Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Ivan Ilitxen heriotza, Leon Tolstoi / Xabier Mendiguren Bereziartu (Ibaizabal, 1991 )
aurrekoa | 28 / 24 orrialdea | hurrengoa
eu
Han oraindik zerbait benetan ona bazegoen: alaitasuna zegoen, adiskidetasuna zegoen, itxaropenak zeuden.
es
All? todav?a hab?a algunas cosas buenas de verdad: la alegr?a, la amistad, las esperanzas.
fr
L? il y eut encore quelque chose de vraiment bon : la ga?t?, l'amiti?, l'esp?rance.
en
A little that was really good was still found there-there was light-heartedness, friendship, and hope.
eu
Baina goiko klaseetan bakanagoak ziren une on horiek.
es
Pero ya en los cursos superiores esos momentos agradables se fueron haciendo cada vez m?s raros.
fr
Mais d?s les classes sup?rieures ces bons moments devenaient plus rares.
en
But in the upper classes there had already been fewer of such good moments.
eu
Gero, gobernadorearekiko bere lehen karguko urteetan, berriro agertzen ziren une onak:
es
Luego, en los tiempos en que desempe?? su primer cargo en la oficina del gobernador, volvieron a aparecer esos momentos buenos:
fr
Plus tard, du temps de son service chez le gouverneur, il y eut encore quelques moments purs :
en
Then during the first years of his official career, when he was in the service of the governor, some pleasant moments again occurred:
eu
emazteari zion maitasun-oroitzapenak ziren.
es
eran los recuerdos de su amor por una mujer.
fr
son affection pour une femme.
en
they were the memories of love for a woman.
eu
Gero guzti hori nahastu egiten zen eta ona gero eta bakanagoa zen.
es
M?s tarde todo se entreveraba y los momentos buenos se iban haciendo m?s escasos.
fr
Puis tout s'embrouillait et le nombre des moments heureux allait diminuant, et plus il avan?ait dans la vie, moins il y en avait.
en
Then all became confused and there was still less of what was good;
eu
Eta zenbat eta aurrerago, hainbat eta on gutxiago, eta aurrerago, gutxiago. Ezteia...
es
Y m?s y m?s disminu?an a medida que avanzaba en el tiempo. El matrimonio...
fr
Son mariage... un hasard, gros de d?sillusions.
en
later on again there was still less that was good, and the further he went the less there was.
eu
bat-bateko deslilura, emaztearen ahoko usaina, zentzukoitasuna, itxurakeria.
es
tan imprevisto y tan decepcionante, y el mal aliento de su mujer, y la sensualidad y la hipocres?a.
fr
L'haleine d?sagr?able de sa femme, la sensualit?, l'hypocrisie !
en
His marriage, a mere accident, then the disenchantment that followed it, his wife's bad breath and the sensuality and hypocrisy:
eu
Eta kargu hil hura, eta diruarengatiko kezka haiek, eta horrela urtebete, bi urte, hamar, hogei-eta beti gauza bera.
es
Y esa labor est?ril, y las preocupaciones por el dinero, y as? un a?o, dos, diez, veinte: siempre lo mismo.
fr
Puis cette carri?re morne, les soucis d'argent, et ainsi une ann?e, deux, dix, vingt ! et toujours la m?me chose.
en
then that deadly official life and those preoccupations about money, a year of it, and two, and ten, and twenty, and always the same thing.
eu
Eta zenbat eta aurrerago, hainbat eta hilago.
es
Y cuanto m?s se acercaba al presente, m?s muerto le parec?a todo.
fr
Et plus le temps passait, plus sa vie ?tait vide.
en
And the longer it lasted the more deadly it became.
eu
"Etengabe maldan beherantz nindoan, gorantz nindoalakoan.
es
Como si hubiese estado bajando todo el tiempo por una monta?a figur?ndose que estaba subiendo.
fr
" C'est comme si j'avais descendu une montagne au lieu de la monter.
