Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Ulenspiegelen elezaharra, Charles de Coster / Koldo Izagirre (Elkar/Alberdania, 2007 )
aurrekoa | 110 / 29 orrialdea | hurrengoa
eu
Mezulariak tabernan aurkitu zuen, muskuilu lapikokoa jaten eta oskolekin gona berria egiten neskatila bati.
es
El mensajero lo busc? en una taberna donde se hallaba comiendo un guiso de almejas, y hac?a a una muchachita un faldell?n con las conchas.
fr
Le messager le chercha en une taverne o? il mangeait une fricass?e de moules et faisait ? une fillette une cotte avec les coquilles.
en
The messenger went to look for him in a tavern where he was eating a fricassee of mussels and making a petticoat for a girl with the shells.
eu
Ulenspiegel bozkariotan zen ikusirik Anbereseko udal posta bere bila zetorrela, Veur-Ambacht behor eder batean eta bridatik beste bat zekarrela.
es
Se entusiasm? Ulenspiegel al saber que ven?a en su busca el correo del Concejo de Amberes, montado en un magn?fico caballo del Vuem-Ambacht y llevando otro de la brida.
fr
Ulenspiegel fut ravi, sachant que c'?tait pour lui que venait d'Anvers le courrier de la commune, mont? sur un beau cheval du Veurn-Ambacht et en tenant un autre en bride.
en
Ulenspiegel was delighted when he knew that it was for him the courier of the commune had come all the way from Antwerp, mounted upon a fine horse of Vuern-Ambacht and leading another by the bridle.
eu
Lurra zapaldu barik, mezulariak galdetu zion amarru berriren bat ote zekien Felipe errege barrezka jartzeko.
es
Sin echar pie a tierra, el correo le pregunt? si conoc?a alg?n juego nuevo que pudiera hacer re?r al rey Felipe.
fr
Sans mettre pied ? terre, le courrier lui demanda s'il savait o? trouver un nouveau tour pour faire rire le roi Philippe
en
Without setting foot to ground, the courier asked him if he knew where to find a new trick to make King Philip laugh.
eu
-Meategi osoa daukat ilepean-erantzun zuen Ulenspiegelek.
es
-De ellos tengo una mina debajo de mis cabellos-respondi? Ulenspiegel.
fr
-J'en ai une mine sous mes cheveux, r?pondit Ulenspiegel.
en
"I have a mine of them under my hair," answered Ulenspiegel.
eu
Abiatu ziren.
es
Emprendieron la marcha.
fr
Ils s'en furent.
en
They went away together.
eu
Brida laxoan zihoazen galapan behor biak, Ulenspiegel eta mezularia eroanez.
es
Los dos caballos, corriendo sin freno, llevaron a Amberes a Ulenspiegel y al correo.
fr
Les deux chevaux courant ? brides aval?es port?rent ? Anvers Ulenspiegel et le courrier.
en
The two horses galloping loose-reined brought Ulenspiegel and the courier to Antwerp.
eu
Markgravearen, burgomaestre bien eta udalekoen aurrean azaldu zen Ulenspiegel. -Zer pentsatzen duzu egitea?
es
Ulenspiegel compareci? ante el margrave, los dos burgomaestres y los del Concejo. -?Qu? piensas hacer?
fr
Ulenspiegel comparut devant le markgrave, les deux bourgmestres et ceux de la commune.
en
Ulenspiegel made his appearance before the Markgrave, the two burgomasters, and the officials of the commune.
eu
-galdetu zion markgraveak.
es
-le pregunt? el margrave.
fr
-Que comptes-tu faire ? lui demanda le markgrave ;
en
"What do you intend to do?" asked the Markgrave.
eu
-Airean hegan-erantzun zion Ulenspiegelek.
es
-Volar por el aire-respondi? Ulenspiegel.
fr
-Voler en l'air, r?pondit Ulenspiegel.
en
"Fly in the air," replied Ulenspiegel.
eu
-Zelan konponduko zara?
es
-?C?mo te las compondr?s?
fr
-Comment t'y prendras-tu ? demanda le markgrave.
en
"How will you set about this?" asked the Markgrave.
eu
-galdetu zuen markgraveak.
es
 
fr
 
en
 
eu
-Badakizu zer den-galdetu zion Ulenspiegelek-lehertu den puxikak baino gutxiago balio duena?
es
-?Sab?is qu? es lo que vuela menos que una vejiga reventada?
fr
-Savez-vous, lui demanda Ulenspiegel, ce qui vaut moins qu'une vessie qui cr?ve ?
en
"Do you know," asked Ulenspiegel, "what is worth less than a burst bladder?"
eu
-Ez dakit-esan zuen markgraveak.
es
-Lo ignoro-contest? el margrave.
fr
-Je l'ignore, dit le markgrave.
en
"I do not know," said the Markgrave.
eu
-Haizatu egin den sekretua-erantzun zion Ulenspiegelek.
es
-Es un secreto que se descubre.
fr
-C'est un secret qu'on ?vente, r?pondit Ulenspiegel.
en
"A secret that has been let out," replied Ulenspiegel.
eu
Anartean, jokoetako kridariek, belus gorriko arrioak zeroatzaten zaldi ederren gainean, hiriko kale, plaza eta karrefur guz-tiak egin zituzten turutak eta danborrak joz.
es
Mientras tanto, los heraldos de los juegos, montados en sus magn?ficos caballos con arreos de terciopelo carmes?, recorrieron todas las grandes calles, plazas y encrucijadas de la villa, haciendo sonar clarines y tambores.
fr
Cependant les h?rauts des jeux, mont?s sur leurs beaux chevaux harnach?s de velours cramoisi, chevauch?rent par toutes les grandes rues, places et carrefours de la ville, sonnant du clairon et battant le tambour.
en
In the meanwhile, the heralds of the games, mounted upon their handsome steeds caparisoned with crimson velvet, rode through all the main streets, squares, and carfaxes of the city, sounding clarions and with beat of drum.
eu
Horrela kridatu zie-ten signork eta signorkinne guztiei kaiaren gainetik egin behar zuela hegan Ulenspiegelek, Dammeko erregezoroak, ikusle zeu-dela Felipe erregea eta bere laguneria goi, ilustre eta notablea.
es
Anunciaban a las se?oras y caballeros que Ulenspiegel, el buf?n de Damme, iba a volar sobre el muelle, encontr?ndose presentes, en un estrado, el rey Felipe y su alto, ilustre y notable s?quito.
fr
Ils annonc?rent ainsi aux signorkes et aux signorkinnes qu'Ulenspiegel, le fou de Damme, allait voler en l'air sur le quai, ?tant pr?sents sur une estrade le roi Philippe et sa haute, illustre et notable compagnie.
en
In this fashion they announced to the signorkes and the signorkinnes that Ulenspiegel, the fool of Damme, would fly in the air at the quay, there being present upon a staging King Philip and his high illustrious and distinguished company.
eu
Oholtzaren aurrez aurre zegoen Italiako eran jasotako etxe bat, teilatuaren luzean euri-hodia zeukana.
es
Frente al estrado hab?a una casa, construida a la italiana, teniendo a lo largo del tejado un canal?n.
fr
Vis-?-vis l'estrade ?tait une maison b?tie ? l'italienne, le long du toit de laquelle courait une goutti?re.
en
Over against the staging there was a house built in the Italian fashion, with a gutter running along the whole length of the roof.
eu
Euri-hodiaren gaine-an ganbarako leihoa ageri zen.
es
Sobre el canal?n se abr?a la ventana correspondiente al granero.
fr
Une fen?tre de grenier s'ouvrait sur la goutti?re.
en
A garret window opened upon the gutter.
eu
Egun hartan hirian barrena ibili zen Ulenspiegel, asto gainean.
es
Ulenspiegel, montado en un burro, recorri? la villa.
fr
Ulenspiegel, mont? sur un ?ne, parcourut la ville ce jour-l?.
en
Ulenspiegel on this day went through the city everywhere riding upon an ass.
eu
Morroi bat zihoakion ondoan.
es
Un criado, a pie, caminaba a su lado.
fr
Un valet courait ? c?t? de lui.
en
A footman ran alongside him.
eu
Udal-gizonek emandako zetazko soineko gorria zeroan Ulenspiegelek.
es
Hab?ase puesto Ulenspiegel el magn?fico vestido de seda carmes? que le entregaron los se?ores del Concejo.
fr
Ulenspiegel avait mis la belle robe de soie cramoisie que lui avaient donn?e Messieurs de la commune.
en
Ulenspiegel had donned the fine robe of crimson silk the magnates of the commune had given him.
eu
Eta buru-estalkitzat zeroan kapusaia ere gorria zen, muturrean zintzarriak zeuzkaten asta-belarri bi ageri zituela.
es
Su gorro era un capuch?n, tambi?n carmes?, donde se ve?an dos orejas de burro con sendos cascabeles en las puntas.
fr
Son couvre-chef ?tait un capuchon cramoisi pareillement, o? se voyaient deux oreilles d'?ne avec un grelot au bout de chacune.
en
His headgear was a hood, crimson as well, on which were seen two asses' ears with a bell on the tip of each.
eu
Anbereseko armarria erliebean grabaturiko burdingorrizko medailadun idunekoa zeroan.
es
Llevaba un collar de medallas de cobre en las que estaba grabado en relieve el escudo de Amberes.
fr
Il portait un collier de m?dailles de cuivre o? ?tait repouss? en relief l'?cu d'Anvers.
en
He wore a necklace of copper medallions embossed with the shield of Antwerp.
eu
Soinekoaren mahuketan, ukondo puntadunean, zintzarri urreztatu bana txilinka.
es
En las mangas del vestido, sobre el codo puntiagudo, tintineaba un cascabel dorado.
fr
Aux manches de la robe tintait ? un coude pointu un grelot dor?.
en
On the sleeves of the robe there tinkled at each pointed elbow a gilt bell.
eu
Larru-punta urreztatuko zapatak zeroatzan, eta zintzarri bana larru-puntetan.
es
 
fr
Il avait des souliers ? patins dor?s et un grelot au bout de chaque patin.
en
He had shoes with gilt soles, and a bell at the tip of each.
eu
Astoa zeta gorriz oskoldua zegoen eta Anverseko armarria zeroan brodatua urre hariz.
es
Su burro llevaba un caparaz?n de seda carmes?, y sobre cada muslo el escudo de Amberes bordado en oro fino.
fr
Son ?ne ?tait capara?onn? de soie cramoisie et portait sur chaque cuisse l'?cu d'Anvers brod? en or fin.
en
His ass was caparisoned with crimson silk and on each thigh carried the shield of Antwerp broidered in fine gold.
eu
Morroiak astaburu bat inarrosten zuen esku batekin, eta bestearekin adar-sorta bat, muturrean betizu baten arranari dunbaka eragiten ziola.
es
El espolique agitaba con una mano una cabeza de burro y con la otra un ramo, a cuyo extremo sonaba una esquila de buey.
fr
Le valet agitait d'une main une t?te d'?ne et de l'autre un rameau au bout duquel tintinabulait une clarine de vache foresti?re.
en
The footman brandished a donkey's head in one hand and in the other a branch at the end of which chimed a cowbell from a forest-bred cow.
eu
Ulenspiegel, morroia eta astoa kalean utzita, euri-hodira igo zen.
es
Ulenspiegel, dejando en la calle al criado y al burro, subi? al canal?n.
fr
Ulenspiegel, laissant dans la rue son valet et son ?ne, monta dans la goutti?re.
en
Ulenspiegel, leaving his ass and his footman in the street, climbed up into the gutter.
eu
Han, zintzarriei eraginez, hegan hasi behar balu legez zabaldu zituen besoak.
es
All?, agitando sus cascabeles, abri? los brazos como si fuese a volar.
fr
L?, agitant ses grelots, il ouvrit les bras tout grands comme s'il allait voler.
en
There, shaking his bells, he opened out his arms as if he was on the point of flying.
eu
Ondoren, Felipe erregearengana makurtuz:
es
Despu?s, inclin?ndose hacia el rey Felipe, dijo:
fr
Puis se penchant vers le roi Philippe, il dit :
en
Then leaning down towards King Philip, he said:
eu
-Uste nuen ni beste zororik ez zegoela Anversen, baina ikusten dut hau hiriau zoroz betea dela.
es
-Yo cre? que no hab?a en Amberes m?s loco que yo; pero veo que la villa est? llena de ellos.
fr
-Je croyais qu'il n'y avait de fou ? Anvers que moi, mais je vois que la ville en est pleine.
en
"I thought there was no fool in Antwerp save only me, but I perceive the town is full of them.
eu
Esan izan bazenidate hegan egin behar zenutela, ez nuen sinetsiko;
es
Si me hubieseis dicho que ibais a volar, yo no lo habr?a cre?do;
fr
Si vous m'aviez dit que vous alliez voler, je ne l'aurais pas cru;
en
If you had told me you were going to fly, I should not have believed you;
eu
baina aski izan duzue zoro batek hegan egin behar duela esatea, sinesteko.
es
pero un loco viene a deciros que ?l lo har? y lo creeis.
fr
mais qu'un fou vienne vous dire qu'il le fera, vous le croyez.
en
but let a fool come and tell you he will do it, and you believe him.
eu
Zelan gura duzue hegan egitea, hegalik ez baldin badaukat?
es
?C?mo quer?is que vuele, si no tengo alas?
fr
Comment voulez-vous que je vole, puisque je n'ai pas d'ailes ?
en
How would you have me fly, since I have no wings?"
eu
Batzuek irri, besteek orro, baina denek:
es
Unos re?an, otros gritaban;
fr
Les uns riaient, les autres juraient, mais tous disaient :
en
Some laughed, others swore, but all said:
eu
-Zoro honek egia dio.
es
-El loco tiene raz?n.
fr
-Ce fou dit pourtant la v?rit?.
en
"This fool says what is none the less quite true."
eu
Felipe erregea zurrun ordea, harrizko errege bat legez.
es
Pero el rey Felipe continu? r?gido, como un rey de piedra.
fr
Mais le roi Philippe demeura roide comme un roi de pierre.
en
But King Philip remained stiff as a king of stone.
eu
Eta Udalekoek elkarri, ahopean:
es
Y los del Concejo se dec?an unos a otros, en voz baja:
fr
Et ceux de la commune s'entre-dirent tout bas :
en
And the magnates of the commune said softly one to the other:
eu
-Ez zegoen halako festa handirik egin beharrik honelako muturjerako.
es
-No hab?a necesidad de hacer tan grandes fiestas para semejante mascar?n.
fr
-Pas besoin n'?tait de faire de si grands festoiements pour une si aigre trogne.
en
"There was no need to make such great festival for such a sour-face."
eu
Eta hiru florin eman zizkioten Ulenspiegeli, alde egin zezan, zetazko soineko gorria derrigorrean itzularazirik.
es
Y dieron tres florines a Ulenspiegel, que se march? despu?s de devolverles por la fuerza el vestido de seda carmes?.
fr
Et ils donn?rent trois florins ? Ulenspiegel, qui s'en fut, leur ayant de force rendu la robe de soie cramoisie.
en
And they gave three florins to Ulenspiegel, who departed, first perforce restoring to them the robe of crimson silk.
eu
-Zer dira hiru florin gazte baten sakelan, ezpada elur bola bat sutondoan, bonbila bete bat zeuen aurrean, zintzur zabaleko edataileok?
es
-?Qu? son tres florines en el bolsillo de un mozo, sino bola de nieve ante el fuego o botella llena ante vosotros, bebedores de ancho tragadero?
fr
-Qu'est-ce que trois florins dans la poche d'un jeune gars, sinon un boulet de neige devant le feu, une bouteille pleine vis-?-vis de vous, buveurs au large gosier ?
en
"What are three florins in the pouch of a young man but a snowball before a fire, a full bottle in front of you, wide-throated drinkers?
eu
Hiru florin!
es
?Tres florines!
fr
Trois florins !
en
Three florins!
eu
Orriak jausi eta sortu egiten dira arboletan, baina florinak sakelatik irten eta ez dira inoiz itzultzen;
es
Las hojas caen de los ?rboles y quedan en tierra; pero los florines salen de las bolsas y no vuelven;
fr
Les feuilles tombent des arbres et y repoussent, mais les florins sortent des poches et n'y rentrent jamais ;
en
The leaves fall from the trees and sprout again upon them, but florins leave pouches and return thither no more:
eu
tximeletek hegan egiten dute udan, eta florinek ere bai, esterlin biren eta bederatzi as-en astuna duten arren.
es
las mariposas vuelan con el verano; los florines tambi?n, pesen lo que pesen.
fr
les papillons s'envolent avec l'?t?, et les florins aussi, quoiqu'ils p?sent deux estrelins et neuf as.
en
the butterflies flitter away with the summer time, and the florins, too, although they weigh two estrelins and nine as."
eu
Eta hau esanez, hiru florinei begiratzen zien Ulenspiegelek.
es
Y al decir esto, Ulenspiegel contemplaba sus florines.
fr
Et ce disant, Ulenspiegel regardait bien ses trois florins.
en
So saying, Ulenspiegel contemplated his three florins closely.
eu
"Zelako itxura fierra daukan Carlos inperatorek-egiten zuen marmar-bularrekoz, kaskoz, esku batean ezpata eta bestean mundu triste honen puxika!
es
-?Qu? orgulloso aspecto-murmuraba-tiene en el anverso el emperador Carlos, con coraza, con casco, sosteniendo una espada con una mano y con la otra el globo de este pobre mundo!
fr
Quelle fi?re mine, murmurait-il, a sur l'avers l'empereur Charles cuirass?, encasqu?, tenant un glaive d'une main et de l'autre le globe de ce pauvre monde !
en
"What a haughty mien," murmured he, "hath the Emperor Charles upon the obverse, cuirassed and helmeted, holding a sword in one hand and in the other the globe of this poor earthly world!
eu
Bera, Jainkoaren graziaz, Erromako inperatore, Espainiako errege eta abar, eta ondo eskuzabala da gure herriengana inperatore bularrekoduna. Eta hona hemen atzealdean errodela bat, grabatuak dauzkana duke, konde eta besteko armak eta bereak dituen lurraldeenak, leienda eder honekin:
es
El es, por la gracia de Dios, emperador de los romanos, rey de Espa?a, etc?tera, y es bien gracioso para nuestros pa?ses el emperador acorazado. Y he aqu? en el reverso un escudo donde se ven grabadas las armas de duque, conde, etc?tera, de sus diversas posesiones, con esta magn?fica leyenda:
fr
Il est, par la gr?ce de Dieu, empereur des Romains, roi d'Espagne, etc., et il est bien gracieux pour nos pays, l'empereur cuirass?, Et voici sur le revers un ?cu o? se voient grav?es les armes de duc, comte, etc., de ses diff?rentes possessions, avec cette belle l?gende :
en
He is by the grace of God Emperor of the Romans, King of Spain, and so forth, and he is most gracious towards these our countries, this emperor in the cuirass. And here on the reverse is a shield on which are graven and displayed the arms of a duke, count, etc., pertaining to his divers possessions, with this goodly device:
eu
Da mihi virtutem contra hostes tuos, eman iezadazu kuraia zure etsaien aurka.
es
Da mihi virtutem contra hostes tuos (Dame valor contra tus enemigos).
fr
Da mihi virtutem contra hostes tuos :
en
Da mihi virtutem contra hostes tuos:
eu
Kuraios izan zen, baiki, bahiturak ezarri dizkien eta heredatu egiten dituen erreformazaleen aurka.
es
Fue valiente, en efecto, contra los reformados que ten?an bienes que confiscar y a quienes hereda.
fr
" Baille-moi vaillance contre tes ennemis. " Il fut vaillant, en effet, contre les r?form?s qui ont du bien ? faire confisquer, et il en h?rite. Ah !
en
'Give me strength against thy enemies.' He was valiant indeed against those of the reformed that have goods to confiscate, and he inheriteth them.
eu
A, Carlos inperatore banintz, florinak egingo nituzke mundu guztiarendako, eta denak aberats izanda, inork ez zukeen beharrik egingo".
es
?Ah! Si yo fuera el emperador Carlos har?a acu?ar florines para todo el mundo, y siendo todos ricos, nadie trabajar?a.
fr
si j'?tais l'empereur Charles, je ferais faire des florins pour tout le monde, et chacun ?tant riche, plus personne ne travaillerait.
en
Ah! were I the Emperor Charles, I would have florins minted for everybody, and each man being rich, no one should work more."
aurrekoa | 110 / 29 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus