Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Ezer ez, Janne Teller / Juan Mari Mendizabal (Alberdania, 2012
)
eu
-Goazen-esan zuen dena prest zegoela egiaztatu ondoren:
es
-Vay?monos-dijo ?l cuando se hubo asegurado de que todo estaba en orden:
fr
"Allons-y", a-t-il dit apr?s s'?tre assur? que tout ?tait pr?t :
en
"Let's go," he said as soon as he'd made sure everything was ready:
eu
bi palak, linternak eta Kaj elizkoiaren orgatxoa.
es
dos palas, las linternas y la carretilla de los peri?dicos del piadoso Kai.
fr
les deux pelles, les lampes de poche et la remorque ? journaux.
en
two spades, flashlights, and Holy Karl's trailer.
eu
Gutako inork ez zuen txintik atera kalez kale elizara gindoazen bitartean.
es
Ninguno de nosotros abri? la boca mientras nos escurr?amos por las calles, camino del cementerio.
fr
Pas un de nous n'a prononc? un mot tandis qu'on se glissait dans les rues qui menaient ? l'?glise.
en
None of us spoke as we crept our way through the streets to the church.
eu
Hiria ere isil-isilik zegoen.
es
La ciudad tambi?n guardaba silencio.
fr
La ville aussi ?tait silencieuse.
en
The town was silent too.
eu
T?ringen ez zen inoiz gau giro handirik izaten, are gutxiago halako astearte buruzuri batean.
es
Nunca hab?a demasiada vida por las noches en T?ring y a?n menos tarde por la noche un martes corriente.
fr
Il n'y avait jamais beaucoup de vie le soir ? T?ring, encore moins un simple mardi, tard.
en
There was never much going on in the evenings in T?ring, and nothing at all late on a regular Tuesday.
eu
Richarden kaleko hesiaren ondotik ibili ginen, gero Sebastian eta Laura bizi ziren kaletik bira egin, lasterka pasatu okindegi aurretik, T?ringeko kale nagusiko Rikke-Ursularen etxe atzeko bidea hartu eta kanposantuko muinora iritsi ginen; ez genuen inor topatu, bi katu ohara izan ezik, eta Olek ostiko batez uxatu zituen.
es
Camin?bamos pegados a los setos de la calle de Richard, giramos hacia abajo por la calle donde Sebastian y Laura viv?an, pasamos corriendo por delante de la panader?a y tomamos el sendero de detr?s de la casa de Rikke-Ursula, que viv?a en la calle principal, para llegar a la cuesta del cementerio sin habernos cruzado m?s que con dos gatos en celo que Ole ahuyent? de una patada.
fr
On a march? en longeant les haies dans la rue de Richard, tourn? dans celle o? S?bastian et Laura habitaient ; on est pass?s en courant devant la boulangerie, on s'est faufil?s dans le chemin derri?re la maison de Rikke-Ursula jusqu'? la grand-rue de T?ring et on a atteint la colline du cimeti?re sans avoir rencontr? qui que ce soit d'autre que deux chats en chaleur qu'Ole a chass?s d'un coup de pied.
en
We stuck close to the garden hedges as we walked along Richard's street, turned down the street where Sebastian and Laura lived, ran past the bakery and ducked down the path behind Ursula-Marie's house on T?ring Hovedgade, and arrived at the churchyard hill having encountered nothing but two amorous cats that Otto chased off with a kick.
eu
KANPOSANTUKO ALDAPA pikoa zen, eta hilobien arteko bidexka, hartxintxarrezkoa.
es
La cuesta del cementerio era empinada y el sendero entre las tumbas era de gravilla.
fr
La colline du cimeti?re ?tait escarp?e et le chemin entre les tombes recouvert de gravier.
en
The churchyard hill was steep, and the path between the graves was covered with gravel.
eu
Egunkarien orgatxoa burdina forjatuzko ate ondoan utzi behar izan genuen.
es
Tuvimos que dejar el carrito de los peri?dicos al lado del port?n de hierro forjado.
fr
On a d? abandonner la remorque ? journaux devant le portail de fer forg?.
en
We had to leave the trailer at the iron gates.
eu
Kaj elizkoia ez zegoen oso pozik, baina Olek esan zion berotu egingo zuela txorakeria gehiago esaten bazituen.
