Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Suite frantsesa, Irene Nemirovski / Mikel Garmendia /Jose Antonio Sarasola (Alberdania, 2011
)
eu
Ba orain obeditu egin behar, gustatu ala ez.
es
Pues a aguantar mecha.
fr
On n'a qu'? filer doux.
en
All we have to do is keep a low profile.
eu
Inoiz pentsatzen dut ni izorratzeko egiten dutela.
es
Cualquiera dir?a que lo hacen adrede, para fastidiarme.
fr
On dirait qu'ils font ?a expr?s pour m'emb?ter.
en
You'd think they were doing it on purpose just to annoy me.
eu
Eta nik egin behar izan ditudan ahaleginekin alemanekin ongi konpontzeko...
es
Con los esfuerzos que me ha costado estar a bien con los alemanes...
fr
J'avais r?ussi, ? force d'efforts, ? ?tre bien avec les Allemands.
en
I had succeeded, after a great deal of effort, in getting along with the Germans.
eu
Ohar zaitez guk ez dugula inor etxean hartu beharrik izan.
es
Date cuenta de que no hemos tenido que meter a ninguno en nuestra casa.
fr
Songez que nous n'en logeons pas un seul au ch?teau.
en
There's not a single one of them living in the ch?teau, remember.
eu
Mesede handia izan da hori.
es
Es un gran favor.
fr
C'est une grande faveur.
en
That was a great favour.
eu
Eta, azkenik, udalari dagokionez, neure ahaleginak eta bi egiten ditut herriko jendearen alde...
es
Y, en fin, en cuanto al municipio... hago todo lo que puedo, me desvivo por la gente...
fr
Et enfin le pays... je fais ce que je peux pour lui...
en
And what about the whole region? I'm doing everything I can for it...
eu
Alemanen jokabidea adeitsua da mundu guztiarekin.
es
Los alemanes se muestran correctos con todo el mundo.
fr
Les Allemands se montrent corrects vis-?-vis de tous.
en
The Germans are behaving politely to everyone.
eu
Emakumeak agurtzen dituzte, umeekin jostatzen dira...
es
Saludan a las mujeres, acarician a los ni?os...
fr
Ils saluent les femmes, ils caressent les enfants.
en
They salute the women, they stroke the children.
eu
eta pagatzaile onak dira.
es
y pagan religiosamente.
fr
Ils paient comptant.
en
They pay cash.
eu
Eta horra, oraindik ere ez gaude konforme!
es
Pues bien, ?todav?a no estamos contentos!
fr
Eh bien, non ! ce n'est pas encore ?a !
en
But, no! That's not enough!
eu
Baina zer nahi dugu?
es
?Qu? queremos?
fr
Mais qu'est-ce qu'on voudrait ?
en
What else do they want?
eu
Alsazia eta Lorrena itzultzea?
es
?Que nos devuelvan Alsacia y Lorena?
fr
qu'ils rendent l'Alsace et la Lorraine ?
en
That they give us back Alsace and Lorraine?
eu
Errepublika deklaratzea eta L?on Blum presidente izendatzea?
es
?Que se constituyan en Rep?blica y nombren presidente a L?on Blum?
fr
Qu'ils se foutent en R?publique sous la pr?sidence de L?on Blum ?
en
That they agree to our becoming a Republic with Leon Blum as President?
eu
Zer?
es
?Qu??
fr
Quoi ?
en
What do they want?
eu
Zer?
es
?Qu??
fr
Quoi ?
en
What?"
eu
-Ez zaitez zeure onetik atera, Amaury.
es
-No te sulfures, Amaury.
fr
-Ne vous irritez pas, Amaury.
en
"Don't upset yourself, Amaury.
eu
Begira zeinen lasai nagoen ni.
es
Mira lo tranquila que estoy yo.
fr
Regardez-moi, je suis calme.
en
Look at me, see how calm I am.
eu
Egizu egin beharrekoa betiko zerua beste ordainik espero gabe.
es
Cumple con tu deber sin esperar otra recompensa que la del cielo.
fr
Faites votre devoir sans esp?rer de r?compense ailleurs qu'au ciel.
en
Just do your duty without hoping for any reward other than from heaven.
eu
Sinets iezadazu, Jainkoak gure bihotzetan irakurtzen du.
es
Cr?eme, Dios lee en nuestro coraz?n.
fr
Croyez-moi, Dieu lit dans nos c?urs.
en
Believe me, God can see into our hearts."
eu
-Badakit, badakit, baina gogorra da halere-esan zuen bizkondeak etsimenduzko hasperen bat eginez.
es
-Lo s?, lo s?, pero aun as? es muy duro-repuso el vizconde con amargura, y solt? un suspiro.
fr
-Je sais, je sais, mais c'est dur tout de m?me, soupira am?rement le vicomte.
en
"I know, I know, but it's hard all the same." The Viscount sighed bitterly.
eu
Eta gosaltzeko astirik hartu gabe (eztarrian korapilo bat bezala zeukan, emazteari esan zionez, eta ezingo zukeen irentsi ogi apur bat ere), etxetik irten eta ia ezkutuka Kommandanturrera joan zen audientzia eskatzera.
es
Y sin perder el tiempo en desayunar (ten?a un nudo en la garganta y no habr?a podido tragar ni una miga de pan, le dijo a su mujer), sali? de casa y, con la mayor discreci?n, fue a pedir audiencia a la Kommandantur.
fr
Et sans prendre le temps de d?jeuner (il avait la gorge si serr?e qu'une miette de pain n'y passerait pas, dit-il ? sa femme) il sortit et fit demander audience, dans le plus grand secret, ? la Kommandantur.
en
And without stopping for breakfast (he had such a lump in his throat, he told his wife, that he couldn't have swallowed a crumb), he left and, in the utmost secrecy, requested an audience at German Headquarters.
eu
es
fr
en
eu
17
es
17
fr
17
en
17
eu
Armada alemanak zaldiak konfiskatzeko agindua eman zuen.
es
El ej?rcito alem?n hab?a ordenado una requisa de caballos.
fr
Une r?quisition de chevaux avait ?t? ordonn?e par l'arm?e allemande :
en
The German army had ordered a requisitioning of horses.
eu
Une hartan, zaldien prezioa hirurogei-hirurogeita hamar mila liberara iristen zen.
es
En esos momentos, el precio de los animales alcanzaba los sesenta mil, setenta mil francos.
fr
une jument valait alors dans les soixante, soixante-dix mille francs ;
en
The going price for a mare was in the region of 60,000 or 70,000 francs;
eu
Alemanek kantitate horren erdia ordaintzen zuten, hobeto esan, ordainduko zutela agintzen zuten.
es
Los alemanes pagaban (promet?an pagar) la mitad de esa cantidad.
fr
les Allemands payaient (promettaient de payer) la moiti? de la somme.
en
the Germans were paying (promising to pay) half that amount.
eu
Soroak lantzen hasteko sasoia zen eta nekazariek, atsekabeturik, alkateari galdetzen zioten ea nola moldatu behar zuten:
es
Se acercaba la ?poca de las grandes labores agr?colas, y los campesinos preguntaban amargamente al alcalde c?mo se las iban a arreglar.
fr
Le moment des grands travaux approchait et les paysans demandaient am?rement au maire comment ils allaient se d?brouiller :
en
It was nearly harvest time and the farmers bitterly asked the Mayor how they were supposed to manage.
eu
-Beso hauekin, ezta?
es
-Con estos brazos, ?verdad?
fr
-Avec nos bras, pas ?...
en
"With our bare hands, eh?
eu
Ba gauza bat esango dizut, behar den moduan lan egiten uzten ez badigute, gosez akabatuko direnak kaletarrak izango dira.
es
Pues mire lo que le digo: como no nos dejen trabajar en condiciones, quienes se morir?n de hambre ser?n los de las ciudades.
fr
mais on vous dit une bonne chose, si on ne nous laisse pas travailler, c'est les villes qui cr?veront de faim.
en
But we're warning you, if we aren't allowed to work, it's the towns that'll starve to death."
eu
-Baina nik, adiskideak, ezin dizuet horretan lagundu!
es
-Pero, mis queridos amigos, ?yo no puedo hacer nada!
fr
-Mais, mes bons amis, je n'y peux rien, moi ! murmurait le maire.
en
"But my good fellows, I can't do anything about it," muttered the Mayor.
eu
Nekazariek bazekiten egia zela, ez zegoela haren esku, baina halere, guztiaren errua egozten zioten.
es
Los campesinos sab?an que, en efecto, no pod?a hacer nada, pero en el fondo del coraz?n lo culpaban a ?l.
fr
Les paysans avaient beau savoir qu'effectivement il n'y pouvait rien, ils s'en prenaient ? lui dans le secret de leur c?ur.
en
In fact, the farmers knew very well that he was powerless;
eu
"Ikusiko duzue bera zeinen ederki moldatzen den eta nola ez dioten kentzen bere zaldi madarikatuetako bakar bat ere!
es
"?Ver?s como ?l se las apa?a, ver?s como se libra, ver?s como a ?l no le quitan sus malditos caballos!".
fr
" Il se d?brouillera, lui, il s'arrangera, on n'y touchera point ? ses chevaux de malheur !
en
it was simply that they secretly held a grudge against him. "He'll be all right, he'll get by, they won't touch a single one of his cursed horses."
eu
Dena gaizki zegoen.
es
Todo iba mal.
fr
" Tout allait mal.
en
Nothing was going right.
eu
Bi egun ziren euria atertu ere egin gabe ari zuela, kanpo guztia lokazturik zegoen, eta harri erauntsiak hondamen handiak egin zituen landareetan.
es
No hab?a escampado en dos d?as, la lluvia saturaba los jardines, el granizo hab?a apedreado los campos.
fr
Les jardins ?taient satur?s de pluie ; la gr?le avait ravag? les champs.
en
The gardens were soaked with rain; hail had wreaked havoc in the fields.
eu
Goizean, Von Falk tenientea zaldiz abiatu zen Angelliertarren etxetik euri zaparradaren pean; inguruko beste hiri batera zihoan, han izango baitzen zaldien konfiskatzea.
es
Por la ma?ana, cuando el teniente Von Falk parti? a caballo de casa de las Angellier para dirigirse a la ciudad vecina, donde tendr?a lugar la requisa, encontr? un paisaje desolado, azotado por el aguacero.
fr
Quand Bruno partit ? cheval de la maison Angellier, au matin, pour se rendre ? la ville voisine o? devait avoir lieu la r?quisition, il vit un paysage d?sol?, battu par l'averse.
en
That morning, when Bruno left the Angelliers' house to ride to the neighbouring town where the requisitioning was to take place, he looked out over a desolate landscape, lashed by the rainstorm.
eu
Bide bazterreko ezki erraldoiak, haizeak bortizki astindurik, intzirika eta kirrinka zeuden itsasontzi bateko mastak irudi.
es
Sacudidos por el viento, los grandes tilos del paseo gem?an y cruj?an como m?stiles de barco.
fr
Les grands tilleuls du mail ?taient secou?s avec violence et ils g?missaient et craquaient comme des m?ts de navire.
en
The great lime trees lining the wide road had been violently battered; they creaked and groaned like masts on a ship.
eu
Bruno, halere, pozik zihoan lauhazka errepidean barrena;
es
No obstante, Bruno galopaba por la carretera contento;
fr
Bruno, cependant, ?prouvait un sentiment d'all?gresse en galopant sur la route ;
en
Bruno, however, experienced a feeling of joy as he galloped along;
eu
haize zakar, hotz eta gordin hark bere Prusia gogorarazten zion.
es
aquel viento hosco, fr?o y puro le recordaba el de su Prusia Oriental.
fr
cet air froid, rude et pur lui rappelait celui de la Prusse-Orientale.
en
this pure, biting, cold air reminded him of eastern Prussia.
eu
A!, noiz ikusiko ote zituen berriro belar zurbilez estaliriko lautada haiek, urmael haiek, udaberriko zeruaren edertasun paregabea... Iparreko herrialdeetako udaberri berantiarra... Anbar koloreko zerua, nakarrezko hodeiak, ihiak, kanaberak, urkidi txikiak han-hemenka...
es
?Ah, cu?ndo volver?a a contemplar aquellas llanuras cubiertas de p?lida hierba, aquellos pantanos, la extraordinaria belleza de los cielos de primavera, la tard?a primavera de los pa?ses del norte! Cielo de ?mbar, nubes de n?car, juncos, ca?as, bosquecillos dispersos de abedules...
fr
Ah ! quand reverrait-il ces plaines, ces herbes p?les, ces marais, l'extraordinaire beaut? des ciels de printemps... les printemps tardifs des pays du Nord... ciel d'ambre, nuages de nacre, joncs, roseaux, rares bouquets de bouleaux...?
en
Oh, when would he again see those plains, that pale-green grass, those marshes, the extraordinary beauty of the skies in spring-the late spring of northern countries-those amber skies, pearly clouds, reeds, rushes, sparse clumps of silver birch ...?
eu
Noiz itzuliko ote zen berriro koartzak eta kurlintak ehizatzera?
es
?Cu?ndo volver?a a cazar la garza y el zarapito!
fr
Quand chasserait-il de nouveau le h?ron et le courlis ?
en
When would he again hunt for heron and curlew?
eu
Bidean, beren zaldiak hirira zeramatzaten nekazariekin egiten zuen topo; eskualde guztiko herrietatik, auzuneetatik, basetxeetatik zetozen beren animaliak entregatzera.
es
Por el camino iba encontrando caballos que, conducidos por sus due?os, se dirig?an a la ciudad desde todos los pueblos, todas las aldeas, todas las granjas de la regi?n.
fr
Il croisa sur son chemin des chevaux et leurs conducteurs qui, de tous les villages, de tous les bourgs, de tous les domaines de la r?gion se rendaient ? la ville.
en
Along the way he came across horses and their riders from all the hamlets, villages and estates in the area heading for town.
eu
"Animalia onak-esan zuen bere artean Brunok-. Baina gaizki zainduak.
es
"Buenos animales-se dijo Bruno-. Pero mal cuidados.
fr
" De bonnes b?tes, songea-t-il, mais mal soign?es.
en
They're good animals, he thought, but badly cared for.
eu
Frantsesek, eta zibilek oro har, ez dakite zaldiei kasu egiten".
es
Los franceses, y los civiles en general, no saben nada de caballos".
fr
" Les Fran?ais-tous les civils d'ailleurs-n'entendent rien aux chevaux.
en
The French-and all civilians actually-understood nothing about horses.
eu
Gelditu egin zen une batez, pasatzen uzteko.
es
Se detuvo para dejarlos pasar.
fr
Il s'arr?ta un instant pour les laisser passer.
en
He stopped for a moment to let them pass.
eu
Talde txikitan zihoazen, sigi-saga, errepidean barrena.
es
Formaban peque?as reatas que zigzagueaban por la carretera.
fr
Ils zigzaguaient par petits groupes.
en
They were zigzagging by in small groups.
eu
Brunok arretaz begiratu zien animaliei; armadarako egokienak hautatu nahi zituen.
es
Bruno los observaba con mirada atenta, buscando los m?s adecuados para el ej?rcito.
fr
Bruno examinait les b?tes d'un regard attentif ; il cherchait parmi elles celles qui conviendraient ? la guerre.
en
Bruno studied the animals closely; he was trying to work out which ones would be suitable for war.
eu
Gehienak Alemaniako soroetara lanera eramango zituzten, baina bakar batzuek gerraren izugarrikeria ezagutu beharko zuten Afrikako basamortuetan edo Kenteko lupulu sailetan.
es
La mayor?a acabar?a trabajando los campos alemanes, pero algunos conocer?an las furiosas cargas en los desiertos de ?frica o los campos de l?pulo de Kent.
fr
La plupart seraient envoy?es en Allemagne pour les travaux des champs mais quelques-unes conna?traient les charges furieuses dans les sables d'Afrique ou dans les houblonni?res du Kent.
en
Most of them would be sent to Germany to work the fields, but some of them would have to carry heavy loads in the African desert or the hop fields of Kent.
eu
Zeren Jainkoak bakarrik zekien zein noranzkotan joko zuten aurrerantzean gerraren haizeek.
es
Porque s?lo Dios sab?a en qu? direcci?n soplar?an en adelante los vientos de la guerra.
fr
Dieu seul savait o? soufflerait d?sormais le vent de la guerre.
en
God alone knew where the wind of war would carry them.
eu
Brunok zaldi izutuen irrintziak gogoratu zituen, Rouen-en, sutan zeuden eraikinen artean.
es
Bruno record? los relinchos aterrorizados de los caballos entre los edificios en llamas de Ru?n.
fr
Bruno se rappela les hennissements des chevaux effray?s dans Rouen en flammes.
en
Bruno remembered how the horses had neighed in terror as Rouen burned.
eu
Atertu gabe ari zuen euria.
es
Segu?a diluviando.
fr
La pluie tombait.
en
It was raining now.
eu
Nekazariak burua makurtuta zihoazen aurrera, baina jaso egiten zuten kapa berdean bildutako zaldizko geldi haren paretik pasatzean.
es
Los campesinos caminaban con la cabeza agachada, pero la levantaban cuando ve?an a aquel jinete inm?vil envuelto en su capa verde.
fr
Les paysans marchaient t?te basse, la relevant un peu lorsqu'ils voyaient ce cavalier immobile, sa cape verte sur ses ?paules.
en
The farmers walked with their heads down, only looking up when they saw this motionless cavalryman with his green cape thrown over his shoulders.
