Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Esperantza, Andre Malraux / Karlos Zabala (Elkar-Alberdania, 2008
)
eu
Salto egin zuen azkenean, begiaren gainean zartailu kolpe bitxi bat jaso eta odolak itsutzen zuela sumatu zuen.
es
Salt? por fin, recibi? un extra?o latigazo por encima de un ojo y sinti? que la sangre le cegaba.
fr
Il sauta enfin, re?ut un bizarre coup de fouet au-dessus de l'?il et sentit que le sang l'aveuglait.
en
At last he, too, jumped down.
eu
Beste ukaldi bat, garondoan, astun eta zabal, kulata kolpe bat beharbada.
es
Otro golpe en la nuca, pesado y ancho esta vez, un culatazo, quiz?.
fr
Un autre coup sur la nuque, gros et large cette fois, un coup de crosse peut-?tre.
en
A glancing blow, like a whiplash, scared his forehead, e felt his eyes growing blurred with blood.
eu
Besoak aurrerantz luzatu eta atzeraka erori zen.
es
Extendi? los brazos hacia delante y cay? de bruces.
fr
Il ?tendit les bras en avant et tomba ? la renverse.
en
His arms beating the dim air, he collapsed on to his back.
eu
es
fr
en
eu
BEDERATZIGARREN ATALA
es
9
fr
CHAPITRE IX
en
IX
eu
TOLEDOKO PRESONDEGIKO PATIOAN, tipo bat uluka hasi zen.
es
En el patio de la prisi?n de Toledo, un hombre se puso a aullar.
fr
Dans la cour de la prison de Tol?de, un type se mit ? hurler.
en
In the courtyard of the Toledo jail a man began shouting at the top of his voice.
eu
Bitxia zen oso.
es
Era muy raro.
fr
C'?tait tr?s rare.
en
That was very unusual.
eu
Iraultzaileek isilik zirauten, iraultzaileak zirelako;
es
Los revolucionarios se callaban porque eran revolucionarios;
fr
Les r?volutionnaires se taisaient parce qu'ils ?taient r?volutionnaires ;
en
The authentic revolutionaries kept their mouths shut-because they were revolutionaries;
eu
besteek-haien ingurua iraultzaile zelako iraultzaile zirela uste izan zutenek eta heriotzaren aurrean bizitzari eutsi, edozein bizitza-motari eutsi, besterik ez zutela nahi nabaritzen zutenek-pentsatzen zuten isiltasuna zela presoen jakinduria bakarra:
es
los otros-los que se hab?an cre?do revolucionarios porque lo eran los dem?s, y percib?an que frente a la muerte, s?lo les importaba la vida, sea la que fuere-pensaban que el silencio es la ?nica sabidur?a de los prisioneros:
fr
les autres-ceux qui s'?taient crus r?volutionnaires parce qu'on l'?tait autour d'eux, et qui s'apercevaient devant la mort qu'ils ne tenaient qu'? la vie, n'importe quelle vie-pensaient que le silence est la seule sagesse des prisonniers :
en
the others, men who fancied they were revolutionaries because those about them were, and had discovered, faced with death, that all they really clung to was life-life on any terms-kept silent too. Silence is the prisoner's safeguard;
eu
arriskuan dauden zomorroak adarrekin bat egiten saiatzen dira.
es
los insectos amenazados tratan de confundirse con las ramas.
fr
les insectes menac?s essaient de se confondre avec les branches.
en
thus insects try to be indistinguishable from the leaves on which they live.
eu
Eta beste batzuek gogorik ere ez zuten garrasi egiteko.
es
Y estaban aquellos que ni siquiera ten?an ganas de gritar.
fr
Et il y avait ceux qui n'avaient plus m?me envie de crier.
en
And there were those who had lost even the desire to make their voices heard.
eu
-Kabroi zikinak, memeloak!
es
-?Pedazo de cornudos, cretinos!,-aullaba la voz-.
fr
-Tas de cocus, cr?tins !
en
'You sons of bitches, you god-damned fools!' the man was yelling.
eu
-zioen hark oihuka-, ni tranbiako kobratzailea naiz!
es
?Yo soy cobrador de tranv?a!
fr
gueulait la voix, je suis receveur de tramway !
en
Tm a bus conductor.' And, nearly bursting his lungs:
eu
Eta deiadarraren mugaren mugan:
es
Y llegando al extremo de la vociferaci?n:
fr
-Receveur !
en
'A bus conductor!
eu
Kobratzailea! Astakirtenak!
es
-?Cobrador, cobrador de tranv?a, imb?ciles!
fr
A travers la grille de sa cellule, Hernandez ne pouvait pas le voir, mais il attendait ;
en
That's my iob, you fools!'
eu
Bere ziegako leiho burdinetatik zehar, Hernandezek ezin zuen ikusi, baina bai entzun; gizona haren ikuseremuan sartu zen.
es
A trav?s de la reja de su celda, Hern?ndez no pod?a verlo, pero lo o?a, el hombre entr? en su campo visual.
fr
l'homme arriva dans son champ de vision.
en
Through the bars of his cell Hernandez watched for the man, unseen as yet, to come into view.
eu
Ezkerreko eskuan jaka irazgaitz bat zeukan eta hura jotzen ari zen indar guztiarekin, hautsa kentzeko astinduko balu bezala.
es
Golpeaba con toda su fuerza una chaqueta de lustrina que ten?a en la mano izquierda, como si la sacudiera para sacarle el polvo.
fr
Il tapait de toute sa force sur un veston de lustrine qu'il tenait de la main gauche, comme s'il l'e?t battu pour en chasser la poussi?re.
en
When he appeared, he was slapping an alpaca coat which he held in his left hand, as if to beat the dust out of it.
eu
Hiri askotan, faxistek heriotzara kondenatu zituzten jakaren sorbaldan arrasto distiratsu bat zeukaten guztiak:
es
En muchas ciudades, los fascistas hab?an condenado a muerte a todos los obreros que ten?an la chaqueta brillante en el hombro:
fr
Dans plusieurs'villes, les fascistes avaient condamn? ? mort tous les ouvriers dont le veston ?tait luisant ? l'?paule : la trace du fusil.
en
In several towns the fascists had condemned to death workers whose coats were shiny on the shoulders-showing that a rifle had rested there.
eu
fusilaren aztarna.
es
el rastro del fusil.
fr
Sur l'?paule du veston de ceux qui portaient des sacoches, la courroie laissait la m?me trace.
en
And the men who had carried cartridge-pouches had similar marks, due to the leather straps.
eu
Zorroa zintzilik zeramatenen jakaren sorbaldan baina, uhalak aztarna bera uzten zuen.
es
En el hombro de la chaqueta de aquellos que cargaban bolsas de herramientas, la correa dejaba la misma huella.
fr
-Je m'en fous, moi, de votre politique d'enfants de putains !
en
I don't care a hoot for your god-damned politics.' After taking a breath, he burst out again.
eu
-Kaka zaharra zuen putakume-politikarentzat!
es
-?Me cago en vuestra pol?tica de hijos de puta!
fr
Et de nouveau :
en
'Blast it!
eu
-Baina begira iezadazue sorbalda, gutxienez!
es
-?Pero miradme el hombro, al menos!
fr
-Mais regardez l'?paule, au moins !
en
Just look at my shoulder!
eu
Fusilak ubeldua uzten du, Jainko maitea!
es
?El fusil deja un moret?n, Dios de Dios!
fr
?a fait un bleu, le fusil, bon Dieu !
en
A rifle leaves a bruise there, don't it?
eu
Badut nik ubeldurik?
es
?Es que tengo un moret?n?
fr
Est-ce que j'ai un bleu ?
en
Well, have I a bruise?
eu
Tranbiako kobratzailea naizela ez dizuet ba esaten!
es
?Puesto que os digo que soy cobrador de tranv?a!
fr
Puisque je vous dis que je suis receveur de tramway !
en
I tell you I'm only a bus conductor.'
eu
Bi zaindari etorri ziren haren bila.
es
Dos guardianes vinieron a buscarlo.
fr
Deux gardiens vinrent le chercher.
en
Two warders led him off.
eu
"Ziegara eramateko, askatzeko baino gehiago", pentsatu zuen Hernandezek.
es
M?s bien para meterlo en otra celda que para liberarlo, pens? Hern?ndez.
fr
Plut?t pour la cellule que pour la lib?ration, pensa Hernandez.
en
To a cell more likely than to freedom, Hernandez thought.
eu
"Ordena behar da".
es
Se impuso el orden.
fr
Il faut de l'ordre.
en
Order must be maintained.
eu
Presoak hara eta hona zebiltzan patioan, nork bere patu pozoitua aldean.
es
Los prisioneros daban vueltas por el patio, cada cual con su destino envenenado.
fr
Les prisonniers tournaient dans la cour, chacun avec son destin empoisonn?.
en
The prisoners walked round and round the yard, hag-ridden each by his own destiny.
eu
Egunkari saltzaileen oihuak zetozen hiritik.
es
Los gritos de los vendedores de diarios llegaban de la ciudad.
fr
Des cris de marchands de journaux venaient de la ville.
en
The cries of newspaper boys drifted in from the city.
eu
Iritsi berriak ere bazeuden.
es
Estaban tambi?n los nuevos.
fr
Il y avait aussi les nouveaux.
en
There were the newcomers, too.
eu
Egunero bezala. Egunero bezala, Hernandezek begiratzen zien; eta, egunero bezala, burua biratzen zuen haien begiradarekin topo ez egiteko.
es
Como cada d?a. Como cada d?a, Hern?ndez los miraba, y como cada d?a, ellos volv?an la cabeza para no encontrar su mirada.
fr
Comme chaque jour, Hernandez les regarda ; et comme chaque jour, ils d?tourn?rent la t?te pour ne pas rencontrer son regard.
en
Daily, a batch of them As usual Hernandez looked at them, and, as usual, they looked away shrinking from his gaze.
eu
Hernandez ikasten ari zen heriotzara kondenatuak kutsagarriak zirela.
es
Hern?ndez comenzaba a saber que los condenados a muerte son contagiosos.
fr
Hernandez commen?ait ? savoir que les condamn?s ? mort sont contagieux.
en
It was coming home to Hernandez that men condemned to death are reckoned as contagious
eu
Ziegako morroiloaren hotsa..., hots garrantzizkoagorik ez zegoen orain.
es
El ruido del cerrojo de su celda-ahora, el ruido m?s importante.
fr
Le bruit du verrou de sa cellule-le bruit le plus important maintenant.
en
A sound at the cell door, a bolt drawn back;
eu
Hernandez noiz hilko zuten zain zegoen.
es
Hern?ndez esperaba ser ejecutado.
fr
Hernandez attendait d'?tre ex?cut?.
en
the crucial sound just now.
eu
Asper-asper eginda zegoen.
es
Estaba harto.
fr
Il en avait assez.
en
He had enough of it, he was, looking forward to being shot.
eu
Kokoteraino.
es
Hasta la coronilla.
fr
Par-dessus la t?te.
en
The men with whom he would have wished to live were all marked down for death;
eu
Bizitzan aldamenean eduki nahiko zituen gizonak hiltzeko baino ez ziren onak, eta gogorik ez zuen besteen aldamenean bizitzeko.
es
Los hombres con quienes hubiera querido vivir s?lo serv?an para morir y, con los otros, no ten?a ganas de vivir.
fr
Les hommes avec qui il e?t voulu vivre n'?taient bons qu'? mourir, et, avec les autres, il n'avait plus envie de vivre.
en
with the others he had no wish to live.
eu
Presondegiko erregimena ez zen batere ankerra, erregimen gisa. Administratiboa:
es
El r?gimen de la prisi?n, en tanto que r?gimen, no ten?a nada de atroz. Administrativo:
fr
Le r?gime de la prison n'avait rien d'atroce, en tant que r?gime. Administratif :
en
There was nothing particularly repellent in the prison system here, as prison systems go.
eu
kartzelazainak profesionalak ziren, Sevillatik ekarriak.
es
los carceleros eran profesionales, tra?dos de Sevilla.
fr
les ge?liers ?taient des professionnels, amen?s de S?ville.
en
His jailers, professionals imported from Seville, knew their job.
eu
Presondegiko bizimodua besterik zen, ordea.
es
La vida de la prisi?n era otra cosa.
fr
La vie de la prison, c'?tait autre chose.
en
Prison life was another matter.
eu
Batzuetan, hogei edo hogeita hamar preso zeramatzaten batera; gero desarra hotsa entzuten zen, eta graziako tiroak, ahulagoak, geroxeago.
es
A veces, se llevaban de golpe veinte o treinta prisioneros; enseguida se o?a el fuego de una salva, y los golpes de gracia, m?s d?biles, despu?s.
fr
Parfois, on emmenait d'un coup vingt ou trente prisonniers ; on entendait ensuite un feu de salve, et les coups de gr?ce, plus faibles, en retard.
en
Sometimes a batch of twenty or thirty prisoners was led out, there was a sound of a volley and, after it, a desultory shot or two, finishing off the wounded.
eu
Batzuetan, gauez, morroilo ireki baten soinua, gizon ahots bat, eta ia beti, atea irekitzeko arrazoia edozein izanda ere, hitz bera: "Zer?".
es
A veces, por la noche, se o?a abrir un cerrojo, una voz de hombre, y la misma palabra: "?Ya?".
fr
Parfois, la nuit, le son d'un verrou pouss?, une voix d'homme,-et presque toujours, quelles que fussent les circonstances, le m?me mot :
en
Sometimes, at night, there came the click of a bolt and a voice-almost invariably the same word :
eu
Gero apaiz baten txilina.
es
Despu?s la campanilla de un sacerdote.
fr
" Quoi ? " Puis la sonnette d'un pr?tre.
en
'What?' Then the chime of a priest's bell.
eu
Gehiagorik ez.
es
Nada m?s.
fr
Rien de plus.
en
Nothing more.
eu
Baina aspertzeak pentsarazi egiten zuen, eta kondenatuek heriotzaz baino ezin pentsatu.
es
Pero el aburrimiento obligaba a pensar, y los condenados s?lo piensan en la muerte.
fr
Mais l'ennui l'obligeait ? penser, et les condamn?s ne pensent qu'? la mort.
en
But boredom set him thinking, and a condemned man's thoughts all turn on death.
eu
Zaindari batek Hernandez polizia bereziaren bulegora eraman zuen, eta harekin gelditu zen:
es
Un guardia acompa?? a Hern?ndez a la oficina de la polic?a especial, y se qued? con ?l:
fr
Un gardien emmena Hernandez au bureau de la police sp?ciale, et resta avec lui :
en
A warder led Hernandez to the office of the Secret Service police, and stayed there with him.
eu
ofiziala ez zegoen bertan.
es
el oficial no estaba.
fr
l'officier n'?tait pas l?.
en
The officer had not come yet.
eu
Beste leiho bat patio aldera zabalik: preso berberen ibilera berbera.
es
Otra ventana m?s abierta al patio, sobre la misma ronda de prisioneros.
fr
Encore une fen?tre ouverte sur la cour, sur la m?me ronde des m?mes prisonniers.
en
Here, too, a window opened on the yard;
eu
Oraindik "epaituta" ez zeudenak patioan zebiltzan;
es
Los que a?n no hab?an sido "juzgados" estaban en el patio;
fr
Ceux qui n'avaient pas encore ?t? " jug?s " ?taient dans le patio ;
en
the same prisoners going the same round.
eu
heriotzara kondenatuak, aldiz, ziegetan.
es
los condenados a muerte, en el calabozo.
fr
les condamn?s ? mort, dans les cachots.
en
The men who had not yet been 'tried' were in the patio, the condemned men in the death-cells.
