Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Errepidean, Jack Kerouac / Iñigo Roque (Pasazaite, 2018
)
eu
-Ez niri enbarazurik egin, motel, pozik nago-eta hemen.
es
-No te preocupes por m?, t?o, aqu? me encuentro muy bien.
fr
" T'en fais pas pour moi, mon pote, je suis heureux l? o? je suis.
en
"Don't bother me, man, I'm happy where I am.
eu
Gau batez galdu ninduan Detroiten, mila bederatziehun eta berrogeita bederatziko abuztuan.
es
Me perdiste aquella noche en Detroit, era en agosto de mil novecientos cuarenta y nueve, ?recuerdas?
fr
Tu m'as ?gar? une nuit ? Detroit au mois d'ao?t 1949. Qu'est-ce qui te permet de venir troubler ma r?verie dans tout ce d?gueulis ?
en
You lost me one night in Detroit in August nineteen forty-nine.
eu
Zer eskubide daukak hona etorri eta nire atsedena eragozteko sastarleku honetan? Inoizko dramarik petralenetako bateko pertsonaia nagusia izan nintzen, 1942an.
es
?Con qu? derecho vienes ahora a perturbar mi sue?o dentro de este cubo de basura? En 1942 fui la estrella de uno de los dramas m?s asquerosos de todos los tiempos.
fr
" En 1942, je fus la vedette d'un des drames les plus ignobles de tous les temps.
en
What right have you to come and disturb my reverie in this pukish can?" In 1942 I was the star in one of the filthiest dramas of all time.
eu
Itsasoan lanean ari nintzela, Imperial Cafe-ra joan nintzen edatera, Bostongo Scollay Square-n;
es
Era marinero y fui al Caf? Imperial, en Scollay Square, Boston, a tomar un trago;
fr
J'?tais marin et j'allai ? l'imp?rial Caf? de Scollay Square ? Boston pour boire;
en
I was a seaman, and went to the Imperial Caf? on Scollay Square in Boston to drink;
eu
hirurogei garagardo klikatu ondoren, komunera joan, eta komunontziaren inguruan kiribildu eta lokartu nintzen.
es
me beb? sesenta cervezas y fui al retrete donde me abrac? a la taza y me qued? dormido.
fr
je bus soixante verres de bi?re et me retirai aux waters o? je m'enroulai autour de la cuvette et sombrai dans le sommeil.
en
I drank sixty glasses of beer and retired to the toilet, where I wrapped myself around the toilet bowl and went to sleep.
eu
Gauean zehar, gutxienik ehun marinel eta denetariko zibilak sartu ziren, eta gainean egin zizkidaten beren eginkariak, ni ez ezagutzeko moduan kakaztuta utzi arte.
es
Durante la noche por lo menos un centenar de marinos y de individuos diversos fueron al retrete y soltaron sus excrementos encima de m? hasta que me dejaron irreconocible.
fr
Durant la nuit, au moins une centaine de marins et de civils de tous poils entr?rent et l?ch?rent sur moi un trop plein bien senti, si bien que j'en ?tais gluant et m?connaissable.
en
During the night at least a hundred seamen and assorted civilians came in and cast their sentient debouchements on me till I was unrecognizably caked.
eu
Gizonezkoen munduan, anonimotasuna hobea da zeruan fama baino. Izan ere, zer da zerua? Zer da lurra?
es
El anonimato en el mundo de los hombres es mejor que la fama en los cielos, porque, ?qu? es el cielo?, ?qu? es la tierra?
fr
L'anonymat dans le monde des hommes vaut mieux que la renomm?e dans le ciel, car le ciel, qu'est-ce que c'est? Qu'est-ce que la terre?
en
What difference does it make after all?-anonymity in the world of men is better than fame in heaven, for what's heaven? what's earth?
eu
Dena buruan dago.
es
Todo ilusi?n.
fr
Question d'id?e.
en
All in the mind.
eu
Egunsentiarekin, zulo izugarri hartatik atera ginen Dean eta biok, kalamatrikak esanez, bidaia-bulegoko autoaren bila.
es
Al amanecer, Dean y yo salimos dando tumbos de aquella c?mara de los horrores y fuimos en busca de un coche a la agencia de viajes.
fr
Tout bredouillants et chancelants, Dean et moi, nous sort?mes ? l'aube de ce trou d'horreur et part?mes en qu?te d'une auto au bureau de tourisme.
en
Gibberishly Dean and I stumbled out of this horror-hole at dawn and went to find our travel-bureau car.
eu
Goizaren zati eder bat beltzen tabernetan, neskatan eta musika-makinetako jazz-kantak entzuten eman ondoren, zortzi kilometro egin genituen, kostata, hiriko autobusetan, gure puska guztiak hartuta, eta, halako batean, New Yorkera lau dolarren truke autoz eramango gintuen gizon baten etxera iritsi ginen.
es
Tras pasar gran parte de la ma?ana en bares de negros, siguiendo t?as y escuchando jazz en las m?quinas de discos, hicimos ocho kil?metros en autobuses de cercan?as con nuestro disparatado equipaje y llegamos a casa de un hombre que nos cobraba cuatro d?lares a cada uno por llevarnos a Nueva York.
fr
Apr?s avoir pass? une bonne partie de la matin?e dans des bars n?gres, chassant les filles et ?coutant des disques de jazz aux juke-boxes, on se tapa cinq p?nibles milles dans les autobus locaux avec tout notre attirail loufoque et on arriva chez un type qui ?tait pr?t ? nous charger ? raison de quatre dollars par personne jusqu'? New York.
en
After spending a good part of the morning in Negro bars and chasing gals and listening to jazz records on jukeboxes, we struggled five miles in local buses with all our crazy gear and got to the home of a man who was going to charge us four dollars apiece for the ride to New York.
eu
Garerdiko tipo ilehori bat zen, emaztea, haurra eta etxe on bat zeuzkana.
es
Era un individuo maduro, rubio, con gafas, mujer e hijo, y una buena casa.
fr
C'?tait un blond entre deux ?ges avec des lunettes, une femme et un gosse et une maison agr?able.
en
He was a middle-aged blond fellow with glasses, with a wife and kid and a good home.
eu
Etxe inguruan itxaron genion prestatu bitartean.
es
Esperamos en la entrada mientras se preparaba.
fr
On attendit dans la cour tandis qu'il s'appr?tait.
en
We waited in the yard while he got ready.
eu
Beraren emazte maitagarriak, kotoizko txabusina jantzita, kafea eskaini zigun, baina gure solasean murgilduta geunden erabat.
es
Su amable esposa, con un mandil de cocina encima del vestido, nos ofreci? caf?, pero est?bamos demasiado ocupados hablando.
fr
Sa charmante femme, v?tue d'une cotonnade d'int?rieur, nous offrit du caf? mais nous ?tions trop absorb?s par notre conversation.
en
His lovely wife in cotton kitchen dress offered us coffee but we were too busy talking.
eu
Ordurako, Dean hain unaturik eta gogo-bahiturik zegoen, ezen ikuskari oro xarmagarria iruditzen baitzitzaion.
es
Por entonces Dean estaba tan agotado y fuera de quicio que le gustaba todo lo que ve?a.
fr
A ce moment, Dean ?tait tellement ?puis? et hors de lui que tout ce qu'il voyait faisait ses d?lices.
en
By this time Dean was so exhausted and out of his mind that everything he saw delighted him.
eu
Hasia zen beste sukarraldi mistiko haietako bat izaten.
es
Estaba llegando a otro frenes? santo.
fr
H acc?dait ? un autre stade de pieuse fr?n?sie.
en
He was reaching another pious frenzy.
eu
Izerdi-patsetan zegoen.
es
Sudaba y sudaba.
fr
Il transpirait et transpirait.
en
He sweated and sweated.
eu
Chrysler berrian sartu eta New Yorkera abiatutakoan, gidari gizagaixoa ohartu zen bi ero hartuak zituela bidaide, baina bere onena eman zuen; hala, Briggs Stadium-en paretik igarotzerako, laketua zen gure konpainian, eta hurrengo urteko Detroit Tiger-ez hasi zen hizketan.
es
Cuando estuvimos en el coche, un Chrysler nuevo, e ?bamos ya rumbo a Nueva York, aquel pobre tipo se dio cuenta de que llevaba a un par de locos, pero hizo de tripas coraz?n y de hecho se acostumbr? a nosotros y cuando pas?bamos por el Briggs Stadium habl? de la pr?xima temporada de los Tigres de Detroit.
fr
Quand on fut dans la Chrysler neuve, en route pour New York, le pauvre homme comprit qu'il avait trait? avec deux dingos mais il en prit son parti et, de fait, d?s qu'on eut pass? le Briggs Stadium il s'?tait accoutum? ? nous et nous parlait de la prochaine saison des Tigres de Detroit.
en
The moment we were in the new Chrysler and off to New York the poor man realized he had contracted a ride with two maniacs, but he made the best of it and in fact got used to us just as we passed Briggs Stadium and talked about next year's Detroit Tigers.
eu
Gaueko behe-lainotan, Toledo zeharkatu genuen, eta aurrera segitu Ohion barrena.
es
Durante la brumosa noche pasamos por Toledo y nos adentramos en el viejo Ohio.
fr
Par une nuit brumeuse, on traversa Toledo et ensuite le vieil Ohio.
en
In the misty night we crossed Toledo and went onward across old Ohio.
eu
Horretan, konturatu nintzen Estatu Batuetako herriak zeharkatzen eta birzeharkatzen hasia nintzela, komertzial bidazti bat banintz bezala: bidaia zarpailtsuak, salgai txarrak, indaba ustelak purtzilerien zakutoan, eroslerik batere ez.
es
Comprend? que estaba empezando a andar de un lado a otro de Am?rica como si fuera un miserable viajante: viajes duros, malos productos, trucos gastados y ninguna venta.
fr
Je commen?ais ? avoir l'impression de traverser et de retraverser les villes d'Am?rique comme un commis voyageur, voyages de mis?re, avec une sale marchandise, des fayots pourris au fond de mon sac ? malices, et pas d'amateurs.
en
I realized I was beginning to cross and recross towns in America as though I were a traveling salesman-raggedy travel ings, bad stock, rotten beans in the bottom of my bag of tricks, nobody buying.
eu
Pennsylvaniatik hurbil gizona nekatu zen, eta Deanek, bolantea hartu, eta gelditu gabe egin zuen New Yorkerainoko bide osoa; Symphony Sid-en irratsaioa aditzen hasi ginen, bopeko azken kantekin, herrialdeko hiri nagusi eta azkenekora sartzen ari ginela.
es
El hombre se cans? de conducir en las cercan?as de Pensilvania y Dean cogi? el volante y llev? al coche el resto del viaje hasta Nueva York. Empezamos a o?r en la radio el programa de Symphony Sid con las ?ltimas novedades bop, y ya est?bamos llegando a la m?s grande y definitiva ciudad de Am?rica.
fr
Le gars en eut assez en approchant de la Pennsylvanie et Dean prit le volant et conduisit pendant tout le reste du chemin jusqu'? New York et on commen?a ? entendre ? la radio l'?mission de Symphony Sid avec le bop le plus r?cent, et voil? que nous faisions notre entr?e dans la grandiose cit? terminus de l'Am?rique.
en
The man got tired near Pennsylvania and Dean took the wheel and drove clear the rest of the way to New York, and we began to hear the Symphony Sid show on the radio with all the latest bop, and now we were entering the great and final city of America.
eu
Goizean goiz iritsi ginen.
es
Llegamos por la ma?ana temprano.
fr
On y fut au petit matin.
en
We got there in early morning.
eu
Behargin batzuk Times Square altxatzen ari ziren, New York sekula ez baitago pausuan.
es
Times Square estaba muy agitado: Nueva York nunca descansa.
fr
A Times Square des ouvriers d?fon?aient le macadam, car New York ne se repose jamais.
en
Times Square was being torn up, for New York never rests.
eu
Hassel bilatu genuen oharkabean, handik igaroaz batera.
es
Al pasar buscamos autom?ticamente a Hassel.
