Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Hilobiko isiltasuna, Arnaldur Indridason / Julen Gabiria (Erein-Alberdania, 2010
)
eu
-Oraindik umea balitz bezala egiten duzu berba berari buruz-esan zion El?nborgek-.
es
-Hablas de ?l como si siguiera siendo un ni?o-dijo Elinborg-.
fr
-Vous parlez de lui comme s'il ?tait toujours enfant, demanda Elinborg.
en
"You talk about him as though he's still a child," El?nborg said.
eu
Hil egin zen?
es
?Ha muerto?
fr
Il est d?c?d? ?
en
"Did he die?"
eu
Mikkel?nak irribarre egin zuen, baina ezer esan gabe. -Eta T?mas?
es
Mikkel?na call? y sonri?. -?Y T?mas?
fr
Mikkelina demeura silencieuse et fit un sourire.
en
Mikkel?na smiled, but said nothing.
eu
-galdetu zion Erlendurrek-.
es
-dijo Erlendur-.
fr
-Et Tomas ? demanda Erlendur.
en
"And T?mas?" Erlendur said.
eu
Hiru zineten.
es
Erais tres hermanos.
fr
Vous n'?tiez que trois enfants, n'est-ce pas ?
en
"There were only three of you."
eu
-Bai, T?mas-esan zuen Mikkel?nak-.
es
-S?, T?mas-dijo Mikkel?na-.
fr
-Ah oui, Tomas, r?pondit Mikkelina.
en
"Yes, T?mas," Mikkel?na said.
eu
Ez zen S?mon bezalakoa.
es
Era distinto a S?mon.
fr
Il ?tait tr?s diff?rent de Simon.
en
"He was different from Simon.
eu
Eta euren aitak bazekien.
es
Su padre lo sab?a.
fr
Notre p?re l'avait bien vu.
en
Their father could tell that."
eu
Mikkel?na isildu egin zen.
es
Mikkel?na call?.
fr
Mikkelina fit une nouvelle pause.
en
Mikkel?na fell silent.
eu
-Zure amak norbaiti deitu zion, lantokitik etxera bueltatu baino lehen?
es
-?A qui?n llam? tu madre?
fr
-Au fait, ? qui votre m?re avait t?l?phon? ? demanda Erlendur.
en
"Where did your mother phone?" Erlendur asked.
eu
-galdetu zuen Erlendurrek.
es
-pregunt? Erlendur.
fr
Avant de rentrer sur la colline.
en
"Before she went back to the hill?"
eu
Galdera horri erantzun gabe, Mikkel?na zutik jarri eta bere logelara joan zen.
es
Mikkel?na no le respondi?, sino que se levant? y entr? en su dormitorio.
fr
Mikkelina ne r?pondit pas ? sa question mais alla jusqu'? sa chambre.
en
Without answering him either, Mikkel?na stood up and went into her bedroom.
eu
El?nborg eta Erlendur elkarri begira geratu ziren.
es
Elinborg y Erlendur se miraron.
fr
Elinborg et Erlendur ?chang?rent un regard.
en
El?nborg and Erlendur exchanged glances.
eu
Handik gutxira, berriz bueltatu zen, papertxo bat eskuan hartuta.
es
Poco despu?s volvi? Mikkel?na con un papel doblado en la mano.
fr
Quelques instants plus tard, Mikkelina revint au salon avec un morceau de papier pli? dans les mains.
en
A moment later Mikkel?na came back holding a piece of paper.
eu
Oharra destolestu, irakurri, eta Erlendurri eman zion.
es
Despleg? el papel, ley? lo que estaba escrito en ?l y se lo pas? a Erlendur.
fr
Elle le d?plia, lut ce qui ?tait ?crit et le tendit ? Erlendur.
en
She unfolded the note, read it and handed it to Erlendur.
eu
-Amak ohar hau eman zidan-esan zuen-.
es
-Mam? me dio esta nota-dijo-.
fr
-Maman m'a donn? ce morceau de papier, dit-elle.
en
"Mum gave me this note," she said.
eu
Argi eta garbi gogoratzen dut nola pasatu zion Davek mahai gainetik, baina inoiz ez genuen jakin zer jartzen zuen.
es
Recuerdo el momento en que Dave se la pas? por encima de la mesa, pero no supimos lo que pon?a.
fr
Je me rappelle parfaitement le moment o? Dave l'a fait glisser jusqu'? elle ? travers la table de la cuisine, pourtant elle ne nous a jamais racont? ce qu'il disait.
en
"I clearly remember Dave sliding it across the table to her, but we were never allowed to know what it said.
eu
Amak ez zidan erakutsi, harik eta denbora asko igaro zen arte.
es
Mam? no me la ense?? hasta mucho despu?s.
fr
Ce n'est que bien plus tard qu'elle me l'a montr?.
en
Mum didn't show me it until later.
eu
Urteak geroago.
es
Muchos a?os despu?s.
fr
Bien des ann?es plus tard.
en
Years later."
eu
Erlendurrek mezua irakurri zuen.
es
Erlendur ley? el mensaje.
fr
Erlendur lut le message.
en
Erlendur read the message.
eu
-Davek islandiarren bati edo islandieraz zekien soldaduren bati eskatuko zion oharra idazteko. Amak gordeta izan zuen beti, eta, jakina, nik hilobira eramango dut nirekin.
es
-La nota estaba escrita en island?s; seguramente alguien que supiera el idioma ayudara a Dave.
fr
-Dave a trouv? un Islandais ou un soldat qui parlait la langue pour l'aider ? r?diger le message.
en
"Dave got an Icelander or a soldier who spoke Icelandic to write the note for him.
eu
Erlendurrek begirada bat eman zion oharrari.
es
Mam? la tuvo escondida todo el tiempo y naturalmente yo me la llevar? conmigo a la tumba.
fr
Maman l'a toujours conserv? et je l'emporterai ?videmment avec moi dans la tombe.
en
Mum always kept it, and, of course, I'll take it to the grave with me."
eu
Maiuskula baldar samarrekin idatzita zegoen arren, hitzak oso argiak ziren.
es
Erlendur mir? la nota.
fr
Erlendur regarda le papier.
en
Erlendur looked at the note.
eu
BADAKIT ZER EGITEN DIZUN
es
Las palabras estaban escritas en letras de imprenta bastante torpes pero muy claras.
fr
Les mots ?taient ?crits en capitales d'imprimerie maladroites mais parfaitement lisibles.
en
Although written in clumsy capitals, the words were very clear.
eu
-Amak eta Davek asmo bat zuten:
es
S? QUE TE MALTRATA.
fr
JE SAIS CE QU'IL VOUS FAIT SUBIR.
en
I KNOW WHAT HE DOES TO YOU.
eu
nire aitaordea kartzelatik irten bezain laster, ama Daverekin harremanetan jarriko zen, eta orduan amari laguntza ematera etorriko zen.
es
-Mam? y Dave pensaban ponerse en contacto en cuanto soltaran a mi padrastro.
fr
-Maman et Dave en ont discut? et ils ont convenu qu'elle appellerait Dave d?s que mon beau-p?re sortirait de prison, alors Dave viendrait l'aider.
en
"Mum and Dave talked about her contacting him as soon as my stepfather got out of prison, and he would come to help her.
eu
Ez dakit zein zen euren asmo zehatza.
es
No s? exactamente qu? pensaban hacer.
fr
-Elle ne pouvait pas demander de l'aide aux gens de Gufunes ?
en
I don't know the exact arrangements."
eu
-Gufunesko inork ezin zion lagundu? -galdetu zuen El?nborgek-.
es
-?No pudo buscar ayuda en Gufunes? -pregunt? Elinborg-.
fr
demanda Elinborg.
en
"Couldn't anyone at Gufunes help her?" El?nborg asked.
eu
Jende piloak lan egingo zuen han.
es
All? ten?a que trabajar un mont?n de gente.
fr
Il devait y avoir beaucoup d'employ?s l?-bas, non ?
en
"Plenty of people must have worked there."
eu
Mikkel?nak begiratu egin zion.
es
Mikkel?na la mir?.
fr
Mikkelina la d?visagea.
en
Mikkel?na looked at her.
eu
-Nire amak hamabost urtez jasan behar izan zuen bere senarraren indarkeria.
es
-Mi madre hab?a tenido que soportar la violencia de su marido durante quince a?os.
fr
-Vous savez, ma m?re a d? supporter la violence de son mari pendant une bonne quinzaine d'ann?es.
en
"My mother had suffered abuse at his hands for a decade and a half.
eu
Indarkeria fisikoa zen, jo egiten zuen; batzuetan, hain modu bortitzean, egunak pasatu behar izaten zituela ohean.
es
La violencia era f?sica, le golpeaba, a menudo con tanta sa?a que ten?a que pasarse muchos d?as en cama.
fr
Cette violence ?tait physique, il la battait, tellement qu'elle ?tait parfois clou?e au lit pendant des jours, quelquefois plus.
en
It was physical violence, he beat her, often so brutally that she was bedridden for days afterwards.
eu
Eta indarkeria psikologikoa ere bai, eta hori, beharbada, okerragoa zen, zeren, atzo Erlendurri esan nion bezala, horrek hutsaldu egiten zuen nire ama.
es
Y era tambi?n psicol?gica, y esa violencia era a?n m?s terrible porque, como le dije ayer a Erlendur, mi madre se convert?a en nada.
fr
Mais cette violence avait ?galement un caract?re psychologique, ce qui ?tait peut-?tre encore pire, car, comme je l'ai dit hier ? Erlendur, cette violence-l? a r?duit ma m?re ? n?ant.
en
And it was psychological too, which was maybe a worse form of violence because, as I told Erlendur yesterday, it reduced my mother to nothing.
eu
Senarrak mespretxatzen zuen bezala hasi zen bere burua mespretxatzen;
es
Hab?a empezado a despreciarse a s? misma tanto como la despreciaba su marido;
fr
Elle s'?tait mise ? ?prouver autant de d?go?t pour elle-m?me que son mari le faisait, elle a pendant longtemps eu des id?es suicidaires mais, principalement ? cause de nous, ? cause de ses enfants, elle n'a jamais mis ses plans ? ex?cution.
en
She started to despise herself as much as her husband despised her;
eu
amak inori laguntza eskatzekotan, hari eskatuko zion, bera zen lagunduko zion pertsona bakarra.
es
durante mucho tiempo pens? en el suicidio, pero sobre todo por nosotros, sus hijos, no llev? a cabo la idea.
fr
En l'espace des six mois qu'elle a pass?s avec lui, Dave est parvenu ? r?parer ?norm?ment de choses mais elle n'aurait jamais ?t? capable d'aller demander de l'aide ? quelqu'un d'autre que lui.
en
she thought for a long time of suicide, but partly because of us, her children, she never went further than contemplating it.
eu
Inoiz ez zion inori esan zer bizi izan zuen urte luze haietan, eta uste dut prest zegoela berriz ere jipoiak jasotzen jarraitzeko, hori egitea beharrezkoa bazen.
es
Dave cambi? el panorama durante el tiempo que estuvo con ella, y ella jam?s habr?a pedido ayuda a nadie que no fuera ?l.
fr
Jamais elle n'avait parl? ? personne de ce qu'elle endurait depuis toutes ces ann?es et je crois bien qu'elle ?tait pr?te ? supporter de recevoir encore une racl?e de plus si c'?tait n?cessaire.
en
Dave made up for some of this in the six months he spent with her, and he was the only person she could have asked for help.
eu
Txarrenean, senarrak astindu egingo zuen eta dena lehen bezala izango zen berriz ere.
es
No le hab?a contado nunca a nadie lo que hab?a tenido que padecer durante todos esos a?os, y estaba convencida de que las palizas seguir?an, en cualquier caso, y que todo volver?a a ser como antes.
fr
Au pire, il allait la battre comme pl?tre et tout redeviendrait comme auparavant.
en
She never mentioned to anyone what she'd been through in all those years and I think she was prepared to suffer the beatings again if need be. At worst he'd attack her and everything would be back to normal."
eu
Mikkel?nak Erlendurri begiratu zion.
es
Mikkel?na mir? a Erlendur.
fr
Mikkelina regarda Erlendur.
en
Mikkel?na looked at Erlendur.
eu
-Dave ez zen inoiz etorri.
es
-Dave no volvi?.
fr
-Dave n'est jamais venu.
en
"Dave never came."
eu
El?nborgi begiratu zion.
es
Mir? a Elinborg.
fr
Elle s'adressa ? Elinborg.
en
She looked at El?nborg.
eu
-Eta ezer ez zen lehen bezala izan.
es
-Y nada fue como antes.
fr
-Et rien n'est redevenu comme auparavant.
en
"And nothing went back to normal."
eu
-ORDUAN, BERAK deitu zuen, ezta?
es
-?Llam??
fr
-Elle a t?l?phon? ?
en
"So she phoned, did she?"
eu
Gr?murrek besoarekin inguratu zuen T?mas.
es
Gr?mur pas? el brazo sobre los hombros de T?mas.
fr
Grimur prit Tomas dans ses bras.
en
Gr?mur put his arm around T?mas.
eu
-Nori deitu zion, T?mas?
es
-?A qui?n llam?, T?mas?
fr
-Et qui elle a appel?, Tomas ?
en
"Who did she phone, T?mas?
eu
Ez dugu sekreturik gorde behar.
es
No debemos tener secretos entre nosotros.
fr
Nous n'avons aucun secret l'un pour l'autre.
en
We shouldn't keep secrets.
eu
Zure amak agian uste du sekretuak gorde ditzakeela, baina hori oker galanta da.
es
Tu mam? piensa que ella s? que puede tener secretos, pero eso es un gran error.
fr
Ta maman s'imagine qu'elle peut avoir des secrets mais elle se trompe.
en
Your mother might think she can keep secrets, but that's a big misunderstanding.
eu
Sekretuak gordetzea oso arriskutsua izan daiteke.
es
Tener secretos puede resultar peligroso.
fr
?a peut ?tre tr?s dangereux d'avoir des secrets.
en
Keeping secrets can be dangerous."
eu
-Ez erabili umea-esan zuen amak.
es
-No utilices al ni?o-dijo la madre.
fr
-Je t'en prie, ne te sers pas de lui, dit leur m?re.
en
"Don't use the boy," their mother said.
eu
-Orain aginduak ematen hasi zait-esan zuen Gr?murrek, T?masen sorbaldak igurtziz-.
es
-Ahora se pone a darme ?rdenes a m?-dijo Gr?mur dando un masaje en los hombros a T?mas-.
fr
-Et voil? maintenant qu'elle voudrait me commander, r?pondit Grimur en massant les ?paules de Tomas.
en
"Now she's starting to order me around," Gr?mur said, rubbing T?mas' shoulders.
eu
Nola aldatzen diren gauzak.
es
C?mo han cambiado las cosas.
fr
Nom de Dieu, que de changements !
en
"How things change.
eu
Zer izango ote da hurrengoa?
es
?Qu? ser? lo siguiente?
fr
Jusqu'o? est-ce que ?a ira ?
en
Whatever next?"
