Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)

-Eta bestalde ez al zaizu iruditzen, ihardetsi madame Bovaryk, izpirituak librekiago bogatzen duela zabalera mugagabe horretan, zeinaren betespenak arima jasotzen baitizu eta idealaren eta amairik gabearen ideiak ematen baitizkizu?

-Y adem?s, ?no le parece-replic? Madame Bovary-que el esp?ritu boga m?s libremente sobre esa extensi?n ilimitada, cuya contemplaci?n eleva el alma y sugiere ideas de infinito, de ideal?

-- Et puis ne vous semble-t-il pas, r?pliqua madame Bovary, que l'esprit vogue plus librement sur cette ?tendue sans limites, dont la contemplation vous ?l?ve l'?me et donne des id?es d'infini, d'id?al ?

"And then, does it not seem to you," continued Madame Bovary, "that the mind travels more freely on this limitless expanse, the contemplation of which elevates the soul, gives ideas of the infinite, the ideal?"

-Gauza bera gertatzen da mendialdeko zenbait paisaiatan, esan zuen Leonek.

-Pasa lo mismo con los paisajes de monta?as-repuso Le?n-.

-- Il en est de m?me des paysages de montagnes, reprit L?on.

"It is the same with mountainous landscapes," continued Leon.

Iaz Suitzan izan zen lehengusu bat badut nik, eta hark esan zidanez, lakuen poesia, urjauzien xarma, glaziareen eragin itzela ezin omen dira irudikatu.

Tengo un primo que viaj? por Suiza el a?o pasado, y me dec?a que uno no puede figurarse la poes?a de los lagos, el encanto de las cascadas, el efecto gigantesco de los glaciares.

J'ai un cousin qui a voyag? en Suisse l'ann?e derni?re, et qui me disait qu'on ne peut se figurer la po?sie des lacs, le charme des cascades, l'effet gigantesque des glaciers.

"A cousin of mine who travelled in Switzerland last year told me that one could not picture to oneself the poetry of the lakes, the charm of the waterfalls, the gigantic effect of the glaciers.

Handitasun sinesgaitzeko pinuak ikusten omen dira, uramiletan zehar, eta erroitzetan eskegitako etxolak, eta han, zure azpian mila oin beherago, ibarrak bere zabaltasun osoan, hodeien tarteguneetatik.

Se ven pinos de un tama?o incre?ble atravesados en los torrentes, chozas colgadas sobre precipicios, y, a mil pies por debajo de uno, valles enteros cuando se entreabren las nubes.

On voit des pins d'une grandeur incroyable, en travers des torrents, des cabanes suspendues sur des pr?cipices, et, ? mille pieds sous vous, des vall?es enti?res, quand les nuages s'entrouvrent.

One sees pines of incredible size across torrents, cottages suspended over precipices, and, a thousand feet below one, whole valleys when the clouds open.

Ikuskari horiek entusiasmagarriak izan behar dute, otoitzera eragin, extasira!

?Estos espect?culos deben entusiasmar, predisponer a la oraci?n, al ?xtasis!

Ces spectacles doivent enthousiasmer, disposer ? la pri?re, ? l'extase !

Such spectacles must stir to enthusiasm, incline to prayer, to ecstasy;

Horrela ez nau bat ere harritzen musikari ospetsu harenak, bere irudimena hobeto kilikatzearren pianoa jotzera leku ikusgarri itzel horietako baten aurrera joan ohi zen hark.

Por eso ya no me extra?a de aquel m?sico c?lebre que, para excitar mejor su imaginaci?n, acostumbraba a ir a tocar el piano delante de alg?n paraje grandioso.

Aussi je ne m'?tonne plus de ce musicien c?l?bre qui, pour exciter mieux son imagination, avait coutume d'aller jouer du piano devant quelque site imposant.

and I no longer marvel at that celebrated musician who, the better to inspire his imagination, was in the habit of playing the piano before some imposing site."

galdetu zuen damak.

-pregunt? ella.

demanda-t-elle.

"You play?" she asked.

-Ez, baina biziki atsegin dut, erantzun zuen gizonak.

-No, pero me gusta mucho la m?sica-respondi? ?l.

-- Non, mais je l'aime beaucoup, r?pondit-il.

"No, but I am very fond of music," he replied.

-Ah! ez iezaiozu jaramonik egin, Bovary andrea, tarteratu zuen Homaisek bere plateraren gainera burua luzatuz, apaltasun hutsa da.

-?Ah!, no le haga caso, Madame Bovary-interrumpi? Homais, inclin?ndose sobre su plato-, es pura modestia.

ne l'?coutez pas, madame Bovary, interrompit Homais en se penchant sur son assiette, c'est modestie pure.

"Ah! don't you listen to him, Madame Bovary," interrupted Homais, bending over his plate.

-Nola gero, adiskide!

C?mo, querido.

-- Comment, mon cher !

"That's sheer modesty.

Eh! orain-hurrengo batean ere, zure gelan, miragarri bikain kantatzen zenuen l'Ange Gardien.

?Eh!, el otro d?a, en su habitaci?n, usted estaba cantando L'ange gardien, de maravilla.

Eh ! l'autre jour, dans votre chambre, vous chantiez l'Ange gardien ? ravir.

Why, my dear fellow, the other day in your room you were singing 'L'Ange Gardien' ravishingly.

Laborategitik entzuten nizun;

Yo le escuchaba desde el laboratorio;

Je vous entendais du laboratoire ;

I heard you from the laboratory.

aktore bati bezalaxe ateratzen zitzaizun.

modulaba aquello como un actor.

vous d?tachiez cela comme un acteur.

You gave it like an actor."

Leonek, hain zuzen, botikarioaren etxean zuen ostatu, non gelatxo bat baitzeukan bigarren solairuan, plazara begira.

En efecto, Le?n viv?a en casa del farmac?utico, donde ten?a una peque?a habitaci?n en el segundo piso, sobre la plaza.

L?on, en effet, logeait chez le pharmacien, o? il avait une petite pi?ce au second ?tage, sur la place.

Leon, in fact, lodged at the chemist's where he had a small room on the second floor, overlooking the Place.

Bere etxenagusiaren laudorioaz lotsagorritu egin zen, eta hura jadanik medikuarengana itzuli eta Yonvilleko biztanle handikienen zerrenda banan-bana jalgitzen ari zitzaion.

Se ruboriz? ante el elogio de su casero, quien ya se hab?a vuelto hacia el m?dico y le estaba enumerando uno detr?s de otro los principales habitantes de Yonville.

Il rougit ? ce compliment de son propri?taire, qui d?j? s'?tait tourn? vers le m?decin et lui ?num?rait les uns apr?s les autres les principaux habitants d'Yonville.

He blushed at the compliment of his landlord, who had already turned to the doctor, and was enumerating to him, one after the other, all the principal inhabitants of Yonville.

Pasadizoak kontatu eta zenbait argibide ematen ari zitzaion;

Contaba an?cdotas, daba informaci?n;

Il racontait des anecdotes, donnait des renseignements ;

He was telling anecdotes, giving information;

notarioaren aberastasunak zehazki ez zituela inork ezagutzen, eta enbarazurik franko egiten zuen Tuvache etxea ere han zegoela.

no se conoc?a con exactitud la fortuna del notario y "estaba tambi?n la casa Tuvache" que eran muy pedantes.

on ne savait pas au juste la fortune du notaire, et il y avait la maison Tuvache qui faisait beaucoup d'embarras. Emma reprit :

the fortune of the notary was not known exactly, and "there was the Tuvache household," who made a good deal of show.

Emmak zioen: -Eta zein musika duzu atseginena?

Emma replic?: -?Y qu? m?sica prefiere usted?

-- Et quelle musique pr?f?rez-vous ?

Emma continued, "And what music do you prefer?"

musika alemana, amets egitera bultzatzen duen hori.

-?Oh!, la m?sica alemana, la que invita a so?ar.

-- Oh ! la musique allemande, celle qui porte ? r?ver.

"Oh, German music; that which makes you dream."

-Italiarrak ezagutzen al dituzu?

-?Conoce usted a los italianos?

-- Connaissez-vous les Italiens ?

"Have you been to the opera?"

-Oraindik ez;

-Todav?a no;

-- Pas encore ;

"Not yet;

baina datorren urtean ikusiko ditut, Parisera bizitzera joango naizenean, nire zuzenbide-estudioak bukatzera.

pero los ver? el a?o pr?ximo, cuando vaya a vivir a Par?s para acabar mi carrera de Derecho.

mais je les verrai l'ann?e prochaine, quand j'irai habiter Paris, pour finir mon droit.

but I shall go next year, when I am living at Paris to finish reading for the bar."

-Ihes egin duen Yanoda gizarajo hori dela-eta, zioen botikarioak, zure senar jaunari azaltzea ohore izan dudan bezala; hark egin dituen erokeriei esker, Yonvilleko etxerik erosoenetariko batez gozatzeko aukera izango duzue.

-Es lo que ten?a el honor-dijo el farmac?utico-de explicar a su marido, a prop?sito de ese pobre Yanoda que se ha fugado; usted se encontrar? disfrutando, gracias a las locuras que ?l hizo, de una de las casas m?s confortables de Yonville.

-- C'est comme j'avais l'honneur, dit le pharmacien, de l'exprimer ? M. votre ?poux, ? ce propos de ce pauvre Yanoda qui s'est enfui ; vous vous trouverez, gr?ce aux folies qu'il a faites, jouir d'une des maisons les plus confortables d'Yonville.

"As I had the honour of putting it to your husband," said the chemist, "with regard to this poor Yanoda who has run away, you will find yourself, thanks to his extravagance, in the possession of one of the most comfortable houses of Yonville.

Batez ere mediku batentzat biziro egoki daukana, inork ikusi gabe sartu eta irten ahal izateko eran All?e-ra ematen duen atea da.

Lo m?s c?modo que tiene para un m?dico es una puerta que da a la "Avenida" y que permite entrar y salir sin ser visto.

Ce qu'elle a principalement de commode pour un m?decin, c'est une porte sur l'All?e , qui permet d'entrer et de sortir sans ?tre vu.

Its greatest convenience for a doctor is a door giving on the Walk, where one can go in and out unseen.

Bestalde, etxe baterako atsegina den gauza oroz horniturik dago: lixiba-lekua, sukaldea sukaltatze eta guzti, famili-aretoa, fruitu-umaotegia e.a.

Adem?s, est? dotada de todo to que resulta agradable a una familia: lavadero, cocina con despensa, sal?n familiar, cuarto para la fruta, etc.

D'ailleurs, elle est fournie de tout ce qui est agr?able ? un m?nage : buanderie, cuisine avec office, salon de famille, fruitier, etc.

Moreover, it contains everything that is agreeable in a household-a laundry, kitchen with offices, sitting-room, fruit-room, and so on.

Diruari erreparatzen ez zion mutila zen!

Era un mozo que no reparaba en gastos.

C'?tait un gaillard qui n'y regardait pas !

He was a gay dog, who didn't care what he spent.

Jardinaren buruan, ibaiaren ertzean, beste gabe udan zerbeza edateko pendiz bat eraiki arazi zuen, eta etxekoandreak baratzea atsegin badu...

Mand? construir, al fondo del jard?n, a orilla del agua, un cenador exclusivamente para beber cerveza en verano, y si a la se?ora le gusta la jardiner?a, podr?...

Il s'?tait fait construire, au bout du jardin, ? c?t? de l'eau, une tonnelle tout expr?s pour boire de la bi?re en ?t?, et si Madame aime le jardinage, elle pourra...

At the end of the garden, by the side of the water, he had an arbour built just for the purpose of drinking beer in summer;

-Nire emaztea ezer gutxi aritzen da horretan, esan zuen Charlesek;

-Mi mujer apenas se ocupa de eso-dijo Carlos ;

-- Ma femme ne s'en occupe gu?re, dit Charles ;

and if madame is fond of gardening she will be able-"

zerbaitetan jardutea gomendatzen zaion arren, beti ere bere gelan geratzen da, irakurtzen.

aunque le recomiendan el ejercicio, prefiere quedarse en su habitaci?n leyendo.

elle aime mieux, quoiqu'on lui recommande l'exercice, toujours rester dans sa chambre, ? lire.

"although she has been advised to take exercise, she prefers always sitting in her room reading."

-Ni bezala, ihardetsi zuen Leonek;

-Es como yo-replic? Le?n-;

-- C'est comme moi, r?pliqua L?on ;

"Like me," replied Leon.

izan ere zer hoberik arratsean sutondoan liburu batekin egotea baino, haizeak leihoetako beirak astintzen dituen bitartean, kriseilu-garraren argitan?... -Ez al da hala?

qu? mejor cosa, en efecto, que estar por la noche al lado del fuego con un libro, mientras el viento bate los cristales y arde la l?mpara. -?Verdad que s??

quelle meilleure chose, en effet, que d'?tre le soir au coin du feu avec un livre, pendant que le vent bat les carreaux, que la lampe br?le ?...

"And indeed, what is better than to sit by one's fireside in the evening with a book, while the wind beats against the window and the lamp is burning?"

esan zuen damak, bere begi beltzak handi irekirik hari aurrez-aurre tinkatuz.

-dijo ella, fijando en ?l sus grandes ojos negros bien abiertos.

-- N'est-ce pas ? dit-elle, en fixant sur lui ses grands yeux noirs tout ouverts.

"What, indeed?" she said, fixing her large black eyes wide open upon him.

-Inolako kezkarik gabe, segitu zuen gizonak, orduak badoaz joanean. Mugitu ere gabe pasiatzen zara ikusi uste dituzun herrialdeetan barrena, eta zure pentsamenduak, fikzioari atxikirik, xehetasunen artean jolas egiten du edo abenturen isladari darraio.

-No se piensa en nada-prosegu?a ?l-, las horas pasan. Uno se pasea inm?vil por pa?ses que cree ver, y su pensamiento, enlaz?ndose a la ficci?n, se recrea en los detalles o sigue el hilo de las aventuras.

-- On ne songe ? rien, continuait-il, les heures passent.

"One thinks of nothing," he continued; "the hours slip by.

Pertsonaien artean nahasten da;

Se identifica con los personajes;

On se prom?ne immobile dans des pays que l'on croit voir, et votre pens?e, s'enla?ant ? la fiction, se joue dans les d?tails ou poursuit le contour des aventures.

Motionless we traverse countries we fancy we see, and your thought, blending with the fiction, playing with the details, follows the outline of the adventures.

badirudi, haien janzturen barnean pirpiraka ari dena zen zarela.

parece que somos nosotros mismos los que palpitamos bajo sus trajes.

Elle se m?le aux personnages ; il semble que c'est vous qui palpitez sous leurs costumes.

It mingles with the characters, and it seems as if it were yourself palpitating beneath their costumes."

-Egia da!

-?Es verdad!

-- C'est vrai !

"That is true!

zioen damak.

?es verdad!

disait-elle.

That is true?" she said.

-Inoiz edo behin gertatu al zaizu, berriro Leonek, sumatu izan duzun ideia lainotsu bat liburu batean topatzea, urrunetik datorren irudi ilunen bat, zure sentimendurik zolienaren bete-beteko azalpen gisa?

-?Le ha ocurrido alguna vez-replic? Le?n-encontrar en un libro una idea vaga que se ha tenido, alguna imagen oscura que vuelve de lejos, y como la exposici?n completa de su sentimiento m?s sutil?

-- Vous est-il arriv? parfois, reprit L?on, de rencontrer dans un livre une id?e vague que l'on a eue, quelque image obscurcie qui revient de loin, et comme l'exposition enti?re de votre sentiment le plus d?li? ?

"Has it ever happened to you," Leon went on, "to come across some vague idea of one's own in a book, some dim image that comes back to you from afar, and as the completest expression of your own slightest sentiment?"

-Nabaritu izan dut hori, erantzun zuen.

-?S?, me ha sucedido-respondi? ella.

-- J'ai ?prouv? cela, r?pondit-elle.

"I have experienced it," she replied.

-Hain zuzen horregatik, zioen gizonak, niri batez ere poetak gustatzen zaizkit.

-Por eso-dijo ?l-me gustan sobre todo los poetas.

-- C'est pourquoi, dit-il, j'aime surtout les po?tes.

"That is why," he said, "I especially love the poets.

Nik olerkiak prosa baino samurragoak idoro ditut, eta gainera askoz hobeto eragiten dute negarra.

Encuentro que los versos son m?s tiernos que la prosa, y que consiguen mucho mejor hacer llorar.

Je trouve les vers plus tendres que la prose, et qu'ils font bien mieux pleurer.

I think verse more tender than prose, and that it moves far more easily to tears."

-Baina luzera ordea aspertu egiten dute, Emmak ihardetsiz, eta orain, aitzitik, hasi eta bukatu hats batean irakurtzen diren istorioak biziki maite ditut, beldurra eragiten dutenak.

-Sin embargo, cansan a la larga-replic? Emma ; y ahora, al contrario, me gustan las historias que se siguen de un tir?n, donde hay miedo.

-- Cependant ils fatiguent ? la longue, reprit Emma ; et maintenant, au contraire, j'adore les histoires qui se suivent toutes d'une haleine, o? l'on a peur.

"Still in the long run it is tiring," continued Emma. "Now I, on the contrary, adore stories that rush breathlessly along, that frighten one.

Heroe arruntak eta sentimendu epelak, naturan dauden bezalakoak, arbuio ditut.

Detesto los h?roes vulgares y los sentimientos moderados, como los que se encuentran en la realidad.

Je d?teste les h?ros communs et les sentiments temp?r?s, comme il y en a dans la nature.

I detest commonplace heroes and moderate sentiments, such as there are in nature."

-Eskierki, oharteman zuen urgazleak, bihotza hunkitzen ez duten obra horiek, nire iritzirako, Artearen benetako xedetik urrun geratzen dira.

-En efecto-observ? el pasante de notario-, esas obras que no llegan al coraz?n, se apartan, me parece, del verdadero fin del arte.

-- En effet, observa le clerc, ces ouvrages ne touchant pas le coeur, s'?cartent, il me semble, du vrai but de l'Art.

"In fact," observed the clerk, "these works, not touching the heart, miss, it seems to me, the true end of art.

Izan ere hain da goxoa, bizitzako desenkantuen artean, nobleziazko izakeratan, maitasun garbitan eta zorion-girotan pentsamenduz murgiltzea.

Es tan agradable entre los desenga?os de la vida poder transportarse con el pensamiento a un mundo de nobles caracteres, afectos puros y cuadros de felicidad.

Il est si doux, parmi les d?senchantements de la vie, de pouvoir se reporter en id?e sur de nobles caract?res, des affections pures et des tableaux de bonheur.

It is so sweet, amid all the disenchantments of life, to be able to dwell in thought upon noble characters, pure affections, and pictures of happiness.

Niri dagokidanez, hemen, mundutik urrun bizi naizelarik, horixe dut nire jostabide bakarra;

Para m?, que vivo aqu?, lejos del mundo, es mi ?nica distracci?n.

Quant ? moi, vivant ici, loin du monde, c'est ma seule distraction ;

For myself, living here far from the world, this is my one distraction;