Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Heriotza La Fenicen, Donna Leon / Koro Navarro (Erein, 2010
)
eu
Brunettik bere kafe-katilu hutsa harraskan utzi eta bigarren bat hartu zuen, Paolak mahai gainean utzi zion esne beroz hornitua.
es
Dej? la taza vac?a en el fregadero y cogi? otra, ?sta aderezada con leche caliente, que Paola le hab?a dejado preparada en la encimera.
fr
Il posa la tasse vide dans l'?vier et prit celle, compl?t?e de lait chaud, que Paola lui avait pr?par?e.
en
He set his empty coffee cup in the sink and picked up a second, this one topped with hot milk, which Paola had placed on the counter for him.
eu
Aurreneko kafea gizona gizatasunaren aldera eramaten hasi zen; honako honek bukatuko zuen eginkizuna.
es
La primera hab?a empezado a empujarlo hacia el mundo de los humanos y tal vez ?sta acabara la tarea.
fr
La premi?re lui avait rendu une partie de son humanit? ; la seconde lui restituerait peut-?tre le reste.
en
The first had begun to prod him toward humanity; this one might finish the job.
eu
-Michele al zen gauean deitu duena?
es
-?Era Michele quien llam? anoche?
fr
" C'est Michele qui a appel?, pendant la nuit ?
en
'Was that Michele who called last night?'
eu
-Um-Brunettik aurpegia igurtzi zuen;
es
-Hum.
fr
"
en
'Um.' He rubbed at his face;
eu
kafe gehiago edan zuen.
es
-?l se frot? la cara y bebi? el caf? con leche.
fr
Il grommela, se frotta le visage, prit une gorg?e de caf?.
en
he drank more coffee.
eu
Paolak mahaiaren ertzean zegoen aldizkari bat beregana erakarri eta orri batzuk pasatu zituen, bere katilutik hurrupaka.
es
Ella atrajo hacia s? una revista que estaba en un extremo de la mesa, mientras beb?a.
fr
Paola attira ? elle une revue qui tra?nait sur la table et se mit ? la feuilleter, tout en buvant son caf? ? petites gorg?es.
en
She pulled a magazine from the end of the table and paged through it, sipping at her own mug.
eu
Oraindik zazpiak ez dira, eta Giorgio Armaniren jakei begira dago.
es
Todav?a no son las siete, y ya est? mirando chaquetas de Giorgio Armani.
fr
Pas m?me sept heures, et elle s'int?ressait d?j? aux derni?res cr?ations d'Armani.
en
Not yet seven, and she's looking at Giorgio Armani jackets.
eu
Paolak beste orri bat pasatu zuen.
es
Ella volv?a las hojas.
fr
Il se gratta l'?paule.
en
She turned a page.
eu
Brunettik sorbalda harraskatu zuen.
es
?l se rasc? un hombro.
fr
Du temps passa.
en
He scratched his shoulder.
eu
Denborak aurrera egin zuen.
es
Pasaba el tiempo.
fr
-Oui.
en
Time passed.
eu
-Michele al zen gaur gauean deitu duena?
es
-?Era Michele el que llam? anoche?
fr
"
en
'Was that Michele who called last night?'
eu
-Bai-Paola pozik geratu zen gizonari egiazko hitz bat aterata, eta ez zion besterik eskatu-.
es
-S?.-Paola se alegr? de haberle sacado una palabra, y no un simple gru?ido, y no pregunt? m?s-.
fr
Satisfaite d'avoir obtenu une r?ponse claire et distincte, elle ne demanda rien de plus.
en
'Yes.' She was pleased to have gotten a real word from him and asked nothing more.
eu
Wellauer eta Santinarena kontatu dit.
es
Me habl? de Wellauer y Santina.
fr
" Il m'a parl? de Wellauer et de Santina.
en
'He told me about Wellauer and Santina.'
eu
-Noiz izan zen?
es
-?Cu?nto tiempo hace de aquello?
fr
-?a remonte ? quand, cette histoire ?
en
'How long ago was all that?'
eu
-Duela berrogei bat urte edo, gerraren ondoren.
es
-M?s de cuarenta a?os. Fue despu?s de la guerra.
fr
-? une quarantaine d'ann?es, apr?s la guerre.
en
'About forty years, after the war.
eu
Ez, gerraren aurretik, duela berrogeita hamar bat urte beraz.
es
No; antes de la guerra. Casi cincuenta.
fr
Non, juste avant. Une cinquantaine d'ann?es, plut?t.
en
No, just before it, so it was more like fifty years.'
eu
-Zer gertatu zen?
es
-?Qu? ocurri??
fr
-Et qu'est-ce qui s'est pass? ?
en
'What happened?'
eu
-Ahizpa bat haurdun utzi zuen, Wellauerrek abortu bat eginarazi zion eta neska hil egin zen.
es
-Dej? embarazada a una hermana de la Santina, que muri? al abortar.
fr
-Il a engross? la s?ur et celle-ci est morte des suites de l'avortement.
en
'He got the sister pregnant, and she died after an abortion.'
eu
-Kontatu al zizun atsoak horretaz ezer?
es
-?Te cont? ella algo de eso?
fr
-Est-ce qu'elle t'en avait parl? ?
en
'Did the old woman tell you any of this?'
eu
-Ezta hitzik ere.
es
-Ni palabra.
fr
-Pas un mot.
en
'Not a word.'
eu
-Zer egin behar duzu?
es
-?Qu? vas a hacer?
fr
-Que vas-tu faire ?
en
'What are you going to do?'
eu
-Berriz hitz egingo dut berarekin.
es
-Tendr? que volver a hablar con ella.
fr
-Il va falloir que je la revoie.
en
'I'll have to talk to her again.'
eu
-Gaur goizean?
es
-?Esta ma?ana?
fr
-Ce matin ?
en
'This morning?'
eu
-Ez;
es
-No;
fr
-Non.
en
'No;
eu
questurara joan beharra daukat.
es
tengo que ir a la questura. Esta tarde.
fr
Je dois d'abord passer ? la questure.
en
I've got to go to the Questura.
eu
Gaur arratsaldean.
es
O ma?ana.
fr
Cet apr?s-midi.
en
This afternoon.
eu
Bihar-ondo konturatzen zen Brunetti zer gogo gutxi zuen hotz eta miseria hartara itzultzeko.
es
-En ese momento se dio cuenta de lo cuesta arriba que se le hac?a tener que volver a aquel lugar fr?o y s?rdido.
fr
" Il se rendit compte qu'il n'avait aucune envie de retourner dans l'antre humide et glac? de l'ancienne cantatrice.
en
Tomorrow.' He realized how reluctant he was to return to that cold and misery.
eu
-Joaten bazara, eraman itzazu zapata marroiak-zapatek hotzaren kontra babestuko zuten;
es
-Cuando vayas, ponte los zapatos marrones.-Le proteger?an del fr?o;
fr
" Si tu y vas, mets tes chaussures marron. "
en
'If you do go, wear your brown shoes.' They would help to protect him against the cold;
eu
ezerk ez zuen babestuko ordea, ez bera eta ez inor, miseriaren kontra.
es
pero nada pod?a protegerle, ni a ?l ni a nadie, de la sordidez.
fr
Elles l'aideraient ? le prot?ger du froid, mais rien ni personne ne pourrait le prot?ger de la mis?re.
en
nothing would protect him, or anyone, against the misery.
eu
-Bai, eskerrik asko-esan zuen-.
es
-S?, gracias-dijo-.
fr
" Oui, bonne id?e.
en
'Yes, thanks,' he said.
eu
Nahi al duzu aurrena dutxatu? -galdetu zion emazteari, Paolak egun hartan eskola oso goiz zuela gogoratuz.
es
?Te duchas t? primero? pregunt?, recordando que ella ten?a una clase a primera hora.-No;
fr
Veux-tu prendre ta douche la premi?re ? demanda-t-il, se souvenant qu'elle avait cours de bonne heure, ce matin.
en
'Do you want to take a shower first?' he asked, remembering that she had an early class that morning.
eu
-Ez, segi aurrera.
es
entra t?.
fr
-Non, vas-y.
en
'No, go ahead.
eu
Hau bukatu eta kafe gehixeago egingo dut.
es
Yo terminar? esta taza y har? m?s caf?.
fr
Je vais refaire du caf? quand j'aurai fini ma tasse.
en
I'll finish this and make some more coffee.'
eu
Emaztearen ondotik igarotzean, Brunetti buruan musu ematera makurtu zitzaion, bere artean galdezka nola moldatzen ote zen Paola bera goizean zen gauza marmarti harekin adeitsua, adiskidetsua ere izateko.
es
Al pasar, el comisario se inclin? y dio a su mujer un beso en el pelo, sin comprender c?mo se las ingeniaba para mostrarse amable y hasta cari?osa con el mostrenco gru??n que era su marido por la ma?ana.
fr
" En passant pr?s d'elle, il s'inclina pour l'embrasser sur la t?te, se demandant comment elle parvenait ? rester courtoise, et m?me amicale, avec l'ours mal l?ch? qu'il ?tait tous les matins.
en
As he walked by her, he bent to kiss her head, wondering how she managed to remain civil, even friendly, with the grumbling thing he was in the morning.
eu
Emaztearen xanpuaren lore-usaina aditu zuen, eta gris-ukitu arin bat zuela lokien ondoko ilean konturatu zen. Ez zuen behin ere hura ikusi, eta hantxe beste musu bat ematera makurtu zitzaion, emakumearen hauskortasunarekin hunkituta.
es
Aspir? el aroma floral del champ?, observ? en la sien finas vetas grises que no hab?a visto hasta ahora y volvi? a inclinarse para besar esas canas, estremeci?ndose interiormente por la fragilidad de aquella mujer.
fr
Il sentit l'odeur fleurie de son shampooing et remarqua ? sa tempe, pour la premi?re fois, quelques fils argent?s qui le laiss?rent tremblant ? l'id?e de fragilit? que cela ?veilla en lui.
en
He smelled the flowery scent of her shampoo and noticed that the hair just above her temple was faintly flecked with gray. He had never noticed it before, and he bent to kiss her there again, trembling at the fragility of this woman.
eu
Bulegora heldu zenean, zuzendariaren heriotzarekin zerikusia zuten dokumentu eta txosten guztiak bildu zituen eta denak goitik behera irakurtzen hasi zen, batzuk hirugarren edo laugarren aldiz.
es
Cuando lleg? al despacho, el comisario reuni? todos los papeles e informes referentes a la muerte del maestro y se puso a releerlos, algunos, por segunda o tercera vez.
fr
En arrivant ? son bureau, il rassembla tous les documents qu'il avait accumul?s concernant la mort de Wellauer et se mit ? les passer en revue.
en
When he got to his office, he collected all the papers and reports that had accumulated concerning the conductor's death and began to read through them all again, some for the third or fourth time.
eu
Alemanezko txostenen itzulpenak zoratzeko modukoak ziren.
es
Los informes de la polic?a alemana resultaban irritantes.
fr
C'?tait la troisi?me ou quatri?me fois qu'il en relisait certains.
en
The translations of the German reports were maddening.
eu
Xehetasunei emandako erabateko arreta hura-Wellauerren etxetik bi lapurretetan ostutako gauzen zerrendan bezala-aleman eraginkortasunari eraikitako monumentu bat zen.
es
Por lo exhaustivo de su atenci?n a los detalles-se daba la lista de los objetos desaparecidos de la casa de Wellauer despu?s de cada uno de los dos robos-, eran un monumento a la meticulosidad alemana.
fr
Les rapports venus d'Allemagne, avec leur souci du d?tail pouss? jusqu'? l'extr?me-ils comprenaient jusqu'? la liste exhaustive des objets d?rob?s au chef d'orchestre au cours des deux cambriolages qu'il avait subis-avaient de quoi rendre fou.
en
In their exhaustive attention to detail-as in the list of items taken from Wellauer's home during each of the two robberies-they were monuments to Germanic efficiency.
eu
Gerrako urteetan zuzendariak egin zituenei buruzko informazio-falta ia erabatekoak-izan jarduera pertsonalak edo izan profesionalak-, berebat alemana zen trebetasun bat jartzen zuten agerian:
es
Y, por su casi total falta de informaci?n sobre las actividades personales o profesionales del maestro durante los a?os de la guerra, eran prueba de la habilidad, no menos germ?nica, para suprimir una verdad por el simple procedimiento de silenciarla.
fr
Par leur manque presque complet d'informations sur les activit?s de Wellauer tant professionnelles que personnelles au cours de la guerre, ils ?taient aussi la preuve que les Allemands savaient comment ?viter les v?rit?s g?nantes en n'en parlant pas.
en
In their almost total lack of information about the conductor's activities, personal or professional, during the war years, they gave evidence to an equally Germanic ability to remove a truth by simply ignoring it.
eu
egia jakin bati jaramonik egin ez eta era horretan egia hori ezabatu. Une hartako Austriako presidentea gogoan hartuta, Brunettik arrakasta handia zuen taktika bat zela onartu behar izan zuen.
es
Brunetti reconoc?a que la t?ctica ten?a un ?xito notable; si no, que se lo preguntaran a cierto presidente de la Rep?blica de Austria.
fr
?tant donn? la personnalit? de l'actuel pr?sident de l'Autriche, Brunetti devait admettre que cette strat?gie connaissait un succ?s remarquable.
en
Given the current president of Austria, Brunetti had to admit it was a tactic that met with remarkable success.
eu
Wellauerrek aurkitu zuen bigarren emaztearen gorputza.
es
Wellauer hab?a encontrado el cad?ver de su segunda esposa.
fr
Wellauer avait d?couvert lui-m?me le corps de sa deuxi?me femme.
en
Wellauer had discovered his second wife's body.
eu
Emakumeak, sotora jaitsi baino lehen bere burua urkatzera, lagun bati deitu zion eta kafe bat hartzera gonbidatu zuen. Xehetasun hark, makabrokeriaren eta mundutarkeriaren nahasketa hark, arrunt aztoratzen zuen Brunetti txostena irakurtzen zuen aldi bakoitzean.
es
Poco antes de bajar al s?tano a ahorcarse, la mujer llam? a una amiga para invitarla a tomar caf?. Esta asociaci?n entre lo macabro y lo mundano impresionaba a Brunetti cada vez que le?a el informe.
fr
Elle avait appel? une amie peu avant le moment o? elle ?tait descendue se pendre dans le sous-sol, et l'avait invit?e ? venir prendre un caf?, geste ? la fois macabre et mondain qui avait le don de r?volter Brunetti ? chaque fois qu'il lisait le rapport.
en
She had called a friend shortly before going down into the cellar to hang herself and had invited the woman to join her for a cup of coffee, a blending of the macabre and the mundane that upset Brunetti each time he read the report.
eu
Laguna, berandututa, Wellauerrek emaztearen gorpua aurkitu eta poliziari deitu zion une berean iritsi zen.
es
La amiga se retras? y no lleg? sino despu?s de que Wellauer encontrara el cad?ver de su mujer y llamara a la polic?a.
fr
Wellauer avait d?j? appel? la police lorsque la femme, qui n'avait pu venir tout de suite, ?tait arriv?e.
en
Delayed, the woman had arrived only after Wellauer had found his wife's body and phoned the police.
eu
Horrek esan nahi zuen Wellauerrek aurkitu ahal izan zuela emazteak utzitako gauzaren bat ere-ohar bat, gutun bat-eta bertan suntsitu.
es
Por lo tanto, hab?a tenido ocasi?n de destruir la carta que ella hubiera podido dejar.
fr
Cela signifiait que le chef d'orchestre avait eu tout le temps de trouver un mot d'explication, si elle en avait laiss? un, et de le d?truire.
en
That meant he could just as easily have found anything she might have left-a note, a letter-and destroyed it.
eu
Paolak Padovaniren zenbakia eman zion goizean, eta esan zion kazetariak biharamunean Erromara itzultzeko asmoa zuela.
es
Aquella ma?ana, Paola le hab?a dado el n?mero de Padovani y le hab?a dicho que el periodista pensaba regresar a Roma al d?a siguiente.
fr
Paola lui avait donn? le num?ro de Padovani, ce matin-l?, lui disant que le journaliste devait partir pour Rome le lendemain.
en
Paola had given him Padovani's number that morning and told him that the journalist was planning to go back to Rome the following day.
eu
Bazkaria bere kontura joan zitekeela jakinik-"lekuko bati egin beharreko elkarrizketa" gisa-, Brunettik Padovaniri hots egin zion eta Galleggiante-n bazkaltzera gonbidatu zuen, Brunettiri asko gustatzen zitzaion baina nekez ordain zezakeen jatetxea.
es
Como Brunetti pod?a incluir el almuerzo en la cuenta de gastos, en concepto de "entrevista a un testigo", invit? a Padovani al Galleggiante, un restaurante que no hubiera podido pagar de su bolsillo.
fr
Sachant que le repas pouvait passer en note de frais (" entrevue avec un t?moin "), Brunetti appela l'ancien condisciple de sa femme et l'invita ? d?jeuner au Gallegiante, restaurant que Brunetti appr?ciait mais pouvait rarement s'offrir.
en
Knowing that the lunch could go on his expense account as 'interviewing a witness,' Brunetti called Padovani and invited him to lunch at Galleggiante, a restaurant Brunetti liked but could seldom afford.
eu
Beste gizonak baietz esan zion, hantxe elkartuko zirela, ordu batean.
es
Quedaron en encontrarse all? a la una.
fr
Les deux hommes convinrent de s'y retrouver ? treize heures.
en
The other man agreed to meet him there at one.
eu
Brunettik itzultzaileen bulegora deitu zuen, eta bidaltzeko beragana alemanarekin aritzen zena eskatu zuen.
es
Llam? a la oficina de traducciones y pidi? que subiera la persona encargada de los textos en alem?n.
fr
Il appela le bureau des traducteurs et demanda ? ce qu'on lui envoie la sp?cialiste de l'allemand.
en
He called down to the office where the translators worked and asked that the one who worked with German be sent up to him.
eu
Iritsi zenean-eraikineko eskaileretan eta korridoreetan sarritan agurtu izan zuen emakume gazte bat-, Brunettik esplikatu zion Berlinera deitu behar zuela eta bere premia izan zezakeela Berlingoak ez bazuen ingelesez edo italieraz egiten.
es
?sta era una mujer joven con la que se hab?a cruzado m?s de una vez en la escalera y los pasillos del edificio. Brunetti dijo que ten?a que llamar a Berl?n y que necesitar?a su ayuda si la otra persona no entend?a el italiano ni el ingl?s.
fr
Quand arriva la jeune femme, qu'il connaissait de vue pour l'avoir salu?e de temps en temps dans les couloirs, il lui expliqua qu'il devait appeler Berlin et qu'il risquait d'avoir besoin d'aide.
en
When she arrived, a young woman he had often nodded to on the stairs or in the corridors of the building, he explained that he needed to put a call through to Berlin and might need her help if the person he spoke to didn't speak either English or Italian.
eu
Brunettik signora Wellauerrek emandako zenbakia markatu zuen.
es
Marc? el n?mero que le hab?a dado la signora Wellauer.
fr
Il composa le num?ro que lui avait donn? la signora Wellauer.
en
He dialed the number Signora Wellauer had given him.
eu
Laugarren joaldian hartu zuten telefonoa, eta emakume-ahots batek, zakar samar-alemanak zakarrak gertatzen zitzaizkion beti Brunettiri-, "Steinbrunner" esan zuen.
es
A la cuarta se?al, una voz de mujer dijo en tono cortante-siempre le parec?a que los alemanes hablaban en tono cortante-: "Steinbrunner."
fr
On d?crocha ? la quatri?me sonnerie et une voix f?minine au ton pr?cis-mais les allemands lui faisaient toujours cet effet-r?pondit :
en
The phone was picked up on the fourth ring, and a woman's voice said crisply-Germans always sounded crisp to him-'Steinbrunner.' He passed the phone to the translator and could understand enough of what she said to glean that the doctor was in his office, not in his home, which was the number he had been given.
