Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Eskaintza ekaitzari, Dolores Redondo / Fernando Rey / Mikel Vilches (Erein, 2014
)
eu
-galdetu zuen Amaiak-.
es
-inquiri? Amaia-.
fr
voulut savoir Amaia.
en
'Why?' asked Amaia.
eu
Ez da izanen...
es
?No ser? por...?
fr
Pas parce que tu... ?
en
'Surely not because ...?'
eu
Jonanek irribarre egin zuen.
es
?l sonri?.
fr
Il sourit.
en
Jonan grinned.
eu
-Bueno, gay izateak ez du asko laguntzen, baina ez dut uste horregatik denik.
es
-Bueno, que sea gay no facilita las cosas, pero no creo que sea por eso.
fr
-C'est vrai qu'?tre gay ne facilite pas les choses, mais je ne crois pas que ce soit ? cause de ?a.
en
'Well, being gay doesn't exactly help, but I'm not sure that's the reason.
eu
Dena dela, ez kezkatu, ni ere ez bainaiz kezkatzen.
es
De todos modos no se preocupe, yo no lo hago.
fr
De toute fa?on, ne vous en faites pas, ?a m'est ?gal.
en
In any case, don't worry about it.
eu
-Leialtasunak bihotz lasaia du-erantsi zuen.
es
-"La lealtad tiene un coraz?n tranquilo"-cit?.
fr
-" La loyaut? a le c?ur tranquille ", cita-t-elle.
en
I don't.' '"Loyalty has a calm heart",' she quoted.
eu
-Irakurri duzu Shakespeare, nagusi?
es
-?Lee a Shakespeare, jefa?
fr
-Vous lisez Shakespeare, chef ?
en
'Do you read Shakespeare, chief?'
eu
Amaiak luze hartu zuen arnasa, etsipena erakutsi nahian.
es
Ella resopl?, fingiendo desaliento.
fr
Elle soupira, feignant d'?tre d?courag?e.
en
She sighed in mock despair.
eu
-Aspaldi honetan, izen handiko pediatren, hezitzaileen eta haur-psikologoen liburuak besterik ez dut irakurtzen.
es
-?ltimamente s?lo leo libros de prestigiosos pediatras, educadores y psic?logos infantiles.
fr
-Ces derniers temps, seulement des livres de prestigieux p?diatres, d'?ducateurs et de psychologues pour enfants.
en
'The only books I get to read these days are written by renowned paediatricians, educationalists and child psychologists.'
eu
Iriartek eta Zabalzak atea jo, eta sartu ziren.
es
Iriarte y Zabalza entraron tras llamar a la puerta.
fr
Iriarte et Zabalza entr?rent apr?s avoir frapp? ? la porte.
en
There was a knock on the door and Iriarte and Zabalza walked in.
eu
-Egun on, jaunak-hasi zen Amaia itzulingururik gabe-.
es
-Buenos d?as, se?ores-comenz? Amaia sin pre?mbulos-.
fr
-Bonjour, messieurs, commen?a Amaia sans pr?ambules.
en
'Good morning, gentlemen.' Amaia immediately launched into what she had to say:
eu
Gaurko, bi gauza izan behar ditugu garbi:
es
Para la jornada de hoy, dos aspectos claros.
fr
Pour aujourd'hui, deux choses.
en
'Today we're going to pursue two distinct lines of inquiry:
eu
Inspektoreak eta biok Arizkungo erretorea eta kapilaua bisitatuko ditugu, eta Jonanek Interneten ikertzen jarraituko du, katolikoen kontrako eta Baztango agoten inguruko mugimenduen gaineko web eta foroak aztertzen. Zabaltza, zuk lagunduko diozu.
es
El inspector y yo visitaremos al capell?n y al p?rroco de Arizkun. Jonan continuar? con las webs y foros anticat?licos y movimientos cercanos a los agotes en el valle.
fr
L'inspecteur et moi irons rendre visite au chapelain et au cur? d'Arizkun. Jonan continuera ses recherches sur le web, les forums anticatholiques et les mouvements proches des cagots dans la vall?e.
en
Inspector Iriarte and I will visit the chaplain and the priest at Arizkun, while Jonan will carry on checking out anti-Catholic websites and forums, as well as any sites relating to the agotes here in the valley.
eu
Zutitzen hasi ziren.
es
Zabalza, usted le ayudar?.
fr
Zabalza, vous l'aiderez.
en
Zabalza, you can help him.'
eu
-Beste gauza bat.
es
Comenzaron a ponerse en pie.
fr
Ils se lev?rent.
en
The three men made to get up.
eu
Oroitarazten dizuet Fermin Montes inspektorea zigortua dagoela, eta komisariara bisitari gisa baizik ezin dela sartu. Gogoan izan, baita ere, erabat debekatua duela gure lan eremuetara, artxibategira, arma biltegira eta abarretara sartzea eta aztertzen ari garen kasuari buruzko edozein informazio jasotzea, ulertzen?
es
-Una cosa m?s, les recuerdo que el inspector Ferm?n Montes est? suspendido, su presencia en la comisar?a s?lo puede darse en calidad de visitante, y as? mismo les recuerdo que est? terminantemente prohibido que pase a ?reas de uso profesional, archivos, armeros..., o que tenga acceso a cualquier informaci?n sobre el caso que nos ocupa. ?Est? claro?
fr
-Je vous rappelle que l'inspecteur Ferm?n Montes est suspendu de ses fonctions, sa pr?sence dans le commissariat ne peut ?tre qu'en qualit? de visiteur, et m?me ainsi il est formellement interdit qu'il ait acc?s aux espaces ? usage professionnel, archives, placards...
en
'One other thing. May I remind you that Inspector Ferm?n is still suspended from duty, and should be treated the same way as any other visitor here at the police station. Also, he is strictly forbidden from entering working areas, which includes the archive room, and the firearms unit ...
eu
-Bai-erantzun zuen Iriartek.
es
-S?-asinti? Iriarte.
fr
ou ? n'importe quelle information sur les affaires en cours.
en
and from having access to any information regarding the case we are working on.
eu
Zabalzak nola edo halako baiezkoa eman zuen ileen puntaraino lotsagorritzen zen bitartean.
es
Zabalza mascull? un s? mientras enrojec?a hasta la ra?z del cabello.
fr
C'est clair ? -Oui, acquies?a Iriarte. Zabalza marmonna un oui en rougissant jusqu'? la racine des cheveux.
en
'Yes.' Iriarte nodded, while Zabalza murmured his assent, blushing to the roots of his hair.
eu
-Jaunak, lanera.
es
-A trabajar, se?ores.
fr
-Au travail, messieurs.
en
'Let's get to work, gentlemen.'
eu
Kapilauak ez zien asko lagundu.
es
El capell?n no les fue de gran ayuda.
fr
Le chapelain ne leur fut pas d'un grand secours.
en
The chaplain wasn't much help.
eu
Haren atzetik zihoazela, Iriartek gizonaren lasterraldi ttikiei segitu ezinaren plantak egin zituen, Amaiarengana irribarrez itzultzen zela.
es
Afectado de una severa sordera, se santigu? una docena de veces mientras recorr?a el templo, con pasitos cortos y vacilantes, muy r?pidos, sin embargo.
fr
Affect? d'une surdit? s?v?re, il se signa une douzaine de fois tandis qu'il parcourait le temple, ? petits pas vacillants, mais tr?s rapides.
en
Extremely hard of hearing, he crossed himself a dozen times as he tottered with tiny, swift steps around the chapel.
eu
Sakristian, puskatutako bataiarriaren hondarrak erakutsi zizkien espantuka, eta txikitutako bankua, antzinako zur zaharraren usain ezaguna zeriona. Amaiari amatxi Juanitaren altzarien usaina etorri zitzaion gogora. -Begira zer-nolako astakeria!
es
Iriarte se volvi? hacia Amaia sonriendo mientras segu?an con dificultad las carrerillas del hombre, que se deshizo en aspavientos mientras les mostraba en la sacrist?a los restos de la pila bautismal y un banco en el que se apreciaba su ranciedad rezumando de las astillas, con el caracter?stico olor de la madera muy antigua que a Amaia le record? el de los muebles de su abuela Juanita.
fr
Iriarte se tourna vers Amaia, hilare. Ils avaient du mal ? le suivre. Quand il leur montra dans la sacristie les vestiges des fonts baptismaux fendus en deux et les morceaux d'un banc ancien, avec l'odeur caract?ristique du bois tr?s vieux qui rappela ? Amaia les meubles de sa grand-m?re Juanita, l'homme s'emporta :
en
Iriarte turned to Amaia and grinned as they struggled to keep up with the fellow, who gesticulated wildly as he showed them the remains of the baptismal font in the sacristy and the splintered pew.
eu
-oihukatu zuen gizonak, bataiarriaren bi puskei atsekabe handiz begiratuz.
es
-Miren qu? barbaridad-exclam? el hombre, mirando desolado los dos trozos en los que hab?a quedado partida la pila.
fr
-Regardez-moi ?a, c'est monstrueux ! s'exclama-t-il avec de grands gestes d?sol?s.
en
It gave off the familiar scent of aged wood that reminded Amaia of her grandmother Juanita's furniture.
eu
Aurpegia zimurtu, eta keinu ergel bat egin zuen, barregarri samarra, eta, hondarrean, begiak malkoz bete zitzaizkion.
es
Su rostro se arrug? con una absurda mueca, casi graciosa, que sostuvo hasta que las l?grimas anegaron sus ojos.
fr
Son visage se tordit en une grimace absurde, presque dr?le, puis ses yeux se remplirent de larmes.
en
'Look at this outrage!' exclaimed the chaplain, gazing forlornly at the two halves of the ruined font.
eu
Oinetarainoko sotana beltza goratu, eta galtzetako poltsikotik musuzapi zuri almidoiztatu bat atera zuen malkoak xukatzeko.
es
Se remang? la sotana negra que le llegaba a los pies y busc? en los bolsillos del pantal?n hasta que sac? un pa?uelo blanco y almidonado con el que se enjug? el llanto.
fr
Il releva la soutane noire qui lui descendait jusqu'aux pieds et chercha dans les poches de son pantalon un mouchoir blanc et amidonn? avec lequel il s?cha ses pleurs.
en
His face froze in an exaggerated grimace, bordering on comical, his eyes filling with tears, as he lifted the front of his flowing, black cassock and rummaged in one of his pockets for a starched white handkerchief to wipe away his tears.
eu
-Barkaidazue-erregutu zuen ozenegi-, baina ez erran batek ez duela bihotz-galdu bat izan behar horrelako zerbait egiteko.
es
-Perd?nenme-rog? demasiado alto-, pero no me digan que no hay que ser un desalmado para hacer una cosa as?.
fr
-Pardonnez-moi, dit-il, parlant trop fort, mais il ne faut pas avoir de c?ur pour faire une chose pareille.
en
'Forgive me,' he boomed, 'but you can't deny that only a scoundrel would do something like this.'
eu
Amaiak Iriarteri begiratu, eta ateratzeko keinu bat egin zion.
es
Amaia mir? a Iriarte y le hizo un gesto hacia la salida.
fr
Amaia fit signe ? Iriarte de se diriger vers la sortie.
en
Amaia glanced at Iriarte, gesturing towards the exit.
eu
-Mila esker-agurtu zuen inspektoreak-, asko lagundu diguzu.
es
-Gracias-se despidi? el inspector-, nos ha sido de gran ayuda.
fr
-Merci, dit l'inspecteur, prenant cong?.
en
'Thank you,' said Iriarte, 'you've been most helpful.'
eu
-galdetu zuen gizonak, eskua belarrira eramanez.
es
-pregunt? el hombre, haciendo un gesto hacia su oreja.
fr
demanda l'homme, portant la main ? son oreille.
en
'Pardon?' said the chaplain, cupping his ear.
eu
-Laguntza handia eman diguzula, mila esker-oihu egin zuen Iriartek. Eta ahotsak burrunba egin zuen eliza hutsean.
es
-Que nos ha sido de gran ayuda, gracias-chill? Iriarte; su voz retumb? en el templo vac?o.
fr
-Vous nous avez beaucoup aid?s, merci ! hurla Iriarte, dont la voix r?sonna dans le temple vide.
en
'I said you've been most helpful,' bellowed the inspector, his voice echoing round the empty chapel.
eu
Kapilauak baiezkoa egin zuen keinuak nabarmenduz, eta Amaia inspektorearengana jiratu zen irribarrez, besaburuak al-txatuz, burrunbak gainditua bezala.
es
El capell?n asinti? con grandes ademanes y Amaia se volvi? a mirar al inspector, sonriendo mientras se encog?a de hombros como abrumada por el estruendo.
fr
Le chapelain hocha la t?te de mani?re tr?s expressive et Amaia se retourna vers l'inspecteur en souriant, avant de hausser les ?paules, comme accabl?e par tout ce bruit.
en
The chaplain thanked them loudly, and Amaia winced slightly, grinning as she glanced at Iriarte once more.
eu
Haize bortitz batek hodei guztiak Arizkundik eramanak zituen. Muino baten gainean kokaturik, Arizkuni argitasun ikaragarria sartzen zaio zerutik, Baztango beste herri batzuei falta izaten zaien argitasuna. Han, bizitzaren joana geldirik dagoela ematen du.
es
Un viento de fuertes rachas hab?a barrido cualquier vestigio de nubes en Arizkun, uno de esos lugares en los que el tiempo parece haberse detenido, y que situado sobre una colina se abre al cielo con la luz extraordinaria que tanto se a?ora en otros pueblos del valle.
fr
De fortes rafales de vent avaient balay? tous les nuages d'Arizkun, un de ces lieux o? le temps semble s'?tre arr?t? et qui, situ? sur une colline, s'ouvre sur le ciel avec cette lumi?re extraordinaire qui fait tant d?faut aux autres villages de la vall?e.
en
Strong gusts of wind had swept away any lingering clouds over Arizkun. Perched on a hill, it was one of those towns where time seemed to have stood still, open to the skies and the extraordinary light much missed in other villages in the valley.
eu
Esmeralda koloreko zelaiei bikaintasunaren dirdai idilikoa darie, eta kaleetako harri bakoitzaren azpian oraindik ere presente dagoen iraganaren mezuak kukutzen dira.
es
Los prados de color esmeralda brillan con el esplendor id?lico de la perfecci?n, y sus calles guardan bajo cada piedra mensajes de un pasado que a?n est? presente.
fr
Les pr?s, couleur ?meraude, brillent avec la splendeur idyllique de la perfection, et les rues conservent sous chaque pierre les signes d'un pass? encore vivace.
en
The emerald meadows glistened with the perfection of idyllic splendour, and beneath each cobblestone lurked whispers from a past that was still present.
eu
Elizatik apezaren etxera oinez joan ziren, ondoko karrikan baitzen.
es
Caminaron desde la iglesia hasta la casa del cura, que se encontraba justo en la calle contigua, y llamaron a la puerta.
fr
De l'?glise, ils march?rent jusqu'? la maison du cur?, qui se trouvait juste dans la rue d'? c?t?, et sonn?rent ? la porte.
en
They walked from the church to the presbytery, which was in the next street.
eu
Atean jo zuten, eta karilloi baten oihartzuna ailegatu zitzaien ateaz bestaldetik.
es
El eco de un carill?n les lleg? a trav?s del port?n.
fr
Ils entendirent l'?cho d'un carillon.
en
A tinkle reached them from behind the solid door as they rang the bell.
eu
Amaia ohartu zen etxeko atearen ondoan txoritxo baten gorpu lehor eta zanpatua zegoela, ia ezagutezina, eta bere buruari galdetu zion auto batek harrapatuko zuen edo haizearen indarrak botako zuen lurrera.
es
Amaia observ? que junto al escal?n de la casa hab?a quedado el cad?ver aplastado y seco de un pajarillo casi irreconocible, y se pregunt? si habr?a sido un coche o la fuerza del viento la que lo hab?a estrellado contra el suelo.
fr
Amaia remarqua, pr?s du perron de la maison, le cadavre ?cras? et tout sec d'un petit oiseau quasi m?connaissable. Elle se demanda s'il avait ?t? tu? par une voiture ou projet? ? terre par la force du vent.
en
Beside the front step Amaia noticed the squashed, dried-out body of a small bird, barely recognisable. She wondered whether a car or gust of wind had dashed it to the ground.
eu
-Toki hau zoragarria da-esan zuen Iriartek txoratua inguruko etxeei begira eta Arizkungo ikur bihurtutako teilatu hegal landuei erreparatuz.
es
-Este lugar es precioso-dijo Iriarte, mirando hacia los aleros tallados de las casas cercanas y que eran s?mbolo de Arizkun.
fr
-Cet endroit est magnifique, dit Iriarte, qui contemplait les auvents sculpt?s des maisons voisines, symbole d'Arizkun.
en
'What a pretty town,' said Iriarte, gazing up at the carved wooden eaves of the neighbouring houses, a typical feature of Arizkun architecture.
eu
-Eta krudela-esan zuen Amaiak ahapeka.
es
-Y cruel-musit? ella.
fr
-Et cruel, murmura-t-elle.
en
'And cruel,' murmured Amaia.
eu
Hirurogei urte inguruko emakume batek ireki zien atea, eta etxe barrenera eraman zituen argizari usaineko korridore luze batetik. Zolari erreflexu dirdiratsuak zerizkion.
es
Una mujer de unos sesenta a?os les abri? la puerta y les condujo hasta el fondo de la casa por un largo pasillo que ol?a a cera y que les devolvi? lustrosos reflejos provenientes del suelo.
fr
Une femme d'une soixantaine d'ann?es leur ouvrit la porte et les conduisit au fond de la maison par un long couloir au sol lustr? qui sentait la cire et refl?tait leurs silhouettes.
en
The door was opened by a woman of about sixty who guided them to the far end of the house down a long hallway that smelled of wax polish, its shiny floor glinting at them.
eu
Aita Lokinek bulegoan egin zien harrera eta Amaiak ikusi zuen haren aurpegiaren koloreak eta itxurak ez zutela hobera egin apezpikuaren aitzineko bisitaz geroztik.
es
El padre Lokin les recibi? en su despacho y Amaia comprob? que el color y aspecto de su rostro no hab?an mejorado desde la reuni?n con el obispo.
fr
Le p?re Lokin les re?ut dans son bureau. La couleur et l'aspect de son visage ne s'?taient pas arrang?s depuis la r?union avec l'?v?que, constata Amaia.
en
Father Lokin received them in his study, where Amaia could see that his demeanour and colour hadn't improved since their meeting with the Archbishop.
eu
Esku dardaratia eman zien. Eskuak hotz zituen, eta eskumutur handitu samarrean sekulako ubeldura zuela konturatu ziren. -O!
es
Les ofreci? una mano temblorosa y fr?a en la que era visible un horrible cardenal en la mu?eca bastante inflamada.
fr
Il leur tendit une main tremblante et froide, avec une horrible h?marthrose au poignet.
en
He extended a cold, trembling hand, showing an ugly bruise on his swollen inflamed wrist.
eu
Hemartrosia da. Hemofilikoa naiz, eta hau da haren ondoriozko molestietako bat-esan zien bulegoko mahaitik aldenduz eta eskaizko besaulki deseroso batzuk zituen ondoko gelatxo batera eramanez.
es
-Oh, es hemartrosis, soy hemof?lico y ?sta es una de las molestias adicionales-dijo renunciando a la mesa del despacho y conduci?ndoles a una salita adyacente de inc?modos sillones de eskay.
fr
-Oh, je suis h?mophile, et c'est un des effets ind?sirables, dit-il, les faisant passer dans un petit salon adjacent o? se trouvaient d'inconfortables fauteuils en ska?.
en
'Oh, I suffer from haemarthrosis, one of the many inconveniences of being a haemophiliac,' he said, stepping out from behind his desk and ushering them into a small adjoining room with uncomfortable ladder-back chairs.
eu
Besaulkietako batean eseri aurretik, kafe bat eskaini zien, baina biek uko egin zioten.
es
Les ofreci? un caf?, que ambos rechazaron, y se sent?.
fr
Apr?s leur avoir propos? un caf?, qu'ils refus?rent tous deux, il s'assit.
en
Before sitting down, he offered them coffee, which they both declined.
eu
Iriarte ondoan eseri zitzaion, eta Amaiak pixka bat itxoin zuen besteak ongi kokatu arte.
es
Iriarte se sent? a su lado y Amaia esper? hasta que estuvieron colocados para hacerlo delante de ?l.
fr
Iriarte s'installa ? sa gauche, et Amaia en face de lui.
en
Iriarte sat next to him, while Amaia waited until they were both installed before taking a seat opposite them.
eu
-Zuen esanetara-esan zien erretoreak besoak goratuz.
es
-Ustedes dir?n-invit? el p?rroco, alzando las manos.
fr
-Je vous ?coute, dit le cur?, levant les mains.
en
'What can I do for you?' asked the priest, spreading his hands.
eu
-Aita Lokin, aurrekoan aitortu zenuen lehenbiziko erasoa, bataiarria puskatu zutenekoa, orain hamazazpi egun gertatu zela-esan zion Iriartek, oharrak irakurriko balitu bezala.
es
-Padre Lokin, ha declarado-dijo Iriarte fingiendo consultar sus notas-que el primer ataque, en el que se destruy? la pila bautismal, se produjo hace ahora diecisiete d?as...
fr
-P?re Lokin, vous avez d?clar?, dit Iriarte qui feignait de consulter ses notes, que la premi?re attaque, lors de laquelle ont ?t? d?truits les fonts baptismaux, s'est produite il y a maintenant dix-sept jours.
en
'Father Lokin,' Iriarte began, pretending to consult his notes, 'in your statement you said that the first attack, when the font was destroyed, took place seventeen days ago ...'
eu
Apezak baietz egin zuen buruarekin.
es
El sacerdote asinti?.
fr
Le pr?tre acquies?a.
en
The priest nodded.
eu
-Orain, denboran atzera egitea nahi nuke, bi aste, edo hilabete bat agian.
es
-Quiero que se remonte un par de semanas atr?s, quiz?s un mes, y me diga si hab?a visto a personas extra?as, desconocidos o de alg?n modo sospechosos...
fr
-J'aimerais que vous remontiez quelques semaines plus t?t, peut-?tre un mois, et que vous me disiez si vous avez vu des personnes bizarres, inconnues ou suspectes d'une mani?re ou d'une autre...
en
'I'd like you to think back a few weeks, possibly a month.
eu
Aspaldi honetan, ikusi al duzu jende arrotza, ezezaguna, edo nola edo hala susmagarria elizaren inguruetan?
es
merodeando por la iglesia.
fr
en train de tra?ner par ici.
en
Did you notice anyone loitering around the church who looked odd or suspicious, any strangers ...'
eu
-Bueno, jakinen duzun bezala, turista eta mendizale aunitz etortzen dira herrira, eta gehienek eliza bisitatzen dute, ederra baita-esan zuen harro.
es
-Bueno, como ustedes ya sabr?n este pueblo recibe muchas visitas de turistas, senderistas, y por supuesto la mayor?a se pasan a visitar la iglesia, que es un templo precioso-dijo, dejando traslucir su orgullo.
fr
-Eh bien, comme vous le savez certainement, ce village re?oit beaucoup de visiteurs, touristes, randonneurs, et bien entendu la plupart viennent visiter l'?glise, qui est un beau temple, dit-il, laissant transpara?tre son orgueil.
en
'Well, as you know, we get a lot of tourists and backpackers coming to the village, and naturally most of them visit our splendid church,' he said, beaming with pride.
eu
-Obrarik edo konponketa lanik egin da berriki elizan?
es
-?Han realizado obras o arreglos recientemente en el templo?
fr
-Avez-vous r?alis? des travaux ou des r?parations r?cemment ?
en
'Have you carried out any recent repairs or refurbishments to the church?'
