Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology aldizkari entzutetsuak Behazun hodietako minbiziari edo kolangiokartzinomari(CCA) buruzko nazioarteko adostasun berria argitaratu du. Adostasun horrek gaixotasun horren oinarrizko alderdiak, alderdi molekularrak, translazionalak eta klinikoak modu integralean jorratzen ditu. Ikerbasqueko ikertzaileek Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren Biogipuzko OIIan nahiz CIBEREHDeko Gibeleko eta Digestioko Gaixotasunen Sareko Ikerketa Biomedikoko Zentroaren ikertzaileek, horien artean Euskal herriko Unibertsitateko (EHU) ikertzaile Patrícia Aspichuetak eta María J. Perugorríak, gidatu dute azterlana, Kolangiokartzinoma Aztertzeko Europako Sarearekin (ENSCCA) lankidetzan (behazun hodietako tumoreen arloan nazioartean ospe handia duen diziplina anitzeko sare kolaboratiboa).

Kolangiokartzinoma (CCA) gibeleko bigarren minbizi primario nagusiena da mundu mailan. Oraindik minbizi ezohikotzat jotzen bada ere, intzidentzia handitzen ari da mundu osoan, neurri batean arrisku faktoreen gorakadagatik eta diagnostiko hobeagatik. Bestalde, azken urteotan gaixotasun horren ezagutzari eta biziraupena hobetzen duten tratamenduen onarpenari dagokienez aurrerapen nabarmenak egin diren arren, oso minbizi erasokorra da oraindik ere eta diagnostikoaren ondoren biziraupen mugatua du.

Argitaratutako lanak gaixotasunari buruzko gaur egungo ezagutzaren ebaluazio sakon eta kritikoa eskaintzen du, mundu mailako hainbat ikerketa taldek eta paziente elkartek azken urteetan sortutako aurrerapenak integratuz. Dokumentuak behazun hodietako kolangiokartzinomaren oinarrizko alderdi translazional eta kliniko nagusiak nabarmentzen ditu, sortzen ari diren tratamendu berriei eta etorkizun handikoei buruzko ikuspegi berriak ematen ditu, eta arlo horrekin lotutako etorkizuneko garapen lerroak eta ikerketa lehentasunak zehazten ditu.

Besteak beste, tumoreen sailkapen anatomiko, histologiko eta molekularrerako gomendio zehatza jasotzen da, eta horrek eragin nabarmena izan dezake egungo zein etorkizuneko tratamenduetan, eta gaixotasun hori diziplina anitzeko batzordeetan ebaluatzeko garaian. Ikerketa arloko lehentasunen artean, hauek nabarmentzen dira: detekzio goiztiarrerako metodoak eta terapiari erantzuteko biomarkatzaileak bilatzea, tumore mikroingurunearen modulazioaren ezagutza hobetzea, tokiko terapien eta terapia sistemikoen eta tokiko terapien arteko zeregina hobeto ulertzea.

Adituen gomendioak Delphi izeneko adostasun prozesu zorrotzaren bidez egin dira. Prozesu horretan, nazioarteko 147 iritzi liderrek parte hartu zuten (Europako, Ipar Amerikako, Latinoamerikako, Asiako, Afrikako eta Ozeaniako 35 herrialdetakoak), eta horrek lortutako adostasun zientifiko zabala eta mundu mailan dituen garrantzia nabarmentzen ditu.

Azterlanaren arduradunen hitzetan, Jesús Bañales eta Pedro Rodrigues doktoreak, Ikerbasqueko ikertzaileak IIS Biogipuzkoan, “nazioarteko adostasun dokumentu hori erronka garrantzitsua izan da garapenari eta koordinazioari dagokienez, bai nazioarteko adituen eta paziente elkarteen kopuru handiagatik, bai ebaluatutako alderdi zientifiko eta klinikoen ugaritasunagatik. Dena den, nazioarteko lankidetzaren adibide argia da, gaixotasunaren funtsezko alderdiak argitzera eta prestakuntzaren, ikerkuntzaren eta tratamenduaren arloko etorkizuneko lehentasunak definitzera bideratuta dagoena”.

Kolangiokartzinomari buruzko Nazioarteko Adostasunaren bertsio eguneratu berria COST Precision-BTC Network Europako Ekintzaren baitan egin da, eta arlo horretako nazioarteko hirugarren adostasuna da, 2016ko eta 2020ko edizioen ondoren; guztira, 3300 aipu bibliografiko baino gehiago bildu dituzte

2026ko urtarrilaren 1ean argitaratutako lanaren zuzendariak izan dira Jesús M. Bañales irakaslea eta Pedro M. Rodrigues doktorea (Ikerbasque, Biogipuzkoa OII, CIBEREHD), Chiara Braconi irakaslearekin (Glasgowko Unibertsitatea) batera. Gainera, egile nagusi gisa, honako erakunde hauetako ikertzaile ugarik hartu dute parte: CIBEREHD: María J. Perugorría (IIS Biogipuzkoa eta EHU), Paula Olaizola, Patrícia Aspichueta (EHU), Rocío I. R. Macías (IBSAL/Salamancako Unibertsitatea) eta Alejandro Forner eta Andrés Cárdenas (Hospital Clínic).