Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Perla, John Steinbeck / Ruper Ordorika (Elkar, 1988
)
eu
-Kino-esan zuen eztiki-, zure izena gizon handi batena da eta Elizaren Aita handia izanikoa.
es
-Kino-empez? con dulzura-.
fr
" Kino, dit-il d'une voix douce, tu as ?t? nomm? d'apr?s un grand homme-un des P?res de l'?glise.
en
"Kino," he said softly, "thou art named after a great man-and a great Father of the Church."
eu
Bedeinkapen gisa esan zuen hura.
es
Te llamas como un gran hombre, como un Padre de la Iglesia.
fr
" Il faisait ronronner sa voix comme une b?n?diction.
en
He made it sound like a benediction.
eu
-Zure izenkideak basamortua egokitu eta jendearen buruak lasaitu zituen, ez al zenekien hori?
es
Tu hom?nimo civiliz? el desierto y pacific? las mentes de tu pueblo ?no lo sab?as?
fr
" Ton homonyme a soumis le d?sert et pacifi? le c?ur de ton peuple.
en
"Thy namesake tamed the desert and sweetened the minds of thy people, didst thou know that?
eu
Liburuetan dago.
es
Est? en los libros.
fr
Le savais-tu ?
en
It is in the books."
eu
Kinok bizkor begiratu zion Coyotitoren buruari, Juanaren aldakan eskegirik zegoen tokian.
es
Kino mir? r?pidamente a la cabeza de Coyotito, apoyada en el flanco de Juana.
fr
Kino regarda vivement vers Coyotito dont la petite t?te reposait sur la hanche de sa m?re.
en
Kino looked quickly down at Coyotito's head, where he hung on Juana's hip.
eu
Egunen batean, buruak hola esan zion, mutil hark jakingo zuen zer gauza dauden liburuetan eta zer gauza ez.
es
Alg?n d?a, pensaba, aquel muchacho sabr?a qu? cosas estaban en los libros y qu? cosas no.
fr
Un jour, lui disait son esprit, un jour, cet enfant saura ce qui est dans les livres et ce qui n'y est pas.
en
Some day, his mind said, that boy would know what things were in the books and what things were not.
eu
Musika Kinoren burutik joan zen, baina orduan, emeki, astiro, goizeko melodiak, gaiztakeriaren musikak, etsaiarenak jo zuen, baina lainotsua eta ahula zen.
es
Ya no hab?a m?sica en el cerebro de Kino, pero ahora lenta, delicadamente, empezaba a sonar la melod?a de aquella ma?ana, la m?sica del mal, del enemigo, pero muy d?bil.
fr
Dans le c?ur de Kino, la musique s'?tait tue mais voil? que, lentement, faiblement, la m?lodie du matin-la musique du mal, de l'ennemi s'?leva, mince et t?nue encore.
en
The music had gone out of Kino's head, but now, thinly, slowly, the melody of the morning, the music of evil, of the enemy sounded, but it was faint and weak.
eu
Eta Kinok auzokoei begiratu zien kantu haren erakarlea nor zen igartzearren.
es
Y Kino mir? a sus vecinos para ver qui?n pod?a haber tra?do tal m?sica consigo.
fr
Et Kino regarda les voisins en se demandant qui pouvait l'avoir apport?e.
en
And Kino looked at his neighbors to see who might have brought this song in.
eu
Baina apaiza berriz mintzo zen.
es
Pero el sacerdote hablaba de nuevo.
fr
Mais le pr?tre avait repris.
en
But the priest was speaking again.
eu
-Esan didate fortuna handia aurkitu duzula, perla handi bat.
es
-Me he enterado de que has encontrado una gran fortuna, una gran perla.
fr
" Il est venu ? mon oreille que tu avais trouv? une grande fortune, une grosse perle.
en
"It has come to me that thou hast found a great fortune, a great pearl."
eu
Kinok eskua zabaldu eta erakutsi zuen, eta apaizak oihu txikia egin zuen haren neurria eta edertasuna zirela eta.
