Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Collini auzia, Ferdinand von Schirach / Anton Garikano (Erein/Igela, 2015
)
eu
Abokatuek ongi ikasi zuten, konfiantza hartu eta ordura arte inoiz ez bezala ulertu zuten prozesuak garbia izan behar duela justizia egoteko.
es
Los abogados aprendieron la lecci?n, se volvieron m?s arrogantes y comprendieron como nunca antes que s?lo puede haber justicia si el proceso ha sido limpio.
fr
Les d?fenseurs apprirent et comprirent mieux que jamais que la justice ne peut ?tre rendue qu'au cours d'une proc?dure ?quitable, ils en furent plus conscients encore.
en
The defending lawyers learned something new; they became more self-confident, and understood, better than ever before, that justice can be done only in a fair trial.
eu
Batzuentzat gehiegi izan zen.
es
Para algunos de ellos fue excesivo.
fr
Pour certains d'entre eux, c'en ?tait trop.
en
It was too much for many of them.
eu
Bezeroekin bat egin zuten, mugak gainditu eta eurak ere gaizkile bihurtu ziren.
es
Hicieron causa com?n con sus clientes, se extralimitaron y acabaron asimismo delinquiendo.
fr
Ils se firent complices de leurs clients, outrepass?rent les limites et devinrent hors-la-loi.
en
They made common cause with their clients, overstepped the boundary, and became offenders themselves.
eu
Amorrutik jaiotako tragediak.
es
Tragedias cuyo germen estaba en la ira.
fr
Des trag?dies dues ? la col?re.
en
Tragedies born of rage.
eu
Mattingerrena desberdina izan zen.
es
Lo de Mattinger fue diferente.
fr
Mattinger ?tait diff?rent.
en
Mattinger was different.
eu
Jendeak pentsatu zuen bere ahotsa eman ziela terroristei, haiena baino argiagoa eta eraginkorragoa.
es
La opini?n p?blica pens? que hab?a prestado su voz a los terroristas, una voz m?s clara y eficaz que la de ?stos.
fr
Pour l'opinion publique, il avait pr?t? sa voix aux terroristes, une voix plus claire et plus efficace que la leur.
en
The public thought he had lent the terrorists his voice, which was clearer and more effective than their own.
eu
Baina ez zen egia.
es
Pero no era cierto.
fr
Mais c'?tait faux.
en
But that was not so.
eu
Bera ere ibilitakoa zen, noski, manifestaldi pare batean, ikasleen eledunak ezagutzen zituen, baina beldurra eman zion haiek nola mozkortzen ziren euren hitzekin.
es
Claro que hab?a participado algunas veces en manifestaciones y conoc?a a los l?deres estudiantiles, pero lo hab?a asustado c?mo se embriagaban con sus arengas.
fr
Bien s?r qu'il avait particip? ? quelques manifestations et qu'il avait fait la connaissance des porte-parole ?tudiants, cependant il avait ?t? effray? de constater comme ils se grisaient de leurs propres discours.
en
Of course he had been to demonstrations a few times, had met the students' spokesmen, but it had alarmed him to see how their own words intoxicated them.
eu
Mattinger, berez, zuzenbidearen ordezkari zen, zuzenbide-estatuan sinesten zuen.
es
En realidad, Mattinger s?lo abogaba por el derecho, cre?a en el Estado de derecho.
fr
En r?alit?, Mattinger ne repr?sentait que le droit, il croyait en l'?tat de droit.
en
In point of fact, Mattinger represented only legality. He was a believer in the constitutional state founded on law.
eu
Ordutik hona, ia berrehun auzitan egin zituen defentsa-lanak.
es
Desde aquello hab?a asumido la defensa en casi dos mil procesos.
fr
Depuis, il avait ?t? d?fenseur dans presque deux mille affaires.
en
Since then he had acted as defence counsel in almost two thousand trials.
eu
Sekula ez zuen hilketa-prozesurik galdu, bere bezero bakar bati ere ez zioten jarri bizi arteko kondenarik.
es
Nunca hab?a perdido un juicio por asesinato, ninguno de sus clientes hab?a sido condenado a cadena perpetua.
fr
Jamais encore il n'avait perdu un proc?s pour assassinat, aucun de ses clients n'avait ?t? condamn? ? la r?clusion criminelle ? perp?tuit?.
en
He had never yet lost in a murder trial; none of his clients had received a life sentence.
eu
Denborarekin, baina, bezeroak aldatu egin ziren.
es
Sin embargo, con el tiempo su clientela hab?a ido cambiando.
fr
Mais, avec le temps, sa client?le changea.
en
But as time went on his clientele changed.
eu
Lehenbizi espekulatzaileak eta kontratistak etorri ziren, ondoren bankariak, zuzendariak eta zezaketen familiak.
es
Primero acudieron los especuladores y los contratistas, despu?s los banqueros, los directivos y las familias de abolengo.
fr
Vinrent d'abord des sp?culateurs et des entrepreneurs, puis des banquiers, des PDG et de vieilles familles.
en
First came the speculators and building contractors, then the bankers, the company chairmen, the old-established families.
eu
Aspalditik ez zuen defendatu droga-saltzaile, bazterreko jauntxo edo hiltzailerik.
es
Hac?a mucho ya que no defend?a a camellos, hampones o asesinos.
fr
Voil? longtemps qu'il n'avait plus d?fendu dealers, ca?ds des bas-fonds ni assassins.
en
It was a long time since he'd defended a drug dealer, an underworld boss or a murderer.
eu
Orain artikuluak idazten zituen aldizkari juridikoetan, hainbat elkargo juridikotako lehendakaria zen, zuzenbide penaleko argitalpenik zaharrenen koeditorea eta irakasle gonbidatua Humboldt Unibertsitatean.
es
Ahora escrib?a art?culos en publicaciones jur?dicas, presid?a diversas asociaciones jur?dicas, era coeditor de unas conocidas ediciones comentadas de derecho penal y ejerc?a de profesor invitado en la Universidad Humboldt.
fr
Il r?digeait dor?navant des tribunes dans des journaux juridiques, ?tait pr?sident de nombre d'associations de juristes, coauteur du plus vieux commentaire en droit p?nal et ?tait professeur invit? ? l'universit? Humboldt.
en
These days he wrote articles in legal journals, he was chairman of a number of legal associations and a visiting professor at the Humboldt University in Berlin.
eu
Bere inguru guztia finagoa bihurtu zen.
es
A su alrededor todo se hab?a refinado.
fr
Tout autour de lui ?tait devenu plus d?licat.
en
He lived in an altogether more prestigious world now.
eu
Tribunaletako bere agerraldiak bakanagoak ziren, bere bezeroen aurkako auzi gehienak bertan behera uzten zituen fiskaltzak, isun handien truke eta ahozko epaiketarik gabe.
es
Sus apariciones en los tribunales eran escasas, la mayor?a de los juicios contra sus clientes eran suspendidos por la fiscal?a con penas de multa y sin vista.
fr
Ses apparitions ? la barre devinrent rares, le parquet arrangeait la plupart de ses proc?s contre de grosses sommes et sans qu'il y e?t de d?bats.
en
most proceedings against his clients were dropped by the state prosecutor's office in return for large payments, without ever coming to a full-scale trial.
eu
Mattingerrek zuzenbide-estatuan sinesten jarraitzen zuen, baina borroka guztiak irabaziak zituela zirudien.
es
Mattinger segu?a creyendo en el Estado de derecho, pero daba la impresi?n de que las batallas ya hab?an sido libradas.
fr
Mattinger croyait toujours en l'?tat de droit, mais la bataille semblait perdue.
en
Mattinger still believed in the constitutional state founded on law, but the battles seemed already to have been won.
eu
Zenbaitetan, gauez aireportu batean harrapatuta geratzean, zerbait galdu zitzaiola pentsatzen zuen. Baina ez zuen pentsatu nahi zer ote zen.
es
A veces, cuando se ve?a retenido en un aeropuerto por la noche, pensaba que se hab?a perdido algo, pero no quer?a pensar qu?.
fr
Parfois, lorsqu'il se trouvait dans un a?roport, la nuit, il songeait que quelque chose lui avait gliss? des mains. Mais il ne voulait pas penser davantage ? ce que c'?tait.
en
Sometimes, when he was stuck waiting at an airport overnight, he felt as though he had mislaid something. But he didn't want to stop and work out exactly what.
eu
Bulegoan sartu zenerako, telefonoz hitz eginda zegoen Homizidio Brigadarekin.
es
Cuando entr? en el bufete ya hab?a hablado por tel?fono con la brigada de Homicidios.
fr
Lorsqu'il entra dans son cabinet, il avait d?j? t?l?phon? ? la criminelle.
en
By the time he reached his chambers, he had already phoned the murder squad.
eu
Jakina, ezagutzen zuen hango agintari jendea eta gutxi gorabeherako irudi bat osatzeko adina informazio jaso zuen.
es
Por supuesto, conoc?a a los jefazos, y recibi? la suficiente informaci?n para hacerse una idea aproximada de los hechos.
fr
Bien entendu, il connaissait les fonctionnaires ? sa t?te et il obtint suffisamment d'informations pour se faire une petite id?e de l'affaire.
en
Of course, he knew the top police officers there, and they came up with enough information for him to form a vague idea of events.
eu
Handik bi ordutara telefonoan zuen Holger Baumann, Meyer-Werkeko aholkulari juridikoa.
es
Dos horas m?s tarde ten?a al tel?fono al asesor jur?dico de Industrias Mec?nicas Meyer, Holger Baumann.
fr
Deux heures plus tard, il avait appel? le juriste de l'entreprise Meyer, Holger Baumann.
en
Two hours later he had the Meyer Works company lawyer, Holger Baumann, on the phone.
eu
Mattinger eta bere bulegoko abokatu gaztea elkarrekin eserita zeuden batzar-areto handietako batean, Baumannekin hizketan esku librekoarekin.
es
Sentados en una de las grandes salas de reuniones, Mattinger y el joven abogado de su bufete hablaban con Baumann por el manos libres.
fr
Mattinger et son jeune collaborateur ?taient tous deux assis dans l'une des plus grandes salles de r?union et discutaient en audioconf?rence avec Baumann.
en
Mattinger and the young lawyer from his chambers were sitting in one of the large conference rooms, talking to Baumann on speaker-phone.
eu
Aholkulariak esan zuen multinazionalak berrogei milatik gora langile zituela mundu osoan, urteroko emaitzak ia ehuneko lau gainditzen zuela sektorearen batez bestekoa, eta enpresa bere historiako operaziorik handienaren atarian zegoela.
es
El asesor explic? que la multinacional daba empleo a m?s de cuarenta mil trabajadores repartidos por el mundo, todos los a?os los resultados eran casi de un cuatro por ciento por encima de la media en el ramo, y la empresa se hallaba a punto de obtener el mayor balance de su historia.
fr
Celui-l? martelait que la multinationale comptait plus de 40 000 employ?s, que les r?sultats annuels ?taient de quatre pour cent sup?rieurs ? la moyenne du secteur et que la proche cl?ture de l'exercice r?v?lerait des b?n?fices record.
en
The company lawyer told them that the firm employed over forty thousand people worldwide, with profits year on year almost 4 per cent above the industry average, and they were on the brink of bringing off the biggest deal in their entire history.
eu
Hans Meyerren hilketa, zuzendaritza-batzordeko lehendakari ohia eta akzio gehienen jabea, katastrofe bat zen.
es
El asesinato de Hans Meyer, el que fuera presidente del consejo de administraci?n y principal accionista, era una cat?strofe.
fr
Il souligna ? quel point le meurtre de Hans Meyer, ancien pr?sident du comit? de direction et actionnaire majoritaire, ?tait une catastrophe.
en
The murder of Hans Meyer, former chairman of the board and main shareholder of the company, was a catastrophe, said Baumann.
eu
Konpainia prentsan ez agertzea hobe.
es
Mejor que la empresa no apareciera en la prensa.
fr
Le nom du groupe ne devait pas appara?tre dans la presse.
en
They didn't want the firm all over the papers.
eu
Baumannek urte batzuk lehenagoko enpresa filial bateko eroskeria-kasua aipatu zuen, non Mattingerrek kargudun handi bat ordezkatu zuen. Artikulu desatseginak azaldu ziren egunkarietan.
es
Baumann mencion? el juicio por cohecho a una filial hac?a unos a?os, en que Mattinger hab?a representado a un trabajador destacado. Entonces los peri?dicos hab?an publicado art?culos desagradables.
fr
Baumann ?voqua le proc?s pour trafic d'influence qui s'?tait tenu quelques ann?es plus t?t ? l'encontre d'une filiale, proc?s au cours duquel Mattinger avait repr?sent? un dirigeant, puis il rappela que des articles venimeux avaient paru dans la presse.
en
He mentioned the bribery case involving a subsidiary a few years ago, and the trial in which Mattinger had represented a leading employee who worked there. There had been unwelcome publicity in the papers at the time.
eu
Baumannek urduri ematen zuen.
es
A Baumann se lo notaba nervioso.
fr
La voix de Baumann trahissait sa nervosit?.
en
Baumann sounded nervous.
eu
Mattinger gogoratu zen ez zela batere gizon atsegina.
es
El abogado record? que no era nada simp?tico.
fr
Mattinger se souvint qu'il ne l'appr?ciait gu?re.
en
Mattinger remembered that he had never liked the man.
eu
Enpresan, jarraitu zuen Baumannek, inork ez zekien Meyer zergatik hil zuten.
es
En la empresa, continu? Baumann, nadie sab?a por qu? hab?an matado a Meyer.
fr
Au sein du groupe, poursuivit Baumann, personne ne savait pourquoi on avait tu? Meyer.
en
No one in the firm, Baumann continued, had any idea why Meyer had been murdered.
eu
Agureak administrazio-kontseiluko lehendakari jarraitzen zuen izaten, baina hilketak ez zuen loturarik multinazionalarekin. Mattinger harritu egin zen.
es
Aunque el anciano siempre hab?a sido el presidente del consejo de administraci?n, sin duda el asesinato nada ten?a que ver con la multinacional. Mattinger se extra??:
fr
M?me s'il ?tait encore pr?sident du conseil d'administration, le crime, d'apr?s lui, n'avait aucun lien avec l'entreprise.
en
The old man had still been chairman, but he was sure it was nothing to do with the firm. Mattinger was surprised.
eu
Ordu batzuk lehenago gertatu zen krimena, eta Baumannek jadanik ziur esan zezakeen.
es
el crimen se hab?a cometido tan s?lo unas horas antes y Baumann ya hac?a una afirmaci?n tan rotunda.
fr
Mattinger s'?tonna que Baumann f?t aussi p?remptoire alors que les faits remontaient ? quelques heures seulement.
en
The crime was only a few hours old, and Baumann could already say he was sure of that.
eu
Enpresaren ordezkaria Mattinger izatea nahi zuen zuzendaritzak. Mattingerrek argitu zuen hori ezinezkoa zela, senide batek bakarrik agindu ahal ziola akusatzaile partikularra izatea.
es
La directiva quer?a que Mattinger representara a la empresa en el proceso, pero ?l explic? al asesor que era imposible, que s?lo un familiar pod?a pedirle que se hiciera cargo de la acusaci?n particular.
fr
Le comit? de direction souhaitait que Mattinger repr?sent?t l'entreprise au cours du proc?s.
en
The board, he went on, wanted Mattinger to represent the firm in the murder trial. Mattinger explained that that wasn't possible: only a family member could ask him to act as accessory prosecutor.
eu
Abokatu zibilista gehienek ez zekiten hori, baina legeak hala zioen.
es
La mayor?a de los abogados civilistas no lo sab?an, aclar?, pero as? era la ley.
fr
Mattinger lui r?pondit que ce n'?tait pas possible, que seul un membre de la famille pouvait demander qu'il interv?nt en tant que d?fenseur de la partie civile, que, souvent, les avocats au civil l'ignoraient, mais que la loi ?tait ainsi.
en
Most civil lawyers, he added, weren't aware of it, but that was the law.
eu
Baumannek hartaz arduratzeko hitza eman zuen, eta ordubeterako telefax bat zegoen Mattingerren mahaian, hildakoaren biloba eta oinordeko bakarrarena:
es
Baumann prometi? ocuparse de ello, y una hora m?s tarde en la mesa de Mattinger hab?a un fax de la nieta y ?nica heredera del finado:
fr
Baumann s'engagea ? faire le n?cessaire, et, une heure plus tard, Mattinger avait sur son bureau un fax de la petite-fille et unique h?riti?re de la victime :
en
Baumann promised to see about that, and another hour later there was a fax on Mattinger's desk from the murder victim's granddaughter and sole heir,
eu
Johanna Meyer, Londrestik.
es
Johanna Meyer, desde Londres.
fr
Johanna Meyer, de Londres.
en
Johanna Meyer, sent from London.
eu
Dena bere gain hartuko zuela agindu zion Mattingerrek Johanna Meyerri.
es
Mattinger le prometi? a ?sta encargarse de todo.
fr
Mattinger lui promit de s'occuper de tout ;
en
Mattinger promised Johanna Meyer that he would take care of everything.
eu
Hurrengo egunean Berlinen fiskalarekin hitz egin, eta ondoren alderdi guztiei jakinaraziko zien.
es
Al d?a siguiente hablar?a con el fiscal en Berl?n y a continuaci?n dar?a cuenta a las partes.
fr
demain, il parlerait au procureur ? Berlin puis rendrait des comptes ? tous les protagonistes.
en
Tomorrow he would speak to the public prosecution office in Berlin and then report back to all concerned.
eu
Mattingerren abokatu gaztea bere bulegora joan zen, paper-lana egitera.
es
El joven empleado de Mattinger se fue a su despacho a solventar el papeleo.
fr
Le jeune avocat qui travaillait pour Mattinger gagna son cabinet et r?gla les formalit?s administratives.
en
His young colleague went into his office and did the paperwork.
eu
Hamaikak alderako, Mattinger etxean zen.
es
El abogado volvi? a su casa alrededor de las once.
fr
Sur les coups de 23 heures, Mattinger ?tait de retour chez lui.
en
At around eleven o'clock Mattinger was home again.
eu
Neskalaguna lo zegoen, betiko moduan gonbidatuen gelan.
es
Su novia ya dorm?a, como de costumbre, en la habitaci?n de invitados.
fr
Sa compagne dormait d?j? dans la chambre d'amis, comme ? l'accoutum?e.
en
His girlfriend was already asleep, in the guestroom as usual.
eu
Sukaldean edalontzi bat ur izoztu hartu eta lorategira irten zen. Belar moztu berriaren usaina zegoen.
es
En la cocina se sirvi? un vaso de agua muy fr?a y sali? al jard?n, que ol?a a hierba reci?n cortada.
fr
Il prit un verre d'eau glac?e dans la cuisine et se rendit au jardin. ?a sentait l'herbe fra?chement tondue.
en
He got himself a glass of iced water from the kitchen and went into the garden. There was a smell of freshly mown grass.
eu
Gorbata erantzi eta alkandora askatu zuen.
es
Se quit? la corbata y se desabroch? la camisa.
fr
Il desserra son n?ud de cravate et ouvrit sa chemise.
en
He took off his tie and unbuttoned his shirt.
eu
Bero egiten jarraitzen zuen.
es
A?n hac?a demasiado calor.
fr
Il faisait encore trop chaud.
en
It was still too hot.
eu
Kopetaren kontra jarri zuen edalontzi hotza.
es
Se llev? el fr?o vaso a la frente.
fr
Il appuya le verre froid sur son front.
en
He pressed the cold glass to his forehead.
eu
Zuzendaritzaren Municheko ezohiko batzarra arratsaldeko hiruretan izango zen.
es
La junta extraordinaria del consejo de administraci?n en M?nich hab?a sido fijada a las tres de la tarde.
fr
L'assembl?e extraordinaire du comit? de direction aurait lieu ? 15 heures, ? Munich.
en
The extraordinary meeting of the board in Munich had been fixed for three o'clock the following afternoon.
eu
Mattingerrek ez zuen erantzunik edukiko ordura arte.
es
Hasta entonces, no tendr?a respuestas.
fr
D'ici l?, Mattinger n'aurait pas de r?ponses.
en
Mattinger wouldn't have any answers by then.
eu
Galderarik egokienak ere zein ziren ez zekien oraindik.
es
En ese momento ni siquiera sab?a cu?les eran las preguntas oportunas.
fr
Il ne savait d'ailleurs quelles questions poser.
en
He didn't even know the right questions.
eu
es
fr
en
eu
5
es
5
fr
CHAPITRE 5
en
5
eu
Leinenek eskabide bat idazten igaro zuen Collini atxilotu osteko lehen gaua.
es
Leinen pas? la noche siguiente a la detenci?n de Collini redactando un recurso de s?plica.
fr
Alors que Collini passait sa premi?re nuit en prison, Leinen s'attela ? r?diger une requ?te.
en
Leinen spent the first night after Collini's arrest writing a petition.
