Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Latinoamerikaren zain urratuak, Eduardo Galeano / Iñaki Alegria (UEU, 2021 )
aurrekoa | 99 / 68 orrialdea | hurrengoa
eu
barneko ibaiak ez zeuden irekita Britainia Handiko ontzietara, Manchester eta Liverpooleko manufakturekin Latinoamerikako gainerako lurralde guztiak bonbardatzen zituzten horietara.
es
los r?os interiores no estaban abiertos a las naves brit?nicas que bombardeaban con manufacturas de Manchester y de Liverpool a todo el resto de Am?rica Latina.
fr
les fleuves ?taient ferm?s aux navires britanniques, qui inondaient par ailleurs l'Am?rique latine d'objets manufactur?s de Manchester et de Liverpool.
en
internal waterways were closed to the British ships which bombarded the rest of Latin America with Manchester and Liverpool products.
eu
Merkataritza ingelesak ez zuen bere kezka ezkutatzen, batetik kontinentearen bihotzean erresistentzia-foku nazional hura erasanezina gertatzen zitzaielako, baina, batez ere, adibidearen indarrarengatik, Paraguaiko esperientziak bizilagunei erakusten zien eredua indartsu eta arriskutsua zen eta.
es
El comercio ingl?s no disimulaba su inquietud, no s?lo porque resultaba invulnerable aquel ?ltimo foco de resistencia nacional en el coraz?n del continente, sino tambi?n, y sobre todo, por la fuerza de ejemplo que la experiencia paraguaya irradiaba peligrosamente hacia los vecinos.
fr
Le commerce anglais ne dissimulait pas son inqui?tude, non seulement parce que ce dernier foyer de r?sistance nationale au c?ur du continent s'av?rait invuln?rable, mais aussi, et surtout, parce que l'exp?rience paraguayenne irradiait dangereusement son exemple chez ses voisins.
en
British commerce did not hide its concern, not only because this last bastion of national resistance in the heart of the continent seemed invulnerable, but also and especially because of the dangerous example set to its neighbors by Paraguayan obstinacy.
eu
Latinoamerikako herrialde aurrerakoiena bere etorkizuna eraikitzen ari zen atzerriko inbertsiorikgabe, banku ingelesen mailegurik gabe eta merkataritza librearen bedeinkapenik gabe.
es
El pa?s m?s progresista de Am?rica Latina construir?a su futuro sin inversiones extranjeras, sin empr?stitos de la banca inglesa y sin las bendiciones del comercio libre.
fr
Le pays le plus progressiste d'Am?rique latine construisait son avenir sans recourir aux investissements ?trangers ni aux pr?ts de la banque anglaise, et sans la b?n?diction du libre-?change.
en
Latin America's most progressive country was building its future without foreign investment, without British bank loans, and without the blessings of free trade.
eu
Baina prozesu horretan aurrera egin ahala, Paraguain isolamendua apurtzeko beharra areagotu egin zen.
es
Pero a medida que Paraguay iba avanzando en este proceso, se hac?a m?s aguda su necesidad de romper la reclusi?n.
fr
Pourtant, ? mesure que le Paraguay r?ussissait dans son entreprise, la n?cessit? de rompre son isolement se faisait plus urgente.
en
But as Paraguay progressed, so did its need to break out of its seclusion.
eu
Garapen industrialak nazioarteko merkatuarekin eta teknologia aurreratuen iturriekin harreman estuagoak eta zuzenagoak behar zituen.
es
El desarrollo industrial requer?a contactos m?s intensos y directos con el mercado internacional y las fuentes de la t?cnica avanzada.
fr
Le d?veloppement industriel impliquait des contacts plus nombreux et plus directs avec le march? international et les sources de la technique de pointe.
en
Industrial development called for closer and more direct contacts with the international market and with sources of advanced techniques.
eu
Paraguai objektiboki blokeatuta zegoen Argentinaren eta Brasilen artean, eta bi herrialdeek oxigenoa uka ziezaieketen birikei ibaietako ahoak itxiz, Rivadavia eta Rosasen kasuan egin zuten moduan, edo zerga arbitrarioak finkatuz salgaien joan-etorriari.
es
Paraguay estaba objetivamente bloqueado entre Argentina y Brasil, y ambos pa?ses pod?an negar d ox?geno a sus pulmones cerr?ndole, como lo hicieron Rivadavia y Rosas, las bocas de los r?os, o fijando impuestos arbitrarios al tr?nsito de sus mercanc?as.
fr
Le Paraguay ?tait strat?giquement bloqu? entre l'Argentine et le Br?sil, et ces deux pays pouvaient l'?touffer en lui fermant l'embouchure des fleuves, comme le firent Rivadavia et Rosas, ou en fixant des imp?ts arbitraires au transit de ses marchandises.
en
Paraguay was effectively blockaded by Argentina on one side and Brazil on the other, and both could starve its lungs of oxygen by closing the river mouths (as did Rivadavia and Rosas) or imposing arbitrary taxes on its merchandise in transit.
eu
Ondoko herrialdeentzat, berriz, ezinbesteko baldintza zen haien estatu oligarkikoa sendotuko bazuten, bere buruaren jabe zen eta merkatu britainiarren aurrean belaunikatu nahi ez zuen herrialde haren eskandaluarekin amaitzea.
es
Para sus vecinos, por otra parte, era una imprescindible condici?n, a los fines de la consolidaci?n del estado olig?rquico, terminar con el esc?ndalo de aquel pa?s que se bastaba a s? mismo y no quer?a arrodillarse ante los mercaderes brit?nicos.
fr
Pour ses voisins soucieux de consolider l'?tat oligarchique, en finir avec le scandale de ce pays d?testable qui se suffisait ? lui-m?me et ne voulait pas s'agenouiller devant les marchands britanniques devenait une condition indispensable.
en
In any event, it was indispensable for the consolidation of the oligarchical state to cut short the scandal of this odious country, which was sufficient unto itself and objected to bowing down before British merchants.
eu
Buenos Airesko enbaxadore inglesak, Edward Thornton-ek, hartu zuen parte, nabarmenki, gerrarako prestaketetan.
es
El ministro ingl?s en Buenos Aires, Edward Thornton, particip? considerablemente en los preparativos de la guerra.
fr
Le ministre anglais ? Buenos Aires, Edward Thornton, participa efficacement aux pr?paratifs de guerre.
en
Britain's minister in Buenos Aires, Edward Thornton, played a substantial role in preparing for the war.
eu
Eztandaren bezperan, gobernuaren aholkulari gisa parte hartzen zuen Argentinako kabinetearen bileretan, Bartolome Mitre presidentearen ondoan eserita.
es
En v?speras del estallido, tomaba parte, como asesor del gobierno, en las reuniones del gabinete argentino, sent?ndose aliado del presidente Bartolom? Mitre.
fr
? la veille du conflit, il assistait comme conseiller du gouvernement aux r?unions du cabinet argentin, assis au c?t? du pr?sident Bartolom? Mitre.
en
"When it was about to break out, he participated as a government advisor in Argentine cabinet meetings, sitting beside President Mitre.
eu
Bere begirada arretatsuaren aurrean, probokazio eta engainuz ehundutako konplota abiatu zen, argentinar-brasildar akordioa itxi eta Paraguairen patuari zigilua jarriz.
es
Ante su atenta mirada se urdi? la trama de provocaciones y de enga?os que culmin? con el acuerdo argentino-brasile?o y sell? la suerte de Paraguay.
fr
La trame de provocations et de duperies dont le summum fut l'accord argentino-br?silien, qui d?cida du sort du Paraguay, fut ourdi sous son regard attentif.
en
The web of provocations and deceptions, which ended with a Brazilian-Argentine agreement that sealed Paraguay's fate, was woven under Thornton's fatherly gaze.
eu
Venancio Floresek Uruguai inbaditu zuen bi bizilagun handien laguntzarekin, eta, Paysanduko sarraskiaren ondoren, Montevideon ezarri zuen Rio de Janeiroren eta Buenos Airesen mendeko gobernua.
es
Venancio Flores invadi? Uruguay, en ancas de la intervenci?n de los dos grandes vecinos, y estableci? en Montevideo, despu?s de la matanza de Paysand?, su gobierno adicto a R?o de Janeiro y Buenos Aires.
fr
Venancio Flores envahit l'Uruguay port? en croupe par les deux grands voisins et, apr?s la tuerie de Paysand?, ?tablit ? Montevideo son gouvernement fid?le ? Rio de Janeiro et ? Buenos Aires.
en
Venancio Flores invaded Uruguay, aided in his intervention by its two big neighbors, and after the Paysand? massacre he set up an administration in Montevideo subservient to Rio de Janeiro and Buenos Aires.
eu
Aliantza Hirukoitza indarrean zegoen.
es
La Triple Alianza estaba en funcionamiento.
fr
La Triple Alliance entrait en fonction.
en
The Triple Alliance was on the road.
eu
Solano Lopez Paraguaiko presidenteak gerrarekin mehatxatu zuen Uruguai erasotzen bazuten: bazekien horrela, geografiak eta etsaiek inguratuta, ixten ari zela burdinazko tenaza bere herrialdeko eztarrian.
es
El presidente paraguayo Solano L?pez hab?a amenazado con la guerra si asaltaban Uruguay: sab?a que as? se estaba cerrando la tenaza de hierro en torno a la garganta de su pa?s acorralado por la geograf?a y los enemigos.
fr
Le pr?sident paraguayen Solano L?pez avait menac? d'intervenir militairement si l'on attaquait l'Uruguay car il savait qu'alors la tenaille d'acier se refermerait sur la gorge de sa patrie encercl?e par la g?ographie et les ennemis.
en
Paraguayan President Solano L?pez had threatened war in the event of an attack on Uruguay: he knew that this would close an iron pincers around the throat of his country, corraled as it was by geography and the enemy.
eu
Efraim Cardozo historialari liberalak, berriz, ez du inolako eragozpenik esateko Lopez Brasilen aurka jarri zela minduta zegoelako:
es
El historiador liberal Efra?m Cardozo no tiene inconveniente en sostener, sin embargo, que L?pez se plant? frente a Brasil simplemente porque estaba ofendido:
fr
Ce qui n'emp?che pas l'historien lib?ral Efra?m Cardozo d'affirmer que Solano L?pez affronta le Br?sil simplement parce qu'il s'?tait senti offens? :
en
Nevertheless, liberal historian Efra?m Cardozo stoutly maintains that L?pez stood up to Brazil merely because he was offended:
eu
enperadoreak alabaren eskua ukatu zion.
es
el emperador le hab?a negado la mano de una de sus hijas.
fr
l'empereur lui avait refus? la main d'une de ses filles.
en
the emperor had refused him the hand of one of his daughters.
eu
Gerra sortu zen. Baina Merkurioren obra zen, ez Kupidorena.
es
La guerra hab?a nacido. Pero era obra de Mercurio, no de Cupido.
fr
Le conflit ?tait engag?. Mais c'?tait l'?uvre de Mercure et non de Cupidon.
en
The conflict was inevitable, but it was Mercury's work, not Cupid's.
eu
Buenos Airesko prentsak "Amerikako Atila" deitzen zuen Paraguaiko Lopez lehendakaria:
es
La prensa de Buenos Aires llamaba "Atila de Am?rica" al presidente paraguayo L?pez:
fr
La presse de Buenos Aires appelait le pr?sident Solano L?pez " l'Attila d'Am?rique " :
en
The Buenos Aires press called L?pez "the Attila of America":
eu
"Narrasti bat bezala akabatzeko beharra dago" aldarrikatzen zuten editorialetan.
es
"Hay que matarlo como a un reptil", clamaban los editoriales.
fr
" Il faut le tuer comme un reptile ", clamaient les ?ditoriaux.
en
"He must be killed like a reptile," thundered the editorials.
eu
1864ko irailean Thorntonek Asuncionen datatutako isilpeko txosten luze bat bidali zuen Londresera.
es
En septiembre de 1864, Thornton envi? a Londres un extenso informe confidencial, fechado en Asunci?n.
fr
En septembre 1864, Thornton envoya ? Londres un long rapport confidentiel, dat? d'Asunci?n.
en
In September 1864, Thornton sent a long confidential report to London, datelined Asunci?n.
eu
Dantek infernua nola, hala deskribatzen zuen Paraguai, baina zegokion tokian azpimarra jarriz:
es
Describ?a a Paraguay como Dante al infierno, pero pon?a el acento donde correspond?a:
fr
Il y d?crivait le Paraguay comme Dante l'Enfer, en insistant sur les ?l?ments qui apportaient de l'eau ? son moulin :
en
He described Paraguay as Dante described the inferno, but put stress where it belonged:
eu
"la artikulu guztien gaineko inportazio-eskubideak % 20 edo % 25 dira ad valorem;
es
"Los derechos de importaci?n sobre casi todos los art?culos son del 20 o 25 por ciento ad valorem;
fr
" Les droits d'importation sur presque tous les articles sont de 20 % ? 25 % ad valorem ;
en
"Import duties on nearly all articles are 20 or 25 percent ad valorem;
eu
baina balio hori artikuluen azken prezioaren gainean kalkulatzen denez, ordaintzen den tasa sarri fakturaren prezioaren ehuneko 40tik 45era iristen da.
es
pero como este valor se calcula sobre el precio corriente de los art?culos, el derecho que se paga alcanza frecuentemente del 40 al 45 por ciento del precio de factura.
fr
mais, comme cette valeur est calcul?e sur le prix courant des articles, le droit vers? atteint fr?quemment 40 % ou 45 % du prix de la facturation.
en
but since this value is calculated on the current price of the articles, the duty that is paid often amounts to 40 to 45 percent of the invoice price.
eu
Esportazio-tasak balioaren ehuneko 10tik 20ra izaten dira..".
es
Los derechos de exportaci?n son del 10 al 20 por ciento sobre el valor..."
fr
Les droits d'exportation sont de 10 % ? 20 % de la valeur...
en
Export duties are from 10 to 20 percent of value...."
eu
1865eko apirilean, Standardek, Buenos Airesko egunkari ingelesak, Paraguairen aurkako Argentinako gerra-deklarazioa ospatzen zuen, Paraguaiko presidenteak "nazio zibilizatuen usadio guztiak hautsi baititu", eta iragarri zuen Mitre presidente argentinarraren ezpatak "bere ibilbide garailean eramango duela, iraganeko loriez gain, iritzi publikoaren bultzada menderaezina bidezko kausa baten alde".
es
En abril de 1865, el Standard, diario ingl?s de Buenos Aires, celebraba ya la declaraci?n de guerra de Argentina contra Paraguay, cuyo presidente "ha infringido todos los usos de las naciones civilizadas", y anunciaba que la espada del presidente argentino Mitre "llevar? en su victoriosa carrera, adem?s del peso de glorias pasadas, el impulso irresistible de la opini?n p?blica en una causa justa".
fr
" En avril 1865, le Standard, journal anglais de Buenos Aires, c?l?brait d?j? la d?claration de guerre de l'Argentine contre le Paraguay, dont le pr?sident " a enfreint tous les usages des nations civilis?es ", et annon?ait que l'?p?e du pr?sident argentin Mitre emporterait " dans sa course victorieuse, outre le poids des gloires pass?es, l'?lan irr?sistible de l'opinion publique pour une juste cause ".
en
In April 1865 the Buenos Aires English language daily, The Standard, was already hailing Argentina's declaration of war on Paraguay, whose president had "violated all the usages of civilized nations," and was announcing that Argentine President Mitre's sword "will hold high in its victorious course, in addition to the weight of past glories, the irresistible thrust of public opinion in a just cause."
eu
1865eko maiatzaren 10ean sinatu zen Brasil eta Uruguairekin tratatua;
es
El tratado con Brasil y Uruguay se firm? el 10 de mayo de 1865;
fr
Le trait? avec le Br?sil et l'Uruguay fut sign? le 1er mai 1865 ;
en
The treaty with Brazil and Uruguay was signed on May 1, 1865;
eu
biltzen zituen baldintza drakoniarrak urtebete geroago argitaratu ziren, The Times egunkari britainiarrean, Argentina eta Brasilgo bankari hartzekodunengandik eskuratuta.
es
sus t?rminos draconianos fueron dados a la publicidad un a?o m?s tarde, en el diario brit?nico The Times, que lo obtuvo de los banqueros acreedores de Argentina y Brasil.
fr
ses clauses draconiennes furent rendues publiques un an plus tard, dans le Times de Londres, qui les avait obtenues des banquiers cr?anciers de l'Argentine et du Br?sil.
en
its draconian terms were published a year later in the London Times, which got the text from banker-creditors in Argentina and Brazil.
eu
Etorkizuneko garaileek aurrez banatzen zituzten, tratatuan, garaituari bipildutakoak.
es
Los futuros vencedores se repart?an anticipadamente, en el tratado, los despojos del vencido:
fr
Les futurs vainqueurs se r?partissaient d'avance les d?pouilles du Paraguay vaincu.
en
The future victors divided up the spoils of the vanquished in advance.
eu
Argentinak Misiones lurraldea eta Chaco neurrigabea tinkatzen zituen.
es
Argentina se aseguraba todo el territorio de Misiones y el inmenso Chaco;
fr
L'Argentine s'attribuait tout le territoire de Misiones et l'immense Chaco ;
en
Argentina was to get the whole territory of Misiones and the vast Chaco;
eu
Brasilek eremu neurrigabea irensten zuen bere mugetatik mendebalderantz.
es
Brasil devoraba una extensi?n inmensa hacia el oeste de sus fronteras.
fr
le Br?sil d?vorait une immense ?tendue ? l'ouest de ses fronti?res.
en
Brazil got a fat slice west of its frontiers.
eu
Uruguairi, bi potentzietako txotxongilo batek gobernatuta zegoelarik, ez zitzaion ezer egokitzen.
es
A Uruguay, gobernado por un t?tere de ambas potencias, no le tocaba nada.
fr
L'Uruguay, gouvern? par une marionnette au service des deux autres puissances, n'obtenait rien.
en
Uruguay, ruled by a puppet of both powers, got nothing.
eu
Asuncion hiru hilabetean hartuko zuela iragarri zuen Mitrek. Baina gerrak bost urte iraun zuen.
es
Mitre anunci? que tomar?a Asunci?n en tres meses. Pero la guerra dur? cinco a?os.
fr
Mitre annon?a qu'il prendrait Asunci?n en trois mois. En fait, la guerre dura cinq ans.
en
Mitre announced that he would take Asunci?n in three months, but the war lasted five years.
eu
Sekulako triskantza izan zen, Paraguai ibaiaren luzera osoan defendatutako gotorlekuetan tartez tarte burutua.
es
Fue una carnicer?a, ejecutada todo a lo largo de los fortines que defend?an, tramo a tramo, el r?o Paraguay.
fr
Ce fut une boucherie tout au long des fortins qui jalonnaient et d?fendaient le fleuve Paraguay.
en
It was a carnage from the beginning to end of the chain of forts defending the R?o Paraguay.
eu
Francisco Solano Lopez "tirano iraingarriak" haragitu zuen heroikoki bizirik irauteko borondate nazionala;
es
El "oprobioso tirano" Francisco Solano L?pez encarn? heroicamente la voluntad nacional de sobrevivir;
fr
" L'ignominieux tyran " Francisco Solano L?pez incarna h?ro?quement la volont? nationale de survivre ;
en
The "opprobrious tyrant" Solano L?pez was a heroic embodiment of the national will to survive;
eu
Paraguaiko herria, mende erdi lehenagotik gerrarik pairatu gabe zegoela, immolatu egin zen haren ondoan.
es
el pueblo paraguayo, que no sufr?a la guerra desde hac?a medio siglo, se inmol? a su lado.
fr
le peuple paraguayen, qui n'avait pas connu la guerre depuis un demi-si?cle, s'immola ? ses c?t?s.
en
at his side the Paraguayan people, who had known no war for half a century, immolated themselves.
eu
Gizonak, emakumeak, haurrak eta zaharrak:
es
Hombres, mujeres, ni?os y viejos:
fr
Hommes, femmes, enfants et vieillards, tous se battirent comme des lions.
en
Men and women, young and old, fought like lions.
eu
Zauritutako presoek bendak kentzen zituzten, anai-arreben aurka borroka egitera behartu ez zitzaten.
es
Los prisioneros heridos se arrancaban las vendas para que no los obligaran a pelear contra sus hermanos.
fr
Les prisonniers bless?s arrachaient leurs pansements pour qu'on ne les oblige pas ? se battre contre leurs fr?res.
en
Wounded prisoners tore off their bandages so that they would not be forced to fight against their brothers.
eu
1870ean Lopez oihanean sartu zen espektroen, zaharraren eta umeen armada baten buru;
es
En 1870, L?pez, a la cabeza de un ej?rcito de espectros, ancianos y ni?os que se pon?an barbas postizas para impresionar desde lejos, se intern? en la selva.
fr
En 1870, L?pez, ? la t?te d'une arm?e de fant?mes-des vieillards, et des enfants qui se mettaient de fausses barbes pour impressionner de loin l'adversaire-, s'enfon?a dans la for?t.
en
In 1870 L?pez, at the head of an army of ghosts, old folk, and children who had put on false beards to make an impression from a distance, headed into the forest.
eu
azken horiek ordezko bizarrak jartzen zituzten urrutitik beldurgarri agertzeko.
es
Las tropas invasoras asaltaron los escombros de Asunci?n con el cuchillo entre los dientes;
fr
Les arm?es envahisseuses prirent d'assaut les ruines d'Asunci?n, le couteau entre les dents.
en
The invading troops set upon the debris of Asunci?n with knives between their teeth.
eu
Paraguaiko presidentea azkenean balaz eta lantzaz erail zutenean Cora muinoaren oihanartean, zera esatera iritsi zen:
es
Cuando finalmente el presidente paraguayo fue asesinado a bala y a lanza en la espesura del cerro Cor?, alcanz? a decir:
fr
Lorsque le pr?sident paraguayen fut finalement assassin? dans la v?g?tation ?paisse du Cor?, il r?ussit ? dire :
en
When bullets and spears finally finished off the Paraguayan president in the thickets of Cerro Cor?, he managed to say:
eu
"Abemarekin hilko naiz!", eta egia zen.
es
"Muero con mi patria!", y era verdad.
fr
" Je meurs avec ma patrie ! " Et c'?tait vrai.
en
"I die with my country!"-and it was true.
eu
Berarekin batera hil zen Paraguai.
es
Paraguay mor?a con ?l.
fr
Le Paraguay mourait avec lui.
en
Paraguay died with him.
eu
Tropa inbaditzaileak Asunciongo hondakinetara oldartu ziren aiztoa hortzen artean zutela.
es
Antes, L?pez hab?a hecho fusilar a su hermano y a un obispo, que con ?l marchaban en aquella caravana de la muerte.
fr
Auparavant, L?pez avait fait fusiller son fr?re et un ?v?que qui l'accompagnaient dans cette caravane de la mort.
en
L?pez had previously ordered the shooting of his brother and a bishop who accompanied him on this caravan of death.
eu
Paraguaiko herria salbatzera zetozen: suntsitu egin zuten.
es
Los invasores ven?an para redimir al pueblo paraguayo: lo exterminaron.
fr
Les envahisseurs venaient, pr?tendaient-ils, pour racheter le peuple paraguayen : ils l'extermin?rent.
en
The invaders came to redeem the Paraguayan people, and exterminated them.
eu
Paraguaik Argentinak baino biztanle gutxixeago zuen gerraren hasieran.
es
Paraguay terna, al comienzo de la guerra, poco menos poblaci?n que Argentina.
fr
Le Paraguay, au commencement du conflit, n'?tait gu?re moins peupl? que l'Argentine.
en
When the war began, Paraguay had almost as large a population as Argentina.
eu
Berrehun eta berrogeita hamar mila paraguaitar baino ez ziren bizi 1870ean, seirena baino gutxiago. Zibilizazioaren garaipena izan zen.
es
S?lo doscientos cincuenta mil paraguayos, menos de la sexta parte, sobreviv?an en 1870. Era el triunfo de la civilizaci?n.
fr
En 1870, seuls deux cent cinquante mille Paraguayens-le sixi?me ? peine de la population-survivaient.
en
Only 250,000, less than one-sixth, survived in 1870. It was the triumph of civilization.
eu
Garaileak, krimenak izan zuen kostu izugarriak jota, abentura finantzatu zuten bankari ingelesen esku geratu ziren.
es
Los vencedores, arruinados por el alt?simo costo del crimen, quedaban en manos de los banqueros ingleses que hab?an financiado la aventura.
fr
Les vainqueurs, ruin?s par le co?t exorbitant du crime, rest?rent entre les mains des banquiers anglais qui avaient financ? l'aventure.
en
The victors, ruined by the enormous cost of the crime, fell back into the arms of the British bankers who had financed the adventure.
eu
Hala ere, Pedro Il.aren inperio esklabistak, tropak esklaboz eta presoz osatuta baitzeuden, hirurogei mila kilometro koadrotik gorako lurraldeak irabazi zituen, baita laneskua ere, zeren preso paraguaitar asko joan baitziren kafe plantazio paulistetara lan egitera esklabotzaren burdin markarekin.
es
El imperio esclavista de Pedro II, cuyas tropas se nutr?an de esclavos y presos, gan?, no obstante, territorios, m?s de sesenta mil kil?metros cuadrados, y tambi?n mano de obra, porque muchos prisioneros paraguayos marcharon a trabajar en los cafetales paulistas con la marca de hierro de la esclavitud.
fr
L'empire esclavagiste de Pedro II, dont les troupes se nourrissaient d'esclaves et de prisonniers, gagna cependant des territoires-plus de soixante mille kilom?tres carr?s-et de la main-d'?uvre, car de nombreux prisonniers paraguayens furent envoy?s, marqu?s au fer de l'esclavage, dans les caf?i?res de S?o Paulo.
en
The slave empire of Pedro II, whose armies were filled with slaves and prisoners, nevertheless won more than 20,000 square miles of territory-plus labor, for the Paraguayan prisoners who were marched off to work on the S?o Paulo coffee plantations were branded like slaves.
eu
Mitre presidentearen Argentinak, bertako buruzagi federalak zapaldu ondoren, Paraguaiko laurogeita hamalau mila kilometro koadro lur eta gerrako bestelako harrapakinak eskuratu zituen. Mitrek berak horrela iragarri zuelarik idatziz:
es
La Argentina del presidente Mitre, que hab?a aplastado a sus propios caudillos federales, se qued? con noventa y cuatro mil kil?metros cuadrados de tierra paraguaya y otros frutos del bot?n, seg?n el propio Mitre hab?a anunciado cuando escribi?:
fr
L'Argentine du pr?sident Mitre, qui avait ?cras? ses caudillos f?d?raux, se retrouva avec quatre-vingt-quatorze mille kilom?tres carr?s de terre paraguayenne et autres fruits du butin, selon ce que Mitre lui-m?me avait annonc? en ?crivant :
en
The Argentina of President Mitre, who had crushed his own federal leaders, came out with 36,000 square miles of Paraguayan territory, as well as other booty:
eu
"Presoak eta gainerako gerrako gaiak banatuko ditugu hitzartutako moduan".
es
"Los prisioneros y dem?s art?culos de guerra nos los dividiremos en la forma convenida".
fr
" Nous nous partagerons les prisonniers et autres prises de guerre de la mani?re convenue.
en
"The prisoners and other war mat?riel we will divide in a convenient form," he wrote.
eu
Uruguaik, non ordurako Artigasen oinordekoak hilda edo garaituta baitzeuden eta oligarkiak agintzen baitzuen, parte-hartze txikia izan zuen gerran, saririk gabe geratuz.
es
Uruguay, donde ya los herederos de Artigas hab?an sido muertos o derrotados y la oligarqu?a mandaba, particip? de la guerra como socio menor y sin recompensas.
fr
" L'Uruguay, dont les h?ritiers d'Artigas ?taient d?j? morts ou vaincus et o? l'oligarchie commandait, participa ? la guerre comme petit partenaire et sans r?compense.
en
Uruguay, where the heirs of Artigas had been killed or defeated and an oligarchy ruled, participated in the war as a junior partner and without reward.
eu
Paraguaiko kanpainara bidalitako soldadu uruguaitar batzuk ontzietara igo ziren eskuak lotuta zituztela.
es
Algunos de los soldados uruguayos enviados a la campa?a del Paraguay hab?an subido a los buques con las manos atadas.
fr
Quelques-uns des soldats uruguayens envoy?s dans cette campagne du Paraguay ?taient mont?s ? bord des bateaux les mains li?es.
en
Some Uruguayan soldiers sent into the Paraguayan campaign had boarded the ships with bound hands.
aurrekoa | 99 / 68 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus