Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Ez da erraza gizon on bat aurkitzea, Flannery O'Connor / Itziar Otegi (Alberdania/Elkar, 2009
)
eu
Besteei bere logika ikusarazteko ahalmena zuen.
es
Pose?a el poder de hacer ver a los dem?s su propia l?gica.
fr
les gens le suivaient sans effort.
en
He had the power of making other people see his logic.
eu
Beltzei sarritan hitz egin zien.
es
Les hablaba mucho a los negros.
fr
Il parlait beaucoup aux n?gres.
en
He talked a good deal to the Negroes.
eu
-Zergatik ez haiz Afrikara itzultzen? -galdetu zion Sulki goiz batean, siloa garbitzen ari zirela-.
es
-?Por qu? no vuelves a ?frica? -pregunt? una ma?ana a Sulk mientras limpiaban el silo-.
fr
-Pourquoi que tu retournes pas en Afrique ? demanda-t-il ? Sulk un matin, en nettoyant le silo.
en
"Whyn't you go back to Africa?" he asked Sulk one morning as they were cleaning out the silo.
eu
Hori duk hire herria, ez?
es
Es tu pa?s, ?no?
fr
C'est ton pays, non ?
en
"That's your country, ain't it?"
eu
-Ni ez noa hara-esan zuen mutilak-.
es
-No pienso ir all?-dijo el muchacho-.
fr
-J' veux pas y aller, dit le gar?on.
en
"I ain't goin there," the boy said.
eu
Igual jan egingo naute-eta.
es
Me pueden comer.
fr
Ils pourraient m' manger.
en
"They might eat me up."
eu
-Beno, ondo portatzen bahaiz ez zegok arrazoirik hemen ez gelditzeko-esan zion Shortley jaunak, adeitsu-.
es
-Bueno, si te portas bien, no hay ninguna raz?n pa que no te puedas quedar aqu?.
fr
-Si tu te tiens tranquille, y a pas de raison pour que tu restes pas ici, dit Mr. Shortley.
en
"Well, if you behave yourself it isn't any reason you can't stay here," Mr. Shortley said kindly.
eu
Hik ez baihuen inondik ihes egin.
es
A tu abuelo lo trajeron.
fr
Tu t'es pas sauv? de nulle part.
en
"Because you didn't run away from nowhere.
eu
Hire aitona ekarri egin zitean.
es
?l no tuvo na que ver con el hecho de venir.
fr
On a amen? ton grand-p?re de force ;
en
Your granddaddy was brought.
eu
Hark ez zian errurik izan hona etortzean.
es
Lo que no aguanto es a la gente que huye de su tierra-dijo el se?or Shortley con tono amable-.
fr
lui, ?a lui disait rien de venir.
en
He didn't have a thing to do with coming.
eu
Beren tokitik ihesi joandakoak, horiek dituk nik ongi bilatzen ez ditudanak.
es
Porque t? no has huido de ning?n sitio.
fr
Ceux que j' peux pas sentir, c'est ceux qui se sont sauv?s du pays d'o? qu'ils viennent.
en
It's the people that run away from where they come from that I ain't got any use for."
eu
-Nik ez dut sekula sumatu biajatzeko beharrik-esan zuen beltzak.
es
-Nunca he sent?o la necesid? de viajar-coment? el negro.
fr
-J'ai jamais eu envie de voyager, dit le n?gre.
en
"I never felt no need to travel," the Negro said.
eu
-Ba nik-esan zuen Shortley jaunak-, berriz biajatzekotan, Txinara edo Afrikara joko nikek.
es
-Mira-dijo el se?or Shortley-, si yo fuera a viajar de nuevo, me ir?a a China o a ?frica.
fr
-Moi, dit Mr. Shortley, si jamais je devais r'commencer ? voyager, ce serait en Chine ou en Afrique.
en
"Well," Mr. Shortley said, "if I was going to travel again, it would be to either China or Africa.
eu
Leku horietara joanda, segituan ikusten duk hangoen eta hire arteko diferentzia.
es
Vas a esos lugares y enseguida te das cuenta de las diferencias entre t? y los dem?s.
fr
Si tu vas dans un de ces deux patelins, tu peux dire tout de suite c' qu'il y a de diff?rent entre eux et nous.