fr
On regarda machinalement si on ne voyait pas Hassel au passage.
en
We looked for Hassel automatically as we passed.
eu
Ordubeteren buruan, Dean eta biok nire izebaren pisu berriaren atean geunden Long Islanden. Bera lanpetuta zebilen pintore batzuekin, zeinak familiaren lagunak baitziren, tarifaz eztabaidaka, gu eskaileretan gora gindoazela, txirriki-txarraka, San Frantziskotik heldu berritan.
es
Una hora despu?s, Dean y yo est?bamos en el nuevo apartamento de mi t?a en Long Island, y mientras sub?amos la escalera la encontramos discutiendo de precios con unos pintores que eran amigos de la familia.
fr
Une heure apr?s, Dean et moi, nous arrivions au nouvel appartement de ma tante ? Long Island et elle ?tait tr?s occup?e ? discuter avec des peintres, qui ?taient des amis de la famille, du prix de leur travail, lorsque, tr?buchant dans les escaliers, nous arriv?mes de San Francisco.
en
In an hour Dean and I were out at my aunt's new flat in Long Island, and she herself was busily engaged with painters who were friends of the family, and arguing with them about the price as we stumbled up the stairs from San Francisco.
eu
-Sal-esan zuen izebak-, Dean gera daiteke egun batzuetan, baina gero alde egin beharko du. Aditu?
es
-Sal-dijo mi t?a-. Dean puede quedarse unos pocos d?as, pero despu?s tendr? que irse, ?me entiendes?
fr
" Sal, dit ma tante, Dean peut rester ici quelques jours et, apr?s ?a, il faudra qu'il s'en aille, compris? " La randonn?e ?tait termin?e.
en
"Sal," said my aunt, "Dean can stay here a few days and after that he has to get out, do you understand me?" The trip was over.
eu
Deanek eta biok osteratxo bat egin genuen Long Islanden barrena, gas-andel, trenbideko zubi eta behe-lainorako argien artetik.
es
Dean y yo dimos una vuelta aquella noche entre los dep?sitos de petr?leo y los puentes del ferrocarril y las luces para la niebla de Long Island.
fr
Dean et moi, on alla faire une promenade cette nuit-l? au milieu des r?servoirs ? essence et des ponts de chemin de fer et des phares ? brume de Long Island.
en
Dean and I took a walk that night among the gas tanks and railroad bridges and fog lamps of Long Island.
eu
Kale-argi baten azpian zutik gogoratzen dut bera.
es
Recuerdo que Dean se detuvo junto a un farol del alumbrado.
fr
Je me souviens de lui, plant? sous un r?verb?re.
en
I remember him standing under a streetlamp.
eu
-Farol horren azpitik pasatzean beste gauza bat esatekotan nengoan, Sal, baina orain, tarte bat hartu diat beste pentsamendu bati lotzeko, eta hurrengo farolera iristean berriro helduko zioat lehengo gogoetagaiari. Konforme? Konforme nengoen, barren.
es
-Cuando lleguemos a ese otro farol te contar? algo, Sal, pero ahora estoy entre par?ntesis finalizando el desarrollo de una nueva idea y s?lo cuando lleguemos al siguiente volver? a ocuparme del tema original, ?de acuerdo? Claro que estaba de acuerdo.
fr
" Juste comme nous passions pr?s de l'autre r?verb?re, il y avait une chose que je me proposais de t'expliquer plus avant, Sal, mais pour le moment et en mani?re de parenth?se, je m'attache ? une nouvelle pens?e et, le temps que nous arrivions au r?verb?re suivant, je reviendrai ? la question primitive; d'accord?
en
"Just as we passed that other lamp I was going to tell you a fur ther thing, Sal, but now I am parenthetically continuing with a new thought and by the time we reach the next I'll return to the original subject, agreed?" I certainly agreed.
eu
Hain geunden ohituta bidaiatzera, Long Island osoa aztalkatu behar izan baikenuen, baina harago ez zegoen lehorrik, Ozeano Atlantikoa baizik, eta ezin harago egin.
es
Est?bamos tan acostumbrados a viajar que recorrimos Long Island entero hasta que nos encontramos con que no hab?a m?s tierra, s?lo el oc?ano Atl?ntico, as? que no pod?amos seguir m?s all?.
fr
" J'?tais d'accord, bien s?r. On avait tellement l'habitude de voyager qu'il nous fallut traverser tout Long Island.
en
We were so used to traveling we had to walk all over Long Island, but there was no more land, just the Atlantic Ocean, and we could only go so far.
eu
Eskuak tinkatu genizkion elkarri, eta beti lagunak izango ginela hitzeman.
es
Nos estrechamos la mano y acordamos que ser?amos amigos para siempre.
fr
Nos mains s'?treignirent et on se promit d'?tre amis ? jamais.
en
We clasped hands and agreed to be friends forever.
eu
Handik bost gauera barik, festa batera joan ginen New Yorkera, eta Inez izeneko neska bat ezagutu nuen;
es
Cinco noches despu?s fuimos a Nueva York a una fiesta y conoc? a una chica que se llamaba Inez y le dije que ten?a un amigo al que deber?a conocer.
fr
Moins de cinq nuits plus tard, on alla dans une r?union ? New York et je vis une fille appel?e Inez et lui dis que j'avais un ami qu'il fallait qu'elle rencontre un de ces jours.
en
Not five nights later we went to a party in New York and I saw a girl called Inez and told her I had a friend with me that she ought to meet sometime.
eu
ezagutu behar zuen lagun batekin nengoela esan nion.
es
Estaba borracho y le dije que era un vaquero.-?Oh!
fr
J'?tais saoul et lui dis qu'il ?tait cow-boy.
en
I was drunk and told her he was a cowboy.
eu
Mozkorrik nengoen, eta cowboya zela esan nion.
es
?Siempre he querido conocer a un vaquero!
fr
" Oh, j'ai toujours voulu rencontrer un cow-boy.
en
"Oh, I've always wanted to meet a cowboy."
eu
-Hara, beti ezagutu nahi izan diat cowboy bat.
es
-exclam? ella.
fr
" Je gueulai ? travers toute la r?union (o? se trouvaient Angel Luz Garcia, le po?te;
en
"Dean?" I yelled across the party-which included Angel Luz Garcia, the poet;
eu
-Dean?
es
-?Dean!
fr
Walter ?vans;
en
Walter Evans;
eu
-garrasi egin nuen festaren bestalderaino.
es
-grit? por toda la fiesta...
fr
Jinny Jones, un ancien amour ? moi;
en
Jinny Jones, a former love of mine;
eu
Han, besteak beste, baziren Angel Luz Garcia poeta, Walter Evans, Victor Villanueva poeta venezuelarra, Jinny Jones (nire aspaldiko amodio bat), Carlo Marx, Gene Dexter, eta beste asko eta asko-.
es
Walter Evans; V?ctor Villanueva, el poeta venezolano; Jinny Jones, de quien en otro tiempo hab?a estado enamorado; Carlo Marx; Gene Dexter; y much?simos m?s...-. ?Dean!
fr
Carlo Marx; GeneDexter;
en
Carlo Marx; Gene Dexter;
eu
Hator hona, gizona.
es
Ven aqu?, t?o.
fr
et d'autres en foule) : " Viens par ici, mon pote !
en
and innumerable others-"Come over here, man."
eu
Dean herabe etorri zen.
es
Dean se acerc? t?midamente.
fr
" Dean rappliqua modestement.
en
Dean came bashfully over.
eu
Handik ordubetera, festaren mozkorkerian eta kurtsikerian ("Udaren amaieraren ohoretan, noski"), Dean belauniko jarria zen, kokotsa neskaren sabelaren gainean ipinita, zirenak eta ez zirenak kontatzen eta promesten, izerditan.
es
Una hora despu?s, en la borrachera y animaci?n de la fiesta ("es para celebrar la terminaci?n del verano, claro"), Dean estaba arrodillado en el suelo hablando con Inez y prometi?ndole de todo y sudando.
fr
Une heure plus tard, dans l'ivresse et les chichis de la r?union ( " C'est en honneur de la fin des vacances, bien s?r "), il ?tait ? genoux sur le plancher avec le menton sur son ventre et lui disait et lui promettait tout et transpirait.
en
An hour later, in the drunkenness and chichi-ness of the party ("It's in honor of the end of the summer, of course"), he was kneeling on the floor with his chin on her belly and telling her and promising her everything and sweating.
eu
Neska beltzaran handi erakargarri bat zen-Garciak esan zuenez, "Degasek margotua dirudi"-, eta eskuarki Parisko neskatxa eder baten plegukoa.
es
Ella era una morena alta y muy sexy-"como pintada por Degas"-como dijo Garc?a, y habitualmente ten?a el aspecto de una hermosa cocotte parisina.
fr
C'?tait une brune opulente, excitante, " un Degas tout crach? ", comme disait Garcia, avec, dans une perspective plus g?n?rale, l'allure d'une jolie femme de Paris.
en
She was a big, sexy brunette-as Garcia said, "Something straight out of Degas," and generally like a beautiful Parisian coquette.
eu
Egun batzuen buruan, Camillerekin ari ziren tratuan, San Frantziskora telefonoz deituta, dibortziorako paperen galdez ezkondu ahal izateko.
es
En cuesti?n de d?as los dos estaban tratando con Camille por medio de llamadas de larga distancia a San Francisco de los papeles del divorcio. Quer?an casarse.
fr
En l'espace de quelques jours, ils marchand?rent avec Camille, par coups de t?l?phone transcontinentaux ? San Francisco, les papiers n?cessaires au divorce, de fa?on ? pouvoir se marier.
en
In a matter of days they were dickering with Camille in San Francisco by long-distance telephone for the necessary divorce papers so they could get married.
eu
Hori aski ez, eta, handik hilabete gutxi batzuetara, Camille Deanen bigarren haurraz erditu zen, zeina urte hasierako gau bakan batzuetako maitasunezko harremanaren fruitua baitzen.
es
Pero no fue s?lo eso. Pocos meses despu?s, Camille dio a luz al segundo hijo de Dean, resultado de sus relaciones de unas pocas noches a principios de a?o.
fr
Ajoutons que quelques mois plus tard, Camille donnait le jour au second b?b? de Dean, par suite de leurs quelques rapports nocturnes du d?but de l'ann?e.
en
Not only that, but a few months later Camille gave birth to Dean's second baby, the result of a few nights' rapport early in the year.
eu
Mendebaldean non edo han sasiko haur bat ere bazuenez, Deanek lau seme-alaba zituen orotara, eta zentimorik ez;
es
Y en cuesti?n de otros pocos meses, Inez tuvo tambi?n un ni?o.
fr
Quelques mois encore et Inez eut un b?b?.
en
And another matter of months and Inez had a baby.
eu
aitzitik, problemak, sukarraldiak eta astrapala gailentzen zitzaizkion, beti bezala.
es
Con otro hijo ileg?timo en alguna parte del Oeste, Dean era padre de cuatro hijos y no ten?a ni un centavo y todos eran problemas y ?xtasis y agitaci?n y anfetas, como lo hab?a sido siempre.
fr
Si l'on compte un enfant ill?gitime quelque part dans l'Ouest, Dean avait alors quatre rejetons et pas un sou et il ?tait tout aussi agit? et extatique et v?loce que jamais.
en
With one illegitimate child in the West somewhere, Dean then had four little ones and not a cent, and was all troubles and ecstasy and speed as ever.
eu
Beraz, ez ginen Italiara joan.
es
Total, que no fuimos a Italia.
fr
Les choses ?tant ainsi, on n'alla pas en Italie.
en
So we didn't go to Italy.
eu
es
fr
en
eu
Laugarren zatia
es
Cuarta parte
fr
QUATRI?ME PARTIE
en
part four
eu
es
fr
en
eu
I
es
1
fr
1
en
1
eu
Diru pizar bat lortu nuen nire liburua salduta.
es
La venta de mi libro me proporcion? algo de dinero.
fr
Je tirai quelque argent de la vente de mon livre.
en
I came Into some money from selling my book.
