Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Perla, John Steinbeck / Ruper Ordorika (Elkar, 1988
)
eu
Goiz hartan lore bat ipini zuen ontzi batean idaztegian, hibiscus eskarlata bakar bat, eta lorontzia belusez forraturiko perla erretilu beltzaren ondoan jarri zuen, bere aurrean.
es
Aquella ma?ana hab?a colocado en su mesa un jarr?n con una flor, un hibisco escarlata, junto a la bandejita negra de terciopelo.
fr
Ce matin-l?, il avait dispos? une fleur-un unique hibiscus ?carlate-dans un vase, sur son bureau, ? c?t? de son plateau de velours noir, devant lui.
en
This morning he had placed a flower in a vase on his desk, a single scarlet hibiscus, and the vase sat beside the black velvet-lined pearl tray in front of him.
eu
Bizarra garbi moztu zuen, erro urdinetaraino, eta eskuak garbi eta atzazalak txukundurik zituen.
es
 
fr
 
en
 
eu
Atea zabalik utzi zuen goizean, eta ahopeka ari zen kantuan, eskuarekin txanpon batekin olgetan zebilela.
es
Se hab?a afeitado hasta no dejar m?s que la mancha azulada de la barba sobre el cutis, sus manos estaban limpias y sus u?as recortadas.
fr
Il ?tait ras? de si pr?s que son menton paraissait bleu, et ses mains ?taient nettes et ses ongles polis.
en
He was shaved close to the blue roots of his beard, and his hands were clean and his nails polished.
eu
Txanpona aurrera eta atzera zerabilen hatz koskoen gainetik, agertu eta desagerraraziz, jira eta distiraraziz.
es
Ten?a abierta la puerta y tarareaba una cancioncilla mientras con los dedos de la mano derecha hac?a desaparecer y aparecer de nuevo una moneda, con h?bil truco de prestidigitador.
fr
Il avait laiss? sa porte ouverte ? l'air matinal et il fredonnait entre ses dents pendant que sa main droite s'entra?nait ? des tours de passe-passe.
en
His door stood open to the morning, and he hummed under his breath while his right hand practiced legerdemain. He rolled a coin back and forth over his knuckles and made it appear and disappear, made it spin and sparkle.
eu
Txanpona eskuaren txokoren batean gelditu bezain azkar berriz bertatik ateratzen zuen, begiratu ere egin gabe.
es
Pero no miraba sus r?pidos dedos;
fr
Il faisait rouler une pi?ce sur son poing, la faisait appara?tre, dispara?tre, tourner et rutiler.
en
The coin winked into sight and as quickly slipped out of sight, and the man did not even watch his own performance.
eu
Hatzek preseski maneiatzen zuten txanpona, gizona bere artean kantuan ari zelarik eta atetik kanpora begira.
es
la acci?n era mec?nica, precisa, mientras el hombre canturreaba y miraba la puerta abierta.
fr
La pi?ce clignotait sous les yeux et tout aussit?t, s'?vanouissait sans que l'homme e?t l'air de faire attention ? ce qu'il faisait.
en
The fingers did it all mechanically, precisely, while the man hummed to himself and peered out the door.
eu
Orduan hurbilduz zetorren jendearen pausoen hotsa aditu zuen, eta hatzak gero eta arinago erabili zituen txanponak dirdira egin eta desagertu arte, Kinoren irudia sarbidean agertu zenean.
es
Oy? el rumor de muchos pasos aproxim?ndose y sus dedos aumentaron la velocidad del juego, y cuando la figura de Kino llen? el umbral, la moneda desapareci? con un destello final.
fr
Soudain, il entendit le pi?tinement de la foule qui approchait et ses doigts agiles firent virevolter la pi?ce de plus en plus vite jusqu'? ce que, Kino, apparaissant sur le seuil de la porte, ils escamotent le jeton luisant.
en
Then he heard the tramp of feet of the approaching crowd, and the fingers of his right hand worked faster and faster until, as the figure of Kino filled the doorway, the coin flashed and disappeared.
eu
-Egunon adiskide-esan zuen gizon lodiak-.
es
-Buenos d?as, amigo m?o-exclam? el enorme individuo-.
fr
-Bonjour, mon ami, dit le gros homme.
en
"Good morning, my friend," the stout man said.
eu
Zer nahi duzu?
es
?En qu? puedo ayudarte?
fr
Qu'y a-t-il pour votre service ?
en
"What can I do for you?"
eu
Kino begira-begira zegoen bulego txikiaren iluntasunean, begiak kanpoko argiagatik itsuturik zituelako.
es
Kino se esforzaba por adaptar su vista a la oscuridad de la estancia, cegado como estaba por el resplandor exterior.
fr
Kino essayait de percer la p?nombre du bureau car il ?tait ?bloui par l'?tincelante lumi?re du dehors.
en
Kino stared into the dimness of the little office, for his eyes were squeezed from the outside glare.
eu
Eroslearen begiak aztorearenak bezain argiak eta krudelak eta finkoak ziren orduan, baina aurpegian irribarre atsegina erakusten zuen.
es
Los ojos del especulador ten?an ahora una mirada firme y cruel como la de un halc?n, mientras el resto de su rostro sonre?a con toda cordialidad.
fr
Mais les yeux de l'acheteur ?taient devenus froids, cruels et fixes comme ceux d'un faucon, pendant que le reste de sa figure arborait un sourire de bienvenue.
en
But the buyer's eyes had become as steady and cruel and unwinking as a hawk's eyes, while the rest of his face smiled in greeting.
eu
Eta ezkutuan, idaztegiaren atzean, txanponarekin ari zen eskuarekin.
es
Y disimuladamente, bajo la tapa de la mesa, su mano derecha segu?a haciendo el juego de prestidigitaci?n.
fr
Et en cachette, derri?re son bureau, sa main droite jonglait avec la pi?ce. " J'ai une perle ", dit Kino.
en
And secretly, behind his desk, his right hand practiced with the coin. "I have a pearl," said Kino.
eu
-Perla bat daukat-esan zuen Kinok. Eta Juan Tomas alboan zuen eta egiaztatzekotan urruma egin zien apur batez.
es
-Tengo una perla-declar? Kino, y Juan Tom?s apoy? sus palabras con un gru?ido.
fr
Et Juan T?mas, debout ? c?t? de lui, eut un petit sursaut en entendant la modestie de la d?claration.
en
And Juan Tom?s stood beside him and snorted a little at the understatement.
eu
Auzokoak ate ondotik kiriketan ari ziren, eta zenbait mutiko leihoetako barroteetatik zintzilik begira zeuden.
es
Los vecinos se agolpaban en la puerta y unos cuantos ni?os hab?anse encaramado en la verja de la ventana.
fr
Les voisins se press?rent sur le seuil et une rang?e de gamins s'accroch?rent aux barreaux des fen?tres pour voir ? l'int?rieur.
en
The neighbors peered around the doorway, and a line of little boys clambered on the window bars and looked through.
eu
Beste mutiko batzuek, kokoriko, Kinoren hanken ingurutik ikusten zuten eszena.
es
 
