Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Etika, Spinoza / Piarres Xarriton (Klasikoak, 1997
)
eu
XXXIII. Proposizioa
es
PROPOSICI?N XXXIII
fr
PROPOSITION XXXIII
en
PROP. XXXIII. When we love a thing similar to ourselves we endeavour, as far as we can, to bring about that it should love us in return.
eu
Gure irudiko den gauza bat maite dugunean, hark ere, ordainez, maita gaitzan bermatzen gara, ahal bezainbatean.
es
Cuando amamos una cosa semejante a nosotros, nos esforzamos cuanto podemos por conseguir que ella nos ame a su vez.
fr
Lorsque nous aimons une chose semblable ? nous, nous nous efforgons, autant que nous pouvons, de faire quelle nous aime aussi (contra).
en
Proof.-That which we love we endeavour, as far as we can, to conceive in preference to anything else (III.
eu
Demonstrazioa.
es
Demostraci?n:
fr
D?MONSTRATION
en
xii.).
eu
Besteen gainetik maite dugun gauzaren irudikatzen bermatzen gara, ahal bezainbatean (12. Prop.
es
Nos esforzamos cuanto podemos por imaginar una cosa que amamos por encima de las dem?s (por la Proposici?n 12 de esta Parte).
fr
Ce que nous aimons plus que les autres, nous nous efforgons, autant que nous pouvons, de l'imaginer (selon la proposition 12).
en
If the thing be similar to ourselves, we shall endeavour to affect it pleasurably in preference to anything else (III.
eu
arab.). Hortaz, gauza hura gu iduria bada, ahaleginduko gara haren, besteen gainetik, Poztasunez hunkitzen (29. Prop. arab.) hots, bermatuko gara, ahal bezainbatean, maitaturiko gauza, gurekiko ideiak lagun daraman Poztasunez hunkitua izan dadin, erran nahi baita (13. Prop. Eskol. arab.) hark ere, ordainez, guhaur maita gaitzan.
es
Si la cosa es semejante a nosotros, nos esforzaremos (por la Proposici?n 29 de esta Parte) en afectarla de alegr?a por encima de las dem?s, o sea, nos esforzaremos cuanto podamos por conseguir que la cosa amada sea afectada de una alegr?a acompa?ada de la idea de nosotros mismos, esto es (por el Escolio de la Proposici?n 13 de esta Parte), por conseguir que nos ame a su vez.
fr
Si done la chose est semblable ? nous, nous nous efforcerons de l'affecter de joie plus que les autres (selon la proposition 29), autrement dit nous nous efforcerons, autant que nous pouvons, de faire que la chose aim?e soit affect?e d'une joie accompagn?e de l'id?e de nous-m?me, c'est-?-dire (selon le scolie de la proposition 13) qu'elle nous aime elle aussi.
en
xxix.). In other words, we shall endeavour, as far as we can, to bring it about, that the thing should be affected with pleasure accompanied by the idea of ourselves, that is (III.
eu
XXXIV. Proposizioa
es
PROPOSICI?N XXXIV
fr
PROPOSITION XXXIV
en
xiii.
eu
Zenbat eta handiago baita irudikatzen dugun maitaturiko gauzak guretzat duen afektua, hainbat eta gehiago loriatuko gara.
es
Cuanto mayor es el afecto que imaginamos experimenta hacia nosotros la cosa amada, tanto m?s nos gloriaremos.
fr
Plus grand nous imaginons le sentiment dont la chose aim?e est affect?e envers nous, plus nous nous en glorifierons. D?MONSTRATION
en
PROP. XXXIV. The greater the emotion with which we conceive a loved object to be affected towards us, the greater will be our complacency. Proof.
eu
Demonstrazioa
es
Demostraci?n:
fr
Nous faisons tout (selon la proposition pr?c?dente), autant que nous pouvons, pour que la chose aim?e nous aime elle aussi;
en
xxxiii.), as far as we can, to bring about, that what we love should love us in return:
eu
Ahal bezainbat bermatzen gara (aitzin.
es
 
fr
 
en
 
eu
Prop. arab.) maite dugun gauzak, ordainez, maita gaitzan guhaur, hots (13. Prop. Eskol. arab.), maite dugun gauza, gurekiko ideiak lagun daraman Poztasunez hunkitua izan dadin.
es
Nos esforzamos cuanto podemos (por la Proposici?n anterior) para que la cosa amada nos ame a su vez, esto es (por el Escolio de la Proposici?n 13 de esta Parte), para que la cosa amada sea afectada por una alegr?a acompa?ada de la idea de nosotros mismos.
fr
c'est-?-dire (selon le scolie de la proposition 13) pour que la chose aim?e soit affect?e d'une joie accompagn?e de l'id?e de nous-m?me.
en
in other words, that what we love should be affected with pleasure accompanied by the idea of ourself as cause.
eu
Honela bada, zenbat eta handiago baita irudikatzen dugun maitatu gauza guregatik hunkitua denaren Poztasuna, hainbat eta lagunduago izanen da gure ahalegina, hau da (11. Prop. Eskol.
es
As? pues, cuanto mayor imaginamos la alegr?a de que es afectada la cosa amada por causa nuestra, tanto m?s favorecido resulta ese esfuerzo, es decir (por la Proposici?n 11 de esta Parte, con su Escolio), tanto mayor es la alegr?a que nos afecta.
fr
Aussi, plus grande est la joie dont nous imaginons que la chose aim?e est affect?e ? cause de nous, plus notre effort est facilit?; c'est-?-dire (selon la proposition 11 avec son scolie) que nous sommes affect?s d'une joie d'autant plus grande.
en
Therefore, in proportion as the loved object is more pleasurably affected because of us, our endeavour will be assisted.-that is (III. xi. and note) the greater will be our pleasure.
eu
arab.) hainbat eta handiago izanen da hunkitzen gaituen Poztasuna. Baina, gure irudiko den norbait Poztasunez hunkitu dugulako pozten garelarik, Poztasunez kontenplatzen dugu geure burua, (30. Prop. arab.);
es
Ahora bien, como nos alegramos porque hemos afectado de alegr?a a un semejante nuestro, entonces nos consideramos a nosotros mismos con alegr?a (por la Proposici?n 30 de esta Parte);
fr
Or, puisque nous nous r?jouissons de ce que nous avons affect? de joie un autre ?tre semblable ? nous, nous nous consid?rons nous-m?me avec joie (selon la proposition 30).
en
But when we take pleasure in the fact, that we pleasurably affect something similar to ourselves, we regard ourselves with pleasure (III. 30);
eu
beraz, zenbat eta handiago baitugu irudikatzen maite dugun gauzak gurekiko duen afektua, hainbat eta Poztasun handiagoz kontenplatuko dugu geure burua, hots (30. Prop. Eskol. arab.) hainbat eta areago loriatuko gara. XXXV. Proposizioa Norbaitek irudikatzen badu maite duen gauzari beste lagun bat atxikia zaiola, bera bakarrik gauza haren jabe zelarik zeukan adiskidetasun lokarri berdinaz edo tinkoagoaz, halakoa gorrotoz hunkitua izanen da maite duen gauzarekiko, eta delako lagunaz bekaiztuko da. Demonstrazioa Zenbat eta handiago den, norbaitek irudikatzen duen maitaturiko gauzak harentzat duen Maitasuna, hainbat eta gehiago loriatuko da nor hura (aitzin.
es
 
fr
 
en
 
eu
Proprab) . hots (30. Prop.
es
por consiguiente, cuanto mayor es el afecto que imaginamos experimenta hacia nosotros la cosa amada, con tanta mayor alegr?a nos consideramos a nosotros mismos, o sea (por el Escolio de la Proposici?n 30 de esta Parte), tanto m?s nos gloriaremos.
fr
Done, plus grand nous imaginons le sentiment dont la chose aim?e est affect?e envers nous, plus grande est la joie avec laquelle nous nous consid?rerons nous-m?me, autrement dit (selon le scolie de la proposition 30) plus nous nous glorifierons.
en
therefore the greater the emotion with which we conceive a loved object to be affected, &c. PROP. XXXV. If anyone conceives, that an object of his love joins itself to another with closer bonds of friendship than he himself has attained to, he will be affected with hatred towards the loved object and with envy towards his rival.
eu
Eskol.
es
PROPOSICI?N XXXV
fr
PROPOSITION XXXV
en
Proof.
eu
arab.) hainbat gehiago Poztuko da;
es
Si alguien imagina que la cosa amada se une a otro con el mismo v?nculo de amistad, o con uno m?s estrecho, que aquel por el que ?l solo la pose?a, ser? afectado de odio hacia la cosa amada, y envidiar? a ese otro.
