Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Ume galduaren historia, Elena Ferrante / Fernando Rey (Igela, 2016
)
eu
Garbi zegoen ezetz.
es
Lo descart?.
fr
Je l'exclus.
en
I ruled it out.
eu
Aitarik eza askoz larriagoa zela iruditu zitzaidan, eta sufrimendua hortik heldu zitzaiola erabaki nuen.
es
La ausencia del padre me pareci? algo mucho m?s grave y me convenc? de que el sufrimiento ven?a de ah?.
fr
L'absence de p?re me sembla beaucoup plus grave, et je finis par me convaincre que sa souffrance venait de l?.
en
Her father's absence seemed to me something more serious and I was sure that her suffering came from that.
eu
Bide horretatik abiatuta, erreparatzen hasi nintzen nola saiatzen zen Imma Pietroren arreta erakartzen.
es
Una vez enfil? ese camino, empec? a observar c?mo Imma buscaba la atenci?n de Pietro.
fr
Une fois sur cette piste, je commen?ai ? examiner la fa?on dont Imma recherchait l'attention de Pietro.
en
Once I had started down this road I began to notice how Imma sought Pietro's attention.
eu
Pietrok bere alabei telefonoz deitzen zienean, Imma izkina batean jartzen zen elkarrizketa aditzeko.
es
Las veces que ?l telefoneaba a sus hijas, ella se pon?a en un rinc?n y escuchaba la conversaci?n.
fr
Quand il t?l?phonait ? ses filles, la petite se postait dans un coin et ?coutait leur conversation.
en
When he called his daughters, she sat in a corner and listened to the conversation.
eu
Ahizpak dibertitzen baziren, berari ere dibertigarria iruditzen zitzaiolakoa egiten zuen, eta, elkarrizketa bukatzen zenean eta txandaka agur esaten ziotenean, Immak oihu egiten zuen:
es
Si las hermanas se divert?an, ella tambi?n fing?a divertirse, y cuando la conversaci?n terminaba y ellas se desped?an del padre por turnos, Imma gritaba:
fr
Si ses s?urs riaient, elle faisait semblant de s'amuser aussi, et quand elles disaient au revoir ? leur p?re, chacune leur tour, avant de raccrocher, Imma criait :
en
If the sisters had a good time she pretended to be having fun, too, and when the conversation ended and they said goodbye to their father in turn, Imma shouted:
eu
Agur.
es
adi?s.
fr
Ciao !
en
Bye.
eu
Pietrok askotan aditzen zuen, eta esaten zion Dederi:
es
A menudo Pietro la o?a y le dec?a a Dede:
fr
Souvent, Pietro l'entendait et disait ? Dede :
en
Often Pietro heard her and said to Dede:
eu
Pasaidazu Imma, agur esateko.
es
p?same con Imma y as? la saludo.
fr
Passe-moi Imma, que je lui dise bonjour !
en
Give me Imma so I can say hello.
eu
Baina, halakoetan, txikiak alde egiten zuen lotsaturik, edo mutu gelditzen zen telefonoa eskuan zuela.
es
Pero en esos casos a ella le entraba la timidez y sal?a corriendo o se pon?a al tel?fono y se quedaba muda.
fr
Mais dans ce cas, soit elle devenait timide et s'enfuyait, soit elle prenait le combin? et restait muette.
en
But in those cases either she became shy and ran away or took the receiver and remained mute.
eu
Antzeko portaera izaten zuen Pietro Napolira etortzen zenean.
es
Su comportamiento cuando ?l ven?a a N?poles no era muy distinto.
fr
Lorsqu'il venait ? Naples, elle tentait aussi d'attirer son attention.
en
She behaved the same way when he came to Naples.
eu
Pietrori ez zitzaion behin ere ahazten oparitxo bat ekartzea, eta Imma inguruan ibiltzen zitzaion, haren alaba izatera jostatzen zen, pozik egoten zen hark konplimenduren bat egiten bazion edo besotan hartzen bazuen.
es
Pietro no se olvidaba nunca de comprarle un regalito, e Imma daba vueltas a su alrededor, jugaba a ser su hija, se pon?a contenta si ?l le hac?a un elogio, la levantaba en brazos.
fr
Pietro n'oubliait jamais de lui apporter un petit cadeau, Imma tournait autour de lui, jouait ? ?tre sa fille et ?tait contente quand il lui faisait un compliment ou la prenait dans ses bras.
en
Pietro never forgot to bring her a little present, and Imma hovered near him, played at being his daughter, was happy if he said something nice or picked her up.
eu
Eta nire senar ohia behin auzora etorri zenean Dede eta Elsa eramatera, neskatoaren ezongia bereziki nabarmena irudituko zitzaion nonbait, eta esan zidan agurtzean:
es
Cierta vez en que mi ex marido vino al barrio para llevarse a Dede y a Elsa, debi? de parecerle evidente el malestar de la ni?a, y al despedirse me dijo:
fr
Un jour o? mon ex-mari vint chercher Dede et Elsa au quartier, le mal-?tre de la fillette dut lui para?tre particuli?rement ?vident, car il me dit en partant :
en
Once when my ex-husband came to get Dede and Elsa, the child's sadness must have seemed especially obvious, and as he left he said:
eu
Ohartarazpen horrek larrimina handitu zidan, zerbait egin behar nuela esan nuen neure artean.
es
hazle unos mimos, est? disgustada porque sus hermanas se van y ella se queda.
fr
Fais-lui des c?lins, elle est triste que ses s?urs s'en aillent et pas elle !
en
Cuddle her, she's sorry that her sisters are leaving and she has to stay behind.
eu
Enzorekin hitz egitea pentsatu nuen, eta eskatzea bere presentzia handitzeko Immaren bizitzan.
es
Ese comentario de Pietro aument? mi preocupaci?n, me dije que deb?a hacer algo, pens? en hablar con Enzo y pedirle que estuviera m?s presente en la vida de Imma.
fr
Sa remarque accrut mon anxi?t?, et je me dis qu'il fallait faire quelque chose. Je songeai ? en parler ? Enzo, pour lui demander d'?tre plus pr?sent dans la vie d'Imma.
en
That observation increased my anxieties, I said to myself that I had to do something, I thought of talking to Enzo and asking him to be more present in Imma's life.
eu
Baina bestela ere izugarri adeitsua zen Enzo, Immari erne egoten zen.
es
Pero ?l ya era muy atento.
fr
Toutefois, il ?tait d?j? tr?s attentif.
en
But he was already very attentive.
eu
Bere alaba arretxintxin eramaten bazuen, denbora pixka bat pasatu eta lurrera jaisten zuen, nire alaba bizkarrera igotzeko;
es
Si llevaba a caballito a su hija, en un momento dado la dejaba en el suelo y luego se sub?a a los hombros tambi?n a mi hija;
fr
S'il portait sa fille sur ses ?paules, au bout d'un moment il la faisait descendre et prenait un peu ma gosse sur ses ?paules ;
en
If he carried his daughter on his shoulders, after a while he put her down, picked up my daughter, and put her up there;
eu
Tinari jostailu bat erosten bazion, berdin-berdina erosten zion Immari ere;
es
si compraba un regalo para Tina, compraba otro id?ntico para Imma;
fr
s'il achetait un jouet ? Tina, il lui en achetait un identique ;
en
if he got Tina a toy, he got an identical one for her;
eu
bere txikiak egiten zituen galdera burutsuek hunkitzerainoko atsegina ematen bazioten, ez zitzaion ahazten nireak egiten zituen galdera arruntagoekin ere-eta hori zergatik?-sutsu agertzea.
es
si se alegraba hasta la emoci?n por las preguntas inteligentes que planteaba su peque?a, consegu?a acordarse de mostrar entusiasmo ante los porqu?s algo m?s prosaicos de la m?a.
fr
s'il admirait les questions intelligentes que posait son enfant, s'en ?mouvant presque, il r?ussissait ? ne pas oublier de manifester de l'enthousiasme pour les " pourquoi " un peu plus terre ? terre de la mienne.
en
if he was pleased almost to the point of being moved at the intelligent questions his child asked, he managed to remember to show enthusiasm for the somewhat more prosaic questions of my child.
eu
Baina, edozein modutan ere, aipatu nion kontua Enzori, eta egunen batean hark errieta ere egin zion Tinari, arreta bereganatuz Immari zegokion espazioa utzi ez ziola eta.
es
De todos modos habl? con ?l, y en alguna ocasi?n Enzo lleg? incluso a rega?ar a Tina si ella monopolizaba la atenci?n y no dejaba espacio a Imma.
fr
Mais je lui en parlai tout de m?me et, de temps ? autre, Enzo se mit ? r?primander Tina quand elle occupait trop la sc?ne et ne laissait pas assez de place ? Imma.
en
But I spoke to him anyway, and sometimes Enzo admonished Tina, if she occupied the stage and didn't leave room for Imma.
eu
Hori ez zitzaidan gustatu, neskatoak ez baitzuen inolako errurik.
es
Eso me disgust?, la ni?a no ten?a la culpa.
fr
Cela me d?sola, car la fillette n'?tait nullement en faute.
en
I didn't like that, it wasn't the child's fault.
eu
Halakoetan, Tina durduzatuta bezala gelditu zen, zigor merezigabea iruditu baitzitzaion batbatean bere izaera borbortsuari jarritako frenoa.
es
En esos casos Tina se quedaba aturdida, el freno que de repente impon?an a su efervescencia le pareci? un castigo inmerecido.
fr
Ces incidents d?rout?rent Tina, le couvercle qui s'abattait soudain sur son effervescence lui paraissant une punition imm?rit?e.
en
In those cases Tina was as if stunned, the lid that was suddenly lowered on her vivacity seemed an undeserved punishment.
eu
Ez zuen ulertzen zergatik hautsia zen lilura, eta saiatu zen aitaren onginahia berreskuratzen.
es
No entend?a por qu? se hab?a roto el encanto, se afanaba por recuperar el favor de su padre.
fr
Elle ne comprenait pas pourquoi l'enchantement s'?tait rompu et s'effor?ait de r?cup?rer les faveurs de son p?re.
en
She didn't understand why the spell was broken, she struggled to regain her father's favor.
eu
Puntu horretara iritsita, nik neuregana ekarri, eta elkarrekin jostatu ginen.
es
Entonces fui yo quien atrajo su atenci?n y jug? con ella.
fr
Alors je l'attirais vers moi et jouais avec elle.
en
At that point I would pull her to me, play with her.
eu
Laburbilduz, gauzak ez zebiltzan ongi.
es
En una palabra, las cosas no iban bien.
fr
Bref, ?a n'allait pas bien.
en
In other words things were not going well.
eu
Goiz batez, Lila eta biok elkarrekin ginen bulegoan, nahi bainuen niri erakustea ordenagailuarekin idazten.
es
Una ma?ana me encontraba en el despacho con Lila, quer?a que me ense?ara a escribir con el ordenador.
fr
Un matin, je me trouvais dans le bureau de Lila car je voulais qu'elle m'apprenne ? taper ? l'ordinateur.
en
One morning I was in the office with Lila, I wanted her to teach me to write on the computer.
eu
Imma jostetan zebilen Tinarekin idazmahaiaren azpian, eta Tina bere ohiko trebetasunaz ari zen deskribatzen leku eta pertsonaia asmatuak.
es
Imma jugaba con Tina debajo del escritorio, y Tina describ?a en palabras lugares y personajes imaginarios con su habilidad de siempre.
fr
Imma jouait avec Tina sous le bureau, Tina lui pr?sentait des lieux et des personnages imaginaires avec son talent habituel.
en
Imma was playing with Tina under the desk and Tina was sketching in words imaginary places and characters with her usual brilliance.
eu
Munstroak zihoazkien atzetik beren panpinei, eta printze ausartak haiek salbatzekotan zeuden.
es
Unas criaturas monstruosas persegu?an a sus mu?ecas, unos pr?ncipes valientes estaban a punto de salvarlas.
fr
Des cr?atures monstrueuses poursuivaient leurs poup?es, et des princes courageux ?taient sur le point de les sauver.
en
Monstrous creatures were pursuing their dolls, courageous princes were about to rescue them.
eu
Baina aditu nuen nire alabak bat-bateko amorrazioz esan zuela:
es
Pero o? que mi hija exclamaba con rabia repentina:
fr
Mais j'entendis ma fille s'exclamer, avec une col?re impr?vue :
en
But I heard my daughter exclaim with sudden rage:
eu
-Ni ez.
es
-Yo no.
fr
" Pas moi !
en
"Not me."
eu
-Zu ez?
es
-?T? no?
fr
-Quoi, pas toi ?
en
"Not you?"
eu
-Ni ez naiz salbatuko.
es
-Yo no me salvo.
fr
-Moi, je me sauverai pas.
en
"I won't rescue myself."
eu
-Zuk ez duzu salbatu behar, printzeak salbatuko zaitu.
es
-No te tienes que salvar t?, te salva el pr?ncipe.
fr
-Ce n'est pas toi qui dois te sauver, c'est le prince qui te sauve !
en
"You don't have to rescue yourself, the prince rescues you."
eu
-Nik ez dut printzerik.
es
-No tengo pr?ncipe.
fr
-Alors je te ferai sauver par le mien.
en
"I don't have one."
eu
-Berehala esanen diot nireari zu salbatzeko.
es
-Entonces le digo al m?o que te salve.
fr
-J'ai dit non.
en
"Then mine will rescue you."
eu
-Esan dut ezetz.
es
-He dicho que no.
fr
"
en
"I said no."
eu
Min eman zidan Immak tupustean egindako saltoak, panpinarengandik bere buruarenganakoak.
es
Me doli? ese salto brusco con el que Imma hab?a pasado de la mu?eca a s? misma, a pesar de que Tina tratara de mantenerla en el juego.
fr
J'?prouvai de la peine en remarquant ce passage brutal qu'Imma avait op?r? de sa poup?e ? elle-m?me, bien que Tina essay?t de la retenir dans le jeu.
en
The sudden leap with which Imma had gone from her doll to herself wounded me, even though Tina tried to keep her in the game.
eu
Burua beste nonbait nuela ikusita, Lila urduritu, eta esan zuen:
es
Lila se irrit? porque me distra?a.
fr
Lila perdit patience parce que je me d?concentrais et mena?a :
en
Because I was distracted, Lila became irritated, she said:
eu
-Aizue, neskatoak, edo isilago mintzatu edo segi kanpora jostatzera.
es
-Ni?as, si no habl?is en voz baja os vais a jugar fuera.
fr
" Les filles, soit vous parlez doucement, soit vous allez jouer dehors !
en
"Girls, either talk quietly or go outside and play."
eu
es
fr
en
eu
106
es
106
fr
106
en
106.
eu
Egun hartan, gutun luzea idatzi nion Ninori.
es
Ese d?a le escrib? una larga carta a Nino.
fr
Ce jour-l?, j'?crivis une longue lettre ? Nino.
en
That day I wrote a long letter to Nino.
eu
Nire ustez gure alaba txikiaren bizitza zailtzen zuten problemen zerrenda egin nion:
es
Le enumer? los problemas que, en mi opini?n, complicaban la vida de nuestra hija:
fr
Je lui fis la liste des probl?mes qui, selon moi, compliquaient la vie de notre fille :
en
I enumerated the problems that I thought were complicating our daughter's life:
eu
haren ahizpek bazuten aita bat haietaz arduratzen zena, Immak ez;
es
sus hermanas ten?an un padre que se ocupaba de ellas, ella no;
fr
ses s?urs avaient un p?re qui s'occupait d'elles, pas Imma ;
en
her sisters had a father who was attentive to them, she didn't;
eu
Immaren jostetalagunak, Lilaren alabak, aita izugarri goxoa zuen, eta berak ez;
es
su compa?era de juegos, la hija de Lila, ten?a un padre muy cari?oso y ella no;
fr
sa compagne de jeux, la fille de Lila, avait un p?re tr?s affectueux, pas elle ;
en
her playmate, Lila's daughter, had a very devoted father and she didn't;
eu
ni beti kanpoan nenbilen nire lanak behartuta, eta maiz utzi behar izaten nuen;
es
yo estaba siempre de viaje por mi trabajo y me ve?a obligada a dejarla a menudo;
fr
j'?tais toujours en d?placement ? cause de mon travail et j'?tais souvent oblig?e de la confier ? quelqu'un ;
en
because of my work I was always traveling and often had to leave her.
eu
labur esanda, etengabe desabantailan sentituz hazteko arriskuan zegoen gure alaba.
es
en una palabra, Imma corr?a el riesgo de criarse con la continua sensaci?n de estar en desventaja.
fr
bref, Imma risquait de se sentir perp?tuellement dans une situation de d?savantage.
en
In other words, Imma was in danger of growing up feeling that she was continually at a disadvantage.
eu
Gutuna bidali, eta zain gelditu nintzen, ea non edo handik azaltzen zen.
es
Despach? la carta y esper? a tener noticias de ?l.
fr
J'exp?diai la lettre et attendis qu'il se manifeste.
en
I sent the letter and waited for him to respond.
eu
Hala gertatu ez zenez, telefonoz deitu nion etxera.
es
No las hubo y entonces me decid? a telefonear a su casa.
fr
Rien ne se produisit, alors je me d?cidai ? t?l?phoner chez lui.
en
He didn't and so I decided to call his house.
eu
Eleonorak erantzun zuen.
es
Contest? Eleonora.
fr
Eleonora r?pondit :
en
Eleonora answered.
eu
-Ez dago etxean-erantzun zuen, apatiaz-,
es
-No est?-dijo ap?tica-, est? en Roma.
fr
" Il n'est pas l?, dit-elle d'une voix ?teinte, il est ? Rome.
en
"He's not here," she said listlessly. "He's in Rome."
eu
-Esanen al diozu, mesedez, nire alaba bere premian dela?
es
-?Le puedes decir, por favor, que mi hija lo necesita?
fr
-S'il te pla?t, est-ce que tu peux lui faire savoir que ma fille a besoin de lui ?
en
"Would you please tell him that my daughter needs him?"
