Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Latinoamerikaren zain urratuak, Eduardo Galeano / Iñaki Alegria (UEU, 2021 )
aurrekoa | 99 / 8 orrialdea | hurrengoa
eu
Hotzez ez hiltzeko, sua piztu zuen.
es
Para no morirse de fr?o hizo fuego.
fr
Afin de ne pas mourir de froid, il alluma du feu.
en
It was intensely cold and he lit a fire.
eu
Suak hari zuri eta distiratsu bat argiztatu zuen. Zilar hutsa zen.
es
La fogata alumbr? una hebra blanca y brillante. Era plata pura.
fr
La flamb?e ?claira une veine blanche et brillante.
en
By its light he saw a white and shining vein-pure silver.
eu
Espainiar uholdea etorri zen gero.
es
Se desencaden? la avalancha espa?ola.
fr
L'avalanche espagnole d?ferla.
en
The Spanish avalanche was unleashed.
eu
Aberastasuna zerion.
es
Fluy? la riqueza espa?ola.
fr
La richesse coulait ? flots.
en
Wealth flowed like water.
eu
Karlos V.a enperadoreak esker ona erakutsi zuen azkar asko Potosi Hiribildu Inperial izendatuz, eta honelako idazkuna zuen ezkutu bat emanez:
es
El emperador Carlos V dio prontas se?ales de gratitud otorgando a Potos? el t?tulo de Villa Imperial y un escudo con esta inscripci?n:
fr
L'empereur Charles Quint donna bient?t des marques de gratitude en accordant ? Potos? le titre de ville imp?riale et un blason portant cette inscription :
en
The Holy Roman Emperor, Charles V, showed his gratitude by bestowing on Potos? the title of Imperial City and a shield with the inscription:
eu
"Potosi aberatsa naiz, munduko altxorra, mendietako errege naiz eta erregeen inbidia".
es
"Soy el rico Potos?, del mundo soy el tesoro, soy el rey de los montes y envidia soy de los reyes".
fr
" Je suis la riche Potos?, le tr?sor du monde, la reine des montagnes et la convoitise des rois.
en
"I am rich Potos?, treasure of the world, king of the mountains, envy of kings."
eu
Huallparen aurkikuntzatik hamaika urte eskasera, Felipe Il.aren koroatzea ospatu zuen Hiribildu Inperial jaioberriak, hogeita lau eguneko iraupenarekin eta zortzi milioi peso gotor gastatuz.
es
Apenas once a?os despu?s del hallazgo de Huallpa, ya la reci?n nacida Villa Imperial celebraba la coronaci?n de Felipe II con festejos que duraron veinticuatro d?as u costaron ocho millones de pesos fuertes.
fr
" Onze ans ? peine apr?s la d?couverte de Huallpa, la toute jeune ville imp?riale c?l?brait le couronnement de Philippe II par des festivit?s qui dur?rent vingt-quatre jours et co?t?rent huit millions de pesos or.
en
Only eleven years after Huallpa's discovery the new-born Imperial City celebrated the coronation of Philip II with twenty-four days of festivities costing 8 million pesos duros.
eu
Altxor-bilatzaileak barra-barra agertu ziren bazter babesgabean.
es
Llov?an los buscadores de tesoros sobre el inh?spito paraje.
fr
Les chercheurs de tr?sors pleuvaient sur l'endroit inhospitalier.
en
The Cerro was the most potent of magnets.
eu
zerga bat balitz bezala ordaintzen zen hotza, eta begien itxi-ireki batean gizarte aberatsa eta desordenatua sortu zen, zilarrarekin batera, Potosin.
es
se pagaba el fr?o como si fuera un impuesto y en un abrir y cerrar de ojos una sociedad rica y desordenada brot?, en Potos?, junto con la plata. Auge y turbulencia del metal:
fr
La colline, ? pr?s de cinq mille m?tres d'altitude, ?tait le plus puissant des aimants, mais ? ses pieds la vie ?tait dure, le climat rigoureux : on payait le froid comme s'il avait ?t? un imp?t.
en
Hard as life was at its base, at an altitude of nearly 14,000 feet the place was flooded with treasure hunters who took the bitter cold as if it were a tax on living there.
eu
Potosi "erresumaren nerbio nagusia" bihurtu zen, Hurtado de Mendoza erregeordeak definitu zuen moduan.
es
Potos? pas? a ser "el nervio principal del reino" seg?n lo definir? el virrey Hurtado de Mendoza.
fr
Une soci?t? riche et d?r?gl?e jaillit ? Potos? en m?me temps que l'argent. Essor et bouillonnement du m?tal : Potos? devint " le nerf principal du royaume ", selon la formule du vice-roi Hurtado de Mendoza.
en
Suddenly a rich and disorderly society burst forth beside the silver, and Potos? became "the nerve center of the kingdom," in the words of Viceroy Antonio de Mendoza.
eu
mendearen hasierarako hiriak hogeita hamasei eliza zituen, ederki apainduta; eta beste horrenbeste joko-etxe eta hamalau dantza-eskola ere.
es
A comienzos del siglo XVII, ya la ciudad contaba con treinta y seis iglesias espl?ndidamente ornamentadas, otras tantas casas de juego y catorce escuelas de baile.
fr
Au d?but du XVIIe si?cle, la ville comptait d?j? trente-six ?glises magnifiquement d?cor?es, trente-six maisons de jeu et quatorze ?coles de danse.
en
By the beginning of the seventeenth century it had thirty-six magnificently decorated churches, thirty-six gambling houses, and fourteen dance academies.
eu
Festa-aretoak, antzokiak eta oholtzetan distiratsu agertzen ziren tapiz, gortina, armarri eta urrezko lanekin;
es
Los salones, los teatros y los tablados para las fiestas luc?an riqu?simos tapices, cortinajes, blasones y obras de orfebrer?a;
fr
Les salons, les th??tres et les estrades pour les f?tes exhibaient de tr?s riches tapisseries et de somptueux rideaux, blasons et ?uvres d'orf?vrerie ;
en
Salons, theaters, and fiesta stage-settings had the finest tapestries, curtains, heraldic emblazonry, and wrought gold and silver;
eu
etxeetako balkoietan zintzilik zeuden kolorezko damaskoak eta urrezko zein zilarrezko lamak.
es
de los balcones de las casas colgaban damascos coloridos y lamas de oro y plata.
fr
aux balcons des maisons pendaient des damas de couleurs et des lam?s d'or et d'argent.
en
multicolored damasks and cloths of gold and silver hung from the balconies of houses.
eu
Zetak zein ehunak Granada, Flandes eta Calabriatik zetozen;
es
Las sedas y los tejidos ven?an de Granada, Flandes y Calabria;
fr
Les soies et les tissus venaient de Grenade, des Flandres et de Calabre ;
en
Silks and fabrics came from Granada, Flanders, and Calabria;
eu
kapelak Paris eta Londresetik;
es
los sombreros de Par?s y Londres;
fr
les chapeaux, de Paris et de Londres ;
en
hats from Paris and London;
eu
diamanteak Zeilanetik;
es
los diamantes de Ceil?n;
fr
les diamants, de Ceylan ;
en
diamonds from Ceylon;
eu
harribitxiak Indiatik;
es
las piedras preciosas de la India;
fr
les pierres pr?cieuses, de l'Inde ;
en
precious stones from India;
eu
perlak Panamatik;
es
las perlas de Panam?;
fr
les perles, de Panama ;
en
pearls from Panama;
eu
galtzerdiak Napolitik;
es
las medias de N?poles;
fr
les bas, de Naples ;
en
stockings from Naples;
eu
beirak Veneziatik;
es
los cristales de Venecia;
fr
les cristaux, de Venise ;
en
crystal from Venice;
eu
alfonbrak Pertsiatik;
es
las alfombras de Persia;
fr
les tapis, de Perse ;
en
carpets from Persia;
eu
lurrinak Arabiatik eta portzelana Txinatik.
es
los perfumes de Arabia, y la porcelana de China.
fr
les parfums, d'Arabie, et la porcelaine, de Chine.
en
perfumes from Arabia; porcelain from China.
eu
Damak dir-dir, harribitxiz, diamantez, eta errubiz zein perlaz; eta jaunak arranditsu, Holandan brodatutako oihal finez.
es
Las damas brillaban la pedrer?a, diamantes, y rub?es y perlas, y los caballeros ostentaban fin?simos pa?os bordados de Holanda.
fr
Les dames scintillaient sous les pierreries, les diamants et rubis, les perles ; les hommes se pavanaient dans le meilleur drap brod? de Hollande.
en
The ladies sparkled with diamonds, rubies, and pearls; the gentlemen sported the finest embroidered fabrics from Holland.
