Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Latinoamerikaren zain urratuak, Eduardo Galeano / Iñaki Alegria (UEU, 2021 )
aurrekoa | 99 / 53 orrialdea | hurrengoa
eu
Estatu Batuek ez dute baliabiderik txiletarrek, maila unibertsalean, berreskuratzera doazen kobrearen salmentak blokeatzeko.
es
los Estados Unidos carecen de medios para bloquear, a escala universal, las ventas del cobre que los chilenos se disponen a recuperar.
fr
les ?tats-Unis manquent de moyens pour bloquer, ? l'?chelle mondiale, les ventes du cuivre que les Chiliens se disposent ? r?cup?rer.
en
the United States lacks the means to set up a universal blockade of the copper Chile is exporting.
eu
Oso bestelakoa zen, alde horretatik, duela hamabi urte kubatar azukreak zuen egoera, erabat Ipar Amerikako merkatura zuzendua eta osorik Ipar Amerikako prezioen mende zegoena.
es
Muy distinta era, por cierto, la situaci?n del az?car cubana doce a?os atr?s, destinada enteramente al mercado norteamericano y por entero dependiente de los precios norteamericanos.
fr
La situation du sucre cubain, douze ans plus t?t, ?tait bien diff?rente : enti?rement destin? au march? nord-am?ricain, il d?pendait totalement des prix fix?s par les ?tats-Unis.
en
Quite different, of course, was the situation in Cuba twelve years ago, when 100 percent of its sugar was destined for the U.S. market and was wholly dependent on U.S.
eu
Eduardo Freik 64ko hauteskundeak irabazi zituenean, kobrearen prezioa berehala igo zen ageriko arindua eraginez;
es
Cuando Eduardo Frei gan? las elecciones del 64, la cotizaci?n del cobre subi? de inmediato con visible alivio:
fr
Apr?s la victoire d'Eduardo Frei aux ?lections de 1964, la cote du cuivre monta imm?diatement avec un soulagement visible ;
en
prices. When Frei won the 1964 elections in Chile, the price of copper immediately rose;
eu
Allendek 70ekoak irabazi zituenean, prezioak, ordurako jaitsieran, are beherago jo zuen.
es
cuando Allende gan? las del 70, el precio, que ya ven?a bajando, declin? a?n m?s.
fr
quand Allende gagna celles de 1970, les prix, d?j? en baisse, fl?chirent encore.
en
when Allende won the 1970 elections it was already falling and fell further.
eu
Baina kobrea, prezioan gorabehera oso larrien mende egon ohi dena, prezio altu samarrak izan zituen azken urteotan, eta eskaria eskaintza baino handiagoa izanda, eskasiaren eraginez salneurria ez doa oso behera.
es
Pero el cobre, habitualmente sometido a muy agudas fluctuaciones de precios, hab?a gozado de precios considerablemente altos en los ?ltimos a?os y como la demanda excede a la oferta, la escasez impide que el nivel caiga muy abajo.
fr
Mais le cuivre, soumis habituellement ? de tr?s sensibles fluctuations, avait atteint des cours tr?s ?lev?s pendant les derni?res ann?es, et, la demande ?tant sup?rieure ? l'offre, la raret? a emp?ch? le niveau de tomber tr?s bas.
en
But copper, always subject to sharp price fluctuations, has in recent years enjoyed fairly high prices, and since demand exceeds supply, scarcity prevents any serious drop.
eu
Elektrizitate-eroale gisa, neurri handi batean, haren tokia hartu duen arren, aluminioak ere kobrea behar du, eta ez da ordezko merkeago eta eraginkorragorik aurkitu altzairuaren eta kimikaren industriatik alboratzeko. Metal gorria da, oraindik ere, bolbora, letoi eta alanbre fabriketako lehengai nagusia.
es
A pesar de que el aluminio ha ocupado en gran medida su lugar como conductor de electricidad, el aluminio tambi?n requiere cobre, y en cambio no se han encontrado suced?neos m?s baratos y eficaces para desplazarlo de la industria del acero ni de la qu?mica, y el metal rojo sigue siendo la materia prima principal de las f?bricas de p?lvora, lat?n y alambre.
