Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Walden, Henry David Thoreau / Danele Sarriugarte (Katakrak, 2021
)
eu
"Zuek, auzi publikoak gobernatzen dituzuenek, zer behar duzue zigorrak erabiltzeko?
es
"Vosotros, que gobern?is los asuntos p?blicos, ?qu? necesidad ten?is de emplear castigos?
fr
" Vous qui gouvernez les affaires publiques, quel besoin d'employer le ch?timent ?
en
"You who govern public affairs, what need have you to employ punishments?
eu
Maitatu ezazue bertutea, eta bertutetsua izango da jendea.
es
Amad la virtud y el pueblo ser? virtuoso.
fr
Aimez la vertu, et le peuple sera vertueux.
en
Love virtue, and the people will be virtuous.
eu
Haizearen modukoak dira gizon gorenaren bertuteak; belarraren tankerakoak, berriz, gizon arruntarenak:
es
Las virtudes de un hombre superior son como el viento, las virtudes de un hombre corriente son como la hierba;
fr
Les vertus d'un homme sup?rieur sont comme le vent ; les vertus d'un homme ordinaire sont comme l'herbe ;
en
The virtues of a superior man are like the wind; the virtues of a common man are like the grass;
eu
belarra makurtu egiten da haizea gainetik igarotzen zaionean".
es
la hierba se inclina cuando el viento sopla sobre ella".
fr
l'herbe, lorsque le vent passe sur elle, se courbe.
en
the grass, when the wind passes over it, bends."
eu
es
fr
en
eu
LAKUAK
es
LAS LAGUNAS
fr
LES ?TANGS
en
The Ponds
eu
Batzuetan, giza konpainiaz eta berriketaz nardaturik, herrian nituen adiskide guztiak agortu ostean, normalean ibiltzen naizen lekutik mendebaldera jotzen nuen, herriko inguru are bakartiagoetara, "baso fresko eta zelai berrietara", edo, eguzkia ezkutatu bitartean, ahabiak eta masustak afaltzen nituen Fair Haven muinoan, eta fruitu-sorta bat gordetzen nuen hainbat egunetarako.
es
A veces, habiendo tenido un hartazgo de compa??a humana y charlataner?a, y agotados todos los amigos de la ciudad, me encaminaba a?n m?s al oeste de donde habitualmente viv?a, hasta las partes menos frecuentadas de la ciudad, "a bosques frescos y nuevos pastos", o, mientras se pon?a el sol, tomaba mi cena de gayubas y ar?ndanos en la colina de Fair Haven y acumulaba reservas para varios d?as.
fr
Parfois, apr?s une indigestion de soci?t? humaine et de comm?rages, ayant us? jusqu'? la corde tous mes amis du village, je m'en allais ? l'aventure plus loin encore vers l'ouest que l? o? d'ordinaire je m'arr?te dans des parties de la commune encore plus ?cart?es, " vers des bois nouveaux et des p?tures neuves ", ou bien, tandis que le soleil se couchait, faisais mon souper de gaylussacies et de myrtils sur Fair-Haven Hill, et en amassais une provision pour plusieurs jours.
en
SOMETIMES, having had a surfeit of human society and gossip, and worn out all my village friends, I rambled still farther westward than I habitually dwell, into yet more unfrequented parts of the town, "to fresh woods and pastures new," or, while the sun was setting, made my supper of huckleberries and blueberries on Fair Haven Hill, and laid up a store for several days.
eu
Fruituek ez diote beren egiazko zaporea ematen erosten dituenari, ez eta merkaturako hazten dituenari ere.
es
Los frutos no proporcionan su verdadero sabor a quien los compra ni a quien los cultiva para el mercado.
fr
Les fruits ne livrent pas leur vraie saveur ? celui qui les ach?te, non plus qu'? celui qui les cultive pour le march?.
en
The fruits do not yield their true flavor to the purchaser of them, nor to him who raises them for the market.
eu
Modu bakarra dago fruituak zinez dastatzeko, baina gutxik jarraitzen dute.
es
S?lo hay un medio de obtenerlo, pero pocos lo emplean.
fr
Il n'est qu'une seule fa?on de l'obtenir, encore que peu emploient cette fa?on-l?.
en
There is but one way to obtain it, yet few take that way.
eu
Ahabien benetako zaporea ezagutu nahi baduzu, galdetu behizainari edo eperrari.
es
Si quer?is conocer el sabor de las gayubas, preguntad al vaquero o a la perdiz.
fr
Si vous voulez conna?tre la saveur des myrtils, interrogez le petit vacher ou la gelinotte.
en
If you would know the flavor of huckleberries, ask the cow-boy or the partridge.
eu
Akats baldar bat da ahabiak dastatu dituzula pentsatzea baldin eta ez badituzu zerorrek jaso.
es
Es un error vulgar suponer que hab?is probado las gayubas si no las hab?is recogido.
fr
C'est une erreur grossi?re pour qui ne les cueillit point, de s'imaginer qu'il a go?t? ? des myrtils.
en
It is a vulgar error to suppose that you have tasted huckleberries who never plucked them.
eu
Ahabiak ez dira sekula iristen Bostonera;
es
Una gayuba no llega nunca a Boston;
fr
Jamais un myrtil ne va jusqu'? Boston ;
en
A huckleberry never reaches Boston;
eu
hiri horretan ez dute ahabirik ezagutu hango hiru muinoetan hazten zirenetik.
es
all? no han vuelto a verlas desde que crec?an en sus tres colinas.
fr
on ne les y conna?t plus depuis le temps o? ils poussaient sur ses trois collines.
