Artikulu hau jatorriz The Conversation argitalpenean aurki daiteke.

Elikadura arloan itsasoko algak (makroalgak) aipatzen ditugunean, ezinbestean, Asiako sukaldaritzarekin lotzen dugu; izan ere, erabilera hori oso errotuta dago bertako sukaldaritza tradizioan duela hainbat mendetik.

Hala, Txinan, Korean edo Japonian, adibidez, algak eguneroko dietaren ohiko elementua dira eta ongarri gisa zein osagai nagusi gisa erabiltzen dituzte hainbat plateratan.

Baina, azken urteotan, landare horiek ospe handia ari dira hartzen mendebaldeko gizartean. Hala, gero eta ohikoagoa da oinarri gisa erabiltzea entsaladetan, zopetan edo sushietan, bai jatetxeetan, bai etxeetan.

Espezie ezagun eta gehien kontsumitzen direnen artean, hauek aipa ditzakegu: nori algak (sushia biltzeko erabiltzen direnak), wakamea (entsaladetan erabiltzen direnak) eta kombua (gisatuak eta saldak prestatzeko erabiltzen direnak).

Makro eta mikronutrienteetan aberatsak

Alde batetik, algak gastronomian ezin hobeto integratuta daudela esan dezakegu (batez ere Asiako gastronomian), baina, aldi berean, elikadurari dagokionez, gero eta interes handiagoa ari dira pizten. Eta horretarako arrazoi ugari dago; izan ere,  nutriente askoko elikagaiak dira.

Zehazki, algek mikronutrienteen kantitate handia dute; adibidez, B taldeko bitamina batzuk eta mineralak (iodoa eta burdina, esate baterako).

Gainera, proteinak dituzte, eta haien presentzia barietateen arabera ezberdina bada ere, alga gorrien espezie batzuek proteina balio handia dute.

Bestalde, makroalgek gantz-azido poliinsaturatu esentzialak dituzte (omega 3 izenekoak, adibidez) eta, horien artean, hauek nabarmendu behar dira: azido eikosapentaenoikoa (EPA) eta azido dokosahexaenoikoa (DHA). Horrez gain, zuntz ekarpena eta eduki kaloriko baxua gehitu behar zaizkio (osasunerako mesedegarriak diren ezaugarriak, hain zuzen ere).

Eta, amaitzeko, antioxidatzaile batzuk ere badituzte: polifenolak, adibidez. Horiek oxidazio estresari aurre egiteko gai diren molekulak dira. Prozesu horrek organismoko zelulak kaltetzen ditu, zahartzea bizkortzen du eta hainbat gaixotasun agertzea eragiten du.

Zure osasuna eta planetarena

Elikadura mailako onurez gain, aipatu beharrekoa da itsasoko makroalgek ingurumeneko jasangarritasunarekin lotutako balio handia dutela.

Karbono aztarna baxua dute CO₂ (karbono dioxidoa) gutxi askatzen dutelako. Eta, horrez gain, itsaso eta ozeanoen azidifikazioa (itsasoko ekosistemak eta bertan bizi diren organismoen aniztasuna modu larrian mehatxatzen duen fenomenoa da) arintzen laguntzen dute.

Eta horrez guztiaz gain, nekazaritzako eta abeltzaintzako beste produkzio modu batzuetan ez bezala, makroalgek ez dute laboratzeko lurrik, ongarririk edo ur gezarik behar, eta horrek haien inpaktu ekologikoa nabarmen gutxitzen du.

Horren guztiaren ondorioz, Europar Batasunak itsasoko algen inguruko ikerkuntza bultzatu du, eta haien propietateei buruzko ezagutza zientifikoa ugaritu eta herritarren artean haien onarpena sustatu du.

Zein bai? Eta zein hobeto kontsumitzen ez badugu?

Algak osasunerako onuragarriak diren arren, zuhur jokatu behar dugu; izan ere, espezie askok, hala nola alga arreak, adibidez, iodo gehiegi izan dezakete, eta, ondorioz, haien kontsumoa ez da egokia guztientzat.

Mineral horren maila altuek, organismoan, tiroide guruinaren funtzioari eragin diezaiokete eta, beraz, tiroidearen funtzioan asaldua dutenek edo iodoa duten sendagaiak hartzen dituztenek ez dute kontsumitu behar.

Haurren, haurdun daudenen eta edoskitzaroan dauden emakumeen kasuan ere ez da gomendagarria, oraindik ez baitira ondo ezagutzen iodo gehiegi izateak kolektibo horietan izan ditzakeen ondorioak.

Gainera, garrantzitsua da aipatzea itsas algek itsas ingurunean dauden metal astunak metatzeko gaitasuna dutela, hala nola merkurioa, artsenikoa, kadmioa edo beruna, eta horrek kontsumitzailearen osasunerako arrisku potentziala ekar dezakeela.

Horrekin lotuta, Elikagaien Segurtasunerako eta Nutriziorako Espainiako Agentziak (AESAN) hiziki barietatea ez kontsumitzea gomendatzen du. Barietate hori erraz identifika daiteke kolore beltza eta hari forma duelako, artseniko edukiera handia baitu.

Hala ere, azpimarratu beharrekoa da egoera horrek ez diela berdin eragiten alga espezie guztiei, eta metal astunen mailak nabarmen alda daitezkeela biltzen diren itsas ingurunearen jatorri geografikoaren eta baldintzen arabera.

Alde onak eta txar batzuk dituen aukera

Azken batean, itsasoko makroalgak elikagai baliotsu gisa ari dira ezagun bihurtzen, bai haien nutrizio ekarpenagatik, bai jasangarritasunari dagokionez duten potentzialagatik.

Hala ere, ez dugu ahaztu behar, nahiz eta aukera interesgarria izan, algen kontsumoak arriskuak ere badituela. Horregatik, ez da gomendatzen gehiegi hartzea, ezta herritar guztiek hartzea ere.

Gainera, oraindik ikerketa gehiago egin behar dira zehatz-mehatz zehazteko zein neurritan, zehazki zein alga espezie eta zer jatorritatik etorritakoak sar daitezkeen gizakiaren elikaduran modu erabat seguruan.

Horrez gain, estrategia eraginkorrak garatzen jarraitu behar da, toxikoak izan daitezkeen konposatuen presentzia minimizatzeko edo ezabatzeko, elikagai horien kontsumoa kaltegarria ez dela bermatuz.