eu
Zezenketen ondoren uztaijokoak zetozen, eta inoiz ez zen faltan borrokaldirik Erdi Aroko estiloan, harrotasun-eta maitasun-jokaldiak, esmeraldekin harriztatutako eta lumaje koloretsuko burdinazko kaskoekin, urrezko filigranazko aulki eta estribuekin, Toledoko ezpatekin eta luxu handiz apaindutako zaldiko txiletarrekin.
es
A la lidia de toros segu?an los juegos de sortija y nunca faltaban los duelos al estilo medieval, lances de amor y del orgullo, con cascos de hierro empedrados de esmeraldas y de vistosos plumajes, sillas, estribos de filigrana de oro, espadas de Toledo y potros chilenos enjaezados a todo lujo.
fr
Les jeux de l'anneau succ?daient aux courses de taureaux et on s'affrontait comme au Moyen ?ge en joutes de l'amour et de l'orgueil, avec des casques sertis d'?meraudes et orn?s de plumets multicolores, des selles et des ?triers d'or cisel?, des ?p?es de Tol?de, des poulains du Chili luxueusement harnach?s.
en
Bullfights were followed by tilting contests, and love and pride inspired frequent medieval-style duels with emerald-studded, gaudily plumed helmets, gold filigree saddles and stirrups, Toledo swords, and richly caparisoned Chilean ponies.
eu
1579 urtean Matienzo errege-epailea kexu zen:
es
En 1579, se quejaba el oidor Matienzo:
fr
En 1579, l'auditeur Matienzo d?plorait :
en
In 1579 the royal judge Matienzo complained:
eu
"Inoiz ez da falta-zioen-albisterik, lotsagabekeriarik eta ausardiarik". Garai hartan baziren Potosin, meatzari aberatsen helmuga ziren saloi dirdaitsuetan, zortziehun jokalari profesional eta ehun eta hogeita hamahiru prostituta ospetsu.
es
"Nunca faltan-dec?a-novedades, desverg?enzas y atrevimientos" por entonces ya hab?a en Potos? ochocientos tah?res profesionales y ciento veinte prostitutas c?lebres, a cuyos resplandecientes salones concurr?an los mineros ricos.
fr
" On n'en finit plus avec les nouveaut?s, les audaces et le d?vergondage. " Il y avait d?j? alors ? Potos? huit cents professionnels du tripot et cent vingt prostitu?es c?l?bres, dans les salons fastueux desquelles se pressaient les mineurs fortun?s.
en
"There is never a shortage of novelty, scandal, and wantonness." Potos? had at the time 800 professional gamblers and 120 famous prostitutes, whose resplendent salons were thronged with wealthy miners.
eu
1608an Sakramentu Txit Santua ospatu zen Potosin, sei egunetan komediak eta sei gautan maskarak, zortzi egunetan zezenketak eta hirutan saraoak, bi egunetan demak eta bestelako ospakizunak.
es
En 1608, Potos? festejaba las fiestas del sant?simo sacramento con seis d?as de comedias y seis noches de m?scaras, ocho d?as de toros y tres de saraos, dos de torneos y otros de fiesta.
fr
En 1608, on c?l?bra les f?tes du Saint-Sacrement par six journ?es de com?dies et six nuits de bals masqu?s, huit jours de corridas et trois de saraos, deux de tournois et autres r?jouissances.
en
In 1608 Potos? celebrated the feast of the Holy Sacrament with six days of plays and six nights of masked balls, eight days of bullfights and three of fiestas, two of tournaments and other dissipations.
eu
es
fr
en
eu
BEHIA ESPAINIAK ZUEN, BAINA ESNEA BESTE BATZUEK EDATEN ZUTEN
es
Espa?a ten?a la vaca, pero otros tomaban la leche.
fr
L'ESPAGNE POSS?DAIT LA VACHE, MAIS D'AUTRES BUVAIENT SON LAIT
en
SPAIN OWNED THE COW, OTHERS DRANK THE MILK
eu
1545 eta 1558 artean aurkitu ziren zilarrezko meatze emankorrak Potosin, gaur egungo Bolivian, baita Mexikoko Zacatecasen eta Guanajuaton ere. Merkurioarekin amalgama egiteko prozesua, kalifikazio txikiagoko zilarraren ustiapena posible egiten duena, garai berean hasi zen aplikatzen.
es
Entre 1545 y 1558 se descubrieron las f?rtiles minas de plata de Potos?, en la actual Bolivia, y las de Zacatecas y Guanajuato en M?xico; el proceso de amalgama con mercurio, que hizo posible la explotaci?n de plata de ley m?s baja, empez? a aplicarse en ese mismo per?odo.
fr
Entre 1545 et 1558, on d?couvrit les riches filons argentif?res de Potos?, situ?s dans l'actuelle Bolivie, et ceux de Zacatecas et de Guanajuato, au Mexique ; l'alliage avec le mercure, qui rendit possible l'exploitation de l'argent moins titr?, commen?a ? ?tre pratiqu?.
en
Between 1545 and 1558 the prolific silver mines of Potos?, in what is now Bolivia, and of Zacatecas and Guanajuato in Mexico, were discovered, and the mercury amalgam process, which made possible the exploitation of the lowest-grade silver, began to be used.
eu
Zilarraren rushak arrapaladan eklipsatu zuen urrearen meatzea.
es
El "rush" de la plata eclips? r?pidamente a la miner?a de oro.
fr
Le " rush " de l'argent ?clipsa rapidement le r?gne de l'or.
en
The "silver rush" quickly eclipsed gold mining.
eu
XVII. mendearen erdialdean zilarrak Hispaniar Amerikako esportazio mineralen % 99 baino gehiago hartzen zuen.
es
A mediados del siglo XVIII la plata abarcaba m?s del 99 por ciento de las exportaciones minerales de la Am?rica hisp?nica.
fr
Aux environs de 1650, l'argent repr?sentait plus de 99 % des exportations mini?res de l'Am?rique espagnole.
en
In the mid-seventeenth century silver constituted more than 99 percent of mineral exports from Spanish America.
eu
Amerika zen, garai hartan, meategi itzel bat, Potosin zentratua batez ere.
es
Am?rica era por entonces, una vasta bocamina centrada, sobre todo, en Potos?.
fr
L'Am?rique ?tait alors une vaste mine dont l'entr?e principale se trouvait ? Potos?.
en
Latin America was a huge mine, with Potos? as its chief center.
eu
Boliviako idazle batzuek era kartsuegian aldarrikatzen dutenez, Espainiak Potosin hiru mendetan metal nahikoa jaso zuen zilarrezko zubi bat eraikitzeko muinoaren goialdetik errege-jauregiko atariraino, ozeanoaren beste alderaino, alegia.
es
Algunos escritores bolivianos, inflamados de excesivo entusiasmo, afirman que en tres siglos Espa?a recibi? suficiente metal de Potos? como para tender un puente de plata desde la cumbre del cerro hasta la puerta del palacio real al otro lado del oc?ano.
fr
Quelques ?crivains boliviens, saisis par un enthousiasme excessif, affirment que l'Espagne, avec le m?tal re?u de Potos? pendant trois si?cles, aurait pu construire un pont d'argent allant du sommet de la colline ? la porte du palais royal, de l'autre c?t? de l'Oc?an.
en
Some excessively enthusiastic Bolivian writers insist that in three centuries Spain got enough metal from Potos? to make a silver bridge from the tip of the Cerro to the door of the royal palace across the ocean.
eu
Irudia fantasiazkoa da, dudarik gabe, baina nola edo hala errealitate bat islatzen du, errealitate hori, hala ere, asmatua ematen duen arren:
es
La imagen es sin duda, obra de fantas?a, pero de cualquier manera alude a una realidad que, en efecto, parece inventada:
fr
L'image est sans doute le fruit de l'imagination mais elle fait allusion ? une r?alit?-bien qu'elle semble invent?e :
en
This is certainly fanciful, but even the reality stretches one's imagination to the limit:
eu
zilarraren fluxua dimentsio erraldoietara heldu zen.
es
el flujo de la plata alcanz? dimensiones gigantescas.
fr
le flux de l'argent atteignit des proportions gigantesques.
en
the flow of silver achieved gigantic dimensions.
eu
Amerikako zilarraren esportazio klandestino ugaria, Filipinak, Txina eta Espainia bera helburu zituen kontrabandoz eramana, ez da agertzen Earl J. Hamilton-ek egindako kalkuluetan. Gaiaren inguruko haren obra famatuan, halaber, zifra harrigarriak agertzen dira, Kontratazio Etxetik lortutako datuetan oinarrituta.
es
La cuantiosa exportaci?n clandestina de plata americana, que se evad?a de contrabando rumbo a Filipinas, a la China y a la propia Espa?a, no figura en los c?lculos de Earl J. Hamilton, quien a partir de los datos obtenidos en la Casa de Contrataci?n ofrece, de todos modos, en su conocida obra sobre el tema cifras asombrosas.
fr
L'importante exportation clandestine d'argent am?ricain qui partait en contrebande vers les Philippines, la Chine et m?me l'Espagne ne figure pas dans les calculs de Earl J. Hamilton, qui nous donne malgr? tout dans son ?uvre bien connue sur le sujet, d'apr?s les renseignements obtenus ? la Casa de Contrataci?n de S?ville, des chiffres ?tonnants.
en
The large-scale clandestine export of Latin American silver as contraband to the Philippines, to China, and to Spain itself is not taken into account by Earl Hamilton, who nevertheless cites, in his well-known work on the subject, astounding figures based on data from the Casa de Contrataci?n in Seville.
eu
1503 eta 1660 urteen artean, 185 mila kilo urre eta 16 milioi kilo zilar iritsi ziren Sevillako portura.
es
Entre 1503 y 1660, llegaron al puerto de Sevilla 185 mil kilos de oro y 16 millones de kilos de plata.
fr
Entre 1503 et 1660, cent quatre-vingt-cinq mille kilogrammes d'or et seize millions de kilogrammes d'argent arriv?rent dans la m?tropole andalouse.
en
Between 1503 and 1660, 185,000 kilograms of gold and 16,000,000 of silver arrived at the Spanish port of Sanl?car de Barrameda.
eu
Mende eta erdi baino apur bat luzaroagoan Espainiara garraiatutako zilarrak hiru aldiz gainditzen zituen Europako erreserbak.
es
La plata transportada a Espa?a en poco m?s de un siglo y medio, exced?a tres veces el total de las reservas europeas.
fr
L'argent transport? en Espagne en un peu plus d'un si?cle et demi repr?sentait le triple des r?serves europ?ennes.
en
Silver shipped to Spain in little more than a century and a half exceeded three times the total European reserves-and it must be remembered that these official figures are not complete.
eu
Eta zifra horiek laburrak dira, kontrabandoa ez baita kontuan hartzen.
es
y esas cifras, cortas, no incluyen contrabando.
fr
Et il ne faut pas oublier que ces chiffres officiels sont sous-?valu?s.
en
The metals taken from the new colonial dominions not only stimulated Europe's economic development;
eu
Domeinu kolonial berriei kendutako metalek bultzatu zuten Europaren garapen ekonomikoa, eta posible egin zutela esatera ere hel daiteke.
es
Los metales arrebatados a los nuevos dominios coloniales estimularon el desarrollo econ?mico europeo y hasta puede decirse que lo hicieron posible.
fr
Les m?taux arrach?s aux nouveaux territoires coloniaux stimul?rent le d?veloppement ?conomique europ?en et m?me, peut-on dire, le rendirent possible.
en
one may say that they made it possible.
eu
Alexandro Handiak harrapatutako altxor pertsiarrek heleniar munduan izan zituzten ondorioak ere ezingo lirateke alderatu besteen aurrerapenerako Amerikak egindako ekarpen eskergarekin.
es
Ni siquiera los efectos de la conquista de los tesoros persas que Alejandro Magno volc? sobre el mundo hel?nico podr?an compararse con la magnitud de esta formidable contribuci?n de Am?rica al progreso ajeno.
fr
Les effets de la conqu?te des tr?sors perses qu'Alexandre le Grand d?versa sur le monde hell?nique ne peuvent ?tre compar?s ? l'ampleur de cette formidable contribution de l'Am?rique au progr?s ?tranger.
en
Even the effect of the Persian treasure seized and poured into the Hellenic world by Alexander the Great cannot be compared with Latin America's formidable contribution to the progress of other regions.
eu
Ez Espainiarenerako alafede, Espainiarenak izan arren Amerikako zilarraren iturburuak.
es
No al de Espa?a, por cierto, aunque a Espa?a pertenec?an las fuentes de plata americana.
fr
Non ? celui de l'Espagne, certes, bien qu'elle poss?d?t les mines d'argent de l'Am?rique.
en
Not, however, to that of Spain, although Spain owned the sources of Latin American silver.
eu
XVII. mendean ziotenez, "Espainia elikagaiak jasotzen dituen ahoa bezalakoa da, mastekatu eta xehatu egiten ditu berehala beste organoetara bidaliz, eta ez du atxikitzen gustu iheskor bat baino, edo zoriz hortzetan harrapatuta geratzen diren partikulak".
es
Como se dec?a en el siglo XVII, "Espa?a es como la boca que recibe los alimentos, los mastica, los tritura, para enviarlos enseguida a los dem?s ?rganos, y retiene de ellos por su parte, m?s que un gusto fugitivo o las part?culas que por casualidad se agarran a sus dientes".
fr
Au XVIIe si?cle, on disait : " L'Espagne est comme la bouche qui re?oit les aliments, elle les m?che, elle les triture, pour les envoyer ensuite aux autres organes, et n'en retient pour sa part qu'un go?t fugitif et les particules qui par hasard restent dans ses dents.
en
As it used to be said in the seventeenth century, "Spain is like a mouth that receives the food, chews it, and passes it on to the other organs, retaining no more than a fleeting taste of the particles that happen to stick in its teeth."
eu
Behia Espainiak zuen, baina esnea beste batzuek edaten zuten.
es
Los espa?oles ten?an la vaca, pero eran otros quienes beb?an la leche.
fr
" Les Espagnols poss?daient la vache, mais d'autres buvaient son lait.
en
The Spaniards owned the cow, but others drank the milk.
eu
Erresumaren hartzekodunek, atzerritarrak gehienak, sistematikoki hustu zituzten Sevillako Kontratazio Etxearen kutxak, Amerikako altxorrak hiru giltzaren pean eta hiru esku desberdinetan gordetzeko helburua zutenak.
es
Los acreedores del reino, en su mayor?a extranjeros, vaciaban sistem?ticamente las arcas de la Casa de Contrataci?n de Sevilla, destinada a guardar bajo tres llaves, y en tres manos distintas, los tesoros de Am?rica.
fr
Les cr?anciers du royaume, en majorit? ?trangers, vidaient syst?matiquement les coffres de la Casa de Contrataci?n de S?ville, destin?e ? garder enferm? ? double tour et sous double surveillance le tr?sor provenant d'Am?rique.
en
The kingdom's creditors, mostly foreigners, systematically emptied the "Green Strongroom" of Seville's Casa de Contrataci?n, which was supposed to guard, under three keys in three different hands, the treasure flowing from Latin America.
eu
Koroa hipotekatuta zegoen.
es
La Corona estaba hipotecada.
fr
La Couronne ?tait hypoth?qu?e.
en
The Crown was mortgaged.
eu
Ia zilar kargamentu guztiak emanda zeuden, aldez aurretik, bankari alemaniar, genoar, flandestar eta espainiarrei.
es
Ced?a por adelantado casi todos los cargamentos de plata a los banqueros alemanes, genoveses, flamencos y espa?oles.
fr
Elle c?dait ? titre d'avance presque toutes les cargaisons d'argent aux banquiers allemands, g?nois, flamands et espagnols.
en
It owed nearly all of the silver shipments, before they arrived, to German, Genoese, Flemish, and Spanish bankers.
eu
Espainian bildutako zergek ere, neurri handian, patu bera zuten:
es
Tambi?n los impuestos recaudados dentro de Espa?a corr?an, en gran medida, esta suerte:
fr
Les imp?ts per?us en Espagne connaissaient en grande partie le m?me sort :
en
The same fate befell most of the duty collected in Spain itself:
eu
1543an errenta errealen guztizkoaren % 65 erabiltzen zen zorraren ordainagirien urteko kuotak ordaintzeko.
es
en 1543, un 65 por ciento del total de las rentas reales se destinaba al pago de las anualidades de los t?tulos de deuda.
fr
en 1543, 65 % du montant des rentes royales ?taient destin?s au paiement des annuit?s.
en
in 1543, 65 percent of all the royal revenues went to paying annuities on debts.
eu
Amerikako zilarra oso neurri txikian gehitzen zen Espainiaren ekonomiara;
es
Solo en m?nima medida la plata americana se incorporaba a la econom?a espa?ola;
fr
Seule une infime quantit? de l'argent am?ricain entrait dans l'?conomie espagnole ;
en
Only in a minimal way did Latin American silver enter the Spanish economy;
aurrekoa | 99 / 8 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus