Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Suite frantsesa, Irene Nemirovski / Mikel Garmendia /Jose Antonio Sarasola (Alberdania, 2011
)
eu
Baina, bere buruari hitz horiek esaten ari zen unean bertan, han ikusi zuen auto bat hurbiltzen zitzaiola abiada bizi-bizian, haren faroek, ordenantzek agintzen zutenez urdinez pintatutakoek, halako distira ahul eta goibel bat egiten baitzuten.
es
Pero, en el mismo momento en que pronunciaba mentalmente esas palabras, vio aparecer un coche que se acercaba a toda velocidad y cuyos faros, pintados de azul como mandaban las ordenanzas, arrojaban un d?bil y l?gubre resplandor.
fr
Et au moment m?me o? il pronon?ait mentalement ces paroles, il vit surgir ? deux pas de lui une voiture qui allait extr?mement vite, les phares peints en bleu selon les r?glements r?pandant une douteuse et lugubre lumi?re.
en
And at the very moment he was mentally saying these words, a car passed two feet in front of him, going extremely fast, its headlights (painted blue in accordance with regulations) giving off only the faintest light.
eu
Harriturik, pauso bat atzera egin, irristatu, oreka galtzen ari zela sumatu, besoak airean astindu eta, zeri heldu aurkitu ez zuenez, erori egin zen.
es
Sorprendido, dio un paso atr?s, resbal?, not? que perd?a el equilibrio, agit? los brazos en el aire y, al no encontrar nada a qu? agarrarse salvo el vac?o, cay?.
fr
Surpris, il fit un bond en arri?re, glissa, sentit qu'il perdait l'?quilibre, battit l'air des deux mains et, ne trouvant que l'espace o? se raccrocher, tomba.
en
Startled, he jumped backwards, slipped, felt himself lose his balance, flailed his arms about and, finding nothing to grab on to, fell into the road.
eu
Autoak sigi-saga arraro bat egin zuen, eta emakume-ahots nahigabetu bat entzun zen oihukatzen:
es
El veh?culo hizo un extra?o zigzag, y una voz de mujer grit? angustiada:
fr
L'auto fit une embard?e, une voix de femme cria avec angoisse : " Attention !
en
The car swerved and a woman's voice screamed in terror, "Watch out!"
eu
-Kontuz!
es
-?Cuidado!
fr
" Il ?tait trop tard.
en
It was too late.
eu
Beranduegi.
es
Demasiado tarde.
fr
" Mais je suis perdu.
en
"I've had it.
eu
"Nireak egin du, harrapatu egingo nau!
es
"?Estoy perdido, va a atropellarme!
fr
Je vais ?tre ?cras? !
en
I'm going to be run over!
eu
Hainbeste arriskutatik onik atera eta honela bukatzea...
es
Haber sobrevivido a tantos peligros para acabar as? es demasiado...
fr
Avoir pass? par tant de dangers pour finir comme ?a, c'est trop...
en
To have made it through so much danger to end up like this, it's too ...
eu
lelokeria handiegia da...
es
demasiado idiota...
fr
c'est trop b?te...
en
it's too ridiculous ...
eu
Adarra jo didate...
es
Se han burlado de m?...
fr
On s'est moqu? de moi...
en
Someone's playing a trick on me ...
eu
Norbait ari zait nonbaitetik ziri grotesko eta izugarri hau sartzen...".
es
Alguien en alg?n sitio me est? jugando esta grotesca y espantosa pasada...".
fr
Quelqu'un, quelque part me joue cette farce grossi?re et affreuse...
en
Someone, somewhere is playing this horrible, bad trick on me ..."
eu
Nola txoriak, tiro-hots batek izuturik, habia utzi eta alde egiten duen bezala, halaxe zeharkatu zion Charlieri azken pentsamendu hark adimena, orduantxe abandonatu zuena biziarekin batera.
es
Como un p?jaro que, asustado por un disparo, se aleja de su nido y desaparece, aquel ?ltimo pensamiento consciente cruz? la mente de Charlie y la abandon? al mismo tiempo que la vida.
fr
" Comme un oiseau affol? par un coup de feu s'envole hors de son nid et dispara?t, ainsi cette derni?re pens?e consciente traversa l'esprit de Charlie et l'abandonna en m?me temps que la vie.
en
Just as a bird, terrified by a gunshot, flies out of its nest and disappears, so this final conscious thought went through Charlie's mind and vanished at the same moment as his life.
eu
Bete-betean jo zion buruan autoaren aleroiak eta buru-hezurra txikitu.
es
El aler?n del coche le dio de lleno en la cabeza y le destroz? el cr?neo.
fr
Il re?ut un coup terrible sur la t?te. L'aile de la voiture avait fait voler en ?clats sa bo?te cr?nienne.
en
He took a terrible blow to the head. The car's fender had shattered his skull.
eu
Halako indarrez atera ziren odola eta masa entzefalikoa, auto-gidaria ere zipriztindu baitzuten, emakume dotorea bera, aho-zapitako baten tamainako kapelatxoa zeramana, elkarrekin jositako bi lepahori-larruz egina eta haren urrezko adatsetan behera belotxo gorri bat erortzen zitzaiona.
es
La sangre y la masa encef?lica brotaron con tal fuerza que salpicaron a la conductora, una atractiva se?ora tocada con un sombrerito del tama?o de un servilletero hecho con dos pieles de cibelina cosidas entre s? y un velito rojo que flotaba sobre sus cabellos de oro:
fr
Du sang et de la cervelle jaillirent avec tant de force que quelques gouttes tomb?rent sur la femme qui conduisait-une jolie femme, coiff?e d'un chapeau pas plus grand qu'un rond de serviette fait de deux peaux de zibeline cousues ensemble et d'une voilette rousse flottant sur des cheveux d'or.
en
Blood and brains spurted out with such force that a few drops landed on the woman who was driving-a pretty woman, wearing a hat, hardly bigger than a cocktail napkin, made of two sable skins sewn together and a russet veil over her golden hair.
eu
Arlette Corail zen, astebete lehenago baitzen Bordeletik itzulia eta hantxe baitzegoen orain izuturik gorpuari begira eta murmurikatuz:
es
Arlette Corail, que hab?a regresado de Burdeos hac?a una semana y ahora miraba el cad?ver aterrada, murmurando:
fr
Arlette Corail, qui ?tait rentr?e de Bordeaux la semaine derni?re et qui regardait maintenant, atterr?e, le cadavre en murmurant :
en
It was Ariette Corail, back from Bordeaux the week before.
eu
-Hau zorte txarra, ene Jainkoa!
es
-?Qu? mala pata, Dios m?o!
fr
-Quelle poisse, non mais quelle poisse !
en
She looked down at the body.
eu
Zorte txarra da, gero! Emakume zuhurra zen:
es
?Pero qu? mala pata! Era una mujer precavida:
fr
Elle ?tait une femme de pr?caution ;
en
"What rotten luck," she mumbled, devastated, "but really, what rotten luck!"
eu
Linterna bat zeraman gainean.
es
llevaba una linterna.
fr
elle avait sa lampe ?lectrique sur elle.
en
She was a cautious woman and had her torch with her.
eu
Gizonaren aurpegia, edo haren arrastoak, aztertu eta ezagutu egin zuen, Charlie Langelet zen.
es
Examin? el rostro del hombre, o lo que quedaba de ?l, y reconoci? a Charlie Langelet:
fr
Elle examina le visage ou du moins ce qui en restait, reconnut Charlie Langelet : " Ah !
en
She examined the man's face, at least what was left of it, and recognised Charles Langelet.
eu
"Agure gaixoa!
es
"?Pobre viejo!
fr
le pauvre type !...
en
"Oh, the poor guy!
eu
Azkar nindoan ni, bai, baina zergatik ez da erneago ibili, leloa halakoa?
es
Yo iba deprisa, s?, pero ?no pod?a prestar atenci?n, el muy imb?cil?