fr
Autour des jambes de Kino, quelques petits gar?ons suivaient la sc?ne ? quatre pattes.
en
Several little boys, on their hands and knees, watched the scene around Kino's legs.
eu
-Perla bat daukazula-esan zuen tratulariak-.
es
-Una perla-repiti? el mercader-.
fr
-Vous avez une perle, r?pondit l'acheteur.
en
"You have a pearl," the dealer said.
eu
Inoiz gizonen batek dozena bat ere ekarri izan dit.
es
Hay veces que un hombre me trae una docena.
fr
Parfois on m'en apporte une douzaine ? la fois.
en
"Sometimes a man brings in a dozen.
eu
Tira, ikus dezagun, bada, perla hori.
es
Bien, veamos tu perla.
fr
Enfin, voyons votre perle.
en
Well, let us see your pearl.
eu
Baloratuko dugu eta preziorik onena emanen zaizu.
es
La valoraremos y se te dar? el mejor precio posible.
fr
Nous l'estimerons et nous vous en donnerons le meilleur prix.
en
We will value it and give you the best price."
eu
Eta haren hatzak bortizki ari ziren txanponarekin.
es
-Sus dedos mov?an la moneda a velocidad vertiginosa.
fr
Et sous la table, ses doigts jouaient f?brilement avec la pi?ce.
en
And his fingers worked furiously with the coin.
eu
Kino orduan instintuz joera dramatikoaz baliatu zen.
es
Kino actuaba por instinto del modo m?s teatral posible.
fr
Par instinct, Kino savait pr?parer ses effets.
en
Now Kino instinctively knew his own dramatic effects.
eu
Larruzko poltsa atera zuen poliki, poliki hartu zuen gamuza larru bigun eta zikinetik, eta belus beltzezko erretiluan arrodatzen utzi zuen, eta bat-batean begiak eroslearen aurpegira zuzendu zituen.
es
Sac? lentamente la carterita de cuero, tom? de ella el trozo de gamuza y dej? que la gran perla rodase sobre el negro terciopelo, e inmediatamente mir? el rostro que ten?a ante s?.
fr
Lentement, il saisit le sac de cuir ; lentement, il en sortit la douce peau de daim sale, puis il fit rouler la grosse perle sur le plateau de velours noir et, instantan?ment, ses yeux saut?rent sur le visage de l'acheteur.
en
Slowly he brought out the leather bag, slowly took from it the soft and dirty piece of deerskin, and then he let the great pearl roll into the black velvet tray, and instantly his eyes went to the buyer's face.
eu
Baina hark ez zuen keinurik egin, ezta mugimendurik ere. Ez zuen aurpegia aldatu, baina idaztegi atzeko esku sekretuak huts egin zuen bere prezisioan.
es
Pero all? no hab?a signo ni movimiento alguno, el rostro no cambi?, mas la mano que jugueteaba oculta perdi? su precisi?n, la moneda tropez? con un dedo y cay? sin ruido sobre el regazo del hombre.
fr
Mais il n'y vit aucun signe, aucun mouvement, le visage ne changea pas. Mais sous le bureau, la main dissimul?e manqua son geste.
en
But there was no sign, no movement, the face did not change, but the secret hand behind the desk missed in its precision.
eu
Txanponak hatz kosko batean jo eta hotsik egin gabe tratulariaren altzora erori zen.
es
 
fr
 
en
 
eu
Eta idaztegiaren atzean ukabila hertsi egin zuen. Eskuineko eskua gordelekutik atera zuen eta hatz batekin ukitu zuen perla.
es
La mano se crisp? bajo el borde de la mesa, y cuando sali? de su escondite, el ?ndice acarici? tembloroso la gran perla.
fr
La pi?ce culbuta sur une phalange et roula silencieusement sur les genoux de l'homme. Et, ? l'abri du bureau, ses doigts se crisp?rent.
en
The coin stumbled over a knuckle and slipped silently into the dealer's lap. And the fingers behind the desk curled into a fist.
eu
Belus beltzean arrodatu zuen; hatz birekin jaso eta bere tratulari begien aurrera altxa eta airean jiratu zuen.
es
 
fr
 
en
 
eu
Kinok arnasari eutsi zion. Auzokoek ere arnasari eutsi zioten.
es
Luego, con la ayuda del pulgar, la levant? hasta los ojos haci?ndola centellear en el aire.
fr
Quand la main droite sortit de sa cachette, l'index toucha la grosse perle, la fit rouler sur le velours noir ;
en
When the right hand came out of hiding, the forefinger touched the great pearl, rolled it on the black velvet;
eu
Eta murmurioa berriz hasi zen jendearen artean.
es
Kino conten?a la respiraci?n, y tambi?n sus vecinos, toda la multitud hacia comentarios en voz baja.
fr
puis le pouce et l'index la saisirent et l'amen?rent sous les yeux de l'acheteur, la firent tourner en l'air.
en
thumb and forefinger picked it up and brought it near to the dealer's eyes and twirled it in the air.
eu
-Ikertzen ari da, ez du oraindik salneurririk aipatu.
es
-Est? observ?ndola...
fr
Kino, les voisins, tous retinrent leur souffle et un chuchotement passa dans la foule. " Il est en train de l'examiner...
en
Kino held his breath, and the neighbors held their breath, and the whispering went back through the crowd.
eu
Ez dira akordiora iritsi.
es
todav?a no se ha hablado del precio.
fr
On n'a pas encore fait mention du prix... Ils n'ont pas encore convenu de prix... "
en
"He is inspecting it-No price has been mentioned yet-They have not come to a price."
eu
Tratulariaren eskua nortasunez hornitu zen orduan.
es
La mano del traficante hab?a adquirido de pronto vigorosa personalidad.
fr
La main de l'acheteur ?tait tout ? coup devenue un personnage.
en
Now the dealer's hand had become a personality.
eu
Perla erretiluan zerabilen berriz, hatzekin zanpatu eta gutxietsi egiten zuen, eta bere aurpegian irribarre triste eta erdeinaria ageri zen.
es
Sopesaba la gran perla, la dejaba caer sobre la bandejita y el ?ndice la oprim?a con fuerza y parec?a insultarla mientras que por el rostro del mercader vagaba una triste y desde?osa sonrisa.
fr
Cette main rejeta la grosse perle sur le plateau, son index la repoussa d'un geste insultant, et sur le visage de l'homme apparut un sourire triste et m?prisant.
en
The hand tossed the great pearl back in the tray, the forefinger poked and insulted it, and on the dealer's face there came a sad and contemptuous smile.
eu
-Lastima da, adiskide-esan zuen, eta besaburuak altxa zituen zoritxarra ez zela bere erruz adierazteko moduan.
es
-Lo siento, amigo m?o-habl? por fin, elevando los hombros para indicar que de la desgracia no era ?l responsable.
fr
-Je suis d?sol?, mon ami, fit-il en haussant l?g?rement les ?paules pour bien souligner qu'il n'?tait pas responsable de cette malchance.
en
"I am sorry, my friend," he said, and his shoulders rose a little to indicate that the misfortune was no fault of his.
eu
-Balio handiko perla da hori-esan zuen Kinok.
es
-Es una perla de gran valor-dijo Kino.
fr
-C'est une perle de grande valeur, dit Kino.
en
"It is a pearl of great value," Kino said.
eu
Tratulariaren hatzek perla bultzatzen zuten, belusezko erretiluaren ertz batetik bestera zebilela. -Eroen urrearena adituko zenuen, ezta?
es
Los dedos del traficante siguieron jugando con la perla haci?ndola correr sobre el terciopelo y rebotar en los bordes de la bandeja.
fr
Les doigts de l'acheteur appliqu?rent une petite pichenette ? la perle qui bondit et rebondit doucement sur le plateau de velours. -Avez-vous entendu parler du Tr?sor du Fou ? demanda l'acheteur.
en
The dealer's fingers spurned the pearl so that it bounced and rebounded softly from the side of the velvet tray. "You have heard of fool's gold," the dealer said.
eu
-esan zion tratulariak-.
es
-Esta perla es demasiado grande-explic?-.
fr
Eh bien, cette perle, c'est exactement cela. Elle est trop grosse.
en
"This pearl is like fool's gold. It is too large.
eu
Perla hau eroen urrea bezalakoa da. Handiegia.
es
 
fr
 
en
 
eu
Nork erosiko luke?
es
?Qui?n va a querer comprarla?
fr
Qui voudra l'acheter ?
en
Who would buy it?
eu
Honelako gauzetarako merkaturik ez dago.
es
"No hay mercado para cosas as?.
fr
Il n'existe pas de march? pour de pareilles choses.
en
There is no market for such things.
eu
Bitxikeria bat besterik ez duzu.
es
No pasa de ser una curiosidad.
fr
Elle n'est qu'une curiosit?.
en
It is a curiosity only.
eu
Lastima.
es
Lo siento;
fr
Je suis d?sol?.
en
I am sorry.
eu
Zuk uste zenuen balio handiko gauza zela eta bitxikeria bat baino ez da.
es
cre?as que era algo de valor, pero ya ves que s?lo es una curiosidad.
fr
Vous pensiez que c'?tait une pi?ce de valeur, mais ce n'est qu'une curiosit?.
en
You thought it was a thing of value, and it is only a curiosity."
eu
Kinok aurpegia gogorturik eta arduraturik zuen.
es
Kino estaba perplejo y aturdido.
fr
Le visage de Kino montrait son trouble, sa perplexit?.
en
Now Kino's face was perplexed and worried.
eu
-Munduko Perla da-egin zuen oihu-.
es
-Es la Perla del Mundo-protest?-.
fr
-C'est la Perle du Monde, dit-il.
en
"It is the Pearl of the World," he cried.
eu
Ez dago honelako perla bat ikusi duenik.
es
-Sufres un error-insisti? el otro-.
fr
Personne encore n'en a vu une pareille.
en
"No one has ever seen such a pearl."
eu
-Aitzitik-esan zuen tratulariak-, handia eta moldegabea da.
es
Es grande y fea.
fr
-Bien au contraire, r?torqua l'acheteur. Elle est ?norme, mais elle est grossi?re.
en
"On the contrary," said the dealer, "it is large and clumsy.
eu
Badu interesik bitxikeria bezala;
es
Como curiosidad puede tener inter?s;
fr
En tant que curiosit?, elle a son int?r?t ;
en
As a curiosity it has interest;
eu
museoren batek hartuko luke beharbada itsas maskorren bildumaren batean kokatzeko.
es
acaso un museo la exhibir? junto a una colecci?n de f?siles marinos.
fr
un mus?e la mettra peut-?tre dans sa collection de coquillages.
en
some museum might perhaps take it to place in a collection of seashells.