en
"It is as if I had been going downhill while I imagined I was going up.
eu
Hala izan zen.
es
As? hab?a sido.
fr
Ce fut bien ainsi.
en
And that is really what it was.
eu
Jendearen iritzian gorantz nindoan, eta bizitza oinpetik alde egiten ari zitzaidan...Eta orain prest nago, hil nadin!"
es
Seg?n la opini?n ajena hab?a estado subiendo, pero en realidad la vida se le hab?a escapado un d?a y otro bajo los pies...
fr
Selon l'opinion publique je montais, mais en r?alit?, la vie glissait sous moi...
en
I was going up in public opinion, but to the same extent life was ebbing away from me.
eu
"Zer esan nahi du honek?
es
Pero ?qu? hab?a pasado?
fr
Et me voil? arriv? au terme... Meurs !
en
And now it is all done and there is only death.
eu
Zertako?
es
?Por qu??
fr
" Mais, qu'est-ce donc ?
en
"Then what does it mean?
eu
Ezina da.
es
No pod?a ser.
fr
Pourquoi ?
en
Why?
eu
Ezina da bizitza hain zentzugabea eta nazkagarria izatea.
es
No pod?a ser que la vida fuera tan absurda y repugnante.
fr
Non, ce n'est pas possible que la vie soit si insignifiante, si vilaine !
en
It can't be that life is so senseless and horrible.
eu
Eta hain nazkagarria eta zentzugabea bada, zertako hil eta hil oinazetan?
es
Y si en verdad era tan absurda y repugnante, ?por qu? morir, y adem?s sufriendo?
fr
Si elle est en effet si vilaine, si absurde, pourquoi mourir et mourir en souffrant ?
en
But if it really has been so horrible and senseless, why must I die and die in agony?
eu
Hemen bada ongi ez dabilen zerbait."
es
Hab?a algo que no cuadraba.
fr
Il y a l? quelque chose que je ne m'explique pas.
en
There is something wrong!
eu
"Agian ez ote naiz bizi izan behar nuen bezala?
es
"?Cabe la posibilidad de que no haya vivido como deber?a haberlo hecho?
fr
" Peut-?tre n'ai-je pas v?cu comme on doit vivre ? se demanda-t-il tout ? coup.
en
"Maybe I did not live as I ought to have done," it suddenly occurred to him.
eu
-eman zion buruak bat-batean.
es
-se le pas? de pronto por la cabeza-.
fr
Mais comment cela serait-il possible puisque j'ai toujours fait ce que je croyais ?tre mon devoir ?
en
 
eu
"Baina nola izan liteke hori, dena behar bezala egin nuelarik?"-esan zuen bere golkorako eta bat-batean errefusatu zuen bizitza eta heriotzaren enigma osoaren soluzio bakarra erabat ezinezkotzat bailitzan."
es
Pero ?c?mo es posible? Si he hecho siempre lo que correspond?a en cada momento", se dijo, rechazando sin m?s la ?nica soluci?n al enigma de la vida y de la muerte, como si fuera algo completamente imposible.
fr
" se r?pondit-il. Et aussit?t il chercha ? repousser par cet argument l'?nigme de la vie et de la mort, comme quelque chose d'absolument impossible.
en
"But how could that be, when I did everything properly?" he replied, and immediately dismissed from his mind this, the sole solution of all the riddles of life and death, as something quite impossible.
eu
"Zer nahi duzu orain?
es
"Y ahora ?qu? es lo que quieres?
fr
" Que veux-tu, maintenant ?
en
"Then what do you want now?
eu
Bizi?
es
?Vivir?
fr
Vivre ?
en
To live?
eu
Nola bizi?
es
Pero ?c?mo?
fr
Vivre comme tu as v?cu ?tant juge lorsque l'huissier annon?ait :
en
Live how?
eu
Epaitegian bizi zaren bezala bizi, ujierrak iragartzen duenean: "Auzi-mahaikoak sartzen ari dira!..."
