Itxaso del Castilloren liburua, Mujeres furiosas. El monstruo femenino en el audiovisual de terror izenekoak 2025eko Euskadi Literatura Saria jaso du, gaztelaniazko saiakeraren modalitatean. Liburua Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Argitalpen Zerbitzuaren Komunikazio seriean argitaratu da.

Mujeres furiosas. El monstruo femenino en el audiovisual de terror    

Munstroa gorputz kultural bat da, aberrantea, arauetatik haratago egoteagatik bateraezinak diren kategoria naturalak laburbiltzen dituena, mehatxagarria, baina aldi berean erakargarria. Munstro zinematografikoa, gehienbat, maskulinoa izan da orain arte. Baina mende aldaketaz geroztik, gehienak munstro femeninoak dira pantailetatik ikaratzen gaituztenak. Zer dela eta fenomeno hori? Nolakoak dira "munstro" hauek?

Liburuak hainbat "monstrua" mota jorratzen ditu: emakume-otsoa, kanibala, emakume-makina, zonbia, banpira, sorgina eta ama munstroa, honelako filmetan aurkitzen ditugunak: Ginger Snaps (J. Fawcett, 2000), Crudo (J. Ducournau, 2016), Titane (J. Ducournau, 2021), Una chica vuelve a casa sola de noche (L. A. Annipour, 2014), AHS, Coven, y The Babdook (J. Kent, 2014) filmaren 3. denboraldia, besteak beste.

Mujeres furiosas. El monstruo femenino en el audiovisual de terror munstro femeninoaren irudikapena aztertzen du, kontrolatu beharreko gorputzaren debaluazioaren egungo testuinguruan. Gaur egungo beldurrezko ikus-entzunezkoan irudikatutako munstroek -gehiegizkoak, diziplinagabeak, okerrak- gorputzaren, boterearen eta feminitatearen artean dagoen tentsioa negoziatzen dute; botere hori, beste garai batzuen aldean, ez da sedukzioan edo sexu-erakargarritasunean oinarritzen, indarkerian baizik. Munstro-femeninoak ez bezala (Barbara Creed, 1993), gaur egungo munstro femeninoak ez ditu islatzen gizonek emakumeei buruz dituzten beldurrak; aitzitik, ikus-entzunezko izuan ugaritzen diren zuzendari eta/edo gidoilariek emakumeen gorputzeko eta norberaren esperientziak berriro inskribatzen dituzte izugarrikeriaren konbentzioetan, emakumeen subjektibotasuna beren beldur, larritasun eta desioetatik islatzen duen zinema oso gorputzezkoa sortuz.

Euskal Herriko Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzuaren Komunikazio seriea 1993an sortu zen, komunikazioaren esparruan sartzen diren ezagutza-adar desberdinei lotutako ikerketa-monografiak argitaratzeko eta ezagutarazteko. Harrezkero, 30 liburuki argitaratu dira serie horretan, kazetaritzatik ikus-entzunezko komunikaziora, publizitatetik eta harreman publikoetatik igaroz. Santos Zunzuneguik (2018ko Gaztelaniazko Saiakeraren Euskadi Saria) aldi baterako telesailaren zuzendaritza hartu zuenez geroztik, bere argitalpenek ikusizko ikasketekiko zaletasun nabarmena erakusten dute, batez ere gai zinematografikoei dagozkienekiko (Luis Buñuel, Jean Cocteau, Jean-Luc Godard, Stanley Kubrik, Clint Eastwood edo Yorgos Lanthimos bezalako zinemagile garrantzitsuen filmografiari buruzko lanak hartu ditu), eta horien artean dago saria jaso berri duen Itxaso del Castilloren lana.