Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Ez da erraza gizon on bat aurkitzea, Flannery O'Connor / Itziar Otegi (Alberdania/Elkar, 2009
)
eu
-Gauzak garbi esateko, Guizac jaunak ez zuen hona etorri ere egin behar-esan zuen, eta gogor begiratu zion apaizari.
es
-Pa empezar, el se?or Guizac no debi? venir aqu?-dijo, y le mir? duramente.
fr
Guizac n'avait pas ? venir ici, pour commencer ", dit-elle, en lui jetant un regard dur.
en
"Mr. Guizac didn't have to come here in the first place," she said, giving him a hard look.
eu
Paumak isatsa jaitsi eta mokoarekin belarrari tiraka hasi zen.
es
El pavo baj? la cola y comenz? a picotear el c?sped.
fr
Le paon replia sa queue et se mit ? picorer l'herbe.
en
The cock lowered his tail and began to pick grass.
eu
-Ez zuen etorri ere egin behar-errepikatu zuen McIntyre andreak, hitz bakoitza nabarmenduz.
es
-Pa empezar, no debi? venir aqu?-repiti? recalcando en cada palabra.
fr
-Il n'avait pas ? venir, pour commencer, r?p?ta-t-elle, en insistant sur chaque mot.
en
"He didn't have to come in the first place," she repeated, emphasizing each word.
eu
Agureak irribarre egin zuen, adigalkor.
es
El anciano sonri?, ausente.
fr
Le vieil homme sourit distraitement.
en
The old man smiled absently.
eu
-Gu salbatzera etorri da-esan zuen, eta mugimendu nagiz emakumeari eskua luzatu eta bostekoa eman zion.
es
-Vino a redimirnos-dijo, y extendi? la mano para estrecharle la suya y dijo que deb?a irse.
fr
" Il est venu nous racheter ", dit-il ; il lui tendit la main en un geste suave, et dit qu'il devait partir.
en
"He came to redeem us," he said and blandly reached for her hand and shook it and said he must go.
eu
Shortley jauna ez balitz handik aste gutxira itzuli, lanerako beste gizon baten bila joana izango zen McIntyre andrea.
es
Si el se?or Shortley no hubiera regresado a las pocas semanas, se habr?a puesto a buscar otro hombre.
fr
Si Mr. Shortley n'?tait pas revenu quelques semaines plus tard, elle aurait cherch? ? embaucher un nouvel ouvrier agricole.
en
If Mr. Shortley had not returned a few weeks later, she would have gone out looking for a new man to hire.
eu
Ez zuen uste Shortley jauna itzultzerik nahi izan zuenik, baina automobil beltz ezaguna bidean gora etorri eta etxe ondoan gelditu zenean, iruditu zitzaion bere burua zela itzuli zena, zorigaiztoko bidaia luze baten ostean, zegokion lekura.
es
No hab?a querido que volviera, pero, cuando atisbo el coche negro en la carretera y ?ste se detuvo ante la puerta de la casa, pens? que era ella quien regresaba, despu?s de un triste viaje, a su propia casa.
fr
Elle n'avait pas souhait? son retour, mais quand elle vit l'auto noire famili?re prendre la route de la ferme et s'arr?ter ? c?t? de la maison, elle eut l'impression que c'?tait elle qui revenait apr?s un long voyage malheureux.
en
She had not wanted him back but when she saw the familiar black automobile drive up the road and stop by the side of the house, she had the feeling that she was the one returning, after a long miserable trip, to her own place.
eu
Une hartantxe konturatu zen Shortley andrea zela faltan bota izan zuena.
es
Se dio cuenta al instante de que hab?a echado de menos a la se?ora Shortley.
fr
Elle s'aper?ut soudain que c'?tait Mrs. Shortley qui lui avait manqu?.
en
She realized all at once that it was Mrs. Shortley she had been missing.
eu
Ez zuen hizketarako lagunik izan Shortley andrea joan zenetik, eta ate aldera korri egin zuen, eskailera-mailak nekez igotzen ikusiko zuelakoan.
es
No hab?a tenido con quien conversar desde la partida de la se?ora Shortley y corri? a la puerta esperando verla subir por los escalones.
fr
Shortley ?tait partie, et elle se pr?cipita ? la porte, pour voir la lourde silhouette de Shortley se hisser marche ? marche.
en
She had had no one to talk to since Mrs. Shortley left, and she ran to the door, expecting to see her heaving herself up the steps.
eu
Shortley jauna bakarrik zegoen han.
es
All? estaba el se?or Shortley, solo.
fr
Il ?tait seul.
en
Mr. Shortley stood there alone.
eu
Feldrozko kapela beltz bat eta palmondo gorri eta urdinekiko alkandora bat zituen soinean, baina haren aurpegi luze eta babaz betean ageri ziren zimurrak sakonagoak ziren hilabete lehenagokoak baino.
es
Llevaba un sombrero negro de fieltro y una camisa con un estampado de palmeras rojas y azules, pero los surcos de su cara larga y castigada eran m?s profundos que hac?a un mes.
fr
Il avait un chapeau de feutre noir et une chemise imprim?e de palmiers rouges et bleus, mais les rides de sa figure tann?e et couverte de boutons ?taient plus profondes qu'un mois auparavant.
en
He had on a black felt hat and a shirt with red and blue palm trees designed in it but the hollows in his long bitten blistered face were deeper than they had been a month ago.
eu
-Beno!
es
-?Vaya!
fr
-Eh bien !
en
"Well!" she said.
eu
-esan zuen McIntyre andreak-.
es
-dijo ella-.
fr
dit-elle, o? est Mrs.
en
"Where is Mrs.
eu
Eta non dago Shortley andrea?
es
?D?nde est? la se?ora Shortley?
fr
Shortley ?
en
Shortley?"
eu
Shortley jaunak ez zuen deus esan.
es
El se?or Shortley no dijo nada.
fr
Mr. Shortley ne r?pondit rien.
en
Mr. Shortley didn't say anything.
eu
Irudi zuen aurpegiko aldaketa hura barrutikakoa zela;
es
El cambio que experiment? su rostro pareci? venir de dentro;
fr
L'alt?ration de son visage paraissait provoqu?e par quelque cause profonde ;
en
The change in his face seemed to have come from the inside;
eu
luzaro urik gabe ibilitako gizona zirudien.
es
daba la impresi?n de ser un hombre que llevaba mucho tiempo sin agua.
fr
il ressemblait ? un homme qui f?t rest? longtemps sans boire.
en
he looked like a man who had gone for a long time without water.
eu
-Jainkoaren aingerua zen-esan zuen, ozen-.
es
-Era un ?ngel de Dios-dijo en voz alta-.
fr
" C'?tait un ange, dit-il d'une voix forte, c'?tait la femme la plus douce du monde.
en
"She was God's own angel," he said in a loud voice.
eu
Munduko emakumerik eztiena.
es
Era la mujer m?s dulce del mundo.
fr
" -O? est-elle ?
en
"She was the sweetest woman in the world."
eu
-Non dago?
es
-?D?nde est??
fr
murmura Mrs.
en
"Where is she?" Mrs.
eu
-murmurikatu zuen McIntyre andreak.
es
-murmur? la se?ora Mclntyre.
fr
Mc Intyre.
en
Mclntyre murmured.
eu
-Hilda-esan zuen gizonak-.
es
-Muerta-respondi? ?l-.
fr
-Morte, dit-il.
en
"Daid," he said.
eu
Atakea eman zion hemendik joan zen egun berean.
es
Tuvo un ataque al coraz?n el d?a que nos fuimos d'aqu?.
fr
Elle a eu une attaque le jour o? qu'elle est partie d'ici.
en
"She had herself a stroke on the day she left out of here."
eu
-Hilotz baten baretasuna zeukan aurpegiak.
es
-Su rostro mostraba la serenidad de un cad?ver-.
fr
Le visage de Mr. Shortley avait la rigidit? de la mort.
en
There was a corpse-like composure about his face.
eu
-Nago poloniarrak hil zuela-esan zuen-.
es
Creo que el polaco la mat?.
fr
" Je m' figure que c'est ce Polonais qui l'a tu?e, dit-il.
en
"I figure that Pole killed her," he said.
eu
Hasiera-hasieratik antzeman zion hark barrutik nolakoa zen.
es
Ella lo cal? na m?s verlo.
fr
Elle a vu clair en lui d?s le d?but.
en
"She seen through him from the first.
eu
Bazekien deabruak bidalia zela.
es
Sab?a que ven?a de parte del demonio.
fr
Elle savait qu'il venait du diable.
en
She known he come from the devil.
eu
Halaxe esan zidan.
es
Me lo dijo.
fr
Elle me l'a dit.
en
It took Mrs.
eu
McIntyre andreak hiru egun behar izan zituen Shortley andrearen heriotza gainditzeko.
es
La se?ora McIntyre tard? tres d?as en reponerse de la muerte de la se?ora Shortley.
fr
" Il fallut trois jours ? Mrs.
en
Mclntyre three days to get over Mrs. Shortley's death.
eu
Bere buruari esan zion batek baino gehiagok pentsatuko zuela ahaideak zirela.
es
Se dijo que cualquiera hubiera pensado que eran parientes.
fr
Mc Intyre pour se remettre de la mort de Mrs. Shortley.
en
She told herself that anyone would have thought they were kin.
eu
Berriz ere hartu egin zuen Shortley jauna, etxaldeko lanak egiteko, nahiz eta, egia esatera, emaztea gabe ez zuen nahi.
es
Volvi? a emplear al se?or Shortley para que se ocupara de la granja aun cuando no quer?a tenerlo sin su esposa.
fr
Elle reprit Mr. Shortley ? son service, bien qu'en fait elle n'e?t pas besoin de lui sans sa femme.
en
She rehired Mr. Shortley to do farm work though actually she didn't want him without his wife.
eu
Esan zion hilaren bukaeran azken hilabetearen abisua emango ziola Pertsona Deserrituari, eta gero esnetegiko lana berea izango zuela berriz.
es
Le dijo que iba a informar a la Persona Desplazada de que dentro de un mes estar?a despedida y que luego podr?a volver a la lecher?a.
fr
Elle lui dit qu'elle allait donner ses trente jours de pr?avis ? la Personne D?plac?e d?s la fin de ce mois, et qu'il pourrait alors le remplacer ? la laiterie.
en
She told him she was going to give thirty days' notice to the Displaced Person at the end of the month and that then he could have his job back in the dairy.
eu
Shortley jaunak nahiago zuen esnetegiko lana, baina itxaroteko prest zegoen.
es
El se?or Shortley prefer?a ese trabajo pero estaba dispuesto a esperar.
fr
Mr. Shortley e?t pr?f?r? retrouver ses vaches tout de suite, mais il attendrait, puisqu'il le fallait.
en
Mr. Shortley preferred the dairy job but he was willing to wait.
eu
Esan zuen poza hartuko zuela poloniarra handik alde egiten ikustean, eta McIntyre andreak esan zuen berak bai hartuko zuela poz handia.
es
Afirm? que le dar?a alguna satisfacci?n ver c?mo se marchaba el polaco, y la se?ora McIntyre dijo que a ella la llenar?a de satisfacci?n.
fr
Il dit que ?a lui ferait plaisir de voir partir le Polonais, et Mrs. Mc Intyre d?clara qu'elle en serait ravie.
en
He said it would give him some satisfaction to see the Pole leave the place, and Mrs. Mclntyre said it would give her a great deal of satisfaction.
eu
Aitortu zion hasieratik zeukan laguntzarekin etsi behar zukeela, munduaren beste puntan lan-esku bila ibili gabe.
es
Confes? que deber?a haberse conformado con los trabajadores que ten?a y que no deber?a haberse puesto a buscar a gente en otros lados del mundo.
fr
Elle avoua qu'elle aurait d? se contenter de la main-d'?uvre qu'elle avait au d?but, et ne pas aller en chercher au bout du monde. Mr.
en
She confessed that she should have been content with the help she had in the first place and not have been reaching into other parts of the world for it.
eu
Shortley jaunak esan zuen atzerritarrak ez zituela gustuko, lehen mundu gerran izan eta nolakoak ziren ikusi zuenez geroztik.
es
El se?or Shortley dijo que a ?l no le gustaban los extranjeros desde que hab?a estado en la Primera Guerra Mundial y visto c?mo eran.
fr
Shortley dit qu'il n'aimait gu?re les ?trangers depuis qu'il avait fait la Premi?re Guerre mondiale, qu'il savait comment ils ?taient.
en
Mr. Shortley said he never had cared for foreigners since he had been in the first world's wax and seen what they were like.
eu
Esan zuen orduan klase guztietakoak ikusi zituela, baina inor ere ez zela gu bezalakoa.
es
Dijo que hab?a visto gentes de toda ?ndole pero que ninguno de ellos era como nosotros.
fr
Il en avait rencontr? de toutes les esp?ces, dans cette guerre, mais aucun d'entre eux n'?tait comme les gars d'ici.
en
He said he had seen all kinds then but that none of them were like us.
eu
Esan zuen gogoan zuela eskuko granada bat bota zion gizonaren aurpegia, eta gizon hark betaurreko txiki borobilak zituela, Guizac jaunak zituenen berdin-berdinak.
es
Dijo que se acordaba de la cara de un hombre que le hab?a arrojado una granada de mano y que ese hombre ten?a unas gafas redondas id?nticas a las del se?or Guizac.
fr
Il dit qu'il se rappelait la figure d'un type qui lui avait balanc? une grenade, et qu'il avait des petites lunettes rondes exactement comme celles de Mr.
en
He said he recalled the face of one man who had thrown a hand-grenade at him and that the man had had little round eye-glasses exactly like Mr.
eu
-Baina Guizac jauna poloniarra da, ez alemaniarra-esan zuen McIntyre andreak.
es
-Pero el se?or Guizac es polaco, no alem?n-dijo la se?ora McIntyre...
fr
Guizac. -Mais Mr. Guizac est polonais, il n'est pas allemand, dit Mrs.
en
Guizac's. "But Mr. Guizac is a Pole, he's not a German," Mrs.
eu
-Ez dago mila alde batetik bestera-azaldu zion Shortley
es
-No hay mucha diferencia entre ?sos-hab?a explicado el se?or Shortley.
fr
Mc Intyre. -Y a pas grande diff?rence entre les deux, avait expliqu? Mr. Shortley.
en
"It ain't a great deal of difference in them two kinds," Mr. Shortley had explained.
eu
Beltzek poza hartu zuten Shortley jaunaren itzulerarekin.
es
Los negros se alegraron del regreso del se?or Shortley.
fr
Les n?gres ?taient heureux de revoir Mr. Shortley.
en
The Negroes were pleased to see Mr. Shortley back.
eu
Pertsona Deserrituak berak bezain gogor lan egitea eskatzen zien; Shortley jaunak, ordea, onartzen zituen haien mugak.
es
La Persona Desplazada esperaba que trabajasen tanto como ?l, mientras que el se?or Shortley reconoc?a sus limitaciones.
fr
Le Polonais e?t volontiers exig? qu'ils fournissent le m?me travail que lui, tandis que Mr.
en
The Displaced Person had expected them to work as hard as he worked himself, whereas Mr. Shortley recognized their limitations.
eu
Shortley jauna bera ez zen inoiz langile fina izana, ezta andrea aldamenean zuenean ere arrastoan sartzeko, baina haren faltan, are ahanzkorragoa eta motelagoa zen.
es
De hecho, jam?s hab?a sido un buen trabajador cuando la se?ora Shortley estaba all? para hacerle cumplir, pero ahora, sin ella, era a?n m?s descuidado y lento.
fr
Shortley acceptait leurs limites. Lui-m?me n'avait jamais ?t? un travailleur acharn?, m?me lorsque Mrs.
en
He had never been a very good worker himself with Mrs. Shortley to keep him in line, but without her, he was even more forgetful and slow.
eu
Poloniarrak beti bezain latz egiten zuen lan, eta ez zirudien kaleratzeko asmoz zebiltzalako susmorik zuenik.
es
El polaco segu?a trabajando tan duramente como siempre y parec?a no tener ni idea de que lo iban a despedir.
fr
Shortley ?tait l? pour l'?pauler ; sans elle, il ?tait encore plus distrait et plus lent.
en
The Pole worked as fiercely as ever and seemed to have no inkling that he was about to be fired.
eu
McIntyre andreak denbora laburrean eginak ikusi zituen sekula egingo zirenik amestu ere gabeko zenbait lan.
es
La se?ora McIntyre vio c?mo en poco tiempo se conclu?an trabajos que ella pensaba que jam?s se acabar?an.
fr
Le Polonais travaillait avec plus d'ardeur que jamais, et semblait ne pas soup?onner qu'on allait le cong?dier. Mrs.
en
Mrs. Mclntyre saw jobs done in a short time that she had thought would never get done at all.
eu
Hala ere, deliberatuta zegoen poloniarra botatzera.
es
No obstante, estaba resuelta a deshacerse de ?l.
fr
Pourtant, elle ?tait r?solue ? se d?barrasser de lui.
en
Still she was resolved to get rid of him.
eu
Haren irudi txiki tentea hara eta hona bizkor mugitzen ikustea etxaldeko ikuspenik amorragarriena bihurtu zitzaion, eta apaizak engainatu egin zuela sentitzen hasi zen.
es
S?lo ver su peque?a figura moverse con rapidez de aqu? para all? hab?a llegado a ser de lo m?s irritante, y pensaba que el anciano cura la hab?a enga?ado.
fr
La vue de cette petite silhouette raide et remuante lui ?tait devenue intol?rable ; de plus, elle avait le sentiment que le vieux pr?tre l'avait dup?e.
en
The sight of his small stiff figure moving quickly here and there had come to be the most irritating sight on the place for her, and she felt she had been tricked by the old priest.
eu
Behin apaizak esan zion ez zeukala legezko obligaziorik Pertsona Deserritua etxaldean mantentzeko, harekin pozik ez bazegoen, baina ondoren obligazio morala aipatu zion.
es
Le hab?a dicho que no ten?a ninguna obligaci?n legal de tener a la Persona Desplazada si sus servicios no le satisfac?an, pero luego hab?a sacado a relucir la obligaci?n moral.
fr
Il avait bien dit que la loi ne l'obligeait aucunement ? garder le Polonais s'il ne donnait pas satisfaction, mais avait fait intervenir l'obligation morale.
en
He had said there was no legal obligation for her to keep the Displaced Person if he was not satisfactory, but then he had brought up the moral one.
eu
McIntyre andreak erantzun nahi zion obligazio morala herrikideekiko zuela berak-Shortley jaunarekiko, adibidez, Lehen Mundu-Gerran borrokatua baitzen-, eta ez Guizac jaunarekiko, etorri berri bat besterik ez baitzen, ahal zuen guztiaz probetxu ateratzeko.
es
Ella quer?a decirle que sus obligaciones morales eran para con su propia gente, con el se?or Shortley, que hab?a luchado en la guerra mundial por su pa?s, no con el se?or Guizac, que simplemente hab?a llegado para aprovecharse de cuanto pudiera.
fr
Elle se proposait de lui dire que son obligation morale ? elle ne s'appliquait qu'? ses compatriotes, ? Mr. Shortley, qui avait combattu dans la guerre mondiale pour la d?fense de son pays, et non point ? ce Mr.
en
She meant to tell him that her moral obligation was to her own people, to Mr. Shortley, who had fought in the world war for his country and not to Mr.
eu
Iruditzen zitzaion kontu haiek ebatzi beharra zeukala apaizarekin, Pertsona Deserritua kaleratu aurretik.
es
Consideraba que deb?a decirle esto al cura antes de despedir a la Persona Desplazada.
fr
Guizac qui n'?tait arriv? ici que pour profiter au mieux de la situation.
en
Guizac who had merely arrived here to take advantage of whatever he could.
eu
Hilaren hasiera iritsi eta apaizak deitu ez zuenez, beste pixka batean atzeratu egin zuen poloniarrari kaleratze abisua emateko unea.
es
Cuando lleg? el primero de mes y el cura no fue, pospuso dar aviso al polaco un poco m?s.
fr
Elle sentit qu'elle devrait s'en expliquer avec le pr?tre avant de cong?dier la Personne D?plac?e. Le premier du mois arriva et le pr?tre n'avait point reparu ;
en
When the first of the month came and the priest hadn't called, she put off giving the Pole notice for a little longer.