es
Al piadoso Kai no le hizo ninguna gracia, pero Ole le jur? que le pegar?a si sal?a con m?s majader?as.
fr
Le pieux Kaj n'?tait pas franchement d'accord mais Ole l'a menac? de lui flanquer une racl?e s'il faisait encore des histoires.
en
Holy Karl didn't like it much, but Otto promised to beat up on him if he started acting up.
eu
Kaleak griskara eta apur bat goibel agertzen ziren kaleargi horien azpian.
es
Las calles resultaban l?vidas y bastante l?gubres bajo la amarillenta luz de las farolas.
fr
Autrefois, les all?es blafardes ?taient lugubrement ?clair?es par des r?verb?res.
en
The streets had been dimly and rather sinisterly illuminated by the yellow streetlamps.
eu
Izei handi batzuek kanposantua ezkutatzen zuten kaletik, baita begirada jakin-nahietatik ere inor albotik pasatzen bazen, baina kaleargien argitasuna iristea ere galarazten zuten, eta bat-batean harexen premia sentitu genuen.
es
Grandes abetos escond?an el cementerio del camino y lo proteg?an suficientemente de miradas curiosas, eso por si pasaba alguien, pero tambi?n imped?an que penetrara la luz de las farolas que ya empez?bamos a echar en falta.
fr
De nos jours, de grands sapins s?paraient le cimeti?re de la rue, et s'ils nous prot?geaient des regards indiscrets au cas o? quelqu'un serait venu ? passer, ils nous coupaient aussi de la lumi?re qui nous faisait ? pr?sent cruellement d?faut.
en
Tall fir trees sheltered the churchyard from the street, and although they may well have protected us from any inquisitive gaze, they also screened off the street lighting, which we suddenly found ourselves in want of.
eu
Zegoen argi bakarra ilargi erditik eta elizaren sarrerako lanparatxo hexagonaletik zetorren.
es
No hab?a m?s luz que la que daba la media luna y la peque?a l?mpara romboidal de la entrada de la iglesia.
fr
Il n'y avait pas d'autre ?clairage que celui de la demi-lune et de la petite lanterne hexagonale plac?e ? l'entr?e de l'?glise ;
en
There was no more light than came from the new moon and the small hexagonal lamp at the entrance to the church.
eu
Gure linternek iluntasunean irekitzen zituzten bi argi-izpi estuez gain, noski.
es
Adem?s, por supuesto, de los d?biles focos de nuestras dos linternas penetrando la oscuridad.
fr
? l'exception, bien s?r, des deux fins rayons que nos lampes de poche d?coupaient dans l'obscurit?.
en
And of course the two beams our flashlights cut in the dark.
eu
Ilun.
es
Oscuro.
fr
Noir.
en
Dark.
eu
Ilunago.
es
M?s oscuro.
fr
Plus noir.
en
Darker.
eu
Iluntasunaren beldurra.
es
Temiblemente oscuro.
fr
Peur du noir.
en
Afraid of the dark.
eu
Lehendik ere ez zitzaidan gustatzen kanposantuan egotea. Eta gaueko ordu hartan guztiz jasanezina zen.
es
Nunca me hab?a gustado estar en el cementerio. Y a esa hora era del todo insoportable.
fr
Je n'appr?ciais d?j? pas beaucoup d'?tre au cimeti?re, mais ? cette heure-l?, c'?tait tout ? fait intol?rable.
en
I didn't like being in the churchyard to begin with. At this time of night it was quite beyond endurance.
eu
Hartxintxarrek kirrinka ozena egiten zuten gure oinen azpian, gu arretaz ibiltzen saiatu arren.
es
Aunque nos desliz?bamos con sumo cuidado, la gravilla cruj?a estridente bajo nuestras pisadas.
fr
Le gravier crissait distinctement sous nos pieds malgr? les pr?cautions qu'on prenait pour se d?placer.
en
The gravel crunched sharply beneath our feet however carefully we tiptoed.
eu
Nire baitarako ehunera arte zenbatzen nuen behin eta berriz, aurrena behetik gora, gero goitik behera, behin eta berriz, eta abar, eta abar.
es
Cont? para mis adentros una y otra vez hasta cien, primero en progresi?n ascendente y luego descendente y vuelta a empezar, y as? una y otra vez.
fr
J'ai compt? jusqu'? cent dans ma t?te, encore et encore, ? rebours et encore une fois.
en
I kept counting to a hundred over and over inside my head, first forward, then backward, then forward again, and so on, and so on, and then once more again.
eu
Berrogeita hamabi, berrogeita hamahiru, berrogeita hamalau...
es
Cincuenta y dos, cincuenta y tres, cincuenta y cuatro...
fr
Cinquante-deux, cinquante-trois, cinquante-quatre...
en
Fifty-two, fifty-three, fifty-four ...
eu
Ilunpean bilatu behar izan genuen, harik eta Elisek norabide egokia aurkitu eta neba txikiaren hilobira gidatu gintuen arte.
es
Estuvimos tanteando en la oscuridad hasta que Elise encontr? la direcci?n correcta y pudo conducirnos a la tumba de su hermanito.
fr
On a d? chercher un peu dans l'obscurit? avant qu'?lise ne se rep?re et ne nous guide jusqu'? la tombe de son petit fr?re.
en
We had to search around in the dark before Elise got her bearings and was able to lead us to her baby brother's grave.
eu
Hirurogeita hamazazpi, hirurogeita hamazortzi, hirurogeita hemeretzi...
es
Setenta y siete, setenta y ocho, setenta y nueve...
fr
Soixante-dix-sept, soixante-dix-huit, soixante-dix-neuf...
en
Seventy-seven, seventy-eight, seventy-nine ...
eu
Hantxe zegoen:
es
Aqu? estaba:
fr
C'?tait l?.
en
And there it was:
eu
1990-1-3-1992-2-1, Emil Jensen, gure seme eta nebatxo maitatua, zioen hilarriak.
es
3-1-1990/21-2-1992, Emil Jensen, nuestro amado hijo y hermanito, pon?a en la l?pida.
fr
Sur la pierre tombale, on pouvait lire : 3.1.1990-21.2.1992 Emil Jensen
en
EMIL JENSEN, DEARLY BELOVED SON AND BROTHER, JANUARY 3, 1990-FEBRUARY 21, 1992, read the inscription on the headstone.
eu
Eliseri begiratu nion: apustu egingo nuke ez zegoela ados nebatxo maitatuaren kontuarekin.
es
Mir? a Elise y me atrev? a apostar que ella no estuvo de acuerdo en eso del hermanito.
fr
J'ai regard? ?lise et j'ai os? parier qu'elle n'?tait pas d'accord avec le petit fr?re bien-aim?.
en
I glanced at Elise and would have wagered she didn't go in for the part about the dearly beloved brother.
eu
Hala ere, garbi ikusten nuen zergatik bukatu behar zuen metan.
es
Aunque yo pod?a muy bien darme cuenta de por qu? deb?a ir a parar al mont?n.
fr
Mais je voyais bien cependant pourquoi il avait sa place sur le tas.
en
Nonetheless, I could easily see why he had to go on the heap.
eu
Izan ere, gauza berezia zen nebatxo bat izatea.
es
A pesar de todo un hermanito era algo especial.
fr
C'?tait tout de m?me quelque chose de particulier, un petit fr?re.
en
A baby brother was something special no matter what.
eu
Guztiz maitatua izan ez bazen ere.
es
A pesar de no haber sido del todo amado.
fr
M?me s'il n'avait pas ?t? vraiment aim?.
en
Even if he may not have been all that loved.
eu
Hilarria marmolezkoa zen, zuri-zuria eta polita, bi uso zituen goialdean eta lore gorri, hori eta moreak aurrealdean.
es
La l?pida era de m?rmol, blanca de verdad y bella, con dos palomas en la parte superior y flores rojas y amarillas plantadas al pie.
fr
La tombe ?tait en marbre et vraiment jolie, avec deux colombes dessus, et des fleurs rouges, jaunes et violettes devant.
en
The stone was marble and very white and beautiful, with two doves on top and red, yellow, and violet flowers placed in front.
eu
Negarrez hasteko zorian egon nintzen, eta zerura, izarretara eta ilargi erdira begiratu behar izan nuen, eta Pierre Anthonek goiz hartan esan zuenaz pentsatu:
es
Estuve a punto de echarme a llorar y tuve que mirar el cielo, las estrellas y la media luna, y pensar en lo que Pierre Anthon hab?a dicho por la ma?ana:
fr
J'?tais au bord des larmes et j'ai d? lever les yeux vers le ciel, les ?toiles, la demie-lune et penser ? ce que Pierre Anthon avait dit le matin m?me :
en
I almost began to cry and had to look up at the sky and the stars and the new moon and think about what Pierre Anthon had said that same morning:
eu
ilargiak 28 egunetan egiten zuela lurraren bira, eta lurrak urtebetean eguzkiarena.
es
que la Luna daba la vuelta alrededor de la Tierra en 28 d?as, mientras la Tierra tardaba un a?o en dar la vuelta alrededor del Sol.
fr
que la lune tournait autour de la terre en vingt-huit jours, alors que la terre tournait autour du soleil en un an.
en
that the moon took twenty-eight days to circle the Earth, whereas the Earth took a year to circle the sun.
eu
Horri esker malkoei eutsi ahal izan nien, baina ez nintzen ausartzen hilarriari eta usoei begiratzera.
es
Eso me hizo contener las l?grimas, pero no me atrev? ya a mirar m?s la l?pida y las palomas.
fr
?a a stopp? mes larmes, mais je n'osais plus regarder la pierre et les colombes.
en
That made the tears go away, but I didn't dare look at the stone and the doves again.
eu
Orduan Olek Elise eta ni zaintza egitera bidali gintuen, bakoitza norabide batean.
es
Ahora Ole nos mandaba a Elise y a m?, a cada una en una direcci?n para montar guardia.
fr
? ce moment-l?, Ole nous a envoy?es, ?lise et moi, chacune dans une direction pour faire le guet.
en
Now Otto sent Elise and me off in separate directions to keep a lookout.
eu
Linternak berak gorde zituen.
es
Las linternas se las qued? ?l.
fr
Il a gard? les lampes de poche.
en
He kept the flashlights.
eu
Mutilek erabili behar zituzten non zulatzen zuten ikusteko, esan zuen, eta hilobi artean abiatu ginen eliza aldera, argi bakarra ilargia genuela, bazterrei itxura urdinkara irreal bat emanez.
es
Los muchachos las necesitaban para ver d?nde cavaban, dijo, y tuvimos que encontrar el camino entre las tumbas y la iglesia s?lo con la luz de la luna, bajo la cual todo ten?a un aspecto fantasmal y casi azulado.
fr
Les gar?ons devaient les utiliser pour voir o? ils creusaient, a-t-il dit, et on a d? se d?brouiller pour trouver notre chemin jusqu'? l'?glise entre les tombes, ? la seule lumi?re du clair de lune qui rendait tout fantomatique et presque bleu.
en
The boys would need them to see where they were digging, he said, and we had to find our way between the graves to the end of the church with only the light of the moon, which made everything seem ghostlike and almost blue.
eu
Elise atzeko sarreran paratu zen, elizaren beste aldean, apaizaren etxetik hurbil, baina oso urrun ni nengoen lekutik.
es
Elise mont? guardia en la entrada trasera, al otro lado de la iglesia, no muy lejos de la casa del cura, muy alejada de donde yo estaba.
fr
?lise se tenait ? l'entr?e de derri?re, de l'autre c?t? de l'?glise, non loin de la maison du pasteur, mais tr?s loin de l? o? j'?tais, moi.
en
Elise stood guard at the rear entrance on the other side of the church, not far from the rectory, but very far from my own position.
eu
Ezin genuen elkarrekin hitz egin, noski.
es
Conversar era por supuesto imposible.
fr
On ne pouvait naturellement pas se parler.
en
Talking to each other was obviously out of the question.
eu
Elkar ikustearen lasaitasuna ere ez genuen.
es
Ni siquiera pod?amos tranquilizarnos la una con la presencia de la otra.
fr
 
en
We didn't even have the comfort of being able to see each other.
eu
Elizan kontzentratzen saiatu nintzen;
es
Intent? concentrarme en estudiar la iglesia que era ?spera y blanca y con una puerta tallada en madera clara;
fr
On ne pouvait pas non plus se r?conforter du regard.