fr
L'aluminium a en grande partie remplac? le cuivre comme conducteur d'?lectricit?, mais il l'exige pour ses alliages, et l'on n'a pas trouv? de succ?dan?s moins chers ou plus efficaces dans l'aci?rie ou la chimie ;
en
While aluminum has substantially replaced copper as a conductor of electricity, aluminum also requires copper;
eu
Mendikatearen magal luzeetan Txilek mundu osoko kobre erreserba handienak ditu, orain arte ezagututako guztiaren herena.
es
Todo a lo largo de las faldas de la cordillera, Chile posee las mayores reservas de cobre del mundo, una tercera parte del total hasta ahora conocido.
fr
le m?tal rouge reste, d'autre part, la mati?re premi?re principale des fabriques d'explosifs, de laiton et de fil ?lectrique.
en
furthermore, cheaper and more efficient substitutes have not been found to displace it from either the steel or the chemical industry, and copper remains the chief raw material used in gunpowder, brass, and wire manufacture.
eu
Txilen kobrea beste metal batzuekin uztartuta agertzen da askotan, hala nola urrearekin, zilarrarekin edo molibdenoarekin.
es
El cobre chileno aparece por lo general asociado a otros metales, como oro, plata o molibdeno.
fr
Tout au long des flancs de la cordill?re, le Chili poss?de les r?serves de cuivre les plus importantes du monde ;
en
Along the Andean slopes Chile has the world's greatest reserves of copper, a third of all those now known.
eu
Hori faktore gehigarria da haren ustiapena sustatzeko.
es
Esto resulta un factor adicional para estimular su explotaci?n.
fr
Le cuivre chilien se pr?sente en g?n?ral associ? ? d'autres m?taux tels que l'or, l'argent ou le molybd?ne, ce qui est un facteur de plus pour stimuler son exploitation.
en
Chilean copper generally appears with other metals, such as gold, silver, and molybdenum-an additional factor which stimulates its exploitation.
eu
Horrez gain, Txileko langileak merkeak dira enpresentzat:
es
Por los dem?s, los obreros chilenos son baratos para las empresas:
fr
En outre, les ouvriers chiliens repr?sentent pour les entreprises une main-d'?uvre ? bon march? :
en
And Chilean workers are cheap:
eu
Txileko kostu oso txikiekin, Anacondak eta Kennecott-ek soberan finantzatzen dituzte Estatu Batuetan dituzten kostu handiak. Era berean Txileko kobreak ordaintzen du, "kanpoko gastuen" bidez, hamar milioi dolar baino gehiago, urteko, New Yorkeko bulegoak mantentzeko gastua.
es
con sus baj?simos costos de Chile, la Anaconda y la Kennecot financian con creces sus altos costos en los Estados Unidos, del mismo modo que el cobre chileno paga, por la v?a de los "gastos en el exterior", m?s de diez millones de d?lares por a?o para el mantenimiento de las oficinas en Nueva York.
fr
avec les co?ts tr?s bas du Chili, l'Anaconda et la Kennecott compensent largement les prix ?lev?s des ?tats-Unis ; de la m?me fa?on, le cuivre chilien finance, par le canal des " d?penses ? l'?tranger ", plus de dix millions de dollars par an pour l'entretien des bureaux ? New York.
en
their low costs in Chile more than compensated Anaconda and Kennecott for their high costs in the United States, and Chilean copper, through the device of "expenditures abroad," paid more than $10 million a year to maintain the offices in New York.
eu
Txileko meategietako batez besteko soldata ez zen iristen, 1964an, Kennecott-ek Estatu Batuetan dituen findegietako oinarrizko soldataren zortzirenera, langile batzuen eta besteen produktibitatea maila berean egon arren.
es
El salario promedio de las minas chilenas apenas alcanzaba, en 1964 a la octava parte del salario b?sico en las refiner?as de los Kenneccott en los Estados Unidos, pese a que la productividad de unos y otros obreros, estaba al mismo nivel.
fr
En 1964, le salaire moyen dans les mines chiliennes atteignait ? peine le huiti?me du salaire de base dans les raffineries de la Kennecott aux ?tats-Unis, ? niveau ?gal de productivit?.
en
The average wage in Chilean mines in 1964 was barely one-eighth of the basic Kennecott refinery wage in the United States, although the workers' productivity was the same.
eu
atzerriko pertsonaletik ere daude bereizita, noski, meategi handietan hauek aparteko unibertso batean bizi baitira, estatu ?imi?o batzuk Estatuaren barruan, non ingelesez bakarrik mintzatzen den, haien erabilera esklusiborako egunkariak editatzera iritsiz.
es
separados tambi?n, claro est?, del personal extranjero, que en las grandes minas habita un universo aparte, min?sculos estados dentro del Estado, donde s?lo se habla ingl?s y hasta se editan peri?dicos para sus usos exclusivos.
fr
s?par?s ?galement, bien s?r, du personnel ?tranger, qui, dans les grandes mines, occupe un secteur r?sidentiel r?serv?, minuscule ?tat dans l'?tat, o? l'on ne parle que l'anglais et o? des journaux sont m?me publi?s pour son usage exclusif.
en
The foreign personnel in the big mines inhabit a world apart, a little state-within-a-state where only English is spoken and where newspapers are especially published for the inhabitants.
eu
Langileen produktibitatea handituz joan da Txilen, enpresek beren ustiatze-baliabideak mekanizatu ahala.
es
La productividad obrera ha ido aumentando, en Chile, a medida que las empresas han mecanizado sus medios de explotaci?n.
fr
Le rendement au Chili s'est accru au fur et ? mesure que les entreprises ont m?canis? leurs moyens d'exploitation.
en
The worker's productivity has grown as the companies have mechanized methods of exploitation.
eu
1945az geroztik, kobrearen ekoizpena % 50 handitu da, baina meategietan aritzen diren langileen kopurua heren bat murriztu da.
es
Desde 1945, la producci?n de cobre ha aumentado en un cincuenta por ciento, pero la cantidad de trabajadores ocupados en las minas se ha reducido en una tercera parte.
fr
Depuis 1945, la production du cuivre a augment? de 50 %, mais le nombre de travailleurs occup?s dans les mines a diminu? d'un tiers.
en
Since 1945 copper production has increased by 50 percent, but the number employed in the mines has fallen by one-third.
eu
Nazionalizazioak amaiera emango dio herrialdearentzatjasanezina bihurtu zen egoerari, eta saihestu egingo du kobrearekin errepikatzea nitroaren zikloan Txilek pairatu zuen arpilatzearen eta amildegirako erorketaren esperientzia.
es
La nacionalizaci?n pondr? fin a un estado de cosas que se hab?a hecho insoportable para el pa?s, y evitar? que se repita, con el cobre, la experiencia de saqueo y ca?da en el vac?o que sufri? Chile en el ciclo del salitre.
fr
La nationalisation mettra fin ? une situation insupportable pour le pays et elle ?vitera que l'exp?rience du pillage et de la chute dans le vide que le Chili a subie durant le cycle du salp?tre ne se r?p?te avec le cuivre.
en
Nationalization will put an end to a state of affairs that had become intolerable for Chile, and prevent repetition in copper of the plunder and descent into the abyss of the nitrate cycle.
eu
Izan ere, enpresek Estatuari ordaintzen dizkioten zergek ez dute inola ere berdintzen naturak eman baina berrituko ez diren baliabide mineralen agortze tinkoa.
es
Porque los impuestos que las empresas pagan al Estado no compensan en modo alguno el agotamiento inflexible de los recursos minerales que la naturaleza ha concedido pero que no renovar?.
fr
Les imp?ts que les soci?t?s paient ? l'?tat ne compensent aucunement l'?puisement irr?m?diable des ressources mini?res que la nature a donn?es mais ne renouvelle pas.
en
The taxes the companies paid to the state did not begin to compensate for the remorseless draining of mineral resources which nature bestowed but will not renew.
eu
Gainerakoan, zergak jaitsi egin dira termino erlatiboetan, 1955ean zerga-ordainketan ekoizpenaren hazkundeekiko beheranzko sistema ezarri zenetik, eta Freiren gobernuak kobrearen "txileratzea" ezarri zuenetik.
es
Por lo dem?s, los impuestos han disminuido, en t?rminos relativos, desde que en 1955 se estableci? el sistema de la tributaci?n decreciente de acuerdo con los aumentos de la producci?n, y desde la "chilenizaci?n" del cobre dispuesta por el gobierno de Frei.
fr
De plus, les revenus fiscaux ont diminu?, proportionnellement, depuis qu'en 1955 le syst?me de la taxation d?croissante a ?t? ?tabli en accord avec l'augmentation de la production, et depuis la " chilinisation " du cuivre d?cid?e par le gouvernement d'Eduardo Frei.
en
Furthermore, the taxes have decreased in relative terms since 1955, when a system of lower assessments for higher production was established, and since the Frei government's "Chileanization" of copper.
eu
1965ean Freik Kennecott-en bazkide bihurtu zuen Estatua, eta aukera eman zien enpresei irabaziak hirukoizteko, haientzat oso onuragarria zen zergaerregimenaren bidez. Erregimen berrian aplikatutako kargak 29 zentabo ziren batez beste libra bakoitzeko, nahiz eta geroago hirurogeita hamar zentaboraino igo, munduko eskari handiak bultzatuta.
es
En 1965 Frei convirti? al Estado en socio de la Kennecott y permiti? a las empresas poco menos que triplicar sus ganancias a trav?s de un r?gimen tributario muy favorable para ellas, los grav?menes se aplicaron, en el nuevo r?gimen, sobre un precio promedio de 29 centavos de d?lar por libra, aunque el precio se elev?, empujado por la gran demanda mundial, hasta los setenta centavos.
fr
En 1965, Frei fit de l'?tat un associ? de la Kennecott et permit aux soci?t?s de tripler leurs gains gr?ce ? une fiscalit? tr?s favorable.
en
In 1965 Frei made the state a partner of Kennecott and allowed the copper companies to almost triple their profits:
eu
Txilek dolar kopuru izugarria galdu zuen zergatan, fikziozko prezioaren eta prezio errealaren arteko aldearengatik, Radomiro Tomic-ek, hurrengo aldirako Demokrazia Kristauak aukeratutako hautagaiak, aitortu zuenez.
es
Chile perdi?, por la diferencia de impuestos entre el precio ficticio y el precio real, una enorme cantidad de d?lares, como lo reconoci? el propio Radomiro Tomic, el candidato elegido por la Democracia Cristiana para suceder a Frei en el per?odo siguiente.
fr
Dans ce nouveau r?gime, les charges furent bas?es sur un prix moyen de vingt-neuf cents la livre alors que, stimul? par une importante demande mondiale, il atteignait normalement soixante-dix cents. Le Chili perdit, en privil?giant le prix fictif et non le prix r?el, une rentr?e consid?rable en dollars, comme le reconnut Radomiro Tomic, le candidat d?sign? par la D?mocratie Chr?tienne pour succ?der ? Frei.
en
tax assessments were based on an average price of $.29 per pound, although heavy global demand raised the actual price as high as $.70. Radomiro Tomic, the candidate chosen by the Christian Democrats to succeed Frei, admitted that the difference between the fictitious and the real price had lost Chile a vast sum in dollars.
eu
1969an Freiren gobernuak hitzarmen bat sinatu zuen Anacondarekin, akzioen % 51 erosteko sei hilerik behin ordaindutako kuotetan, halako baldintzetan ezen eskandalu politiko berri bat sortu baitzen, ezkerreko indarren hazkundeari bultzada handiagoa emanez.
es
En 1969, el gobierno de Frei, pact? con la Anaconda un acuerdo para comprarle el 51 por ciento de las acciones en cuotas semestrales, en condiciones tales que desataron un nuevo esc?ndalo pol?tico y dieron impulso al crecimiento de las fuerzas de izquierda.
fr
En 1969, le gouvernement Frei signa un accord avec l'Anaconda en vue de lui acheter 51 % des actions en versements semestriels, ? des conditions telles qu'elles firent ?clater un nouveau scandale politique et donn?rent une forte impulsion ? l'essor des forces de gauche.
en
In 1969 the Frei government agreed to buy 51 percent of Anaconda's shares in half-yearly installments, on conditions that set off a new political scandal and further swelled opposition ranks.
eu
Anacondaren presidenteak Txileko presidenteari esana zion aurretik, prentsak zabaldu zuen bertsioaren arabera:
es
El presidente de la Anaconda hab?a dicho previamente al presidente de Chile, seg?n la versi?n divulgada por la prensa.
fr
Selon la version divulgu?e par la presse, le pr?sident de l'Anaconda aurait pr?alablement d?clar? au pr?sident du Chili :
en
Anaconda's chairman had, according to the version given to the press, previously told the president of Chile:
eu
"Gorentasuna: kapitalistek ez dituzte ondasunak gordetzen arrazoi sentimentalengatik, arrazoi ekonomikoengatik baizik.
es
"Excelencia: los capitalistas no conservan los bienes por motivos sentimentales, sino por razones econ?micas.
fr
" Excellence, les capitalistes ne conservent pas les biens pour des raisons sentimentales, mais ?conomiques.
en
"Excellency, capitalists do not conserve their assets for sentimental motives but for economic reasons.
eu
Ohikoa da familia batean armairu bat gordetzea, aitona batena zelako; baina enpresek ez dute aitona-amonarik.
es
Es corriente que una familia guarde un ropero porque perteneci? a un abuelo; pero las empresas no tiene abuelos.
fr
Une famille garde souvent une armoire parce qu'elle a appartenu ? un anc?tre ; mais les entreprises n'ont pas d'anc?tres.
en
It is commonplace for a family to keep a wardrobe because it belonged to a grandfather, but corporations don't have grandfathers.
eu
Anacondak bere ondasun guztiak sal ditzake.
es
Anaconda puede vender todos sus bienes.
fr
L'Anaconda peut vendre tout ce qu'elle poss?de.
en
Anaconda can sell all of its assets.
eu
Ordainduko dioten prezioaren menpe baino ez dago".
es
S?lo depende del precio que le paguen".
fr
elles auront priorit? pour recevoir le m?tal brut ;
en
It only depends on the price that is paid."
eu
es
fr
en
eu
EZTAINUAREN MEATZARIAK, LURRAREN BEHETIK ETA GAINETIK
es
Los mineros del esta?o, por debajo y por encima de la tierra
fr
LES MINEURS DE L'?TAIN, SOUS LA TERRE ET SUR LA TERRE
en
TIN MINERS, UNDER AND ABOVE GROUND
eu
Duela mende bat baino zertxobait gutxiago gosez erdi hilik zegoen gizon bat borrokan ari zen arroken kontra, Boliviako altiplanoko desolazioaren erdian.
es
Hace poco menos de un siglo, un hombre medio muerto de hambre peleaba contra las rocas en medio de las desolaciones del altiplano de Bolivia.
fr
Voil? un peu moins d'un si?cle, un homme ? demi mort de faim se battait avec les roches dans la d?solation de l'altiplano bolivien.
en
Almost a century ago a man half dead from hunger battled against the rocks of Bolivia's desolate altiplano.
eu
Dinamita lehertu egin zen.
es
La dinamita estall?.
fr
Il fit exploser sa cartouche de dynamite.
en
A dynamite charge exploded.
eu
Eztandak xehatutako harri-zatiak jasotzera hurbildu zenean, itsututa geratu zen.
es
Cuando ?l se acerc? a recoger los pedazos de piedra triturados por la explosi?n, qued? deslumbrado.
fr
Lorsqu'il s'approcha pour ramasser les blocs de pierre arrach?s par l'explosion, il resta fascin?.
en
When he approached to pick up the pulverized bits of stone, he was dazzled by what he saw in his hands:
eu
Eskuetan zituen munduko eztainu zain aberatsenaren zati distiratsuak.
es
Ten?a, en las manos, trozos fulgurantes de la veta de esta?o m?s rica del mundo.
fr
Il tenait dans ses mains des morceaux ?tincelants de la veine d'?tain la plus riche du monde.
en
sparkling fragments of the world's richest vein of tin.
eu
Biharamuneko egunsentian, zaldi gainean jarri zen Huanunirantz.
es
Al amanecer del d?a siguiente, mont? a caballo rumbo a Huanuni.
fr
Le lendemain ? l'aube, il sella son cheval et se rendit ? Huanuni.
en
At dawn he mounted his horse and headed for Huanuni.
eu
Laginen azterketak aurkikuntzaren balioa berretsi zuen.
es
El an?lisis de las muestras confirm? el valor del hallazgo.
fr
L'analyse des ?chantillons confirma la valeur de la d?couverte.
en
Tests confirmed the value of his find.
eu
Eztainua zuzenean joan zitekeen zainetik portura, ez baitzuen behar kontzentratzeko inolako prozesurik.
es
El esta?o pod?a marchar directamente de la veta al puerto, sin necesidad de sufrir ning?n proceso de concentraci?n.
fr
L'?tain pouvait passer directement de la mine au port d'exp?dition sans avoir ? subir un quelconque traitement.
en
The tin could go straight from the vein to the port without the need for any concentration process.
eu
Gizon hura eztainuaren errege bihurtu zen, eta hil zenean Fortune aldizkariak esan zuen munduko multimilioidunen artean lehen hamarretako bat zela.
es
Aquel hombre se convirti? en el rey del esta?o, y cuando muri?, la revista Fortune afirm? que era uno de los diez multimillonarios del planeta.
fr
Cet homme devint le roi de l'?tain et, lorsqu'il mourut, la revue Fortune affirma qu'il ?tait l'un des dix milliardaires les plus importants de la plan?te.
en
The man became the king of tin, and when he died Fortune described him as one of the ten multi-est multimillionaires on earth.
eu
Simon Pati?o zuen izena.
es
Se llamaba Sim?n Pati?o.
fr
Il s'appelait Simon Pati?o.
en
His name was Sim?n Ituri Pati?o.
eu
Europatik, urte askoan zehar, Boliviako presidenteak eta ministroak aupatu eta erorarazi zituen, langileen gosea planifikatu zuen eta haien sarraskia antolatu, bere aberastasuna dibertsifikatu eta zabaldu zuen:
es
Desde Europa, durante muchos a?os alz? y derrib? a los presidentes y a los ministros de Bolivia, planific? el hambre de los obreros y organiz? sus matanzas, ramific? y extendi? su fortuna personal:
fr
Pendant nombre d'ann?es, de ses r?sidences en Europe, il fit et d?fit les pr?sidents et les ministres de Bolivie, planifia la faim de ses ouvriers et organisa les massacres, diversifia et d?veloppa sa fortune :
en
For years he sat in Europe making and unmaking Bolivian presidents and ministers, planning the hunger of his workers, organizing massacres, ramifying and extending his personal fortune:
eu
Bolivia bazen bere zerbitzura zegoen herrialdea.
es
Bolivia era un pa?s que exist?a a su servicio.
fr
la Bolivie existait pour lui, elle ?tait ? son service.
en
Bolivia was a country that existed for him, that was at his service.
eu
1952ko apirilaren egun iraultzaileen ondorioz Boliviak eztainua nazionalizatu zuen. Baina ordurako meategi izugarri aberats haiek pobreak ziren.
es
A partir de las jornadas revolucionarias de abril de 1952, Bolivia nacionaliz? el esta?o. Pero ya para entonces, aquellas minas riqu?simas se hab?an vuelto pobres.
fr
Au lendemain des h?ro?ques journ?es r?volutionnaires d'avril 1952, la Bolivie nationalisa l'?tain.
en
Bolivia nationalized its tin after the heroic revolutionary days of 1952, but by then the super-rich mines had become poor.
eu
Juan del Valle muinoan, non Pati?ok mea-zain zoragarri hura aurkitu baitzuen, eztainuaren legea ehun eta hogei aldiz murritzagoa da egun.
es
En le cerro Juan del valle, donde Pati?o hab?a descubierto el fabuloso fil?n, la ley del esta?o se ha reducido cientos de veces.
fr
Sur la colline Juan del Valle o? Pati?o avait d?couvert son fabuleux filon, la qualit? de l'?tain avait d?j? consid?rablement baiss?.
en
On the Juan del Valle mountain where Pati?o found his dazzling vein, the degree of purity of the ore had fallen 120-fold.
eu
Hilero meategiko ahotik irteten diren 156 mila tonetatik laurehun baino ez dira erabiltzen.
es
De las 156 mil toneladas de roca que salen naturalmente por las bocaminas s?lo se recuperan cuatrocientas.
fr
Aujourd'hui, les cent cinquante-six mille tonnes de roc qui sortent mensuellement de la mine ne fournissent que quatre cents tonnes de m?tal.
en
Of 156,000 tons of rock brought out every month, only 400 tons are now recovered.
eu
Meategian zulatutakoaren luzera, kilometrotan neurtuta, La Paz hiritiko distantzia baino bi aldiz handiagoa da dagoeneko:
es
Las perforaciones ya suman, en kil?metros, una distancia dos veces mayor que la que separa a la mina de la ciudad de La Paz:
fr
Les zones cav?es repr?sentent une distance deux fois sup?rieure ? celle qui s?pare la mine de la ville de La Paz :
en
The total length of the perforations is twice the distance from the mine to La Paz:
eu
muinoa, barrutik, txindurritegi bat da, galeria, pasabide, tunel eta tximinia infinituek zulatua.
es
el cerro, por dentro, un hormiguero agujereado por infinitas galer?as, pasadizos, t?neles y chimeneas.
fr
la colline est une fourmili?re creus?e d'une multitude de galeries, de passages, de tunnels et de chemin?es.
en
the mountain is an anthill pierced by countless galleries, passages, tunnels, and chimneys.
eu
Oskol huts bat bihurtzeko bidean dago.
es
Va camino de convertirse en una c?scara vac?a.
fr
Elle est sur le point de devenir une coquille vide.
en
It is on the way to becoming an empty shell.
eu
Urtero koxka bat galtzen du altueran, eta pixkanakako erorketek pipiatzen diote gandorra:
es
Cada a?o pierde un poco m?s de altura, y el lento derrumbamiento le va comiendo la cresta:
fr
Sa hauteur diminue chaque ann?e et l'?boulement ronge lentement sa cr?te :
en
Every year it loses a little height, and the gradual process of collapse is eating away the crest;
eu
urrutitik txantxarrak jotako hagin bat dirudi.
es
parece, de lejos, una muela cariada.
fr
de loin, elle ressemble ? une dent cari?e.
en
from a distance it looks like a cavitied molar.
eu
Aitak zukututako meategiengatik kalte-ordain handia kobratzeaz gain, Antenor Pati?ok desjabetutako eztainuaren prezioaren eta helmugen kontrolari eutsi zion.
es
Antenor Pati?o no s?lo cobr? una indemnizaci?n considerable por las minas que su padre hab?a exprimido, sino que mantuvo, adem?s, el control del precio y del destino del esta?o expropiado.
fr
Antenor Pati?o non seulement per?ut une indemnisation consid?rable pour les mines que son p?re avait presque ?puis?es, mais il continua de d?terminer le cours et le sort de l'?tain expropri?.
en
Antenor Pati?o not only collected a fat indemnity for the mines his father had almost exhausted, but he also kept control of the price and destination of the expropriated tin.
eu
Europatik irribarrez ari zen, etengabe.
es
Desde Europa, no cesaba de sonre?r:
fr
Dans ses palaces europ?ens, il gardait le sourire.
en
He sat with fixed smile in his European mansion.
eu
"Mister Pati?o Boliviako eztainuaren errege atsegina da",jarraituko zuten esaten gizartekronikek nazionalizazioa gertatu eta urte askotara.
es
"Mister Pati?o es el afable rey del esta?o boliviano", seguir?an diciendo las cr?nicas sociales muchos a?os despu?s de la nacionalizaci?n.
fr
" Mister Pati?o est l'aimable roi de l'?tain bolivien ", racontaient encore les chroniques mondaines longtemps apr?s la nationalisation.
en
"Mister Pati?o is the affable Bolivian tin king," the society pages continued saying for years after nationalization.
eu
Izan ere, nazionalizazioak, 1952ko iraultzaren funtsezko lorpenak, ez zuen aldatu lanaren nazioarteko banaketan Boliviak zuen eginkizuna. Boliviak mineral gordina esportatzen jarraitu zuen, eta ia eztainu guztia fintzen da oraindik Pati?orena den Williams, Harvey and Co. enpresaren Liverpooleko labeetan.
es
Porque la nacionalizaci?n, conquista fundamental de la revoluci?n del 52, no hab?a modificado el papel de Bolivia en la divisi?n internacional del trabajo, y casi todo el esta?o se refina todav?a en los hornos de Liverpool de la empresa Williams, Harvey and Co., que pertenece a Pati?o.
fr
Car celle-ci, conqu?te fondamentale de la r?volution de 1952, n'avait pas modifi? le r?le de la Bolivie dans la r?partition internationale du travail. La Bolivie continua d'exporter son minerai brut, presque tout l'?tain ?tant trait? dans les fours de l'entreprise Williams, Harvey and Co., de Liverpool, qui appartient ? Pati?o.
en
For nationalization-a fundamental achievement of the 1952 revolution-has not changed Bolivia's role in the international division of labor. Bolivia has continued to export the crude mineral, and nearly all the tin is still refined in the Liverpool smelter of Williams, Harvey and Company, which belongs to Pati?o.
aurrekoa | 99 / 53 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus