Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Esperantza, Andre Malraux / Karlos Zabala (Elkar-Alberdania, 2008
)
eu
Hango habiatik tiroka ari zirela ikusi orduko, helizearen distirari erreparatu zion basoaren atze berde ilunean, eta, "segituan!" marmarka esanda, tirokatzeari ekin zion.
es
Desde que lo vio tirar, distingui? la h?lice brillante sobre el fondo verdinegro del bosque, grit?: "?Ahora!" y comenz? el fuego.
fr
" Minute ! " et commen?a le feu.
en
muttered: 'Steady, now!' and opened fire.
eu
Haren lorratz balek Fiat-a non zegoen erakutsi zioten Scaliri, zeina Ahateako habian baitzegoen.
es
Sus balas trazadoras mostraron el Fiat a Scali, que manejaba la ametralladora del Pato.
fr
Ses balles tra?antes montr?rent le Fiat ? Scali, qui tenait la cuve du Canard.
en
His tracer bullets showed the whereabouts of the Fiat to Scali, who was handling the Canard's lower gun.
eu
Bere arazoak obsesibo bihurtu zirenez geroztik, ez zuen bonbardatzen, metrailatu egiten zuen:
es
Desde que sus problemas se hab?an vuelto obsesivos no bombardeaba m?s:
fr
Depuis que ses probl?mes ?taient devenus lancinants, il ne bombardait plus, il mitraillait :
en
He had given up bombing for machine-gunning as a concession to the urgency of the problems which now confronted him;
eu
ezin egokitu pasibotasunean.
es
ametrallaba.
fr
il ne s'accommodait plus de la passivit?.
en
passivity was no longer endurable.
eu
Atzeko dorretxoan, Mireauxek ezin zuen tiro egin, hegazkinaren isatsak enbarazu egiten baitzion;
es
No soportaba la pasividad. En la torreta de atr?s, Mireaux, molesto por la cola, no pod?a tirar;
fr
Dans la tourelle arri?re, Mireaux, g?n? par la queue, ne pouvait tirer ;
en
In the rear turret, Mireaux was prevented from firing by the tail.
eu
baina Morosenak bere hiru metrailadoreekin egin zezakeen.
es
pero el avi?n de Moros pod?a tirar con sus tres ametralladoras.
fr
mais l'avion de Moros put faire feu de ses trois mitrailleuses.
en
But Moros's plane was able to bring all three guns to bear.
eu
Magnin biratzen ari zen, gora zihoan bitartean, eta, itzultzean, ehiza-hegazkinaren helizea gelditu egin zela ikusi zuen.
es
Magnin, que viraba subiendo, vio al volver la h?lice del avi?n de caza detenerse.
fr
Magnin, qui virait en montant, vit au retour l'h?lice de l'avion de chasse s'arr?ter.
en
Rising and banking, Magnin saw the propeller of the enemy plane cease turning as he passed over it again.
eu
Talde batek bonba-hegazkina zuhaitzen azpira zeraman bultzaka.
es
Un grupo empujaba el avi?n de bombardeo bajo los ?rboles.
fr
Un groupe poussait l'avion de bombardement sous les arbres.
en
A group of men were pushing the bomber under the trees At that very minute, from somewhere inside the wood, the fascists would he telephoning to the other aerodromes.
eu
Une hartan, basotik beretik, faxistak beste airedromoetara telefonoz hots egiten ari ziren, inondik ere.
es
En ese instante, desde el bosque mismo, los fascistas telefoneaban sin duda a los otros campos.
fr
En cet instant, du bois m?me, les fascistes t?l?phonaient sans doute aux autres champs.
en
The Marat was rising in spirals, in order to drop its bombs from a height sufficient to prevent the risk of itself being brought down by them.
eu
Marat kiribilak eginez igotzen ari zen, bere bonbek jo ez zezaten, jaurtitzen zituenean, baina biraldiaren diametroa handitu beharra zegoen, bonbardatzaileak apuntatzeko beta izan zezan, eta Darrasek huts egin ez zezan, basoaren gainetik pasatzean.
es
El Marat sub?a en espiral para no ser alcanzado por sus propias bombas cuando las dejara caer, pero hab?a que agrandar el di?metro de la circunferencia para que el bombardero no fallara su batida por encima del bosque.
fr
Le Marat montait en spirale pour ne pas ?tre descendu par ses propres bombes quand il les l?cherait, mais il fallait agrandir le diam?tre de la circonf?rence pour que le bombardier e?t le temps de viser, et que Darras ne manqu?t pas son passage au-dessus du bois.
en
But the spiral would have to be wider if the bomber was to have time to aim, and Darras time to make sure of passing right over the wood.
eu
"Behin baino ezin pasatu", pentsatu zuen Magninek:
es
Una sola batida, pens? Magnin:
fr
Un seul passage, pensa Magnin :
en
Once must be enough, thought Magnin.
eu
basoa jomuga arras agerikoa zen, eta erregai biltegian asmatuz gero, den-dena zartatuko zen.
es
el bosque era un objetivo demasiado visible, y si se encontraba la reserva de gasolina, lo cual era probable, todo estallar?a.
fr
le bois ?tait un but tr?s visible, et si la r?serve d'essence s'y trouvait, ce qui ?tait probable, tout sautait.
en
The wood made a very good target. And if that was where the petrol dump was, as was probable, the whole lot would go up.
eu
Bonbardatzailearengana hurbildu zen, Attigniesen falta nabaritzen zuela:
es
Se acerc? al bombardero, echando de menos a Attignies:
fr
Il s'approcha du bombardier, regrettant Attignies :
en
He went over to the bomber, wishing it were Attignies there.
eu
-Bonba guztiak batera!
es
-?Todas las bombas de golpe!
fr
-Toutes les bombes d'un coup !
en
'Let all the bombs go! '
eu
Hegazkina bi aldiz kulunkatu zen, bonbardaketa nolakoa izango zen besteei adierazteko;
es
El avi?n oscil? dos veces para indicar la naturaleza del bombardero;
fr
L'avion oscilla deux fois pour indiquer la nature du bombardement ;
en
The plane banked twice to give a clear view of the objective.
eu
laurehun metrotan igotzeari utzi eta basorantz itzuli zen zuzen-zuzen, ziztu bizian, metrailadoreak jo eta su.
es
a cuatrocientos metros dej? de subir y volvi? sobre el bosque en l?nea recta, a toda velocidad, tirando con las ametralladoras.
fr
? quatre cents m?tres, il cessa de monter et revint sur le bois en ligne droite, ? toute vitesse, mitrailleuses tirant.
en
At twelve hundred feet it ceased climbing and came straight over the wood at full speed, machine-guns firing.
eu
Bonbardatzaileek astia izango zuten jomuga aukeratzeko 400 metrorekin. Nekazaria, mekanikariaren aldamenean uzkurturik, inori trabarik ez egiten saiatzen zen;
es
Los bombarderos tendr?an tiempo de hacer punter?a a cuatrocientos. El campesino, acurrucado junto al mec?nico, se esforzaba en no molestar a nadie;
fr
Les bombardiers auraient le temps de prendre leur vis?e sur 400. Le paysan, recroquevill? pr?s du m?canicien, s'effor?ait de ne g?ner personne ;
en
The bombers would have time to base their aims on the height. Huddled up near the mechanic, the peasant was trying not to get in the way.
eu
mekanikariak, bi eskuak palanketan, bonbardatzailearen esku altxatuari begiratzen zion, honek basoa bere ikusgailuan nola sartzen zen begiratzen zuela.
es
el mec?nico, con las dos manos sobre las palancas, miraba la mano en alto del bombardero, que miraba el bosque entrar en su enfoque.
fr
le m?canicien, les deux mains sur les manettes, regardait la main lev?e du bombardier, qui regardait le bois entrer dans son viseur.
en
The mechanic, with both hands on the releasing-controls, was watching for a signal from the bomber's uplifted hand, as the latter saw the wood move into focus in his sighting gear.
eu
Esku guztiak jaitsi ziren.
es
Todas las manos bajaron.
fr
Toutes les mains s'abaiss?rent.
en
All three hands fell together.
eu
Hegazkinak 90 graduko bira egin behar izan zuen, Magninek emaitza ikusi ahal izateko:
es
El avi?n tuvo que virar 90 grados para que Magnin pudiese ver el resultado:
fr
Il fallut que l'avion e?t vir? de 90o pour que Magnin p?t voir le r?sultat :
en
Magnin had to bank at right-angles to see the result.
eu
beste bi hegazkinak atzetik segika zituen, eta karrusel zeihar hark jarraituko zuela ematen zuen;
es
los otros dos aparatos siguieron, y el carrusel oblicuo parec?a continuar;
fr
les deux autres appareils suivaient, et le carrousel oblique semblait continuer ;
en
The other two machines followed suit, until there seemed to be a whole chain of tilted planes.
eu
basotik gora, ke adar beltz handi bat sortzen hasten zen:
es
del bosque comenzaba a surgir una gran humareda negra que todos conoc?an muy bien:
fr
du bois, commen?ait ? sourdre une grande fum?e noire que tous connaissaient bien :
en
A heavy black smoke that they all recognized, was beginning to billow from the wood:
eu
erregaia zela ondo zekiten denek. Borbor txiki presatuetan igotzen zen, lurpeko gas geruzak erretzen ariko balira bezala baso txiki lasaian, goiz grisaren hasieran beste guztiak bezalakoa zirudien hartan.
es
la gasolina. Sub?a por peque?as efervescencias precipitadas, como si capas subterr?neas ardieran en ese bosquecillo tranquilo, semejante al resto al comenzar la ma?ana gris.
fr
l'essence. Elle montait par petits bouillonnements pr?cipit?s, comme si des nappes souterraines eussent br?l? sous ce petit bois tranquille, semblable ? tous les autres dans le d?but du matin gris.
en
petrol, ft rose in abrupt, intermittent swirls, as though subterranean reservoirs had been ignited beneath that peaceful little wood, to all appearances no different from any other in the grey light of early morning.
eu
Hamar bat gizon irten ziren zuhaitzetatik korrika-gero, minutu batzuk aurrerago, beste ehun bat, estropezuzko lasterketa ero batean, artaldeak lehenago bezala.
es
Una docena de hombres salieron corriendo de los ?rboles. Despu?s, al cabo de algunos segundos, un centenar, con la misma carrera a tropezones y enloquecida de los animales un momento antes.
fr
Une dizaine d'hommes quitt?rent les arbres en courant-puis, en quelques secondes, une centaine, avec la m?me course cahotante et affol?e que les troupeaux tout ? l'heure.
en
A group of about a dozen men ran out from the trees ' then, a few seconds later, a body of about a hundred; both at the same panic-stricken scamper as the herd of cattle they had just stampeded.
eu
Kea, haizeak soroetarantz jaitsarazi zuena, hedatzen hasi zen, erregai suteen lerro makotu arranditsua marraztuz.
es
El humo, que el viento hac?a bajar hac?a los campos, empezaba a desplegarse con la curva majestuosa de los incendios de gasolina.
fr
La fum?e, que le vent rabattait vers les champs, commen?a ? se d?ployer avec la courbe majestueuse des incendies d'essence.
en
Driven back over the fields by the wind the smoke was beginning to spread out into the majestic mushroom shape which petrol fires assume.
eu
Orain, etsaien ehizakoak airean ibiliko ziren, ziur aski.
es
Ahora, el caza enemigo andaba seguramente por los aires.
fr
Maintenant, la chasse ennemie avait assur?ment pris l'air.
en
The enemy pursuit planes were certainly in the air by now.
eu
Bonbardatzailea argazkiak ateratzen ari zen, begia aparatu txikiaren ikusgailuan, arestian bonbak botatzerakoan izan zuen bezala;
es
El bombardero fotografiaba, con el ojo en la mira del peque?o aparato como en la del avi?n;
fr
Le bombardier photographiait, l'?il sur le viseur du petit appareil comme sur celui de l'avion ;
en
The bomber was taking photographs peering through the view-finder as he had peered through the sights a moment earlier;
eu
mekanikariak eskuak lehortzen zituen, bonben palanketatik kendu ondoren;
es
el mec?nico se secaba las manos que acababan de manejar las palancas de las bombas;
fr
le m?canicien essuyait ses mains qui venaient de quitter les manettes des bombes ;
en
the mechanic was wiping his hands, oily from the releasing-controls;
eu
nekazariak, sudur handia gorri kristalean zapal-zapal itsasi zuelako, karlingaren kontra oinak joka ziharduen, alai eta hotzak zegoelako.
es
el campesino, con su gruesa nariz enrojecida por haberla aplastado contra la mica, golpeaba los pies contra la carlinga, de alegr?a y de fr?o.
fr
le paysan, son gros nez cramoisi d'avoir ?t? ?cras? sur le mica, battait la semelle contre la carlingue, de joie et de froid.
en
the peasant, was drumming the soles of his feet against the side of the cabin-wall, half to express his joy, half on account of the cold.
eu
Hegazkina hodeietan berriz sartu eta Valentziara bidean abiatu zen.
es
El avi?n volvi? a las nubes y tom? rumbo hacia Valencia.
fr
L'avion rentra dans les nuages, et mit le cap sur Valence.
en
The plane re-entered the clouds and made for Valencia.
eu
Magninek hodeiak zeharkatu eta begirada urrutira zabaldu zuenean, gauzak gaizki zebiltzala konturatu zen.
es
Despu?s de que Magnin las hubo atravesado de nuevo y extendi? la vista a lo lejos, comprendi? que las cosas andaban mal.
fr
D?s que Magnin les eut travers?s de nouveau et que sa vue s'?tendit au loin, il comprit que ?a allait mal.
en
As soon as Magnin came out above them again and could see farther ahead he realized that things were going badly for them.
eu
Hodeiak aienatzen ari ziren.
es
Las nubes se descompon?an.
fr
Les nuages se d?composaient.
en
The clouds were breaking up.
eu
Eta, Terueletik harago, urradura ikaragarri handi batek zeru-lurrak garbitzen zituen berrogeita hamar kilometroko sakoneran.
es
Y, m?s all? de Teruel, un desgarramiento inmenso desprend?a cielo y tierra a cincuenta kil?metros de profundidad.
fr
Et, au-del? de Teruel, une d?chirure immense d?gageait ciel et terre sur cinquante kilom?tres de profondeur.
en
Beyond Teruel an immense rift revealed thirty miles of earth and sky.
eu
Hodeien babesa utzi gabe itzultzeko, buelta luzea egin beharko zen faxisten lerroen gainetik, eta hodeiak, han ere, laster aski sakabana zitezkeen.
es
Para volver sin abandonar las nubes, hubiera habido que dar una larga vuelta por las l?neas fascistas, y las nubes, all? tambi?n, pod?an disgregarse muy pronto.
fr
Pour rentrer sans quitter les nuages il e?t fallu faire un large tour par les lignes fascistes-et les nuages, l? aussi, pouvaient se d?sagr?ger tr?s vite.
en
To get back without leaving the clouds would have meant a wide detour over the fascist lines-and there, too, the clouds might break up very quickly.
eu
Sariongo ehiza-hegazkinak etsaienak baino lehenago iritsiko ote ziren zain egonbehar.
es
Hab?a que esperar que los cazas de Sari?n llegaran antes que los cazas enemigos.
fr
Restait ? esp?rer que la chasse de Sarion arriv?t avant la chasse ennemie.
en
Their sole remaining hope lay in the Sarion chasers arriving before the enemy.
eu
Magninek, arrakastaz poz-pozik eta egun hartan ez hiltzeko irrika biziz beterik, minutuak kontatzen zituen.
es
Magnin, encantado por el ?xito y harto deseoso de no ser muerto ese d?a, contaba los minutos.
fr
Magnin, ravi du succ?s et fort d?sireux de n'?tre pas tu? ce jour-l?, comptait les minutes.
en
Delighted with their success and particularly anxious to survive that day, Magnin was counting the minutes.
eu
Hogei igaro aurretik harrapatzen ez bazituzten...
es
Si no eran alcanzados antes de la vig?sima...
fr
S'ils n'?taient pas rejoints avant la vingti?me...
en
If nothing appeared before he counted up to twenty .
eu
Zeru garbi-garbian sartzen ari ziren.
es
Entraban en pleno cielo despejado.
fr
Ils entraient en plein ciel d?gag?.
en
They were going out into open sky without a cloud in it.
eu
Bata bestearen atzetik, bat, bi, hiru, lau, bost, sei, zazpi hegazkin irten ziren hodeietatik.
es
Uno tras otro, uno, dos, tres, cuatro, cinco, seis, siete aviones enemigos salieron de las nubes.
fr
L'un apr?s l'autre, un, deux, trois, quatre, cinq, six, sept avions ennemis sortirent des nuages.
en
One after another, one, two, three, four, five, six, seven enemy planes came out of the clouds.
eu
Etsaiak ziren. Errepublikanoen ehiza-hegazkinak hegal baxuko monoplazak ziren;
es
Los aviones de caza republicanos eran los monoplazas de alas bajas con los cuales no se pod?an confundir los Heinkel;
fr
Les avions de chasse r?publicains ?taient des monoplaces ? ailes basses, avec lesquels on ne pouvait confondre les Heinkel ;
en
The Republican pursuit planes were single-seaters with low wings which could not be mistaken for Heinkels.
eu
Magninek prismatikoak utzi zituen, egoeraz jabeturik, eta bere hiru hegazkinen formazioa estuarazi zuen.
es
Magnin dej? sus prism?ticos, ya sabiendo a qu? atenerse, e hizo que los tres aviones se apretaran.
fr
Magnin reposa ses jumelles, fix?, et fit serrer les trois avions.
en
Alertly, Magnin lowered his glasses and had his three planes close in on each other.
eu
"Itxurazko metrailadoreak izanez gero, eutsi egingo geniekek, behinik behin", pentsatu zuen.
es
"Si tuvi?ramos ametralladoras decentes, podr?amos resistir", pens?.
fr
" Si nous avions des mitrailleuses convenables, nous pourrions quand m?me tenir le coup ", pensa-t-il.
en
'If we had decent guns we might take on even that lot,' he thought.
eu
Baina Lewis zaharrak zituzten oraindik, kanoia bikoiztu gabe.
es
Pero ten?an siempre las viejas Lewis no reforzadas.
fr
Mais il avait toujours les vieilles Lewis, non jumel?es.
en
But he still had the old Lewis models, uncoupled.
eu
"800 tiro minutuko x 3 metrailadore = 2400. Heinkel bakoitzak 1800 tiro x 4 = 7200". Bazekien, baina halako plazer bat hartzen zuen, bere buruari errepikatuta.
es
"800 tiros por minuto x 3 ametralladoras = 2400. Cada Heinkel tiene 1800 tiros x 4 = 7200". Lo sab?a, pero repet?rselo le daba siempre placer.
fr
" 800 coups ? la minute ? 3 mitrailleuses = 2400. Chaque Heinkel a 1800 coups ? 4 =7200 ". Il le savait, mais se le r?p?ter faisait toujours plaisir.
en
'800 rounds a minute by 3 makes 2,400. Each Heinkel, 1,800 rounds by 4, makes 7,200. He knew that well enough, but it gave him a curious satisfaction to repeal it to himself.
eu
Faxistak iristen ari ziren hiru multiplazen taldera;
es
Los fascistas llegaron hasta el grupo de los tres multiplazas;
fr
Les fascistes arrivaient sur le groupe des trois multiplaces ;
en
The fascists were bearing down on the three bombing planes:
eu
ezkerrera orientaturik, hasieran bonba-hegazkin bakar bati erasotzea deliberatua zuten.
es
orientados a la izquierda, resueltos a atacar al principio a un solo bombardero.
fr
orient?s ? gauche, r?solus ? attaquer d'abord un seul bombardier.
en
they were keeping to the left, planning to begin by attacking one bomber alone.
eu
Errepublikanoen ehiza-hegazkin bakar bat ere ez zeruan.
es
Ni un avi?n de caza republicano en el cielo.
fr
Pas un avion de chasse r?publicain dans le ciel.
en
Not a Republican pursuit plane in the sky.
eu
Hegazkinen azpitik, galeperrak igarotzen ziren, beren urteko pasean.
es
Bajo los aviones, pasaban las codornices en su migraci?n anual.
fr
Sous les avions, les cailles passaient, dans leur migration annuelle.
en
Beneath the wings the quails were passing on their annual migration.
eu
Ezkerreko hegazkina Gardetena zen.
es
El avi?n de la izquierda era el de Gardet.
fr
L'avion de gauche ?tait celui de Gardet.
en
Gardet's plane was on the left.
eu
Pujolek, lehenbiziko pilotuak, txikleak banatzeko esan berri zion Saidiri, erasoaren arrakasta ospatzeko.
es
Pujol, el primer piloto, acababa de hacer distribuir chicles por Sa?di en se?al de j?bilo.
fr
Pujol, le premier pilote, achevait d'y faire distribuer du chewing-gum par Sa?di, en signe de jubilation.
en
Pujol, piloting Gardet's plane, had just had chewing-gum handed round by Sa?di by way of celebration.
eu
Pujolek Leclercen usadio onei eusten zien;
es
Pujol manten?a las buenas tradiciones de Leclerc:
fr
Pujol maintenait les bonnes traditions de Leclerc :
en
Pujol lived up to to the best Leclerc tradition.