en
I tried to concentrate on studying the church.
eu
zuria zen, gainazal latzekoa, ate landuak zur argizkoak ziren, eta goian koloretako beirateak zeuden, baina ordu hartan koloretsuak baino gehiago ilunak ziruditen.
es
y muy arriba, vidrieras de colores que a esa hora de la noche eran m?s negras que otra cosa.
fr
Je t?chais de me concentrer sur l'?tude de l'?glise, rustique et blanche, avec des portes sculpt?es en bois clair et, tout en haut, des vitraux teint?s qui, ? cette heure, semblaient plus sombres que color?s.
en
The stone walls were rough and white, there were carvings in the light-colored timber doors, and way up high were stained-glass windows, which at this time of night simply appeared dark.
eu
Aldi berean, zenbatzeari ekin nion berriro.
es
Al mismo tiempo me puse a contar.
fr
Je m'?tais aussi remise ? compter.
en
I started counting again.
eu
Bat, bi, hiru...
es
Uno, dos, tres.
fr
Un, deux, trois...
en
One, two, three ...
eu
Atzean nuen hilobitik hots sor bitxi bat iristen zitzaidan pala batek lurra jotzen zuen bakoitzean.
es
Me llegaba un extra?o ruido sordo de la tumba a mis espaldas, cada vez que la pala daba en la tierra.
fr
Un ?trange bruit sourd me parvenait du cimeti?re, o? l'on creusait, chaque fois qu'une pelle heurtait la terre.
en
An odd, hollow sound came from the grave behind me every time one of the spades struck the earth.
eu
Hots sorra, eta gero xuxurla antzeko bat lurra palatik erortzean.
es
Golpe seco seguido de un silbido cuando la tierra se deslizaba pala abajo.
fr
Un bruit sourd, et puis un bruissement lorsque la terre glissait de la pelle.
en
A thud, and then a whishing sound as the soil slid from the spade.
eu
Hots sorra, xuxurla; hots sorra, xuxurla.
es
Golpe, silbido, golpe, silbido.
fr
Bruit sourd, bruissement sourd.
en
Thud, whish, thud, whish.
eu
gero beste hots bat aditu zen: mutilek hilkutxa jo zuten, eta palakaden erritmoa mantsotu egin zen.
es
Al principio los palazos eran seguidos, luego son? un restallido, los muchachos hab?an golpeado en el ata?d y ahora proced?an a ir despacio.
fr
Au d?but, les coups de pelle se succ?daient rapidement. Puis il y avait eu un choc :
en
To begin with, the two spades worked quickly in succession. Then came a sharp clash.
eu
Banekien hilkutxatik oso hurbil ari zirela zulatzen, ahalik eta gutxien induskatzeko.
es
Yo sab?a que ahora paleaban alrededor del ata?d para sacar la menor cantidad de tierra posible.
fr
les gar?ons avaient atteint le cercueil, et maintenant ?a commen?ait ? aller plus lentement.
en
The boys had hit the coffin, and now work progressed more slowly.
eu
Pentsatze hutsak hotzikara bat eragin zidan bizkarraldean.
es
Ese pensamiento me produjo un escalofr?o que me recorri? la espalda.
fr
Je savais qu'ils piochaient au plus pr?s du cercueil pour avoir ? creuser le moins possible.
en
The thought sent shivers down my spine.
eu
Dardara egin nuen, eta ez nuen hartaz gehiago pentsatu nahi izan.
es
Tirit? y no quise pensar m?s en ello.
fr
D'y penser m'a fait froid dans le dos.
en
I shuddered and tried not to think about it again.
eu
Horren ordez izeiei begiratu eta haiek zenbatzeari ekin nion.
es
Y en lugar de eso mir? los abetos y me puse a contarlos.
fr
Il fallait que je me ressaisisse.
en
Instead I looked across at the fir trees and set out to count them.
eu
Hamazazpi izei handi eta zazpi txiki zeuden kaletik elizara zihoan bidean.
es
Hab?a dieciocho grandes y siete peque?os y recorr?an el sendero que iba desde la calle hasta arriba, en la iglesia.
fr
J'ai regard? les sapins et j'ai d?cid? de les compter.
en
There were eighteen tall ones and seven smaller ones lining the path from the street up to the church.