fr
Si l'on imagine qu'un autre s'attache la chose aim?e par le m?me lien d'amiti?-ou par un plus ?troit-que celui par lequel on I'avait seul en sa possession, on sera affect? de haine envers la chose aim?e elle-m?me, et on enviera cet autre. D?MONSTRATION
en
-In proportion as a man thinks, that a loved object is well affected towards him, will be the strength of his self-approval (by the last Prop.), that is (III. xxx.
eu
eta, beraz (28. Prop.
es
Demostraci?n:
fr
Plus on imagine grand l'amour dont la chose aim?e est affect?e envers nous, plus on se glorifiera (selon la proposition pr?c?dente), c'est-?-dire (selon le scolie de la proposition 30) se r?jouira;
en
note), of his pleasure;
eu
arab.) bermatuko da, ahal bezainbat, maite duen gauza hura, ahalik eta tinkoena berari atxikia dela, irudikatzen; eta ahalegin edo gurari hori hazten zaio (31. Prop.
es
Cuanto mayor imagina alguien el amor que la cosa amada experimenta hacia ?l, tanto m?s se gloriar? (por la Proposici?n anterior), esto es (por el Escolio de la Proposici?n 30 de esta Parte), tanto m?s se alegrar?, y, de esta suerte (por la Proposici?n 28 de esta Parte), se esforzar? cuanto pueda en imaginar que la cosa amada est? unida a ?l lo m?s estrechamente posible, esfuerzo o apetito que resulta estimulado si imagina que otro desea para s? la misma cosa (por la Proposici?n 31 de esta Parte).
fr
et par cons?quent (selon la proposition 28) on s'efforcera, autant qu'on peut, d'imaginer la chose aim?e attach?e ? nous le plus ?troitement possible; et cet effort ou (sive) app?tit est favoris? si on imagine qu'un autre d?sir pour lui cette chose (selon la proposition 31).
en
he will, therefore (III. xxviii.), endeavour, as far as he can, to imagine the loved object as most closely bound to him: this endeavour or desire will be increased, if he thinks that someone else has a similar desire (III. xxxi.).
eu
arab.) irudikatzen baldin badu beste norbaitek, beretzat, gauza bera gura duela.
es
Ahora bien, se supone que dicho esfuerzo o apetito est? reprimido por la imagen de la cosa amada acompa?ada por la de aquel que se une a ella;
fr
Or cet effort ou app?tit est, par hypoth?se, contrari? par l'image de la chose aim?e elle-m?me, accompagn?e de l'image de celui que la chose aim?e unit ? elle.
en
But this endeavour or desire is assumed to be checked by the image of the loved object in conjunction with the image of him whom the loved object has joined to itself; therefore (III.
eu
Baina demagun ahalegin edo gurari hori eragozten duela maitaturiko gauzaren irudiak berak, maitatuari atxikia zaionaren irudia lagun duelarik, eta, horrenbestez (11. Prop. Eskol.
es
luego (por el Escolio de la Proposici?n 11 de esta Parte) en virtud de ello ser? afectado de tristeza, acompa?ada, como causa, por la idea de la cosa amada, y a la vez por la imagen del otro;
fr
Done (selon le scolie de la proposition 11), par cela m?me, on sera affect? d'une tristesse qu'accompagneront l'id?e de la chose aim?e en tant que cause, ainsi que l'image de l'autre;
en
xi. note) he will for that reason be affected with pain, accompanied by the idea of the loved object as a cause in conjunction with the image of his rival;
eu
arab.) Tristuraz hunkitua izanen da, lagun daramatzala, kausa bezala, maitaturiko gauzaren ideia eta, aldi berean, beste haren irudia, erran nahi baita (13. Prop. Eskol. arab.) gorrotoz hunkitua izanen dela maitaturiko gauzarentzat, eta, aldi berean, beste harentzat (15. Prop.
es
es decir (por el Escolio de la Proposici?n 13 de esta Parte), ser? afectado de odio hacia la cosa amada y a la vez hacia ese otro (por el Corolario de la Proposici?n 15 de esta Parte), a quien envidiar? (por la Proposici?n 23 de esta Parte), porque se deleita con la cosa amada.
fr
c'est-?-dire (selon le scolie de la proposition 13) qu'on sera affect? de haine envers la chose aim?e, et ?galement envers cet autre (selon le corollaire de la proposition 15) qu'on enviera (selon la proposition 23), parce qu'il ?prouve du plaisir de la chose aim?e.
en
that is, he will be (III. xiii.) affected with hatred towards the loved object and also towards his rival (III.
eu
Korol.
es
Escolio:
fr
SCOLIE
en
xv.
eu
arab.); eta beste delako hark gauza maitatuarekin plazer hartzen duenez (23. Prop.
es
Este odio hacia una cosa amada, unido a la envidia, se llama celos;
fr
Cette Haine envers la chose aim?e, jointe ? l'Envie, s'appelle Jalousie, qui done n'est rien d'autre que le Flottement dans l'?me n? ? la fois de l'Amour et de la Haine, accompagn?s de l'id?e d'un autre qu'on envie.
en
Coroll.), which latter he will envy as enjoying the beloved object.
eu
arab.) hartaz izanen da bekaizti.
es
 
fr
 
en
 
eu
Eskolioa Bekaizkeriari loturik doan maitaturiko gauzaren Gorroto hori Jeloskeria deitzen da, zeina, horrenbestez, bekaizten den beste norbaitekiko ideiak lagun daramatzan Maitasunetik eta Gorrototik batera sortzen den Izpirituaren gora-behera besterik ez baita.
es
que, por ende, no son sino una fluctuaci?n del ?nimo surgida a la vez del amor y el odio, acompa?ados de la idea de otro al que se envidia.
fr
En outre, cette haine envers la chose aim?e sera plus ou moins grande en raison directe de la joie dont le jaloux avait l'habitude detre affect? par l'amour r?ciproque de la chose aim?e, et en raison aussi du sentiment dont il ?tait affect? envers celui qu'il imagine s'attacher la chose aim?e.
en
Note.-This hatred towards an object of love joined with envy is called Jealousy, which accordingly is nothing else but a wavering of the disposition arising from combined love and hatred, accompanied by the idea of some rival who is envied.
eu
Gainera, maitaturiko gauzaren ordainezko Maitasunaren ondorioz Jeloskorra hunkitu ohi zuen Poztasuna, eta orobat, Jeloskorra hunkitzen zuen maitaturiko gauzarekin elkarturik irudikatzen zuen beste harenganako Afektua zenbat eta handiagoak izan, hainbat eta handiago izanen da maitaturiko gauzaren Gorroto hau. Ezen, beste lagun hura gorrotatzen baldin bazuen, horrexegatik (24 Prop. arab.), gorrotatuko du maitaturiko gauza ere;
es
Adem?s, ese odio hacia la cosa amada ser? mayor, en proporci?n a la alegr?a con la que sol?a estar afectado el celoso por el amor rec?proco que experimentaba hacia ?l la cosa amada, y tambi?n en proporci?n al afecto que experimentaba hacia aquel que imagina unido a la cosa amada.
fr
Car, s'il le haissait, par cela m?me (selon la proposition 24) il haira la chose aim?e, parce qu'il l'imagine affectant de joie ce qu'il hait, et aussi (selon le corollaire de la proposition 15) parce qu'il est contraint d'unir l'image de la chose aim?e ? l'image de celui qu'il hait.
en
Further, this hatred towards the object of love will be greater, in proportion to the pleasure which the jealous man had been wont to derive from the reciprocated love of the said object; and also in proportion to the feelings he had previously entertained towards his rival.
eu
zeren eta irudikatzen baitu gauza horrek Poztasunez betetzen duela berak gorrotatzen duena, eta bestalde (15. Prop. Korol. arab.) bera behartua baita, maitaturiko gauzaren irudia gorroto duenaren irudiari lotzera.
es
Pues si lo odiaba, por eso mismo odiar? a la cosa amada (por la Proposici?n 24 de esta Parte), ya que imagina que ?sta afecta de alegr?a a lo que ?l odia, y tambi?n (por el Corolario de la Proposici?n 15 de este Parte) porque se ve obligado a unir la imagen de la cosa amada a la imagen de aquel que odia.
fr
En effet, celui qui imagine la femme qu'il aime se prostituant ? un autre, sera attrist? non seulement parce que son propre d?sir (appetitus) est contrari?, mais encore parce qu'il est contraint d'unir l'image de 1 etre (re?) aim? aux parties honteuses et aux excr?tions de l'autre, et cet ?tre aim? lui fait alors horreur.
en
If he had hated him, he will forthwith hate the object of his love, because he conceives it is pleasurably affected by one whom he himself hates: and also because he is compelled to associate the image of his loved one with the image of him whom he hates.
eu
Arrazoi hau aurkitzen da, gehienetan, emazteenganako Maitasunean.
es
Esta ?ltima raz?n se da generalmente en el amor hacia la hembra:
fr
A quoi s'ajoute enfin que le jaloux n'est pas accueilli par letre aim? avec le m?me visage qu'il avait l'habitude de lui pr?senter;
en
This condition generally comes into play in the case of love for a woman:
eu
Nork ere irudikatzen baitu, alabaina, maite duen emaztea zikintzen dela beste norbaitekin, pertsona hura tristatuko da, eta ez bakarrik bere guraria hertsatua gertatzeagatik, baina ere, maitaturiko gauzaren irudia bestearen lotsariei eta isuriei lotzera behartua izateagatik, eta hori guztia higuintzeagatik; eta horri eransten zaio, azkenik, Jeloskorrari maitaturiko gauzak ez diola egiten, aitzinean, erakusten zion begitarte bera;
es
en efecto, quien imagina que la mujer que ama se entrega a otro, no solamente se entristecer? por resultar reprimido su propio apetito, sino que tambi?n la aborrecer? porque se ve obligado a unir la imagen de la cosa amada a las partes pudendas y las excreciones del otro;
fr
pour cette raison aussi celui qui aime est attrist?, comme je vais le montrer. PROPOSITION XXXVI
en
for he who thinks, that a woman whom he loves prostitutes herself to another, will feel pain, not only because his own desire is restrained, but also because, being compelled to associate the image of her he loves with the parts of shame and the excreta of another, he therefore shrinks from her.
eu
honek ere tristatzen duelarik maitalea, erakustera noan bezala.
es
a lo que se a?ade, en fin, que el celoso no es recibido por la cosa amada con el mismo semblante que sol?a presentarle, por cuya causa tambi?n se entristece el amante, como mostrar? en seguida.
fr
Celui qui se souvient d'une chose qui lui a une fois donn? du plaisir, d?sire la poss?der dans les m?mes circonstances que la premi?re fois.
en
We must add, that a jealous man is not greeted by his beloved with the same joyful countenance as before, and this also gives him pain as a lover, as I will now show.
eu
XXXVI. Proposizioa
es
PROPOSICI?N xxxvi
fr
D?MONSTRATION
en
Proof.
eu
Behin atsegina eman dion gauza bat gogoratzen duenak, desiratzen du horretaz jabetzea, lehen aldian gozatu zirkunstantzia beretan.
es
Quien se acuerda de una cosa por la que fue deleitado una vez, desea poseerla con las mismas circunstancias que se dieron cuando fue deleitado por ella la vez primera.
fr
Tout ce que l'homme a vu en m?me temps que la chose qui lui a procur? du plaisir sera (selon la proposition 15) cause de joie par accident (per accidens);
en
-Everything, which a man has seen in conjunction with the object of his love, will be to him accidentally a cause of pleasure (III.
eu
Demonstrazioa
es
Demostraci?n:
fr
et par cons?quent (selon la proposition 28) il d?sirera poss?der tout cela en m?me temps que la chose qui lui a procur? du plaisir;
en
xv.);
eu
Atsegina eman dion gauzarekin batera gizakiak ikusi duen guztia (15 prop. arab.) Poztasun kausa izanen da ustekabez, eta, beraz (28. Prop. arab.) horretaz guztiaz jabetu nahiko da, atsegina eman dion gauzarekin batean; erran nahi da, lehen aldian atsegin eman dion zirkunstantzia beretan gauzaz jabetu nahiko dela.
es
Todo cuanto el hombre vio junto con la cosa que le produjo deleite (por la Proposici?n 15 de esta Parte) ser?, por accidente, causa de alegr?a, y de esta suerte (por la Proposici?n 28 de esta Parte), desear? poseerlo a la vez que la cosa que lo deleit?, o sea, desear? poseer la cosa con todas y las mismas circunstancias que se dieron cuando fue deleitado por ella la vez primera.
fr
autrement dit, il d?sirera poss?der la chose exactement dans les m?mes circonstances que la premi?re fois.
en
he will, therefore, desire to possess it, in conjunction with that wherein he has taken delight; in other words, he will desire to possess the object of his love under the same circumstances as when he first took delight therein.
eu
Korolarioa
es
Corolario:
fr
COROLLAIRE
en
Corollary.
eu
Honela bada, zirkunstantzia horietarik bat falta dela konturatzen bada, tristatuko da maitalea.
es
As? pues, si advierte que falta una sola de esas circunstancias, el amante se entristecer?.
fr
Si done celui qui aime s'apergoit que manque une de ces circonstances, il sera attrist?.