en
You go to either of them two places and you can tell right away what the difference is between you and them.
eu
Beste tokietara joaten bahaiz, berriz, haiek zerbait esaten diatenean bakarrik esan dezakek diferenteak direla.
es
Pero te vas a esos otros lugares y de la ?nica manera que te das cuenta es cuando hablan.
fr
Ailleurs, le seul moyen d'savoir, c'est quand ils s' mettent ? causer.
en
You go to these other places and the only way you can tell is if they say something.
eu
Eta ez beti, gainera, ze erdiek bazekitek ingelesez.
es
Aun as?, nunca puedes estar seguro porque la mit? conoce el idioma ingl?s.
fr
Et encore, on peut pas toujours se rendre compte, vu que la moiti? savent l'anglais.
en
And then you can't always tell because about half of them know the English language.
eu
Hortxe zegok gure okerra-esan zuen-, jende horiei denei ingelesean sartzen utzi zieagu.
es
Ah? es donde cometimos el gran error-a?adi?-, les dejamos a todos esos hablar ingl?s.
fr
C'est l? o? qu'on a fait une gaffe : fallait pas pousser tous ces gens ? apprendre l'anglais.
en
That's where we make our mistake," he said, "-letting all them people onto English.
eu
Askoz ere arazo gutxiago izango genikek norberak bere hizkuntza besterik ez baleki.
es
Habr?a muchos menos problemas si cada uno hablara su propio idioma.
fr
Il y aurait sacr?ment moins d'ennuis si chacun n' connaissait que sa langue ? lui.
en
There'd be a heap less trouble if everybody only knew his own language.
eu
Nire andreak esaten zian bi hizkuntza jakitea buru atzean begiak izatea bezala dela.
es
Mi mujer dec?a que saber dos idiomas era como tener ojos en la nuca.
fr
Ma d?funte femme disait que conna?tre deux langues c'?tait comme avoir des yeux derri?re la t?te.
en
My wife said knowing two languages was like having eyes in the back of your head.
eu
Hura ez zegoan engainatzerik.
es
A ella no se l'escapaba nada.
fr
Y' avait pas moyen d'lui en faire accroire, ? elle.
en
You couldn't put nothing over on her."
eu
-Zuk behintzat ez-esan zuen mutilak ahopean, eta gero gehitu zuen, ozenago-: Emakume fina zen.
es
-Eso es verd?-murmur? el muchacho, y luego agreg?-: Era buena.
fr
-Pas vous, pour s?r, marmonna le gar?on, qui ajouta :
en
"You sho couldn't," the boy muttered, and then he added, "She was fine.
eu
Bai horixe.
es
Muy buena.
fr
" Elle ?tait gentille, pour ?a oui.
en
She was sho fine.
eu
Ez dut sekula hura baino emakume finagorik ezagutu.
es
Nunca conoc? a una mujer blanca m?s buena qu'ella.
fr
J'ai jamais connu une blanche aussi gentille qu'elle.
en
I never known a finer white woman than her."
eu
Shortley jauna beste aldera jiratu eta isilik jardun zuen lanean, aldi batez.
es
El se?or Shortley se volvi? y trabaj? un rato en silencio.
fr
" Mr. Shortley se d?tourna et travailla un instant en silence.
en
Mr. Shortley turned in the opposite direction and worked silently for a while.
eu
Handik minutu batzuetara, zuzendu eta koloreko mutilari kolpetxo batzuk eman zizkion sorbaldan, palaren kirtenarekin.
es
Al cabo de unos minutos se inclin? y le dio unos golpecitos en el hombro al muchacho de color con el mango de la pala.
fr
Puis il se redressa et, avec le manche de sa pelle, tapota sur l'?paule du noir.
en
After a few minutes he leaned up and tapped the colored boy on the shoulder with the handle of his shovel.
eu
Lipar batez begira egon zitzaion, deus esan gabe, bere begi bustiek esangura sakona metatzen zuten bitartean.
es
Por un instante se limit? a mirarlo mientras en sus ojos h?medos se agolpaba todo un mundo de significados.
fr
Son regard mouill? se fixa une seconde sur le gar?on. Puis il murmura, profond et myst?rieux :
en
For a second he only looked at him while a great deal of meaning gathered in his wet eyes.
eu
Gero esan zuen, leunki:
es
Luego dijo en voz baja:
fr
" La vengeance m'appartient, a dit le Seigneur.
en
Then he said softly, "Revenge is mine, saith the Lord."
eu
"Nirea da mendekua, esan zuen Jaunak".
es
-La venganza es m?a, dijo el Se?or.
fr
" Mrs.
en
Mrs.
eu
McIntyre andreak jakin zuen herrian denek zutela afera haren berri, Shortley jaunaren ikuspegitik, eta bere jarrera gaitzesten zutela.
es
La se?ora McIntyre descubri? que todos en el pueblo conoc?an la versi?n del se?or Shortley de sus propios asuntos y que todos criticaban su conducta.
fr
Mc Intyre s'aper?ut qu'en ville tout le monde connaissait la version Shortley et qu'on critiquait unanimement sa conduite ? elle.
en
Mclntyre found that everybody in town knew Mr. Shortley's version of her business and that everyone was critical of her conduct.
eu
Ulertzen hasi zen poloniarra kaleratzeko obligazio morala zeukala, eta ixkin egiten ari zitzaiola obligazio hari, gogorra egiten zitzaiolako.
es
Empez? a comprender que ten?a la obligaci?n moral de echar al polaco y que la estaba eludiendo porque le resultaba muy dif?cil.
fr
Elle avait conscience maintenant qu'elle ?tait moralement oblig?e de renvoyer le Polonais et que, si elle ne l'avait fait jusque-l?, c'?tait ? cause de la difficult? de la d?marche.
en
She began to understand that she had a moral obligation to fire the Pole and that she was shirking it because she found it hard to do.
eu
Ezin izan zuen gehiago jasan erru sentimendu gero eta sakonagoa, eta larunbat goiz hotz batean, gosaldu ostean poloniarra botatzera abiatu zen.
es
Ya no soportaba m?s el creciente sentimiento de culpa, y una fr?a ma?ana de s?bado sali? despu?s del desayuno a despedirlo.
fr
Elle ne pouvait supporter davantage cette impression de culpabilit?, chaque jour plus lancinante : un samedi matin, elle alla le trouver pour le cong?dier.
en
She could not stand the increasing guilt any longer and on a cold Saturday morning, she started off after breakfast to fire him.
eu
Makineriaren estalpera joan zen, eta poloniarra han zebilela entzun zuen, traktorea biraderaz arrankatzen.
es
Camin? hasta el cobertizo de la maquinaria, donde le oy? poner en marcha el motor del tractor.
fr
Elle se dirigea vers le hangar des machines o? il faisait d?marrer le moteur du tracteur.
en
She walked down to the machine shed where she heard him cranking up the tractor.
eu
Lurra antzigar geruza lodi batez estalita zegoen, eta zelaiek ardien bizkar lakarraren antza zuten;
es
En el suelo hab?a una gruesa capa de escarcha que hac?a que los campos parecieran rugosos lomos de ovejas;
fr
Le sol ?tait gel? et les champs ressemblaient ? des bandes de moutons au dos rugueux.
en
There was a heavy frost on the ground that made the fields look like the rough backs of sheep;
eu
eguzkia ia zilar-kolorekoa zen, eta basoak ile zurda lehor eta latzak balira bezala altxatzen ziren zerumugaren kontra.
es
el sol estaba casi plateados y los ?rboles destacaban como cerdas secas contra la l?nea del horizonte.
fr
Le soleil ?tait d'une blancheur argent?e et au-dessus de l'horizon, les arbres h?rissaient les lances de leurs rameaux d?nud?s.
en
the sun was almost silver and the woods stuck up like dry bristles on the sky line.
eu
Irudi zuen paisaiak atzera egiten zuela, estalpearen inguruko zarata zirkulu txiki hartatik urruntzeko.
es
El campo parec?a estar alej?ndose del peque?o c?rculo de ruido que rodeaba al cobertizo.
fr
On e?t dit que le paysage reculait du petit cercle sonore autour du hangar.
en
The countryside seemed to be receding from the little circle of noise around the shed.
eu
Guizac jauna pikotxean jarrita zegoen, traktore txikiaren ondoan, pieza bat jartzen.
es
El se?or Guizac esa de cuclillas al lado del tractor peque?o haciendo un arreglo.
fr
Mr. Guizac ?tait accroupi ? c?t? du petit tracteur et y ajustait une pi?ce.
en
Mr. Guizac was squatting on the ground beside the small tractor, putting in a part.
eu
McIntyre andreak espero zuen soroetako lurrak irauliko zizkiola, han geratuko zitzaizkion hogeita hamar egunetan.
es
La se?or McIntyre esperaba que todos los campos se araran en los treinta d?as que ?l iba a trabajar para ella.
fr
Mrs. Mc Intyre esp?rait que le champ serait retourn? pendant les trente jours que le Polonais passerait encore ? la ferme.
en
Mrs. Mclntyre hoped to get the fields turned over while he still had thirty days to work for her.
eu
Koloreko mutila aldean zegoen, erreminta batzuk eskuan, eta Shortley jauna, berriz, estalpean, traktore handira igo eta atzera-martxan estalpetik ateratzeko asmoz.
es
El muchacho de color se hab?a detenido con unas herramientas en la mano, y el se?or Shortley estaba en el cobertizo listo para subir al tractor grande y sacarlo marcha atr?s.
fr
Le jeune n?gre ?tait debout aupr?s de lui, des outils ? la main, et Mr. Shortley s'appr?tait ? monter sur le gros tracteur et ? le sortir du hangar en marche arri?re.
en
The colored boy was standing by with some tools in his hand and Mr. Shortley was under the shed about to get up on the large tractor and back it out.
eu
McIntyre andreak Shortley jauna eta beltza joan arte itxaron nahi zuen, bere zeregin desatseginari heldu aurretik.
es
Ella se propon?a esperar a que ?l y el negro se fueran para cumplir con su desagradable deber.
fr
Elle avait l'intention d'attendre le d?part de Shortley et du n?gre pour se lib?rer de sa corv?e.
en
She meant to wait until he and the Negro got out of the way before she began her unpleasant duty.
eu
Guizac jaunari begira egon zen, oinak lur gogorraren kontra joz, hotza perlesia bezala igotzen ari baitzitzaion oin eta izterretan gora.
es
Se qued? mirando al se?or Guizac, dando patadas en el duro suelo porque el fr?o le sub?a por lo pies y las piernas como una par?lisis.
fr
Immobile, elle regardait Mr. Guizac et battait la semelle sur le sol durci, car le froid lui montait au long des jambes et la paralysait.
en
She stood watching Mr. Guizac, stamping her feet on the hard ground, for the cold was climbing like a paralysis up her feet and legs.
eu
Beroki beltz lodi bat zeukan soinean, eta, buruzapi gorri baten gainetik behera sartuta, kapela beltza, begiak argitasunetik babesteko.
es
Llevaba un grueso abrigo negro y un pa?uelo de cabeza rojo con el sombrero encima para protegerse de resplandor.
fr
Elle avait un lourd manteau noir, un foulard rouge sur la t?te et son chapeau noir ? large bord par-dessus, pour se prot?ger les yeux de la lumi?re.
en
She had on a heavy black coat and a red headkerchief with her black hat pulled down on top of it to keep the glare out of her eyes.
eu
Hegal beltzaren azpian, emakumearen begiratua urrunean galdua ageri zen, eta behin edo bitan ezpainak mugitu egin zitzaizkion, hitzik ebaki gabe.
es
Bajo el ala negra, su rostro ten?a una expresi?n abstra?da, y u par de veces sus labios se movieron en silencio.
fr
Noy? dans la p?nombre, son visage avait l'air absent, et deux ou trois fois ses l?vres s'agit?rent en silence.
en
Under the black brim her face had an abstracted look and once or twice her lips moved silently. Mr.
eu
Guizac jaunak traktorearen zarataren gainetik oihu egin eta beltzari esan zion bihurkin bat pasatzeko, eta eskuan izan zuenean, lur izoztuan etzan eta makinaren azpian sartu zen.
es
El se?or Guizac grit? por encima del ruido del tractor para que el negro le alcanzara el destornillador y, cuando lo tuvo, se tendi? de espaldas en el suelo helado y se desliz? bajo la m?quina.
fr
Mr. Guizac, par-dessus le bruit du tracteur, cria au n?gre de lui passer un tournevis, le saisit, puis se retourna sur le dos et se glissa sous le tracteur.
en
Guizac shouted over the noise of the tractor for the Negro to hand him a screwdriver and when he got it, he turned over on his back on the icy ground and reached up under the machine.
eu
Emakumeak ez zion aurpegirik ikusten, bakarrik oinak eta izterrak eta gorputz enborra, traktorearen alde batetik ozar aterata.
es
Ella no le ve?a la cara, s?lo los pies, las piernas y el tronco, que sal?an imp?dicamente del costado del tractor.
fr
Elle ne voyait pas son visage, elle ne voyait que les pieds, les jambes et le tronc qui d?passaient avec une sorte d'insolence.
en
She could not see his face, only his feet and legs and trunk sticking impudently out from the side of the tractor.
eu
Gomazko botak zeuzkan soinean, zartatuak eta lokatzez zipriztinduak.
es
Calzaba botas de goma, que estaban agrietadas y llenas de barro.
fr
Ses bottes de caoutchouc ?taient craquel?es et souill?es de boue.
en
He had on rubber boots that were cracked and splashed with mud.
eu
Belaun bat altxatu zuen, eta gero jaitsi, eta gorputza alde batera jiratu zuen pixka bat.
es
Levant? una rodilla, luego la baj? y se movi? un poco hacia un lado.
fr
Il leva un genou, puis le baissa, et pivota l?g?rement.
en
He raised one knee and then lowered it and turned himself slightly.
eu
Gauza guztien artetik, Guizac jauna bere kabuz joan ez izana, huraxe zen McIntyre andrea gehien mintzen zuena.
es
De todas las cosas que a la se?ora McIntyre le molestaban de ?l, la peor era que no se hab?a ido por su propia voluntad.
fr
Ce qu'elle lui reprochait le plus, c'?tait qu'il ne f?t pas parti de lui-m?me.
en
Of all the things she resented about him, she resented most that he hadn't left of his own accord.
eu
Shortley jauna traktore handiaren gainera igoa zen eta estalpetik ateratzen ari zen, atzera-martxan.
es
El se?or Shortley se hab?a subido al tractor grande y estaba sac?ndolo del cobertizo.
fr
Mr. Shortley ?tait mont? sur le gros tracteur et le sortait maintenant du hangar.
en
Mr. Shortley had got on the large tractor and was backing it out from under the shed.
eu
Irudi zuen makinak adoretu egiten zuela, traktorearen beroak eta indarrak gorantz bidalitako bulkadei istantean obedituko balie bezala.
es
Parec?a acalorado, como si el calor y la potencia del veh?culo enviaran unos impulsos a su interior que ?l obedec?a al instante.
fr
On e?t dit que le tracteur le r?chauffait, comme si sa chaleur et sa puissance envoyaient dans son corps un influx auquel il ob?issait instantan?ment.
en
He seemed to be warmed by it as if its heat and strength sent impulses up through him that he obeyed instantly.
eu
Traktore txikiaren aldera zuzendu zuen berea, baina malda arin batean balazta jarri eta salto batez jaitsita estalpe aldera abiatu zen.
es
Lo puso en direcci?n al tractor peque?o pero lo fren? en una leve pendiente, se ape? de un salto y volvi? hacia el cobertizo.
fr
Il remonta en marche arri?re le plan l?g?rement inclin?, l'avant de sa machine point? sur le petit tracteur, puis s'arr?ta, bloqua le frein, sauta du si?ge et revint au hangar. Mrs.
en
He had headed it toward the small tractor but he braked it on a slight incline and jumped off and turned back toward the shed. Mrs.
eu
McIntyre andreak Guizac jaunaren izterretan jarrita zeuzkan begiak, une hartan buruz behera etzanda zegoen lekuan.
es
La se?ora McIntyre miraba fijamente las piernas del se?or Guizac, ahora estiradas sobre el suelo.
fr
Mc Intyre avait les yeux fix?s sur les jambes de Mr. Guizac, maintenant allong?es de tout leur long.
en
Mclntyre was looking fixedly at Mr. Guizac's legs lying flat on the ground now.