es
Kino abri? su mano y la exhibi?, y el cura aspir? con fuerza al ver el tama?o y belleza de la perla.
fr
" Ouvrant la main, Kino la tendit et le cur? suffoqua l?g?rement devant sa taille et sa beaut?.
en
Kino opened his hand and held it out, and the priest gasped a little at the size and beauty of the pearl.
eu
Hala esan zuen: -Segur naiz oroituko zaretela eskerrak emateaz, Berari, altxor hori eman dizuenari, eta halaber egingo duzuela otoi etorkizunerako bidean gida zaitzaten.
es
Luego dijo: -Espero que te acordar?s de dar gracias, hijo m?o, a Quien te ha concedido este tesoro, y que rogar?s su protecci?n para el futuro.
fr
Puis il dit : " J'esp?re, mon fils, que tu songeras ? remercier Celui qui t'a donn? ce tr?sor et ? Le prier pour qu'Il te guide dans l'avenir. "
en
And then he said, "I hope thou wilt remember to give thanks, my son, to Him who has given thee this treasure, and to pray for guidance in the future."
eu
Kinok baiezkoa egin zuen baldarki, eta Juana izan zen astiro hitz egin zuena.
es
Kino inclin? la cabeza torpemente, y fue Juana la que habl? en voz baja:
fr
Kino acquies?a sans un mot et ce fut Juana qui r?pondit humblement :
en
Kino nodded dumbly, and it was Juana who spoke softly.
eu
-Halaxe egingo dugu, Aita.
es
-S?, Padre.
fr
" Oui, mon p?re.
en
"We will, Father.
eu
Eta ezkondu egingo gara.
es
Y nos casaremos.
fr
Et nous allons nous marier, maintenant.
en
And we will be married now.
eu
Kinok hala esan du.
es
Kino lo ha dicho.
fr
C'est Kino qui l'a dit.
en
Kino has said so."
eu
Auzokoei begiratu zien konfirmatzeko eta haiek baiezkoa egin zuten handikiro.
es
Mir? a los vecinos buscando su testimonio y ellos confirmaron sus palabras solemnemente.
fr
" Du regard, elle appela la confirmation des voisins et tous opin?rent solennellement.
en
She looked at the neighbors for confirmation, and they nodded their heads solemnly.
eu
Apaizak esan zuen:
es
El cura contest?:
fr
" Il est doux de constater, poursuivit le pr?tre, que vos premi?res pens?es sont de bonnes pens?es.
en
The priest said, "It is pleasant to see that your first thoughts are good thoughts.
eu
-Pozgarria da benetan ikustea zuen lehen asmoak asmo onak direla.
es
-Es placentero ver que vuestros primeros pensamientos son tan buenos.
fr
Dieu vous b?nisse, mes enfants.
en
God bless you, my children."
eu
Jainkoak benedika zaitzatela, ene haurrok. Bueltatu eta joan egin zen poliki, eta jendeak pasatzen utzi zion.
es
Dios os bendiga, hijos m?os-y volvi?se, se alej? calladamente, y la gente se apart? para hacerle paso.
fr
" Il pivota et sortit vivement, et les gens s'effac?rent pour le laisser passer.
en
He turned and left quietly, and the people let him through.
eu
Baina Kinok perla gogor estuturik zeukan eskuan berriz ere, eta mesfidantzaz begiratu zuen inguruan, gaiztakeriaren kantua baitzuen belarrietan, eta ez zetorren perlaren musikarekin batera.
es
Pero la mano de Kino se hab?a cerrado fuertemente sobre la perla y miraba en torno suyo con desconfianza, porque la m?sica maldita estaba en sus o?dos, intentando ahogar la de la perla.
fr
Mais la main de Kino s'?tait referm?e et il jetait des regards soup?onneux autour de lui, car, dans ses oreilles, le chant maudit affrontait cr?ment la musique de la perle.
en
But Kino's hand had closed tightly on the pearl again, and he was glancing about suspiciously, for the evil song was in his ears, shrilling against the music of the pearl.
eu
Auzokoek alde egin zuten etxaldera, eta Juana sutondora makurtu zen eta buztinezko kazola su ahularen gainean jarri zuen baba egosiekin.
es
Los vecinos fueron escabull?ndose hacia sus hogares y Juana se acerc? al fuego y puso a hervir la cazuela de barro llena de legumbres.
fr
Les voisins s'esquiv?rent ; Juana s'accroupit devant l'?tre et posa le pot de terre plein de haricots bouillis sur la petite flamme.
en
The neighbors slipped away to go to their houses, and Juana squatted by the fire and set her clay pot of boiled beans over the little flame.
eu
Kino ate ondora joan zen eta kanpora begiratu.
es
Kino fue hasta la puerta y se par? en el umbral.
fr
Kino s'en vint sur le pas de la porte et regarda au-dehors.
en
Kino stepped to the doorway and looked out.
eu
Beti bezala su askotako kearen usainak hartu zituen, eta izar lainotsuak ikusten zituen eta baita gaueko hezetasuna sentitu ere sudurra estali behar izateraino.
es
Como siempre, aspiraba el humo de muchos fuegos, ve?a las rutilantes estrellas y notaba la humedad del aire nocturno que le hac?a envolverse mejor en su manta.
fr
Comme d'habitude, il renifla l'odeur de fum?e des autres foyers, il vit les ?toiles vaporeuses et, ressentant l'air humide de la nuit, il se couvrit le nez pour s'en pr?server.
en
As always, he could smell the smoke from many fires, and he could see the hazy stars and feel the damp of the night air so that he covered his nose from it.
eu
Txakur argala hurbildu zitzaion eta burua astindu zuen agur egitekotan, haizeak eraginiko bandera baten antzean, eta Kinok begiratu zion baina ez zuen ikusi.
es
El perro flaco acudi? a ?l y se tendi? a sus pies. Kino baj? la vista al suelo pero no lo vio.
fr
Le chien maigre s'approcha de lui et lui fit f?te, la queue fr?tillante comme un drapeau battu aux vents, et Kino, abaissant les yeux sur lui, le regarda sans le voir.
en
The thin dog came to him and threshed itself in greeting like a windblown flag, and Kino looked down at it and didn't see it.
eu
Errealitatearen mugak zeharkatu eta kanpoalde hotz eta bakarti batera sartu zen.
es
Al traspasar los lejanos horizontes hab?a entrado en un vasto p?ramo de soledad.
fr
Il avait forc? l'horizon et se retrouvait maintenant dans un paysage noy? et d?sol?.
en
He had broken through the horizons into a cold and lonely outside.
eu
Bakarrik eta babesgabe sentitu zen, eta kilker kantariak eta igel zizkolatsuak eta igel korrokariek gaiztakeriaren melodia zekartela iruditu zitzaion.
es
Se sent?a desamparado y aislado, y le parec?a que los chirriantes grillos y las ruidosas ranas entonaban la melod?a del mal.
fr
Il se sentait seul et d?sarm?-et les crissements des grillons, les cris per?ants des grenouilles d'arbres et les coassements des crapauds semblaient reprendre en ch?ur la m?lodie du mal.
en
He felt alone and unprotected, and scraping crickets and shrilling tree frogs and croaking toads seemed to be carrying the melody of evil.
eu
Kinok apur batez zirgit egin eta manta estuago bildu zuen aurpegiaren inguruan.
es
Se estremeci? y trat? de envolverse mejor en la manta.
fr
Kino frissonna un peu et remonta la couverture plus pr?s de son nez.
en
Kino shivered a little and drew his blanket more tightly against his nose.
eu
Artean perla eskuan zeraman, ahurrean estu hertsirik, eta epela eta leuna zeukan azala ukitzean.
es
Llevaba todav?a la perla en la mano, oprimi?ndola con fuerza, y la sent?a c?lida, suave, contra su piel.
fr
Il tenait toujours la perle serr?e dans le creux de sa main, et elle ?tait ti?de et douce ? sa peau.
en
He carried the pearl still in his hand, tightly closed in his palm, and it was warm and smooth against his skin.
eu
Atzealdean Juanari entzun zion taloak oratzen labe plantxan ipini baino lehen.
es
Tras ?l o?a a Juana amasando las tortas antes de depositarlas en la batea del horno.
fr
Dans la maison, il entendait Juana modeler les galettes ? petits coups du plat de la main, pour les mettre ? cuire sur le plateau de terre.
en
Behind him he heard Juana patting the cakes before she put them down on the clay cooking sheet.
eu
Kinok familiaren berotasuna eta segurtasuna sentitu zituen, eta Familiaren Kantua heldu zitzaion atzetik, katutxoaren urruma bailitzan.
es
Kino apreciaba detr?s de s? todo el calor y toda la seguridad de su familia y o?a la Canci?n Familiar como el runruneo de un gato casero.
fr
La chaude s?curit? familiale l'enveloppa et, dans son dos, lui parvint le Chant de la Famille, comme un ronronnement de chaton.
en
Kino felt all the warmth and security of his family behind him, and the Song of the Family came from behind him like the purring of a kitten.
eu
Baina, etorkizunaz hitz egitearekin erreala bilakatzen hasi zitzaion, nonbait.
es
Pero ahora, al anunciar c?mo ser?a su futuro, lo hab?a creado.
fr
Mais, en d?crivant l'avenir, il lui avait donn? corps.
en
But now, by saying what his future was going to be like, he had created it.
eu
Asmoak gauza errealak dira, eta proiektaturiko gauzak esperientzia dira.
es
Un proyecto es algo real, y las cosas proyectadas son como experimentadas ya.
fr
Un plan est une chose r?elle, et chose projet?e est chose exp?riment?e.
en
A plan is a real thing, and things projected are experienced.
eu
Behin plan bat egin eta ikustatuz gero errealitate bat bilakatzen da beste errealitateekin batera, sekulan suntsituko ez dena baina arazoak erakarriko dituena.
es
Un proyecto, una vez ideado y trazado se hace realidad, indestructible pero propicia a ser atacada.
fr
Un plan fait et visualis? devient une r?alit? parmi les autres-il ne pourra jamais ?tre d?truit, mais sera facilement attaqu?.
en
A plan once made and visualized becomes a reality along with other realities-never to be destroyed but easily to be attacked.
eu
Horregatik Kinoren etorkizuna erreala zen, baina eraikitzearekin batera, beste indar batzuk ere eraiki ziren hura deuseztatzeko, eta hau dena bazekien berak eta erasoaldia jasateko preparatu behar zen.
es
De este modo era real el futuro de Kino, pero desde el momento en que qued? plantado hab?an surgido otras fuerzas con el prop?sito de destruirlo, y esto lo sab?a ?l muy bien, de tal modo que ya se preparaba a rechazar los ataques.
fr
Ainsi donc, l'avenir de Kino ?tait r?el, mais, du moment qu'il l'avait formul?, d'autres forces allaient se dresser pour le d?truire-et Kino le savait, aussi devait-il se pr?parer ? faire face ? l'attaque.
en
Thus Kino's future was real, but having set it up, other forces were set up to destroy it, and this he knew, so that he had to prepare to meet the attack.
eu
Eta beste hau ere bazekien Kinok, izpirituek ez dituztela maite gizonen asmoak, eta izpirituek ez dutela exitoa maite akzidentez gertatzen ez bada.
es
Tambi?n sab?a que los dioses no gustan de los proyectos humanos, y que odian el ?xito si no tiene lugar por mero accidente.
fr
Et, encore une chose que Kino savait, les dieux n'aiment pas les projets des hommes, les dieux n'aiment pas le succ?s humain, ? moins qu'il ne soit un accident.
en
And this Kino knew also-that the gods do not love men's plans, and the gods do not love success unless it comes by accident.
eu
Bazekien izpirituek mendekua hartzen dutela gizonarengan exitoa bere eginahalez lortzen badu. Hargatik Kino egitasmoen beldur zen, baina behin eginez gero, ezin zezakeen sekula suntsitu.
es
Sab?a que los dioses se vengan de un hombre cuando triunfa por sus propios m?ritos, y en consecuencia Kino tem?a a los proyectos, mas habiendo esbozado uno ya no pod?a anularlo.
fr
C'est pourquoi Kino avait peur des projets ; mais, les ayant faits, il ne pourrait jamais y renoncer.
en
He knew that the gods take their revenge on a man if he be successful through his own efforts. Consequently Kino was afraid of plans, but having made one, he could never destroy it.
eu
Eta erasoaldia jasateko, munduaren aurkako azal gogorra egiten ari zitzaion Kinori.
es
Para rechazar los ataques, Kino empezaba a envolverse en un duro caparaz?n que lo aislara del mundo.
fr
Et pour faire face ? l'attaque, il se composait d?j? une dure carapace contre le monde.
en
And to meet the attack, Kino was already making a hard skin for himself against the world.
eu
Arriskua agertu aurretik ere begiak eta burua gertu zituen.
es
Sus ojos y su cerebro paladeaban el peligro antes de que hubiese aparecido.
fr
Ses yeux et son esprit sondaient le danger avant qu'il se manifest?t.
en
His eyes and his mind probed for danger before it appeared.
eu
Ate ondoan zegoelarik bi gizon ikusi zituen inguratzen;
es
Desde la puerta vio c?mo se acercaban dos hombres;
fr
Du pas de la porte, il vit deux hommes approcher ;
en
Standing in the door, he saw two men approach;
eu
eta haietarik batek lurra eta gizonen hankak argitzen zituen linterna bat zekarren.
es
uno de ellos llevaba una linterna que iluminaba las piernas de ambos.
fr
l'un d'eux portait une lanterne qui ?clairait leurs jambes et le sol.
en
and one of them carried a lantern which lighted the ground and the legs of the men.
eu
Kinoren adar hesiaren irekiduratik sartu eta ate ondora inguratu ziren.
es
Atravesaron la puerta del cercado y se acercaron a la choza.
fr
Ils franchirent l'entr?e de la haie et arriv?rent devant lui.
en
They turned in through the opening of Kino's brush fence and came to his door.
eu
Eta Kinok ikusi zuen bata medikua zela eta bestea goizean atea zabaldu zuen morroia.
es
No tard? en ver que uno era el doctor y el otro el criado que habla abierto la verja por la ma?ana.
fr
Et Kino vit que c'?tait le docteur accompagn? du domestique qui avait ouvert la porte ce matin, et le poignet bless? de Kino br?la lorsqu'il les reconnut.
en
And Kino saw that one was the doctor and the other the servant who had opened the gate in the morning.
eu
Kinoren eskuineko eskuaren kosko zaurituek erre egin zioten nortzuk ziren ikustean.
es
Los nudillos destrozados de la mano derecha de Kino parec?an abrasarle al descubrir de qui?nes se trataba.
fr
Le docteur dit :
en
The split knuckles on Kino's right hand burned when he saw who they were.
eu
Sendagileak hala esan zuen:
es
El doctor empez?:
fr
 
en
 
eu
-Ez nengoen etxean goizean etorri zaretenean.
es
-No estaba en casa cuando vinisteis esta ma?ana.
fr
" Je n'?tais pas chez moi quand vous ?tes venu, ce matin.
en
The doctor said, "I was not in when you came this morning.
eu
Baina orain, ahal bezain azkar etorri naiz haurra ikustera.
es
Pero ahora, a la primera oportunidad, he acudido a ver al peque?o.
fr
Mais maintenant, d?s que j'ai pu, je viens voir le b?b?.
en
But now, at the first chance, I have come to see the baby."