fr
J'allais vite, c'est certain, mais il ne pouvait pas faire attention, ce vieil imb?cile.
en
I was going fast, all right, but he couldn't have been paying attention, the silly fool!
eu
Eta zer egingo dut orain?".
es
?Y ahora qu? hago?".
fr
Que faire maintenant ?
en
What am I going to do now?"
eu
Hala ere, gogoratu zen, segurua, gidabaimena eta gainerakoak egunean zeuzkala, eta ezagutzen zuela eragin handiko bat, mesede baten truke zernahi konponduko lukeena.
es
No obstante, record? que el seguro, el permiso y todo lo dem?s estaba en orden, y conoc?a a alguien influyente que arreglar?a cualquier cosa por hacerle un favor.
fr
" Pourtant, elle se rappela que l'assurance, le permis, tout ?tait en ordre, et elle connaissait quelqu'un d'influent qui arrangerait tout pour elle.
en
Nevertheless, she remembered that her insurance, licence, pass, were all in order, and she knew someone influential who would fix everything for her.
eu
Baretuago, baina artean bihotza taupakari zebilkiola, autoaren txapa gainean eseri zen lasaitzeko, zigarreta bat piztu, esku dardarati haiekin aurpegia berriro hautseztatu eta, handik gutxira, laguntza bila joan zen.
es
M?s serena, pero con el coraz?n todav?a palpitante, se sent? en el estribo del coche para tranquilizarse, encendi? un cigarrillo, volvi? a empolvarse la cara con manos temblorosas y, al cabo de unos instantes, fue en busca de ayuda.
fr
Rass?r?n?e mais le c?ur battant encore, elle s'assit sur le marchepied de l'auto, se reposa une seconde, alluma une cigarette, se repoudra de ses mains tremblantes et alla chercher du secours.
en
Somewhat reassured but her heart still pounding, she sat down for a moment on the car's running board, lit a cigarette, fixed her makeup with trembling hands, then went to get help.
eu
Logre andrea, amaitu baitzuen azkenean bulegoa eta liburutegia garbitzen, egongelara itzuli zen xurgagailua deskonektatzera.
es
La se?ora Logre, que por fin hab?a acabado el despacho y la biblioteca, volvi? al sal?n para desenchufar la aspiradora.
fr
Mme Logre avait enfin termin? le m?nage du bureau et de la biblioth?que. Elle revint d?crocher l'aspirateur qui ?tait branch? sur la prise du salon.
en
Madame Logre had finally finished cleaning the study and library. She went into the drawing room to get the vacuum cleaner.
eu
Hartan ari zela, xurgagailuaren giderrak ispiluko Venusa zetzan mahaia jo zuen.
es
Al hacerlo, el mango del aparato golpe? la mesa sobre la que descansaba la Venus del espejo.
fr
Dans le mouvement qu'elle fit, le manche de l'aspirateur heurta la table o? se trouvait la V?nus au miroir.
en
As she pulled out the plug, the handle of the vacuum cleaner knocked against the table where the Venus at the Looking Glass was displayed.
eu
Atezainak eutsi egin behar izan zion oihu egiteari ikusi zuenean nola erortzen zen lurrera estatuatxoa.
es
La portera ahog? un grito al ver c?mo la estatuilla se estampaba contra el parquet.
fr
Mme Logre poussa un cri : la statuette avait roul? sur le parquet.
en
Madame Logre screamed: the statuette had fallen on to the floor.
eu
Txiki-txiki eginda gelditu zitzaion Venusi burua.
es
Venus se hizo a?icos la cabeza.
fr
La t?te de la V?nus ?tait en miettes.
en
The head of Venus was smashed to bits.
eu
Emakumeak bekokia amantalarekin lehortu eta zalantzati gelditu zen une batzuez. Gero, estatuatxoa zegoen lekuan utzi eta, pauso arin eta isilak eginez, gauza harrigarria hain pertsona lodia izateko, xurgagailua bere lekuan gorde eta alde egin zuen etxebizitzatik.
es
La mujer se sec? la frente con el delantal y dud? unos instantes. Luego, dejando la estatuilla donde estaba, con pasos r?pidos y silenciosos, sorprendentes en alguien tan grueso, guard? la aspiradora en su sitio y abandon? el piso.
fr
Mme Logre s'essuya le front de son tablier, h?sita un instant, puis laissant la statuette o? elle ?tait, d'un pas l?ger et silencieux, inattendu d'une aussi forte personne, apr?s avoir remis l'aspirateur en place, elle s'?lan?a hors de l'appartement.
en
Madame Logre wiped her forehead with her apron, hesitated a moment, then, leaving the statuette where it was, put the vacuum cleaner away. After that, in a manner that was surprising for such a stout woman, she rushed silently and nimbly out of the apartment.
eu
-Tira, esango diot atea zabaldu dela eta korronteak bota duela estatua.
es
-En fin, le dir? que se ha abierto la puerta y la corriente ha tirado la estatua.
fr
-Ma foi, je dirai que la porte en s'ouvrant a fait courant d'air et que la statue est tomb?e.
en
"Right, I'll just say the door flew open and a gust of wind knocked the statue over.
eu
Harena ere bada errua.
es
Tambi?n es culpa suya.
fr
C'est sa faute aussi, pourquoi l'a-t-il laiss?e au bord de la table ?
en
It's his fault too!
eu
Zergatik utzi du mahaiaren ertzean?
es
?Por qu? la ha dejado al borde de la mesa?
fr
Et puis qu'il dise ce qu'il voudra, qu'il cr?ve !
en
Why leave it at the edge of the table?
eu
Gainera, esan dezala nahi duena eta leher dadila!
es
Adem?s, ?que diga lo quiera y que reviente!
fr
dit-elle avec col?re.
en
And anyway," she said angrily, "I don't care what he says.
eu
-egin zuen marmar amorratutik.
es
-gru?? col?rica.
fr
 
en
He can go to hell for all I care!"
eu
es
fr
en
eu
30
es
30
fr
30
en
30
eu
Jean-Marieri esan izan baliote egun batean han aurkituko zuela bere burua herrixka galdu batean, bere erregimentutik urrun, dirurik gabe, gurasoekin kontaktuan jartzeko aukerarik gabe, Parisen eta onik zeuden ala errepide bazter batean obus-zulo baten hondoan zeutzan jakin gabe, beste hainbeste bezala, esan izan baliote, batez ere, Frantziak, menderatua izan arren, aurrera egingo zuela eta are garai zoriontsuak izango zituela, ez zuen sinetsiko.
es
Si a Jean-Marie le hubieran dicho que un d?a se encontrar?a en una aldea perdida, lejos de su regimiento, sin dinero, sin posibilidad de contactar con sus padres, sin saber si estaban sanos y salvos en Par?s o yac?an en el fondo de un agujero de ob?s al borde de una carretera, como tantos otros, si le hubieran dicho, sobre todo, que Francia, aun derrotada, seguir?a viviendo e incluso conocer?a momentos felices, no lo habr?a cre?do.
fr
Si on avait dit ? Jean-Marie qu'il se trouverait un jour dans un village perdu loin de son r?giment, sans argent, dans l'impossibilit? de communiquer avec les siens, ne sachant pas s'ils ?taient en bonne sant? ? Paris, ou comme tant d'autres ensevelis dans un trou d'obus au bord d'une route, si on lui avait dit surtout que, la France vaincue, il continuerait ? vivre et m?me conna?trait des moments heureux, il ne l'aurait pas cru.
en
If anyone had told Jean-Marie that he would one day find himself in a remote village far from his regiment, with no money, no way to communicate with his family, not knowing whether they were safe and sound in Paris or, like so many others, buried in a shell hole somewhere beside a road, and above all, if anyone had told him that, after France had been defeated, he would still be alive and would sometimes even be happy, he wouldn't have believed it.
eu
Hala zen, ordea.
es
Pero as? era.
fr
C'?tait ainsi pourtant.
en
Yet that was what had happened.
eu
Hondamendiaren tamaina handiak berak, konponezina izanik ere, bazuen berarekin nolabaiteko kontsolamendu bat, pozoi gogor batzuek bere antidotoa duten gisa berean. Erremediorik gabeak ziren pairatzen zituen gaitz guztiak.
es
La misma magnitud del desastre, lo que ten?a de irreparable, llevaba aparejado cierto consuelo, como algunos potentes venenos contienen su ant?doto. Todos los males que padec?a eran irremediables.
fr
La pl?nitude m?me du d?sastre, ce qu'il avait d'irr?parable contenait un secours, comme certains poisons violents fournissent leur antidote, tous les maux dont il souffrait ?taient irr?m?diables.
en
The very magnitude of the disaster, the fact that they had passed the point of no return, in itself provided some consolation, just as certain deadly poisons provide their own antidote: all his suffering was irreversible.
eu
Ez zegoen bere esku saihestea Maginot linea baztertua edo hautsia ez izatea (ez zen gauza ziurra), bi milioi soldadu preso ez izatea, Frantzia garaitua ez izatea.
es
No pod?a hacer que la l?nea Maginot no hubiera sido eludida o rota (no se sab?a con certeza), que no hubiera dos millones de soldados prisioneros, que Francia no hubiera sido vencida.
fr
Il ne pouvait pas faire que la ligne Maginot n'e?t pas ?t? tourn?e ou enfonc?e (on ne savait pas au juste), que deux millions de soldats ne fussent prisonniers, que la France n'e?t pas ?t? battue.
en
He couldn't change the fact that the Maginot Line had been circumvented, or broken through (no one knew for sure), that two million soldiers had been taken prisoner, that France had been defeated.
eu
Ez zegoen bere esku posta-zerbitzua, telegrafoa edo telefonoa ibilaraztea, ez eta gasolina eta auto bat eskuratzea geltokiraino zituen hogeita bat kilometroak egiteko, nahiz eta, nolanahi ere, geltokitik ordurako trenik pasatzen ez zen, suntsituta baitzegoen trenbidea.
es
No pod?a hacer funcionar el servicio de correos, el tel?grafo o el tel?fono, ni conseguir gasolina y un coche para recorrer los veinti?n kil?metros que lo separaban de la estaci?n, por la que de todas formas no pasaban trenes ya que la v?a estaba destrozada.
fr
Il ne pouvait pas faire marcher la poste, le t?l?graphe ou le t?l?phone, ni se procurer de l'essence ou une voiture pour arriver jusqu'? la gare distante de vingt et un kilom?tres, o? d'ailleurs les trains ne passaient plus car la ligne avait ?t? d?truite.
en
He couldn't make the post, the telegraphs or the telephones work, couldn't get hold of any petrol or a car to go to the railway station twenty-one kilometres away, and there weren't any trains anyway as the tracks had been destroyed.
eu
Parisera oinez joaterik ere ez zuen, larri zauriturik baitzegoen eta doi-doi baitzen zutik jartzen hasia.
es
No pod?a ir andando hasta Par?s, porque hab?a sido gravemente herido y apenas estaba empezando a levantarse.
fr
Il ne pouvait pas aller ? pied jusqu'? Paris car il avait ?t? gri?vement bless? et commen?ait seulement ? se lever.
en
He couldn't walk to Paris for he had been seriously wounded and was only now just starting to get out of bed.
eu
Bere anfitrioiei pagatzerik ere ez, ez baitzuen ez dirurik ez dirua lortzeko modurik.
es
No pod?a pagar a sus anfitriones, porque no ten?a dinero ni modo de conseguirlo.
fr
Il ne pouvait pas payer ses h?tes car il n'avait pas d'argent et aucun moyen d'en obtenir.
en
He couldn't pay his hosts, for he had no money and no way of getting any.
eu
Bere ahalegin guztien gainetikakoa zen dena eta, beraz, zegoen lekuan gelditu eta zain egotea beste aukerarik ez zuen.
es
Todo era superior a sus fuerzas, de modo que s?lo pod?a quedarse tranquilamente donde estaba y esperar.
fr
il lui fallait donc demeurer tranquillement o? il ?tait et attendre.
en
It was too much for him; all he could do was calmly stay where he was and wait.
eu
Bere burua atariko gauzen erabat menpe ikusteak halako bakea sentiarazten zion.
es
Esa sensaci?n de absoluta dependencia del mundo exterior le hac?a sentir una especie de paz.
fr
Cette sensation de d?pendance absolue vis-?-vis du monde ext?rieur procurait une sorte de paix.
en
This feeling of absolute dependence on other people brought about a kind of peace within him.
eu
Jantzita zeraman arropa ere ez zen berea;
es
Ni siquiera ten?a ropa propia;
fr
Il n'avait m?me pas de v?tements ? lui :
en
He didn't even have his own clothes:
eu
bere uniformea, tarratatua eta erdi errea, ez zegoen jartzeko moduan. Etxaldeko mutil baten kaki-koloreko alkandora bat eta aldatzeko galtzak zeramatzan jantzita.
es
su uniforme, desgarrado y medio quemado, estaba inutilizable. Llevaba una camisa caqui y el pantal?n de repuesto de un mozo de la granja.
fr
son uniforme d?chir?, br?l? par places ?tait inutilisable. Il portait une chemise kaki et le pantalon de secours d'un des gars de la ferme.
en
his uniform had been torn and burned in places so he wore a khaki shirt and spare pair of trousers belonging to one of the farmhands.
eu
Zapatak, berriz, herrian erosi zituen.
es
Los zapatos los hab?a comprado en el pueblo.
fr
Cependant il avait r?ussi ? se faire d?mobiliser en traversant clandestinement la ligne de d?marcation et en indiquant un lieu de domicile faux ;
en
Meanwhile, he had managed to get himself demobilised by secretly crossing the demarcation line and giving a false address;
eu
Hala ere, lortu zuen desmobilizatu zezaten, ezkutuan muga-marra zeharkatu eta helbide faltsua emanez eta, beraz, ez zuen preso hartua izateko arriskurik.
es
No obstante, hab?a conseguido que lo desmovilizaran cruzando clandestinamente la l?nea de demarcaci?n y dando un domicilio falso, as? que no corr?a peligro de que lo hicieran prisionero.
fr
il ne risquait donc plus d'?tre fait prisonnier.
en
so he no longer ran the risk of being taken prisoner.
eu
Etxaldean bizi zen oraindik, baina, hobera egin zuenez, honezkero ez zuen sukaldeko ohean lo egiten. Belartegi gaineko gela bat eman zioten.
es
Segu?a viviendo en la granja, pero, ahora que estaba mejor, ya no dorm?a en la cama de la cocina. Le hab?an dado una habitaci?n sobre el granero del heno.
fr
Il vivait toujours ? la ferme, mais depuis qu'il ?tait gu?ri, il ne couchait plus dans le lit de parade ? la cuisine.
en
He was still living on the farm, but since he had recovered, he had moved from the bed in the kitchen to a little room above the hayloft.
eu
Leiho borobil batetik paisaia eder eta atsegina ikusten zuen: soroak, lur emankorrak eta basoak.
es
Por una ventana redonda ve?a un hermoso y apacible paisaje de campos, de f?rtiles tierras y bosques.
fr
Par une fen?tre ronde, il voyait un admirable et paisible pays de champs, de riches terres, de bois.
en
Through its round window he could see lovely, peaceful fields, fertile land and woods.
eu
Gauaz saguak entzuten zituen sabaian batetik bestera korrika eta usoak usategian urrumaka.
es
Por la noche o?a corretear los ratones por el techo y el zureo de las palomas en el palomar.
fr
La nuit il entendait courir les souris au-dessus de lui et le roucoulement des colombes dans le pigeonnier.
en
At night he could hear mice scurrying above his head and the cooing of doves in the dovecote.
