Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Bartleby izkribatzailea, Herman Melville / Juan Garzia (Erein, 1991
)
eu
Bi aldiz pentsaturik, ordea, planaren arrakasta badaezpadako samarra zen.
es
Pero repens?ndolo bien, el ?xito de este plan me pareci? dudoso.
fr
Mais, tout bien consid?r?, le succ?s de ce plan me parut assez douteux.
en
But upon second thoughts the success of the plan seemed rather dubious.
eu
Berriro berarekin eztabaidatzea erabaki rtuen.
es
Resolv? discutir de nuevo el asunto.
fr
Je r?solus de d?battre ? nouveau l'affaire avec lui.
en
I resolved to argue the matter over with him again.
eu
-Bartleby-esan nuen, bulegora sarturik, espresio lasai baina serioz-: atsekabe handia dut.
es
-Bartleby-le dije, con severa y tranquila expresi?n, entrando a la oficina-estoy disgustado muy seriamente.
fr
" Bartleby, dis-je en entrant dans l'?tude avec un air de calme s?v?rit?, je suis s?rieusement m?content.
en
"Bartleby," said I, entering the office, with a quietly severe expression, "I am seriously displeased.
eu
Penetan nago, Bartleby.
es
Estoy apenado, Bartleby.
fr
Je suis pein?, Bartleby.
en
I am pained, Bartleby.
eu
Eritzi hobea nuen zutaz.
es
No esperaba esto de usted.
fr
J'avais une meilleure id?e de vous.
en
I had thought better of you.
eu
Pentsatzen nuen halako gizamolde dotorez jantzia zinela non halako erabakibehar ez batere goxoaren aurrean nahikoa izango baitzen hitzerdi bat...
es
Yo me lo hab?a imaginado de caballeresco car?cter, yo hab?a pensado que en cualquier dilema bastar?a la m?s ligera insinuaci?n, en una palabra, suposici?n.
fr
Je m'?tais figur? que vous ?tiez d'un naturel trop raffin? pour que, dans un dilemme d?licat, une l?g?re allusion-en un mot, une pr?supposition-ne suffit point;
en
I had imagined you of such a gentlemanly organization, that in any delicate dilemma a slight hint would have suffice-in short, an assumption.
eu
alegia, suposizio bat.
es
Pero parece que estoy enga?ado.
fr
mais il para?t que je m'?tais tromp?.
en
But it appears I am deceived.
eu
Baina badirudi tronpatu naizela. Nola? -gaineratu nuen, benetako harriduraz-, ez duzu-eta diru hori ukitu ere egin oraindik-hura seinalatuz, aurreko arratsaldean utzitako leku berberean baitzegoen.
es
?C?mo! -agregu?, naturalmente asombrado-, ?ni siquiera ha tocado ese dinero? -Estaba en el preciso lugar donde yo lo hab?a dejado la v?spera.
fr
Quoi ! ajoutai-je avec un tressaillement non feint, vous n'avez pas m?me touch? ? cet argent!
en
Why," I added, unaffectedly starting, "you have not even touched that money yet," pointing to it, just where I had left it the evening previous.
eu
Deus ez zuen erantzun.
es
No contest?.
fr
Il ne r?pondit rien.
en
He answered nothing.
eu
-Alde egingo duzu, bai ala ez? -galdetu nion bapatean suturik, zegoen lekura gerturatuz.
es
-?Quiere usted dejarnos, s? o no? -pregunt? en un arranque, avanzando hasta acercarme a ?l.
fr
" Voulez-vous ou ne voulez-vous pas me quitter? " demandai-je alors dans un acc?s de col?re soudaine en m'avan?ant tout pr?s de lui.
en
"Will you, or will you not, quit me?" I now demanded in a sudden passion, advancing close to him.
eu
-Aukeran nahiago dut ez alde egin-ihardetsi zuen, ez hitza leunki azpimarkaturik.
es
-Preferir?a no dejarlos-replic? suavemente, acentuando el no.
fr
" Je pr?f?rerais ne pas vous quitter ", r?pondit-il eh insistant doucement sur le " ne pas ".
en
"I would prefer not to quit you," he replied, gently emphasizing the not.
eu
-Ze eskubide izan zenezake zuk hemen gelditzeko?
es
-?Y qu? derecho tiene para quedarse?
fr
" Quel droit au monde avez-vous de rester ici?
en
"What earthly right have you to stay here?
eu
Errentarik ordaintzen duzu?
es
?Paga alquiler?
fr
Payez-vous un loyer?
en
Do you pay any rent?
eu
Nire zergak ordaintzen dituzu?
es
?Paga mis impuestos?
fr
Payez-vous mes imp?ts?
en
Do you pay my taxes?
eu
Hala zurea ote da etxea?
es
?Es suya la oficina?
fr
Ou bien ces bureaux sont-ils ? vous ?
en
Or is this property yours?"
eu
Deus ez zuen erantzun.
es
No contest?.
fr
Il ne r?pondit rien.
en
He answered nothing.
eu
-Prest zaude orain idazte lanari ekiteko?
es
-?Est? dispuesto a escribir, ahora?
fr
" ?tes-vous pr?t ? poursuivre vos ?critures ? pr?sent?
en
"Are you ready to go on and write now?
eu
Sendatu zaizkizu begiak?
es
?Se ha mejorado de la vista?
fr
Vos yeux sont-ils gu?ris?
en
Are your eyes recovered?
eu
Kopiatuko zenidake dokumentutxo bat goizeon?
es
 
fr
 
en
Could you copy a small paper for me this morning?
eu
edota lerrotxo batzu errepasatzen lagundu? edota posta-bulegora joan?
es
?Podr?a escribir algo para m? esta ma?ana, o ayudarme a examinar unas l?neas, o ir al Correo?
fr
Pourriez-vous copier une petite pi?ce pour moi ce matin? Ou m'aider ? collationner quelques lignes?
en
or help examine a few lines? or step round to the post-office?
eu
Hitz batez, prest al zaude ezer egiteko, bulego honetatik alde egiteko zure uko horri itxuraren bat emateko?
es
?En una palabra, quiere hacer algo que justifique su negativa de irse?
fr
En un mot, ferez-vous quoi que ce soit pour donner couleur ? votre refus de quitter les lieux? "
en
In a word, will you do any thing at all, to give a coloring to your refusal to depart the premises?"
eu
Bere bakarlekura erretiratu zen isilik.
es
Silenciosamente se retir? a su ermita.
fr
Il se retira silencieusement dans son ermitage.
en
He silently retired into his hermitage.
eu
Hain egoera urduri-errean geratu nintzen, ezen iruditu zitzaidan zuhurrena nuela momentuz ez erretolika luzeagoan ihardutea.
es
Yo estaba en tal estado de resentimiento nervioso que me pareci? prudente abstenerme de otros reproches.
fr
J'?tais maintenant dans un tel ?tat de nervosit? et de ressentiment que je jugeai prudent de m'abstenir pour l'heure de toute autre d?monstration.
en
I was now in such a state of nervous resentment that I thought it but prudent to check myself at present from further demonstrations.
eu
Bartleby eta biok bakarrik geunden.
es
Bartleby y yo est?bamos solos.
fr
Bartleby et moi ?tions seuls.
en
Bartleby and I were alone.
eu
Gogora etorri zitzaidan zoritxarreko Adams eta are zoritxarragoko Colt haien trajedia, azken honen bulego bakartian;
es
Record? la tragedia del infortunado Adanis y del a?n m?s infortunado Colt en la solitaria oficina de ?ste;
fr
Je me rappelai la trag?die qui s'?tait d?roul?e entre l'infortun? Adams et l'encore plus infortun? Colt dans le bureau d?sert de ce dernier;
en
I remembered the tragedy of the unfortunate Adams and the still more unfortunate Colt in the solitary office of the latter;
eu
eta nola Colt gaixoa, Adams-ek bere onetik aterata, eta bere burua halako asaldura zoroan erortzen utzirik, ekitaldi fatal hartara bultzatua gertatu zen...
es
y c?mo el pobre Colt, exasperado por Adams, y dej?ndose llevar imprudentemente por la ira, fue precipitado al acto fatal, acto que ning?n hombre puede deplorar m?s que el actor.
fr
et comment le pauvre Colt, terriblement irrit? par Adams et s'abandonnant imprudemment ? un emportement effr?n?, s'?tait laiss? entra?ner ? commettre involontairement son acte fatal-un acte qu'assur?ment nul ne saurait d?plorer davantage que son auteur.
en
and how poor Colt, being dreadfully incensed by Adams, and imprudently permitting himself to get wildly excited, was at unawares hurried into his fatal act-an act which certainly no man could possibly deplore more than the actor himself.
eu
eta ekitaldi, dudarik gabe, inork ere hala deitora ez dezakeena, nola aktoreak berak.
es
 
fr
 
en
 
eu
Maiz bururatu zait, kontu horretaz ari nintzelarik, ezen, istilu hori kale publikoan gertatu balitz, edota etxe partikular batean, ez zuela izango izan zuen bukaera.
es
A menudo he pensado que si este altercado hubiera tenido lugar en la calle o en una casa particular, otro hubiera sido su desenlace.
fr
Il m'?tait souvent venu ? l'esprit au cours de mes m?ditations ? ce propos que, si leur altercation avait eu lieu sur la place publique ou dans une r?sidence priv?e, elle ne se f?t pas termin?e de la m?me fa?on.
en
Often it had occurred to me in my ponderings upon the subject, that had that altercation taken place in the public street, or at a private residence, it would not have terminated as it did.
eu
Bulego bakarti batean bakarrik egotea, han goian, giza giroa ematen duten asoziazio domestikoez erabat gabeturiko eraikuntza batean-bulego alfonbragabe bat, dudarik gabe, hautsez beterik, itxuragaldua-... zirkunstantzia horrek dexente lagunduko zuen Colt dohakabearen sumindura errea sustatzen.
es
La circunstancia de estar solos en una oficina desierta, en lo alto de un edificio enteramente desprovisto de dom?sticas asociaciones humanas-una oficina sin alfombras, de apariencia, sin duda alguna, polvorienta y desolada-, debe de haber contribuido a acrecentar la desesperaci?n del desventurado Colt.
fr
C'est le fait de s'?tre trouv? seuls dans un bureau d?sert, ? l'?tage d'un ?difice que n'humanisait et ne sanctifiait aucune influence domestique-un bureau au plancher nu, d'aspect poussi?reux et hagard-oui, c'est l?, sans doute, ce qui avait d? contribuer pour une grande part ? pousser jusqu'? la fr?n?sie l'irritation du malheureux Colt.
en
It was the circumstance of being alone in a solitary office, up stairs, of a building entirely unhallowed by humanizing domestic associations-an uncarpeted office, doubtless, of a dusty, haggard sort of appearance;-this it must have been, which greatly helped to enhance the irritable desperation of the hapless Colt.
eu
Baina arrenkuraren Adan zahar hori nire baitan altxa eta Bartlebyri buruz tentatu ninduenean, nik atxiki eta egotzi egin nuen nigandik.
es
Pero cuando el resentimiento del viejo Adams se apoder? de m? y me tent? en lo concerniente a Bartleby, luch? con ?l y lo venc?.
fr
Mais quand ce vieil Adam de ressentiment s'?leva en moi et m'inspira des tentations au sujet de Bartleby, je le saisis ? bras-le-corps et le terrassai.
en
But when this old Adam of resentment rose in me and tempted me concerning Bartleby, I grappled him and threw him.
eu
Nola?
es
?C?mo?
fr
Comment cela?
en
How?
eu
Bada, besterik gabe Jainkoaren agindua gogoratuz:
es
Recordando sencillamente el divino precepto:
fr
Eh bien, simplement en me rem?morant la divine injonction :
en
Why, simply by recalling the divine injunction:
eu
"Manamentu berria dizuet: maita ezazue elkar".
es
Un nuevo mandamiento os doy: amaos los unos a los otros.
fr
" Je vous apporte un nouveau commandement : aimez-vous les uns les autres.
en
"A new commandment give I unto you, that ye love one another."
eu
Bai, horrexek salbatu ninduen.
es
S?, esto fue lo que me salv?.
fr
" Oui, voil? ce qui me sauva.
en
Yes, this it was that saved me.
eu
Kontsiderazio jasoagoez gain, halako printzipio jakintsu eta zuhurra gertatzen da karitatea: zeri-heldu aparta haren jabe denarentzat.
es
Aparte de m?s altas consideraciones, la caridad obra como un principio sabio y prudente, como una poderosa salvaguardia para su poseedor.
fr
C'est l'une des moindres vertus de la charit? qu'elle op?re souvent comme un grand principe de sagesse et de prudence ;
en
Aside from higher considerations, charity often operates as a vastly wise and prudent principle-a great safeguard to its possessor.
eu
Gizonek burutu izan dute asesinatzerik, dela jeloskeriaz, dela haserrez, dela gorrotoz, dela egoismoz, dela buru-harrokeriaz;
es
Los hombres han asesinado por celos, y por rabia, y por odio, y por ego?smo, y por orgullo espiritual;
fr
elle est pour qui la poss?de une excellente sauvegarde.
en
Men have committed murder for jealousy's sake, and anger's sake, and hatred's sake, and selfishness' sake, and spiritual pride's sake;
eu
ez da izan egundo gizonik, ordea, nik dakidala, hilketa gaiztorik karitate dontsuz burutu duenik.
es
pero no hay hombre, que yo sepa, que haya cometido un asesinato por caridad.
fr
On a vu commettre des meurtres par jalousie, par col?re, par haine, par ?go?sme, par orgueil spirituel, mais ou?t-on jamais parler d'un meurtre diabolique commis au nom de la douce charit??
en
but no man that ever I heard of, ever committed a diabolical murder for sweet charity's sake.
eu
Motibo hoberik aurkitu ezean, norberaren interes soilak mugitu behar lituzke izaki guztiak, batez ere jenio biziko gizonak, karitatera eta filantropiara.
es
La prudencia, entonces, si no puede aducirse motivo mejor, basta para impulsar a todos los seres hacia la filantrop?a y la caridad.
fr
Leur seul int?r?t personnel, ? d?faut d'un motif meilleur, devrait donc inciter tous les hommes, et particuli?rement les temp?raments emport?s, ? la charit? et ? la philanthropie.
en
Mere self-interest, then, if no better motive can be enlisted, should, especially with high-tempered men, prompt all beings to charity and philanthropy.
eu
Nolanahi dela ere, aipatu egokieran, esfortzu gogorrak egin nituen izkribatzaileak sortzen zidan amorrazioa itotzeko, bihotz zabalez interpretatuz haren portaera.
es
En todo caso, en esta ocasi?n me esforc? en ahogar mi irritaci?n con el amanuense, interpretando ben?volamente su conducta.
fr
Dans le cas pr?sent, en tout cas, je m'appliquai ? ?touffer les sentiments d'exasp?ration que m'inspirait le scribe en interpr?tant sa conduite avec bienveillance.
en
At any rate, upon the occasion in question, I strove to drown my exasperated feelings towards the scrivener by benevolently construing his conduct.
eu
Gizagaixoa, gizagaixoa!
es
?Pobre hombre, pobre hombre!, pens?, no sabe lo que hace;
fr
Pauvre gar?on, pauvre gar?on ! pensai-je, il ne songe point ? mal :
en
Poor fellow, poor fellow! thought I, he don't mean any thing;
eu
-egin nuen neure artean-ez da nahita ari;
es
y adem?s, ha pasado d?as muy duros y merece indulgencia.
fr
et puis il en a vu de dures et m?rite de l'indulgence.
en
and besides, he has seen hard times, and ought to be indulged.
eu
eta gainera, gorriak ikusi ditu;
es
Procur? tambi?n ocuparme en algo:
fr
En outre, je lis en sorte de m'occuper imm?diatement et de ranimer du m?me coup mes esprits abattus.
en
I endeavored also immediately to occupy myself, and at the same time to comfort my despondency.
eu
barkatu egin beharko zaio.
es
y al mismo tiempo consolar mi desaliento.
fr
J'essayai de me persuader qu'au cours de la matin?e, ? son heure et de son propre mouvement, Bartleby ?mergerait de son ermitage et prendrait r?solument la direction de la porte.
en
I tried to fancy that in the course of the morning, at such time as might prove agreeable to him.
eu
Ahaleginak egin nituen, halaber, berehala zerbaitetan okupatzeko, eta bide batez neure etsipena kontsolatzeko.
es
 
fr
 
en
 
eu
Saiatu nintzen pentsatzen ezen, goiza aurrera, egoki zeritzan garaian, Bartleby, bere borondate libre propioz, bere gordelekutik jalgi eta xuxen-xuxen aterantz joko zuela. Ez, bada.
es
Trat? de imaginar que en el curso de la ma?ana, en un momento que le viniera bien, Bartleby, por su propia y libre voluntad, saldr?a de su ermita, decidido a encaminarse a la puerta.
fr
Mais non. Midi et demi sonna.
en
Bartleby, of his own free accord, would emerge from his hermitage, and take up some decided line of march in the direction of the door. But no.
eu
Hamabi t'erdiakjo, eta han hasi zen Turkey aurpegia pizten, tintontzia iraultzen, eta orohar zalapartatsu bihurtzen;
es
Pero no, llegaron las doce y media, la cara de Turkey se encendi?, volc? el tintero y empez? su turbulencia;
fr
Dindon se mit ? offrir un visage flambant, ? renverser son encrier, ? manifester en toutes choses sa turbulence;
en
Turkey began to glow in the face, overturn his inkstand, and become generally obstreperous;
eu
Nippers, berriz, lasaitasun eta kortesiara apaldu zen;
es
Nippers declin? la calma y la cortes?a;
fr
Lagrinche tomba dans une courtoisie tranquille;
en
Nippers abated down into quietude and courtesy;