en
-A lover will, therefore, feel pain if one of the aforesaid attendant circumstances be missing.
eu
Demonstrazioa
es
Demostraci?n:
fr
D?MONSTRATION
en
Proof.
eu
Zirkunstantzia bat falta dela konturatzen den heinean, alabaina, irudikatzen du gauzaren existentzia baztertzen duen zerbait. Eta gauza edo zirkunstantzia hori (aitzin.
es
Pues en cuanto advierte que falta alguna circunstancia, en esa medida imagina algo que excluye la existencia de la cosa.
fr
Dans la mesure, en effet, o? il s'apergoit que manque quelque circonstance, il imagine quelque chose qui exclut l'existence de la chose.
en
-For, in so far as he finds some circumstance to be missing, he conceives something which excludes its existence.
eu
Prop. arab.) maitasunez desiratzen duenez, orduan (19 Prop. arab.) zirkunstantzia hori falta dela irudikatzen duen aldetik, tristatuko da.
es
Y como, por amor, siente deseo de esa cosa, o de esa circunstancia (por la Proposici?n anterior), entonces (por la Proposici?n 19 de esta Parte), en cuanto imagina que tal circunstancia falta, se entristecer?.
fr
Or, comme par amour il d?sire cette chose ou cette circonstance (selon la proposition pr?c?dente), il sera done attrist? (selon la proposition 19) en tant qu'il imagine qu'elle manque.
en
As he is assumed to be desirous for love's sake of that thing or circumstance (by the last Prop.), he will, in so far as he conceives it to be missing, feel pain (III.
eu
Eskolioa
es
Escolio:
fr
SCOLIE
en
xix.).
eu
Tristura hau, maite dugunaren gabeziari dagokionez, Frustrazioa deitzen da.
es
Esa tristeza, en cuanto que se produce respecto de la ausencia de lo que amamos, se llama frustraci?n.
fr
Cette Tristesse, en tant qu'elle se rapporte ? l'absence de ce que nous aimons, s'appelle Regret.
en
Note.-This pain, in so far as it has reference to the absence of the object of love, is called Regret.
eu
XXXVII. Proposizioa
es
proposici?n xxxvii
fr
PROPOSITION XXXVII
en
Proof.
eu
Zenbat eta handiago baita Afektua, hainbat eta handiago da Tristuratik edo Poztasunetik, Gorrototik edo Maitasunetik sortzen den Desira.
es
El deseo que brota de una tristeza o de una alegr?a, de un odio o de un amor, es tanto mayor cuanto mayor es el afecto.
fr
Le d?sir qui nait d'une tristesse ou d'une joie, d'une haine ou d'un amour, est d'autant plus grand que le sentiment est plus grand.
en
-Pain diminishes or constrains a man's power of activity (III. xi.
eu
Demonstrazioa
es
Demostraci?n:
fr
D?MONSTRATION
en
note), in other words (III.
eu
Tristurak tipitzen du, edo murrizten, gizakiaren iharduteko ahalmena (11. Prop. Eskol. arab.), hots (7. Prop. arab.) gizakiak bere izanean irauteko eginahalean egiten duen ahalegina; eta, beraz (5. Prop. arab.) ahalegin horren kontrakoa da;
es
La tristeza disminuye o reprime (por el Escolio de la Proposici?n 11 de esta Parte) la potencia de obrar del hombre, esto es (por la Proposici?n 1 de esta Parte), disminuye o reprime el esfuerzo que el hombre realiza por perseverar en su ser, y, de esta suerte (por la Proposici?n 5 de esta Parte), es contraria a ese esfuerzo;
fr
La tristesse diminue ou contrari? la puissance d'action (agendi) de l'homme (selon le scolie de la proposition 11), c'est-?-dire (selon la proposition 7) qu'elle diminue ou contrari? l'effort par lequel l'homme s'efforce de pers?v?rer dans son ?tre (in suo esse); et par cons?quent (selon la proposition 5) elle est contraire ? cet effort;
en
vii.), diminishes or constrains the effort, wherewith he endeavours to persist in his own being; therefore (III. v.) it is contrary to the said endeavour:
eu
eta Tristurak hunkitu gizakiak egiten duen ahalegin guztia Tristura hori baztertzeko da.
es
y todo esfuerzo del hombre afectado de tristeza se encamina a apartar esa tristeza.
fr
et tout l'effort de l'homme affect? de tristesse tend ? ?carter la tristesse.
en
thus all the endeavours of a man affected by pain are directed to removing that pain.