es
Vivir como vives en el tribunal, cuando el ujier anuncia: "?Se abre la sesi?n!...".
fr
La Cour ! " se r?p?ta-t-il.
en
Live as you lived in the law courts when the usher proclaimed 'The judge is coming!' The judge is coming, the judge!" he repeated to himself.
eu
"Auzi-mahaikoak sartzen ari dira, auzi-mahaikoak sartzen ari dira, auzi-mahaikoak sartzen ari dira!" errepikatu zion bere buruari.
es
Se abre la sesi?n, se abre la sesi?n-repiti? para sus adentros.
fr
" La voil?, la Cour !
en
"Here he is, the judge.
eu
-Horra auzi-mahaia! Baina ni ez naiz errudun!
es
?Ah? est? el tribunal! ?Pero yo no soy culpable!
fr
Mais je ne suis pas coupable, s'?cria-t-il avec col?re.
en
But I am not guilty!" he exclaimed angrily.
eu
-oihu egin zuen suminez. "Zergatik?" Eta negar egiteari utzi zion, hormari aurpegia eman eta gauza berean pentsatzen hasi zen:
es
-grit? con rabia-. ?De qu??" Dej? de llorar y, volviendo la cara a la pared, se puso a pensar en una misma cosa:
fr
" Il cessa de pleurer, tourna son visage vers le mur, l'esprit obs?d? par cette unique pens?e :
en
"What is it for?" And he ceased crying, but turning his face to the wall continued to ponder on the same question:
eu
zergatik, zertako izudura guzti hori?"
es
?qu? sentido, qu? raz?n ten?a todo ese horror?
fr
Pourquoi, pourquoi tant d'horreur ?
en
Why, and for what purpose, is there all this horror?
eu
Baina behin eta berriz pentsatu bazuen ere, ez zuen erantzunik aurkitu.
es
Pero, por m?s que reflexionaba, no hallaba ninguna respuesta.
fr
Mais il avait beau y r?fl?chir, il ne trouvait aucune r?ponse.
en
But however much he pondered he found no answer.
eu
Eta sarritan guzti hori behar bezala bizi izan ez zelako gertatzen zitzaiola bururatzean, bere bizitzaren zuzentasuna gogoratu eta ideia estrainio hura baztertu egiten zuen.
es
Y cuando le ven?a la idea-algo que le suced?a a menudo-de que todo hab?a sucedido porque no hab?a vivido como deber?a haberlo hecho, enseguida se acordaba de lo irreprochable que hab?a sido su vida y rechazaba tan extra?a idea.
fr
Et quand l'id?e qu'il n'avait pas v?cu comme on doit vivre se dressait devant lui, il chassait cette id?e bizarre en se rappelant aussit?t la parfaite correction de sa vie.
en
And whenever the thought occurred to him, as it often did, that it all resulted from his not having lived as he ought to have done, he at once recalled the correctness of his whole life and dismissed so strange an idea.
eu
X
es
X
fr
X
en
X
eu
Beste bi aste igaro ziren.
es
Pasaron dos semanas m?s.
fr
Deux semaines s'?coul?rent encore.
en
Another fortnight passed.
eu
Ivan Ilitx ez zen dibanetik jaikitzen.
es
Iv?n Ilich ya no se levantaba del sof?.
fr
Ivan Ilitch ne quittait plus son divan.
en
Ivan Ilych now no longer left his sofa.
eu
Ez zuen ohean egon nahi eta dibanean egoten zen. Eta ia denbora guztian aurpegia hormara zuela, bakarrean sufritzen zuen bere oinaze atergabea eta bakarrean pentsatzen arazo atergabe berean.
es
No quer?a quedarse en la cama, por eso pasaba el d?a echado en el sof?, casi siempre de cara a la pared, soportando en soledad los mismos sufrimientos insoslayables, d?ndole vueltas en soledad al mismo pensamiento insoslayable.
fr
Il ne voulait pas se mettre au lit et restait couch? sur le divan. Presque toujours le visage tourn? vers le mur, seul il s'abandonnait ? ses douloureuses et insolubles pens?es :
en
He would not lie in bed but lay on the sofa, facing the wall nearly all the time. He suffered ever the same unceasing agonies and in his loneliness pondered always on the same insoluble question:
eu
"Zer da hau?
es
?Qu? era eso?
fr
" Qu'es-tu donc ?
en
"What is this?
eu
Benetan ote da gero heriotza?" Eta barne-mintzo batek esaten zion:
es
?Era posible que fuera de verdad la muerte? Y una voz interior le respond?a:
fr
Es-tu v?ritablement la mort ? " Et la voix int?rieure lui r?pondait :
en
Can it be that it is Death?" And the inner voice answered:
eu
"Bai.
es
s?, es verdad.
fr
" Oui, c'est elle ".
en
"Yes, it is Death."
eu
Egia da."
es
?Y por qu? raz?n le acosaban tantos tormentos?
fr
 
en
 
eu
"Zertako sufrimendu hau?" Eta mintzoak erantzuten zuen: "Ezertako ez".
es
Y la misma voz le respond?a: por nada, porque s?.
fr
-" Mais pourquoi ces souffrances ? "-" Mais comme cela, sans raison aucune ".
en
"Why these sufferings?" And the voice answered, "For no reason-they just are so."
eu
Hemendik aurrera eta honezaz aparte ez zegoen besterik.
es
M?s all? de esas cuestiones no hab?a nada.
fr
C'est tout ce qu'il pouvait obtenir.
en
Beyond and besides this there was nothing.
eu
Gaixotasunaren hasieratik beretik, Ivan Ilitx medikuarengana lehen aldiz joan zenetik, bizitza bata bestearekin txandaka zebiltzan bi aldarte kontrajarritan urratu zitzaion:
es
Desde el inicio mismo de la enfermedad, desde el momento de la primera visita de Iv?n Ilich al m?dico, su vida se hab?a caracterizado por la alternancia de dos estados de ?nimo opuestos:
fr
Depuis le d?but de sa maladie jusqu'? sa premi?re visite chez le m?decin, deux ?tats d'?me diff?rents s'?taient partag? la vie d'Ivan Ilitch :
en
From the very beginning of his illness, ever since he had first been to see the doctor, Ivan Ilych's life had been divided between two contrary and alternating moods:
eu
bata etsipena eta heriotza ulergaitz eta ikaragarria zen, edo bere gorputzaren jarduerarengatiko interesez gainezkaturiko behaketa eta itxaropena.
es
por un lado, la desesperaci?n y la espera de una muerte incomprensible y atroz; por otro, la esperanza y la obsesiva observaci?n de la actividad de su propio cuerpo.
fr
c'?tait tant?t le d?sespoir, l'appr?hension de cette chose terrible et myst?rieuse, la mort ; tant?t l'esp?rance et l'attachante ?tude de ses fonctions organiques.
en
now it was despair and the expectation of this uncomprehended and terrible death, and now hope and an intently interested observation of the functioning of his organs.
eu
Edo begien aurrean giltzurrina edo hestea agertzen zitzaion, zeinak ordukoz uko egiten baitzion bere eginbeharrak betetzeari, edo heriotza ulergaitz ikaragarria zen, inola ere ihes egiterik ez zegoena.
es
Tan pronto se perd?a en consideraciones sobre el ri??n o el intestino, que de vez en cuando no cumpl?an con las funciones que les estaban encomendadas, como no se ocupaba de otra cosa que de esa muerte incomprensible y atroz, de la que no hab?a modo alguno de escapar.
fr
Tant?t il avait devant les yeux le rein et l'intestin, qui, pour un temps, se montraient indociles, tant?t c'?tait la mort, terrifiante et myst?rieuse, qui se dressait devant lui, et remplissait sa pens?e.
en
Now before his eyes there was only a kidney or an intestine that temporarily evaded its duty, and now only that incomprehensible and dreadful death from which it was impossible to escape.
eu
Bi aldarte horiek gaixotasunaren hasietatik beretik txandaka zebiltzan bata bestearekin; baina zenbat eta gaixotasuna aurrerago zihoan, hainbat badaezpadakoago eta fantasiazkoagoak bihurtzen zitzaizkion giltzurrinari buruzko gogoetak eta askoz errealagoa ari zen hurbiltzen heriotzaren kontzientzia.
es
Desde el principio mismo de la enfermedad, esos dos estados de ?nimo se hab?an alternado. Pero, a medida que esta avanzaba, m?s dudosas y fantasiosas se fueron haciendo las reflexiones relativas al ri??n y m?s real la conciencia de su inminente fin.
fr
Les premiers temps, ces deux impressions se succ?daient, mais plus la maladie s'aggravait, plus ses pr?occupations sur le rein disparaissaient, et plus l'appr?hension de la mort prochaine devenait vive.
en
These two states of mind had alternated from the very beginning of his illness, but the further it progressed the more doubtful and fantastic became the conception of the kidney, and the more real the sense of impending death.
eu
Aski zuen gogora ekartzea zer zen hiru urte lehenago eta zer orain; nola joan zen maldan beherantz itxarobide oro suntsiturik geratzeko.
es
Le bastaba con pensar en la persona que hab?a sido tres meses antes y la que era ahora, recordar su ininterrumpida marcha ladera abajo, para que cualquier posible esperanza quedara hecha a?icos.
fr
Il lui suffisait de penser ? ce qu'il ?tait trois mois auparavant, de comparer ce qu'il ?tait alors avec ce qu'il ?tait maintenant, de se rappeler comment il avait descendu la pente, pour que toute lueur d'espoir s'?vanou?t.
en
He had but to call to mind what he had been three months before and what he was now, to call to mind with what regularity he had been going downhill, for every possibility of hope to be shattered.
eu
Bakardade haren azken aldian, non aurkitzen baitzen aurpegia dibanaren bizkarrerantz zuela, hiri jendetsu bateko bakardade harenean, bere adiskide ugarien eta familiaren baitan-: ez itsasoaren hondarrean, ez lehorrean, inon egon litekeen baino bakardade handiagoan, bakardade izugarri haren azken aldian, Ivan Ilitx irudimenez iraganean baizik ez zen bizi.
es
En los ?ltimos tiempos, sumido en esa soledad completa, tumbado de cara al respaldo del sof?, esa soledad en medio de una ciudad populosa, entre numerosos conocidos y familiares-una soledad que en ning?n otro lugar podr?a haber sido m?s completa: ni en el fondo del mar, ni en rinc?n alguno de la tierra-, en los ?ltimos tiempos, sumido en esa soledad terrible, Iv?n Ilich hab?a vivido exclusivamente con la imaginaci?n, recreando su pasado.
fr
Dans les derniers temps, le visage tourn? vers le dossier du divan, il vivait tellement seul au milieu d'une cit? populeuse, de ses nombreux amis, de sa famille, que nulle part, ni sous la terre ni au fond de la mer, on n'aurait pu trouver une solitude aussi compl?te. Et, dans cette solitude, Ivan Ilitch ne vivait plus que de souvenirs.
en
Latterly during the loneliness in which he found himself as he lay facing the back of the sofa, a loneliness in the midst of a populous town and surrounded by numerous acquaintances and relations but that yet could not have been more complete anywhere-either at the bottom of the sea or under the earth-during that terrible loneliness Ivan ilych had lived only in memories of the past.
eu
Bata bestearen atzetik iraganeko koadroak sortzen zitzaizkion.
es
Uno tras otro se representaba diversos acontecimientos de su vida.
fr
L'un apr?s l'autre les tableaux de sa vie pass?e se dressaient devant lui.
en
Pictures of his past rose before him one after another.
aurrekoa | 28 / 24 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus