Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Arimen maisua, Irene Nemirovski / Mikel Garmendia (Alberdania, 2009
)
eu
Hura zen isiltasuna!
es
?Qu? silencio!
fr
Quel silence !
en
It was so silent.
eu
Tabernaria banan-banan pasatzen ari zen egunkari-orrien karraska entzuten zen, hori ere ez luzaroan hala ere:
es
Se o?a el crujido del peri?dico que hojeaba el barman, pero eso tampoco dur?:
fr
On entendait le froissement d'un journal remu? par le barman, mais bient?t cela m?me cessa.
en
You could hear the crumpling of a newspaper moved by the barman, but soon even that stopped.
eu
han sartu zen tabernaria tabernari erantsitako trastelekuan, hantxe egiten baitzuen kuluxkatxoa lanik ez zegoen orduetan eta Wardes bakarrik gelditu zen berriro ere.
es
el camarero se meti? en el chiribitil adyacente al bar donde echaba una cabezada durante las horas flojas, y Wardes volvi? a quedarse solo.
fr
Le barman se retira dans le petit r?duit voisin du bar o? il dormait aux heures creuses, et Wardes, de nouveau, fut seul.
en
The barman went into the small nook at the side of the bar where he slept during the off-peak hours, and Wardes, again, was alone.
eu
Zer egin zezakeen?
es
?Qu? pod?a hacer?
fr
Qu'allait-il faire ?
en
What would he do?
eu
Logelara igo?
es
?Subir a la habitaci?n?
fr
Remonter dans sa chambre ?
en
Go back to his room?
eu
Ba al zegoen leku zoritxarrekoagorik hoteletako gela haiek baino, hain ondo itxiak, hain bakartuak, hain babestuak kanpoaldetik, non inor ez baitzitzaizun laguntzera joango, hil zorian egongo bazina ere?
es
?Habr?a alg?n sitio m?s siniestro que esas estancias de hotel tan bien cerradas, tan bien aisladas, tan bien protegidas del exterior que nadie acudir?a en tu auxilio aunque estuvieras muri?ndote?
fr
Existait-il un lieu plus sinistre que ces appartements d'h?tel si bien clos, calfeutr?s, si bien d?fendus contre l'ext?rieur que personne au monde ne f?t venu ? votre secours ? l'heure de la mort ?
en
Was there any place more sinister than hotel suites, which were so enclosed, so cut off, so well fortified from the outside world that no one on earth could come to help you if you were about to die?
eu
Imajinatu zuen konortea galtzen zuela, odol-jarioa zuela...
es
Se imagin? que se desmayaba, que ten?a una hemorragia...
fr
Il imaginait un ?vanouissement, une h?morragie.
en
He imagined fainting, bleeding to death.
eu
Han ikusten zuen bere burua alfonbra purpura haren gainean odola galtzen, txirrina jotzeko indarrik gabe.
es
Se ve?a perdiendo sangre sobre aquella alfombra p?rpura, sin fuerzas para llegar al timbre.
fr
Il se voyait perdant son sang sur ce tapis pourpre, sans force pour atteindre la sonnette.
en
He could picture his blood flowing out onto the purple carpet, feel himself without the strength to reach the bell.
eu
Ikaratu egin zen.
es
Se estremeci?.
fr
Il frissonna.
en
He shuddered.
eu
Beldurra arrastoan sartu beharra zegoen.
es
Hab?a que mantener el miedo a raya.
fr
Il fallait conjurer la peur.
en
He had to ward off the fear.
eu
Dariok bakarrik egin zezakeen, ordea, hori!
es
?Pero el ?nico que pod?a hacerlo era Dario!
fr
Mais Dario seul pouvait le faire !
en
But only Dario could do that.
eu
Beste inork ez zeukan halako botererik.
es
Nadie m?s ten?a ese poder.
fr
Personne n'avait ce pouvoir !
en
No one else had that power.
eu
Non zegoen baina?
es
?D?nde estaba?
fr
O? ?tait Dario ?
en
Where was Dario?
eu
Azken bi urteetatik hona, aski izaten zen Wardesen keinu txiki bat Dario berehala agertzeko.
es
Desde hac?a dos a?os, al menor gesto suyo acud?a.
fr
Depuis deux ans, au moindre geste de Wardes, il ?tait l? :
en
For two years, all Wardes had to do was snap his fingers and Dario would be there.
eu
"Nola ez, bada?
es
"?Y c?mo no va a hacerlo?
fr
" Et comment ne serait-il pas l? ?
en
"So why isn't he here?
eu
Horretarako ordaintzen diot eta".
es
Para eso le pago".
fr
Je le paie.
en
I pay him."
eu
Saiatu zen kalkulatzen zenbatean atera zitzaion mediku hura.
es
Intent? calcular cu?nto le hab?a costado el m?dico.
fr
Il essaya de calculer ce que Dario lui avait co?t?.
en
He tried to calculate what Dario had cost him.
eu
Yate bat baino garestiago, odol garbiez beteriko zalditegi bat baino garestiago, emakume-harem bat baino garestiago; baina ordura arte, beti ondoan izan zuen behintzat.
es
M?s caro que un yate, m?s que una cuadra de purasangres, m?s a?n que un har?n; pero, al menos hasta ahora, siempre hab?a estado a su lado.
fr
Plus cher qu'un yacht, plus cher qu'une ?curie de courses, plus cher qu'un harem, mais, du moins jusqu'ici, il avait toujours ?t? ? ses c?t?s.
en
More expensive than a yacht, more expensive than a stable of racehorses, more expensive than a harem, but, at least, up until now, he had always been at his side.
eu
Gau eta egun, hantxe egoten zen Dario, ilunpeak, hotza, larritasunaren ezereza iragartzen zituen lehenengo itzala haren ariman zabaltzen hasi orduko.
es
D?a y noche, en cuanto la primera sombra que anuncia las tinieblas, el fr?o, la nada de la angustia se extend?a sobre su esp?ritu, all? estaba Dario.
fr
Jour et nuit, d?s que s'?tendait sur son ?me cette premi?re ombre qui annonce les t?n?bres, le froid, le n?ant de l'angoisse, Dario ?tait l?.
en
Day or night, from the moment when his soul began to sense the first shadow that meant the darkness would descend, along with the coldness, the nothingness of anguish, Dario had been there.
eu
Baina, alde batetik, Wardesek mespretxatu eta gorrotatu egiten zuen.
es
Pero por una parte Wardes lo despreciaba y odiaba.
fr
D'une part, Wardes m?prisait et ha?ssait Dario.
en
On the one hand, Wardes despised and hated Dario.
eu
"Esplotatu egiten nau.
es
"Me explota.
fr
Il pensait : " Il m'exploite.
en
"He's exploiting me," he thought.
eu
Nire kontura bizi eta gizentzen da".
es
Vive y engorda a mi costa".
fr
Il vit et engraisse de mon mal.
en
"He's living and thriving off my illness."
eu
Eta, bestalde, fede itsua zuen harengan.
es
Y por la otra ten?a una fe ciega en ?l.
fr
" De l'autre, il avait en lui une foi aveugle :
en
On the other hand, he had blind faith in him:
eu
"Behar dut.
es
"Lo necesito.
fr
" J'ai besoin de lui ", songea-t-il.
en
"I need him.
eu
Hura gabe, hil egingo nintzateke".
es
Sin ?l, me morir?a".
fr
" Je mourrai sans lui.
en
I'll die without him."
eu
Bat-batean altxatu, idazmahaira joan, telegrama bat idatzi zuen eta atezainari eman zion.
es
De pronto se levant?, se acerc? al escritorio, redact? un telegrama y se lo entreg? al portero.
fr
" Il se dressa brusquement, alla au bureau, ?crivit une formule t?l?graphique, la donna au concierge.
en
He suddenly got up, went into the office, filled out a telegram form, and gave it to the concierge.
eu
Dariori bidaltzen zion hirugarrena zen egun eta erdian.
es
Era el tercero que enviaba a Dario en d?a y medio.
fr
C'?tait le troisi?me t?l?gramme qu'il envoyait ? Dario depuis la veille.
en
It was the third telegram he'd sent to Dario in two days.
eu
Doktoreak patxadaz itxaroteko agindua zion; agortu egin zitzaion, ordea, pazientzia.
es
El doctor le hab?a ordenado que esperara pacientemente; pero se le hab?a acabado la paciencia.
fr
Dario lui avait command? d'attendre patiemment ; mais il n'avait plus de patience.
en
Dario had ordered him to wait patiently, but he'd run out of patience.
eu
Erotu egingo zen.
es
Enloquecer?a.
fr
Il deviendrait fou.
en
He was going mad.
eu
Bere buruaz beste egingo.
es
Se matar?a.
fr
Il se tuerait.
en
He would kill himself.
eu
Darioren hitzek sortzen zuten bake-aura hura behar zuen.
es
Necesitaba aquella aura de paz que creaban las palabras de Dario.
fr
Il lui fallait cette aura de paix que cr?ait la parole de Dario.
en
He needed the aura of peace that Dario's words brought him.
eu
Batzuetan maltzurki saiatzen zen askatzen medikuak bere ariman ezartzen zuen boteretik, eta, horretarako, 1920an zen bezala gogoratzen zuen, kasualitate baten bidez-edo Ange Martinelliren bidez-han azaldu baitzitzaion aurreneko aldiz oheburu ondoan sasimediku atzerritar ziztrin hura, jaka maiztu eta ukondo distiratsudun harekin, urduri antzean eta begi gose.
es
A veces, intentando librarse del poder que ejerc?a sobre su alma con astucia, lo recordaba en 1920, cuando una casualidad-o Ange Martinelli-hab?a hecho aparecer por primera vez junto a la cabecera de su cama al m?sero medicucho extranjero de chaqueta ra?da y brillante en los codos, con aquella expresi?n inquieta y mirada ?vida.
fr
Parfois, sournoisement, pour tenter de se d?livrer de ce pouvoir sur son ?me, il se rappelait Dario, lorsque pour la premi?re fois, en 1920, un hasard-ou Ange Martinelli-l'avait fait surgir au chevet de Wardes, mis?rable petit m?decin ?tranger, au veston ?triqu?, lustr? aux coudes, avec son air inquiet, son regard affam?.
en
Sometimes, to try to free himself from Dario's power over his soul, he would bitterly remind himself what Dario had looked like the first time he'd met him, in 1920, when chance, or Ange Martinelli, had brought him to Wardes's bedside: a miserable little foreign doctor who appeared anxious and starving, wearing a jacket that was too small for him, worn out at the elbows.
eu
"Baina arindu egin zidan mina!
es
"?Pero me alivi?!
fr
" Mais il m'a soulag? !
en
"But he helped me.
eu
Askatu egin ninduen!
es
?Me liber?!
fr
Il m'a d?livr? !
en
He freed me.
eu
Nola?".
es
?C?mo?".
fr
Comment ?
en
How?"
eu
Dariok ez beste inork jakin zuen identifikatzen eta segurtasun, bake eta barkamen itxuraz janzten Wardes fedegabe hark giza laguntzaz baino asetzerik ez zuen mendekotasun eta apaltasun behar hura, gizakiak berezkoa duena.
es
S?lo Dario hab?a sabido identificar y revestir con la apariencia de la seguridad, de la paz y el perd?n, la necesidad de dependencia y humildad connatural al hombre que el descre?do Wardes ?nicamente pod?a satisfacer con ayuda humana.
fr
" Ce besoin de d?pendance et d'humilit?, naturel ? l'homme, mais qu'un Wardes incroyant ne pouvait satisfaire qu'avec une aide humaine, seul Dario avait su le reconna?tre, et lui donner les apparences de la s?curit?, de la paix, du pardon.
en
The need for dependence and humility is natural in people, but to a man like Wardes, a nonbeliever, that need could be satisfied only with someone else's help. Dario alone knew how to recognize this, and to give him the impression of security, peace, and forgiveness.
eu
Baina abandonatuta zeukan orain, eta Wardes ume babesgabe bat bezain galduta sentitzen zen.
es
Pero ahora lo hab?a abandonado, y Wardes se sent?a tan perdido como un ni?o indefenso.
fr
Mais Dario l'avait abandonn?, et il se sentait aussi perdu qu'un enfant sans d?fense.
en
But Dario had abandoned him, and he felt as lost as a helpless child.
eu
Bat-bateko amorrualdi itsua sentitu zuen.
es
Sinti? un s?bito y ciego ataque de rabia.
fr
Un brusque et aveugle sursaut de rage le secoua.
en
Suddenly, blind rage rushed through him.
eu
"Baina, zergatik ez da etortzen?
es
"Pero ?por qu? no viene?
fr
" Mais pourquoi ne vient-il pas ?
en
"Why isn't he coming?
eu
Txerpolari nazkagarria...
es
Asqueroso charlat?n...
fr
Sale charlatan !
en
Filthy charlatan.
eu
Desiratua izan nahi du.
es
Quiere hacerse desear.
fr
Il veut se faire d?sirer.
en
He wants to make himself needed.
eu
Diru gehiago ordaintzea nahi du.
es
Quiere hacerse pagar a?n m?s caro.
fr
Il veut se faire payer plus cher.
en
He wants to make more money.
eu
Gutxi pagatzen diot, bada, lehendik ere!".
es
?Como si escatimara con ?l!".
fr
Comme si je l?sinais avec lui !
en
As if I've been stingy with him."
eu
Arratsalde hartan hamargarren aldiz egin zion keinu atezainari.
es
Por d?cima vez esa tarde, le hizo una se?a al portero.
fr
Il fit signe-pour la dixi?me fois cet apr?s-midi-au concierge.
en
He called the concierge over-for the tenth time that afternoon.
eu
-Telegramarik ez?
es
-?Ning?n telegrama?
fr
-Pas de t?l?gramme ?
en
"No telegram?"
eu
-Ezer ez, Wardes jauna.
es
-Nada, se?or Wardes.
fr
-Rien, monsieur Wardes.
en
"Nothing, Monsieur Wardes."
eu
Darioren gomendioak betez, Elinorren esku utzia zuen bere negozioaren zuzendaritza osoa, eta harrez geroztik ahaztuta zeukaten, hutsaren hurrengoa balitz bezala tratatzen zuten.
es
Desde que por consejo de Dario dejara la direcci?n de sus negocios totalmente en manos de Elinor, lo ten?an olvidado, lo trataban como un cero a la izquierda.
fr
Depuis que, sur le conseil de Dario, il avait compl?tement abandonn? ? Elinor la direction de ses affaires, on l'oubliait, on le traitait en quantit? n?gligeable.
en
Ever since Dario had advised him to completely hand over the management of his business to Elinor, which he had done, he had been forgotten, and treated as insignificant.
eu
Bera zen jabea, ordea!
es
?Pues era el due?o!
fr
Il ?tait le ma?tre, pourtant !
en
Yet he was the owner.
eu
Nola sentitzen zuen faltan lehengo gutun-truke etengabe hura...
es
Cu?nto echaba de menos la incesante correspondencia de anta?o...
fr
Comme il regrettait les accablants courriers d'autrefois !
en
How he missed the overwhelming amount of mail he used to get.
eu
Gaztetako doinu gogor eta zakar hura berreskuratu eta esan zuen:
es
Recuper? el tono duro y seco de su juventud para decir:
fr
Il retrouva le ton dur et bref de sa jeunesse pour dire :
en
He summoned up the harsh, curt tone of voice he'd used when young and said:
eu
-Telegrama baten zain nago.
es
-Espero un telegrama.
fr
-J'attends un t?l?gramme.
en
"I'm expecting a telegram.
