Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Dorian Grayren erretratua, Oscar Wilde / Bittor Hidalgo (Elkar, 1986
)
eu
Hala nola, Filippo, Milan-go Dukea, bere emaztea hil ondoren, honen ezpainak pozoin gorriz margotu zituen hura, maitaleak ziur laztanduko zuen gorpu hil hartatik, heriotza mihazka zezan;
es
Filippo, duque de Mil?n, que asesin? a su esposa y le pint? los labios con un veneno escarlata para que su amante sorbiera la destrucci?n de la criatura muerta que acariciaba;
fr
Filippo, duc de Milan, qui tua sa femme et teignit ses l?vres d'un poison ?carlate, de fa?on ? ce que son amant su??t la mort en baisant la chose morte qu'il idol?trait ;
en
Filippo, Duke of Milan, who slew his wife and painted her lips with a scarlet poison that her lover might suck death from the dead thing he fondled;
eu
Pietro Barbi, Veneziakoa, Paul Bigarrena bezala ezaguna den hura, harrotasunaren harrotasunaz Formosus titulua jaso nahi izan baitzuen, eta zeraman tiara, berrehun mila florinetako balioan ematen zena, pekatu izugarri baten ordainetan erosi baitzuen;
es
Pietro Barbi, el veneciano, conocido con el nombre de Paulo II, quien, en su vanidad, quiso reclamar el t?tulo de Fermosus, y cuya tiara, valorada en doscientos mil florines, se compr? al precio de un pecado abominable;
fr
Pietro Barbi, le V?nitien, que l'on nomme Paul II, qui voulut vaniteusement prendre le titre de Formosus, et dont la tiare, ?valu?e ? deux cent mille florins, fut le prix d'un p?ch? terrible ;
en
Pietro Barbi, the Venetian, known as Paul the Second, who sought in his vanity to assume the title of Formosus, and whose tiara, valued at two hundred thousand florins, was bought at the price of a terrible sin;
eu
Gian Maria Visconti, gizon biziak harrapatzeko zuen ohitura hartan, zakurtzar batzuk erabiltzen zituena, eta bere gorpu erakil?, maite izan zuen puta batek, larrosaz estali zion hura;
es
Gian Maria Visconti, que utilizaba sabuesos para cazar hombres, y cuyo cuerpo, al morir asesinado, cubri? de rosas una hetaira que lo hab?a amado;
fr
Gian Maria Visconti, qui se servait de l?vriers pour chasser les hommes, et dont le cadavre meurtri fut couvert de roses par une prostitu?e qui l'avait aim? !...
en
Gian Maria Visconti, who used hounds to chase living men and whose murdered body was covered with roses by a harlot who had loved him;
eu
Borgia, zaldi zuriaren gainean zihoala, Fratricida aldamenean beste zaldi batean zeukala, eta bere mantua Perotto-ren odolaz zikindua zeramana;
es
el Borgia sobre su corcel blanco, y el Fratricida cabalgando a su lado, con el manto manchado por la sangre de Perotto;
fr
Et le Borgia sur son blanc cheval, le Fratricide galopant ? c?t? de lui, son manteau teint du sang de Perotto ;
en
the Borgia on his white horse, with Fratricide riding beside him and his mantle stained with the blood of Perotto;
eu
Pietro Riario, Florentziako Kardinale Artzapizpiku gaztea, Sixto IVaren seme eta morroi esklabua, zeinen edertasuna, bere lizunkeriak bakarrik parekatzen baitzuen, Aragoiko Leonor seta gorri eta zurizko gela, ninfaz eta zentauroz betetako batean errezibitu eta festaren barrenean Ganymede edo Hylas bezala eskeini ahal izango zion mutiko gazte bat urreztatu zuen hura;
es
Pietro Riario, el joven cardenal arzobispo de Florencia, hijo y favorito de Sixto IV, de belleza s?lo igualada por su libertinaje, que recibi? a Leonor de Arag?n en un pabell?n de seda blanca y carmes?, lleno de ninfas y de centauros, y que recubri? a un jovencito de panes de oro para que hiciera las veces, con motivo de la fiesta, de Gan?medes o de Hilas;
fr
Pietro Riario, le jeune cardinal-archev?que de Florence, enfant et mignon de Sixte IV, dont la beaut? ne fut ?gal?e que par la d?bauche, et qui re?ut Leonora d'Aragon sous un pavillon de soie blanche et cramoisie, rempli de nymphes et de centaures, en caressant un jeune gar?on dont il se servait dans les f?tes comme de Ganym?de ou de Hylas ;
en
Pietro Riario, the young Cardinal Archbishop of Florence, child and minion of Sixtus IV, whose beauty was equalled only by his debauchery, and who received Leonora of Aragon in a pavilion of white and crimson silk, filled with nymphs and centaurs, and gilded a boy that he might serve at the feast as Ganymede or Hylas;
eu
Ezzelin, zeinen malenkonia heriotzaren espetakuluak bakarrik senda baitzezakeen, beste gizon batzuk ardo gorriarena duten bezalaxe, berak odol gorriaren antsia zuen hura..., Deabruaren semea alegia, hala esaten baitzen, eta dadotan ari zirela, beren arima apustuan jokatuta zeukatela, bere aitari tranpa egin zion hura...;
es
Ezzelino cuya melancol?a s?lo se curaba con el espect?culo de la muerte y que sent?a pasi?n por la sangre, como otros hombres la tienen por el vino tinto; hijo del Maligno, se dec?a, que hab?a hecho trampas a su infernal padre cuando se jugaba el alma a los dados;
fr
Ezzelin, dont la m?lancolie ne pouvait ?tre gu?rie que par le spectacle de la mort, ayant une passion pour le sang, comme d'autres en ont pour le vin, Ezzelin, fils du d?mon, fut-il dit, qui trompa son p?re aux d?s, alors qu'il lui jouait son ?me !...
en
Ezzelin, whose melancholy could be cured only by the spectacle of death, and who had a passion for red blood, as other men have for red wine-the son of the Fiend, as was reported, and one who had cheated his father at dice when gambling with him for his own soul;
eu
Giambattista Cibo, zeinak trufa egin nahian Inozente ezizena hartu baitzuen, eta zeinen zainetan, midiku doktore judu batek hiru mutil-koxkorren odola isuri baitzuen;
es
Giambattista Cibo, que, por burla, tom? el nombre de Inocente, y en cuyas venas aletargadas un doctor jud?o inyect? la sangre de tres j?venes;
fr
Et Giambattista Ciho, qui prit par moquerie le nom d'Innocent, dans les torpides veines duquel fut infus?, par un docteur juif, le sang de trois adolescents ;
en
Giambattista Cibo, who in mockery took the name of Innocent and into whose torpid veins the blood of three lads was infused by a Jewish doctor;
eu
Segismondo Malatesta, Isottaren maitalea eta Rimini-ko Jauna, zeinen irudia Jaungoikoaren eta gizonaren etsai bezala erre egin baitzuten Erroman, zapi batez Polyssena ito zuen hura, eta Ginevra d'Este-ri, esmeraldazko ontzi batean, pozoina eman, eta pasio lotsagabe baten izenean, Kristauen erabiltzerako, eliza jentil bat eraiki arazi zuena;
es
Segismundo Malatesta, el amante de Isotta y se?or de R?mini, cuya efigie fue quemada en Roma como enemigo de Dios y de los hombres, que estrangul? a Polyssena con una servilleta, dio a Ginebra de este veneno en una copa de esmeralda y, queriendo honrar una pasi?n vergonzosa, construy? una iglesia pagana para el culto cristiano;
fr
Sigismondo Malatesta, l'amant d'Isotta, et le seigneur de Rimini, dont l'effigie fut br?l?e ? Rome, comme ennemi de Dieu et des hommes, qui ?trangla Polyssena avec une serviette, fit boire du poison ? Ginevra d'Est? dans une coupe d'?meraude, et b?tit une ?glise pa?enne pour l'adoration du Christ, en l'honneur d'une passion honteuse !...
en
Sigismondo Malatesta, the lover of Isotta and the lord of Rimini, whose effigy was burned at Rome as the enemy of God and man, who strangled Polyssena with a napkin, and gave poison to Ginevra d'Este in a cup of emerald, and in honour of a shameful passion built a pagan church for Christian worship;
eu
Charles VIa, zeinak horren basati gurtu baitzuen bere anaiaren andrea, non legendun batek ohartarazi behar izan baitzion, gainera zetorkion eromenaz, eta behin buru muina gaisotu eta arrotz bihurtu zitzaionean, Eromena, Herioa, eta Amodioaren irudiak pintatuta zituzten karta mairuak erakutsiz bakarrik, baretua eta lasaitua izan zitekeena;
es
Carlos VI, tan terriblemente enamorado de la esposa de su hermano que un leproso le advirti? de la locura que se le avecinaba y que, cuando su cerebro enferm? y empez? a desvariar, s?lo era posible calmarlo con naipes sarracenos, ilustrados con im?genes del Amor, de la Muerte y de la Locura;
fr
Et ce Charles VI, qui aima si sauvagement la femme de son fr?re qu'un l?preux avertit du crime qu'il allait commettre, ce Charles VI dont la passion d?mentielle ne put seulement ?tre gu?rie que par des cartes sarrazines o? ?taient peintes les images de l'Amour, de la Mort et de la Folie !
en
Charles VI, who had so wildly adored his brother's wife that a leper had warned him of the insanity that was coming on him, and who, when his brain had sickened and grown strange, could only be soothed by Saracen cards painted with the images of love and death and madness;
eu
eta alkondara dotore harekin, eta harri bitxiz jositako kapela hura, hkantoaren antzeko kizkur haiekin, Grifonetto Baglioni, Astorre eta honen andregaia, eta Simonetto eta bere mutila hil zituena, eta adierazten zuen maitagarritasuna halakoa izanik, Perugia-ko plaza horian hil zorian zetzala, zeharo gorrotatu zuten haiek ere ezin besterik aukeratu ahal izan zuten, hari negar egitea baino, eta Atalanta-k, aurretik madarikatu zuen hark ere, benedikatu egiten zuena.
es
y, con su elegante jub?n, gorro enjoyado y rizos como hojas de acanto, Grifonetto Baglioni, que dio muerte a Astorre junto con su prometida, y Simonetto con su paje, cuyo atractivo era tal que, mientras agonizaba, tendido en la plaza amarilla de Perusa, quienes lo hab?an odiado se sintieron conmovidos hasta las l?grimas, y a quien Atalanta, que lo hab?a maldecido, lo bendijo.
fr
Et s'?voquait encore, dans son pourpoint orn?, coiff? de son chapeau garni de joyaux, ses cheveux boucl?s comme des acanthes, Griffonetto Baglione, qui tua Astorre et sa fianc?e, Simonetto et son page, mais dont la gr?ce ?tait telle, que, lorsqu'on le trouva mourant sur la place jaune de P?rouse, ceux qui le ha?ssaient ne purent que pleurer, et qu'Atalanta qui l'avait maudit, le b?nit !...
en
and, in his trimmed jerkin and jewelled cap and acanthuslike curls, Grifonetto Baglioni, who slew Astorre with his bride, and Simonetto with his page, and whose comeliness was such that, as he lay dying in the yellow piazza of Perugia, those who had hated him could not choose but weep, and Atalanta, who had cursed him, blessed him.
eu
Lilura beldurgarri bat sortzen zuten guztiek.
es
Todos despertaban en Dorian una horrible fascinaci?n.
fr
Une horrible fascination s'?manait d'eux tous !
en
There was a horrible fascination in them all.
eu
Gauez ikusi egiten zituen, eta egunez berriz, irudimena nahasten zioten.
es
Los ve?a de noche y le perturbaban durante el d?a. El Renacimiento conoci? extra?as maneras de envenenar:
fr
Il les vit la nuit, et le jour ils troubl?rent son imagination.
en
He saw them at night, and they troubled his imagination in the day.
eu
Errenazimenduak jakin omen zuen, pozointzearen era estraino zenbaitez..., buru-kasketa baten bidez eta izekitako zuzi baten bidezko pozointzea, bordatutako esku-narru baten medioz, eta harri bitxiz jositako haizemaile batez ere, bola urreztatu batez eta anbarezko kate baten bidez.
es
por medio de un casco y una antorcha encendida; de un guante bordado y un abanico enjoyado; de una almohadilla perfumada y un collar de ?mbar.
fr
La Renaissance connut d'?tranges fa?ons d'empoisonner : par un casque ou une torche allum?e, par un gant brod? ou un ?ventail endiamant?, par une boule de senteur dor?e, ou par une cha?ne d'ambre...
en
The Renaissance knew of strange manners of poisoning-poisoning by a helmet and a lighted torch, by an embroidered glove and a jewelled fan, by a gilded pomander and by an amber chain.
eu
Dorian Gray, liburu batek pozoindua gertatu zen.
es
A Dorian Gray lo hab?a envenenado un libro.
fr
Dorian Gray, lui, avait ?t? empoisonn? par un livre !...
en
Dorian Gray had been poisoned by a book.
eu
Eduki zituen zenbait momentu, zeinetan, gaiztakeria, besterik gabe, bere edertasunaren kontzeptzio hura aurrera eraman ahal izateko modu bat bezala ikusten baitzuen.
es
En determinados momentos ve?a el mal ?nicamente como un medio que le permit?a poner por obra su concepci?n de lo bello.
fr
Il y avait des moments o? il regardait simplement le Mal comme un mode n?cessaire ? la r?alisation de son concept de la Beaut?.
en
There were moments when he looked on evil simply as a mode through which he could realize his conception of the beautiful.
eu
12
es
CAP?TULO 12
fr
Chapitre XII
en
CHAPTER 12
eu
Azaroaren bederatzian gertatu zen, bere berrogeita zortzigarren urtebetetzearen bezperan, geroztik maiz gogoratuko zuen bezala.
es
Fue el nueve de noviembre, la v?spera de su trig?simo octavo cumplea?os, como Dorian recordar?a despu?s con frecuencia.
fr
C'?tait le neuf novembre, la veille de son trente-huiti?me anniversaire, comme il se le rappela souvent plus tard.
en
It was on the ninth of November, the eve of his own thirty-eighth birthday, as he often remembered afterwards.
eu
Etxe aldera erretiratzera zihoan, gaueko hamaikak inguru, Lord Henryrenean afaritan izan eta gero; larruzko azal sendoetan bilduta, gau giroa hotz eta lainotsua izaki.
es
Regresaba de casa de lord Henry, donde hab?a cenado, a eso de las once, bien envuelto en un abrigo de piel, porque la noche era fr?a y neblinosa.
fr
Il sortait vers onze heures de chez lord Henry o? il avait d?n?, et ?tait envelopp? d'?paisses fourrures, la nuit ?tant tr?s froide et brumeuse.
en
He was walking home about eleven o'clock from Lord Henry's, where he had been dining, and was wrapped in heavy furs, as the night was cold and foggy.
eu
Grosvenor enparantza eta South Audley kaleko gurutzekoan, gizonezko bat gurutzatu zitzaion aurretik laino artean, oinez oso laisterka, eta bere soingaineko grisaren lepoa goraka altxatuta zuela.
es
En la esquina de Grosvenor Square y South Audley Street, un individuo que caminaba muy deprisa, alzado el cuello del abrigo, se cruz? con ?l entre la niebla.
fr
Au coin de Grosvenor Square et de South Audley Street, un homme passa tout pr?s de lui dans le brouillard, marchant tr?s vite, le col de son ulster gris relev?.
en
At the corner of Grosvenor Square and South Audley Street, a man passed him in the mist, walking very fast and with the collar of his grey ulster turned up.
eu
Poltsa bat zeraman eskuan.
es
En la mano llevaba un malet?n.
fr
Il avait une valise ? la main.
en
He had a bag in his hand.
eu
Dorianek ezagutu egin zuen.
es
Dorian lo reconoci?.
fr
Dorian le reconnut.
en
Dorian recognized him.
eu
Basil Hallward zen.
es
Era Basil Hallward.
fr
C'?tait Basil Hallward.
en
It was Basil Hallward.
eu
Beldur sentsazio estraino bat isuri zitzaion gorputz osora, honen nondik norakoa jakiterik izan ez bazuen ere.
es
Una extra?a sensaci?n de miedo, inexplicable, lo domin?.
fr
Un ?trange sentiment de peur qu'il ne put s'expliquer l'envahit.
en
A strange sense of fear, for which he could not account, came over him.
eu
Ez zion hala ere, ezagutu zuenaren batere zeinurik egin, eta aurrera segitu zuen presaka bere etxe aldera.
es
No hizo gesto alguno de reconocimiento y sigui? caminando a buen paso en direcci?n a su casa.
fr
Il ne fit aucun signe de reconnaissance et continua rapidement son chemin dans la direction de sa maison...
en
He made no sign of recognition and went on quickly in the direction of his own house.
eu
Baina Hallwardek ezagutu egin zuen.
es
Pero Hallward lo hab?a visto.
fr
Mais Hallward l'avait vu.
en
But Hallward had seen him.
eu
Aurrena, espaloian geratzen sentitu zuen, eta gero berriz, bere atzetik korrika zetorkiola.
es
Dorian le oy? primero detenerse y luego apresurar el paso tras ?l.
fr
Dorian l'aper?ut s'arr?tant sur le trottoir et l'appelant.
en
Dorian heard him first stopping on the pavement and then hurrying after him.
eu
Handik gutxira bere beso gainean zuen Basilen eskua.
es
Al cabo de unos instantes sinti? su mano en el brazo.
fr
Quelques instants apr?s, sa main s'appuyait sur son bras.
en
In a few moments, his hand was on his arm.
eu
-Dorian!
es
-?Dorian!
fr
-Dorian !
en
"Dorian!
eu
Hau bai dela zorion ederra!
es
?Qu? suerte la m?a!
fr
quelle chance extraordinaire !
en
What an extraordinary piece of luck!
eu
Ez naiz, bada, gaueko bederatzietatik aurrera zure liburutegian jarrita zure zai egon!
es
Llevo desde las nueve esper?ndote en la biblioteca de tu casa.
fr
Je vous ai attendu dans votre biblioth?que jusqu'? neuf heures.
en
I have been waiting for you in your library ever since nine o'clock.
eu
Azkenean zure zerbitzari nekatuaz urrikaldu, eta ohera bidali dut, kanpora lagundu didanean.
es
Finalmente me he compadecido de tu criado, que parec?a muy cansado, y, mientras me acompa?aba hasta la puerta, le he dicho que se fuera a la cama.
fr
Finalement j'eus piti? de votre domestique fatigu? et lui dit en partant d'aller se coucher.
en
Finally I took pity on your tired servant and told him to go to bed, as he let me out.
eu
Parisa noa gaur gauean bertan, gauerdiko trena hartuta, eta banuen alde egin aurretik, zu ikusteko gogo berezia.
es
Salgo para Par?s en el tren de medianoche, y ten?a mucho inter?s en verte antes.
fr
Je vais ? Paris par le train de minuit et j'avais particuli?rement besoin de vous voir avant mon d?part.
en
I am off to Paris by the midnight train, and I particularly wanted to see you before I left.
eu
Pentsatu dut zu ote zinen, edo hobe esanda zure larruzko soingaineko hori, hor gurutzatu garenean.
es
Me ha parecido que eras t? o, m?s bien, tu abrigo de pieles, cuando te has cruzado conmigo.
fr
Il me semblait que c'?tait vous, ou du moins votre fourrure, lorsque nous nous sommes crois?s.
en
I thought it was you, or rather your fur coat, as you passed me.
eu
Baina ez nengoen guztiz nirekin.
es
Pero no estaba seguro.
fr
Mais je n'en ?tais pas s?r.
en
But I wasn't quite sure.
eu
Zuk ez al nauzu ezagutu?
es
?No me has reconocido?
fr
Ne m'aviez-vous pas reconnu ?
en
Didn't you recognize me?"
eu
-Laino honetan, ene Basil maitea?
es
-?Con esta niebla, mi querido Basil?
fr
-Il y a du brouillard, mon cher Basil ?
en
"In this fog, my dear Basil?
eu
Nola, bada?
es
 
fr
 
en
 
eu
Ezin nezake Grosvenor-eko enparantza berau ezagutu ere eta. Banago, bada, nire etxea hemen nonbait inguruan ote den, baina ez naiz ordea, hortaz ere erabat seguru sentitzen.
es
?Soy incapaz de reconocer Grosvenor Square! Creo que mi casa est? por aqu? cerca, pero tampoco estoy demasiado seguro.
fr
je pouvais ? peine reconna?tre Grosvenor Square, je crois bien que ma maison est ici quelque part, mais je n'en suis pas certain du tout.
en
Why, I can't even recognize Grosvenor Square. I believe my house is somewhere about here, but I don't feel at all certain about it.
eu
Sentitzen dut zu kanpora joatekoa izatea, ze..., urteak izango dira ikusi ez garela.
es
Siento que te vayas, porque llevo siglos sin verte.
fr
Je regrette que vous partiez, car il y a des ?ternit?s que je ne vous ai vu.
en
I am sorry you are going away, as I have not seen you for ages.
eu
Pentsatzen dut ordea, laister izango zarela atzera berriro gure artean?
es
Pero supongo que volver?s pronto.
fr
Mais je suppose que vous reviendrez bient?t.
en
But I suppose you will be back soon?"
eu
-Ez; oraingoan sei hilabetetan Ingalaterratik kanpora egotekoa naiz.
es
-No; voy a estar ausente seis meses.
fr
-Non, je serai absent d'Angleterre pendant six mois ;
en
"No: I am going to be out of England for six months.
eu
Parisen estudio bat hartzeko asmoa daukat, eta nire pertsona han bertan giltzapetzeko, asmotan daukadan erretratu handi bat bukatu bitartean.
es
Me propongo alquilar un estudio en Par?s, y encerrarme hasta que acabe un cuadro muy importante que tengo en la cabeza.
fr
j'ai l'intention de prendre un atelier ? Paris et de m'y retirer jusqu'? ce que j'aie achev? un grand tableau que j'ai dans la t?te.
en
I intend to take a studio in Paris and shut myself up till I have finished a great picture I have in my head.
eu
Guztira ere, ez zen nire buruaz hitz egin nahi nizuna.
es
Pero no quiero hablarte de m?.
fr
Toutefois, ce n'?tait pas de moi que je voulais vous parler.
en
However, it wasn't about myself I wanted to talk.
eu
Hementxe zure atean bertan gaude.
es
Ya estamos delante de tu casa.
fr
Nous voici ? votre porte.
en
Here we are at your door.
eu
Utzidazu momentu batez barrena sartzen.
es
Perm?teme entrar un momento.
fr
Laissez-moi entrer un moment ;
en
Let me come in for a moment.
eu
Badaukat esan nahi nizukeen zerbait.
es
Tengo algo que decirte.
fr
j'ai quelque chose ? vous dire.
en
I have something to say to you."
eu
-Pozaren pozez.
es
-Encantado.
fr
-J'en suis charm?.
en
"I shall be charmed.
eu
Baina, ez ote duzu trena galduko?
es
Pero, ?no perder?s el tren?
fr
 
en
 
eu
-esan zion Dorian Grayk ilun, pauso batzuk aurrera eman eta bere giltzatxoaz atea irekitzen ari zela.
es
-pregunt? Dorian Gray l?nguidamente, mientras sub?a los escalones de la entrada y abr?a la puerta con su llave.
fr
Mais ne manquerez-vous pas votre train ? dit nonchalamment Dorian Gray en montant les marches et ouvrant sa porte avec son passe-partout.
en
But won't you miss your train?" said Dorian Gray languidly as he passed up the steps and opened the door with his latch-key.
eu
Lanpararen argitasuna han abiatu zen korrika kanpoko lainoarekin borrokatzera, eta Hallwardek bere errelojuari begiratu zion.
es
La luz del farol m?s cercano se esforzaba por atravesar la niebla, y Hallward consult? su reloj.
fr
La lumi?re du r?verb?re luttait contre le brouillard ; Hallward tira sa montre.
en
The lamplight struggled out through the fog, and Hallward looked at his watch.
eu
-Denbora ugari daukat oraindik-erantzun zion-.
es
-Tengo tiempo de sobra-respondi?-.
fr
-J'ai tout le temps, r?pondit-il.
en
"I have heaps of time," he answered.
