
en
His triumph she did not desire, for she loathed his crime, and loathed yet more fiercely what would be the prize of it-his marriage with his cousin, Princess Flavia.
