Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Esperantza, Andre Malraux / Karlos Zabala (Elkar-Alberdania, 2008
)
eu
Gogoratzen zara, Magnin, nola esan zidan Vargasek:
es
?Se acuerda usted, Magnin, de Vargas dici?ndome:
fr
Vous souvenez-vous, Magnin, de Vargas me disant :
en
Magnin, do you remember Vargas saying to me:
eu
"Hamabi mila mairu besterik ez dago!".
es
no hay m?s que doce mil moros?
fr
il n'y a que douze mille Maures ! Bon.
en
''There are only twelve thousand Moors!'' Right.
eu
Hemen Frantziaren mendeko lurraldeetako mairuak daude kopuru handi samarrean.
es
Bueno, aqu? hay moros de las posesiones francesas en n?mero bastante grande.
fr
Il y a ici des Maures des possessions fran?aises en assez grand nombre.
en
Well, as a matter of fact, there are a considerable number of Moors from French territory here.
eu
Gaur egunean, Islama Islam gisa, komunitate espiritual gisa, Mussoliniren eskuetan dago gutxi gorabehera.
es
Hoy por hoy, el islam, en tanto que islam, que comunidad espiritual, est? m?s o menos entre las manos de Mussolini.
fr
A l'heure actuelle, l'Islam en tant qu'Islam, que communaut? spirituelle, est ? peu pr?s entre les mains de Mussolini.
en
At the present moment the real Islam, Islam considered as a spiritual unity, is more or less in Mussolini's hands.
eu
Frantsesek eta ingelesek koadro administratiboak dauzkate oraindik iparraldeko Afrikan, baina hango koadro erlijiosoak Italiak dauzka.
es
Los franceses y los ingleses tienen a?n los cuadros administrativos del ?frica del Norte, pero Italia tiene los cuadros religiosos.
fr
Les Fran?ais et les Anglais ont encore les cadres administratifs de l'Afrique du Nord, mais l'Italie en tient les cadres religieux.
en
The French and English still nominally govern North Africa but Italy controls the religious side.
eu
Eta lehenbiziko ondorioa hauxe da, hemen, Brihuegan, mairuak eta italiarrak hartzen ditugula preso.
es
Y el primer resultado es que nosotros hacemos aqu?, en Brihuega, prisioneros moros y prisioneros italianos.
fr
Et le premier r?sultat est que nous faisons ici, ? Brihuega, des prisonniers maures et des prisonniers italiens.
en
And the immediate result is that here in Brihuega we are capturing Moorish and Italian prisoners.
eu
Istiluak Maroko frantsesean, Libian, Palestinan, Egipton, Francok Kordobako mezkita Islamari itzultzeko egindako promesa... Garciak gogoko zuen berba egitea:
es
Agitaci?n en el Marruecos franc?s. Libia, agitaci?n en Palestina, Egipto, promesa de Franco de devolverle al islam la mezquita de C?rdoba...
fr
Agitation au Maroc fran?ais, Libye, agitation en Palestine, ?gypte, promesse de Franco de rendre ? l'Islam la mosqu?e de Cordoue...
en
There's unrest in French Morocco and Libya, unrest in Palestine, Egypt, promises from Franco to restore the Cordoba mosque to the followers of Mahomet ...'
eu
eta besteek hari entzuteko gogoa zuten.
es
A Garc?a le gustaba hablar, y los otros deseaban que hablara.
fr
Garcia aimait ? parler : et les autres souhaitaient qu'il parl?t.
en
Garcia loved talking; and the others liked listening to him.
eu
Gerraren zentsurapean kontrolatutako egunkariak baino ez zituzten irakurtzen, eta Garcia ondo informatuta zegoen.
es
No le?an sino diarios sobre los cuales pesaba la censura de la guerra, y Garc?a estaba informado.
fr
Ils ne lisaient que des journaux sur lesquels pesait la censure de guerre, et Garcia ?tait renseign?.
en
They read nothing, except well-censored papers, and Garcia had good sources of information.
eu
Baina ez Manuelek ez Ximenesek ez zituzten beren kamioiak ahazten.
es
Pero ni Manuel ni Jim?nez olvidaban sus camiones.
fr
Mais ni Manuel ni Xim?n?s n'oubliaient leurs camions.
en
But both Manuel and Ximenes remembered that they had their lorries to think of.
eu
Emakume batek gidari turistikoari hots egiten zion, hark italiarren okupazioan babesa hartu zuen etxeko atetik.
es
En la puerta de la casa donde el gu?a se hab?a refugiado durante la ocupaci?n por los italianos, una mujer llamaba al gu?a.
fr
A la porte de la maison o? il s'?tait r?fugi? pendant l'occupation par les Italiens, une femme appelait le guide.
en
From the doorway of the house where he had taken refuge durmg the Italian occupation a woman was calling to the guide.
eu
-Orain-esan zion Garciari-, ea Aza?ak zer egiten duen zain gaude.
es
-Ahora-le dijo ?ste a Garc?a-esperamos a que Aza?a se ponga manos a la obra.
fr
" Maintenant, dit-il ? Garcia, nous attendons Aza?a ? l'?uvre.
en
'We are waning for Aza?a to tackle the job now ' he was saying to Garcia.
eu
Zer egingo ote du?
es
?Qu? har??
fr
Qu'est-ce qu'il fera ?
en
'What will he do?
eu
Zalantzarik handiena horixe... Hatz erakuslea behe hodeietarantz altxatuta, ordurainoko ahots misteriotsua bat-batean utzi eta zera esan zuen, axolagabetasunik handienaz:
es
Es la gran inc?gnita... El ?ndice levantado hacia el cielo bajo, abandon? de pronto el tono misterioso que acababa de tomar para decir con la mayor indiferencia:
fr
C'est la grande inconnue... L'index lev? vers le ciel bas, il quitta soudain le ton myst?rieux qu'il venait de prendre pour dire, avec la plus grande indiff?rence : " Rien.
en
That's something we just don't know.' Pointing up to the low clouds he suddenly dropped the mysterious tone which he until now assumed and said with complete indifference, 'Nothing.
eu
-Ezer ez.
es
-Nada.
fr
" Il ne fera rien.
en
He will do nothing.
eu
"Ez du ezer egingo.
es
"No har? nada.
fr
On ne peut rien faire...
en
There's nothing can be done.
eu
Ezin da ezer egin...
es
No se puede hacer nada...
fr
Franco, naturellement, c'est un gorille.
en
Franco's a holy terror, of course.
eu
Franco, jakina, gorila bat da.
es
Franco, naturalmente, es un gorila.
fr
Mais ? part lui, avec Aza?a ou Caballero, avec l'U.G.T. ou avec ceux de la C.N.T.
en
But apart from him, it doesn't matter if it is Aza?a or Caballero, the U.G.T.
eu
Baina hura alde batera utzita, Aza?a edo Caballerorekin, UGTrekin edo CNTko horiekin edo zuekin, sototik irten naizenez gero, bezeroei zerbitzatu eta inozoei gidari lanak egingo dizkiet, eta Guadalajaran hilko naiz, bezeroei zerbitzatzen eta inozoei gidari lanak egiten...
es
T. o con los de la C. N. T., o con ustedes, ahora que he salido de mi s?tano, servir? a los clientes y guiar? a los idiotas, y morir? en Guadalajara sirviendo a los clientes y guiando a los idiotas...
fr
ou avec vous, maintenant que je suis sorti de ma cave je servirai des clients et je guiderai des idiots, et je mourrai ? Guadalajara en servant les clients et en guidant les idiots...
en
or the C.N.T., or you; now that I've come out of my cellar I shall serve customers and guide fools, and I shall die in Guadalajara serving customers and guiding fools.'
eu
Emakumeak berriz hots egin, eta gidaria joan egin zen.
es
La mujer lo llam? de nuevo, y ?l se fue.
fr
La femme l'appela de nouveau, et il partit.
en
The woman railed to him again and he left them.
eu
-Jatorra tipoa, gero-esan zuen Magninek.
es
-Es optimista-dijo Magnin.
fr
-Il est r?ussi, dit Magnin.
en
'He's a quaint bird, all right, Magnin said.
eu
-Grinarik eta irrikarik handienak dituen gerra zibilean-erantzun zuen Garciak-, askotxori bost axola zaie dena...
es
-En la guerra civil m?s apasionada-respondi? Garc?a-, hay un gran n?mero de indiferentes...
fr
-Dans la guerre civile la plus passionn?e, r?pondit Garcia, il y a un grand nombre d'indiff?rents...
en
'In the most ferocious civil war there are always plenty of people who take no interest in it,' Garcia replied.
eu
"Begira, Magnin, gerran zortzi hilabete pasatu ondoren, badago gauza bat niretzat oraindik nahiko misteriotsu jarraitzen duena:
es
"Vea usted, Magnin, despu?s de ocho meses de guerra, hay algo que contin?a siendo a mis ojos medianamente misterioso:
fr
" Voyez-vous, Magnin, apr?s huit mois de guerre, il y a quelque chose qui reste ? mes yeux passablement myst?rieux : l'instant o? un homme d?cide de prendre un fusil.
en
'Do you know, Magnin,' he continued, 'after eight months of war there's something still remains a bit of a mystery to me-the exact moment when a man decides to pick up a rifle.
eu
noiz erabakitzen duen gizon batek fusila eskuan hartzea.
es
el instante en que un hombre decide tomar un fusil.
fr
-Notre ami Barca pensait l?-dessus des choses s?rieuses, dit Manuel.
en
'Our friend Barca used to do some hard thinking on that point,' Manuel said.
eu
-Gure lagun Barcak gogoeta serioak egiten zituen horretaz-esan zuen Manuelek.
es
-Nuestro amigo Barca pensaba sobre ello cosas serias-dijo Manuel.
fr
Le chien-loup aboya, approbateur.
en
The Alsatian barked approvingly.
eu
Otso txakurrak zaunka egin zuen, Manuelen esana ontzat hartuz.
es
El perro lobo ladr? aprobador.
fr
-Sur les raisons qui poussent ? se battre, oui ;
en
'On people's fundamental reasons for fighting, yes.
eu
-Borroka egitera bultzatzen duten arrazoiez bai, baina niri unea bera interesatzen zait, sua pizten duen txinparta.
es
-S?, sobre las razones que inducen a pelear; pero lo que me interesa es el instante, el desencadenamiento.
fr
mais, ce qui m'int?resse, c'est l'instant, le d?clenchement.
en
But what interests me is the actual spark that sets them off.
eu
Esango nuke borroka, apokalipsia, esperantza, amuak direla, eta gerra amu horietaz baliatzen dela gizonak harrapatzeko.
es
Se dir?a que el combate, el Apocalipsis, la esperanza, son los se?uelos de que se sirve la guerra para agarrar a los hombres.
fr
On dirait que le combat, l'Apocalypse, l'espoir, sont des appeaux dont se sert la Guerre pour prendre les hommes.
en
It seems as if fighting, the Apocalypse, and hope, are baits used by war to catch men.
eu
Azken batean, sifilia maitasunetik sortzen da.
es
Despu?s de todo, la s?filis comienza con el amor.
fr
Apr?s tout, la syphilis commence par l'amour.
en
After all, syphilis starts with love.
eu
Borroka ia gizon guztiek beren buruaren aurrean jokatzen duten komediaren partea da; borrokak gizona gerrara lotzen du, ia geure komedia guztiek bizitzara lotzen gaituzten bezala.
es
El combate forma parte de la comedia que casi todo hombre se representa a s? mismo, y compromete al hombre en la guerra como casi todas nuestras comedias nos comprometen en la vida.
fr
Le combat fait partie de la com?die que presque tout homme se joue ? soi-m?me, et il engage l'homme dans la guerre comme presque toutes nos com?dies nous engagent dans la vie.
en
Pugnacity forms part of the play-acting which almost every man indulges in, and it leads men into war just as almost every sort of play-acting leads us right into life.
eu
Gerra hasi egiten da orduan.
es
Ahora, la guerra comienza.
fr
Maintenant, la guerre commence.
en
Yes, the real war is only starting now.'
eu
Hori zen Magninek "Orion"en zegoela pentsatu zuena, bai eta beste askok pentsatzen zutena ere.
es
Era lo que hab?a pensado Magnin en el Orion, y sin duda muchos otros.
fr
C'?tait ce qu'avait pens? Magnin dans l'Orion, et beaucoup d'autres sans doute.
en
The same thought had occurred to Magnin in the 'Orion' and probably to many others too.
eu
Solasaldi honek Garcia eta Vargasekin arratsalde batean Medellinen izan zuen elkarrizketa ekarri zion akordura;
es
Esta conversaci?n le recordaba su entrevista con Garc?a y Vargas, la tarde de Medell?n;
fr
Cette conversation lui rappelait son entretien avec Garcia et Vargas, le soir de Medellin ;
en
This conversation reminded him of his talk with Garcia and Vargas on the night after Medellin;
eu
eta nazioarteko abiazioa hilik zegoela sentitzen zuen beste behin.
es
y sent?a una vez m?s que la aviaci?n internacional estaba muerta.
fr
et il ressentait une fois de plus que l'aviation internationale ?tait morte.
en
and he felt once again that the International Air Force was dead.
eu
-Japonia ere dantza berean ikusiko dugu epe laburrean...
es
-Vamos a ver al Jap?n en el baile en poco tiempo...
fr
" Nous allons avoir le Japon dans la danse ? br?ve ?ch?ance... dit Garcia.
en
'We're going to have Japan in the picture very soon, Garcia said.
eu
-esan zuen Garciak-. Han inperio bat sortzen ari da, ia inperio britainiarra bezalakoa...
es
-dijo Garc?a-. All? se crea un imperio casi igual al Imperio Brit?nico...
fr
Un empire presque ?gal ? l'Empire britannique se cr?e l?-bas...
en
'An empire almost as big as the British Empire is being built up over there.' , , ,
eu
-Pentsa ezazue zer zen Europa, hogei urte genituenean-esan zuen Magninek-, eta zer den orain...
es
-Piensen ustedes en lo que era Europa cuando ten?amos veinte a?os-dijo Magnin-y en lo que es hoy...
fr
-Pensez ? ce qu'?tait l'Europe quand nous avions vingt ans, dit Magnin, et ? ce qu'elle est aujourd'hui...
en
'Think of what Europe was when we were twenty, and look at it now.' Magnin said.
eu
Manuelek, Gartnerrek eta Ximenesek kamioi ehizari ekin zioten berriz;
es
Manuel, Gartner y Jim?nez reanudaron su caza a los camiones;
fr
Manuel, Gartner et Xim?n?s reprirent leur chasse aux camions ;
en
Manuel, Gartner, and Ximenes started off again in quest of lorries;
eu
Garciak Magnin hartu zuen besotik:
es
Garc?a tom? a Manuel por el brazo.
fr
Garcia prit Magnin sous le bras :
en
Garcia took Magnin's arm.
eu
-galdetu zion.
es
-le pregunt? ?ste.
fr
-Et Scali ? demanda-t-il.
en
'What about Scali?' he asked.
eu
-Eztanda-bala bat oinean, Teruelen.
es
-Una bala explosiva en el pie, en Teruel.
fr
-Une balle explosive dans le pied, sur Teruel.
en
'Explosive bullet in the foot at Teruel.
eu
Oina galduko du...
es
Perder? el pie...
fr
Perdra le pied...
en
He'll lose his foot.'
eu
-Non zegoen politikoki?
es
-?En qu? estaba pol?ticamente?
fr
-O? en ?tait-il politiquement ?
en
'What were his politics?
eu
-He... gero eta anarkistagoa, gero eta Sorel-zaleagoa, ia antikomunista...
es
-Bueno... cada vez m?s anarquizante, cada vez m?s soreliano, casi anticomunista...
fr
alors, oui : de plus en plus anarchisant, de plus en plus sor?lien, presque anticommuniste...
en
'H'm, well-more and more anarchist, more and more Sorelian, almost anti-communist'
eu
-Ez dago komunismoaren kontra, alderdiaren kontra baizik.
es
-No es al comunismo a lo que se opone, es al partido.
fr
-Ce n'est pas au communisme qu'il s'oppose, c'est au Parti.
en
'It's not communism that he is opposed to, it's the Communist Party.'
eu
-Esadazu ba, komandante, zer iritzia duzu komunistez?
es
-D?game, comandante, ?qu? piensa usted de los comunistas?
fr
-Dites donc, commandant, qu'est-ce que vous pensez des communistes ?
en
Tell me, Major, what do you think of communists?'
eu
"Berriz ere", pentsatu zuen Garciak.
es
?Otra vez!, pens? Garc?a.
fr
Encore, pensa Garcia.
en
So that's not finished yet, Garcia thought.
eu
-Nire lagun Guernicok-erantzun zion-zera dio:
es
-Mi amigo Guernico-le contest?-dice:
fr
-Mon ami Guernico, r?pondit-il, dit :
en
'My friend Guernico,' he answered, 'says:
eu
"Ekintzaren bertute guztiak dituzte, eta horiek baino ez".
es
"Tienen todas las virtudes de la acci?n, y s?lo ?sas".
fr
" Ils ont toutes les vertus de l'action-et celles-l? seules.
en
''They have all the virtues of action, but no others."
eu
Baina, une honetan, ekintza da kontua.
es
Pero, en este momento, se trata de acci?n.
fr
" Mais, en ce moment, c'est d'action qu'il s'agit.
en
But action is what matters just at present.'
eu
Ahotsa apaldu zuen, pasadizo samin bat kontatzen zuen guztietan bezala:
es
Baj? la voz, como siempre que resum?a una experiencia amarga:
fr
Sa voix baissa, comme toujours, lorsqu'elle r?sumait une exp?rience am?re :
en
His voice went lower, as always when he was recounting an unpleasant experience.