en
they have not been known there since they grew on her three hills.
eu
Merkatura doan gurdian galtzen da fruituaren anbrosia eta funtsa, hazkurri huts bilakatzen dira.
es
La parte de ambros?a y esencial del fruto se pierde con la pelusilla desprendida con el roce en el carro del mercado, y los frutos se convierten en provisiones.
fr
Le go?t d'ambroisie et l'essence du fruit disparaissent avec le velout? qu'enl?ve le frottement ?prouv? dans la charrette qui va au march?, et ce devient simple provende.
en
The ambrosial and essential part of the fruit is lost with the bloom which is rubbed off in the market cart, and they become mere provender.
eu
Justizia Betierekoak agintzen duen bitartean ez da ahabia inozente bakar bat ere garraiatuko hara inguruko muinoetatik.
es
Mientras reine la justicia eterna, ni una sola gayuba inocente ser? transportada hasta all? desde las colinas campestres.
fr
Aussi longtemps que r?gnera la Justice ?ternelle, pas le moindre myrtil ne pourra s'y voir transport? des collines du pays en son innocence.
en
As long as Eternal Justice reigns, not one innocent huckleberry can be transported thither from the country's hills.
eu
Noizean behin, eguneko jorratze-lanak amaitu eta gero, elkartzen nintzen goizetik arrantzan jardundako lagun ipurterreren batekin; isilik eta geldi egoten zen goiz osoan, ahatea edo ur gaineko hostoa bezala, eta filosofia-molde batzuk aztertu ondoren, ni iristerako ondorioztatzen nuen zenobiten sektako kidea zela.
es
En ocasiones, tras haber cavado lo que correspond?a a cada d?a, me juntaba con alg?n compa?ero impaciente que hab?a estado pescando en la laguna desde la ma?ana, tan silencioso e inm?vil como un pato o una hoja flotante, y que, tras practicar varias clases de filosof?a, sol?a llegar a la conclusi?n, cuando yo llegaba, de que pertenec?a a la antigua secta de los cenobitas.
fr
De temps ? autre, mon sarclage termin? pour la journ?e, je rejoignais quelque impatient camarade en train de p?cher depuis le matin sur l'?tang, silencieux et immobile comme un canard ou une feuille flottante, et qui, apr?s s'?tre exerc? ? diff?rents genres de philosophie, avait conclu, en g?n?ral, dans le temps que j'arrivais, qu'il appartenait ? l'antique secte des c?nobites.
en
Occasionally, after my hoeing was done for the day, I joined some impatient companion who had been fishing on the pond since morning, as silent and motionless as a duck or a floating leaf, and, after practising various kinds of philosophy, had concluded commonly, by the time I arrived, that he belonged to the ancient sect of C?nobites.
eu
Bazen, adibidez, adineko gizon bat, arrantzale bikaina eta egurgile iaioa, zeinak atsegin baitzuen pentsatzea arrantzaleen komenientziarako eraikia zela nire etxea, eta neronek neurri berean atsegin nuen gizon hura atarian jesar zedila bere pitak prestatzera.
es
Hab?a un anciano, pescador excelente y diestro en toda clase de trabajo con madera, a quien le gustaba considerar mi casa una construcci?n erigida a conveniencia de los pescadores, y yo estaba igualmente complacido cuando se sentaba en mi umbral a preparar sus sedales.
fr
Il ?tait un homme plus ?g?, excellent p?cheur et expert en toutes sortes d'arts sylvestres, qui se plaisait ? consid?rer ma maison comme un ?difice ?lev? pour la commodit? des p?cheurs ; et non moins me plaisais-je ? le voir s'asseoir sur le seuil de ma porte pour arranger ses lignes.
en
There was one older man, an excellent fisher and skilled in all kinds of woodcraft, who was pleased to look upon my house as a building erected for the convenience of fishermen; and I was equally pleased when he sat in my doorway to arrange his lines.
eu
Batera jesartzen ginen lakuan tarteka-marteka, txaluparen alde banatan, baina ez genuen hitzik trukatzen, azken urteotan gorreria izan baitzuen, baina inoiz edo behin salmo bat murmurikatzen zuen, eta hura ondo samar zetorren neure filosofiarekin.
es
A veces nos sent?bamos juntos en la laguna, cada uno en un extremo del bote, pero apenas cruz?bamos palabra, pues se hab?a quedado sordo en los ?ltimos a?os, aunque en ocasiones entonaba un salmo que armonizaba bastante bien con mi filosof?a.
fr
Parfois nous restions ensemble sur l'?tang, lui assis ? un bout du bateau et moi ? l'autre ; mais peu de paroles s'?changeaient entre nous, attendu qu'il ?tait devenu sourd en ses derni?res ann?es, quoique ? l'occasion il fredonn?t un psaume, lequel s'harmonisait assez bien avec ma philosophie.
en
Once in a while we sat together on the pond, he at one end of the boat, and I at the other; but not many words passed between us, for he had grown deaf in his later years, but he occasionally hummed a psalm, which harmonized well enough with my philosophy.
eu
Gure hartu-emana, beraz, harmonia hautsi gabe bat zen oro har, eta mintzatu izan bagina ez litzateke hain atsegina gertatuko hartaz oroitzea.
es
Nuestro trato fue, en conjunto, de una armon?a ininterrumpida, mucho m?s grato de recordar que si lo hubiera mantenido la conversaci?n.
fr
Notre commerce, ainsi, en ?tait un d'harmonie continue, beaucoup plus plaisant ? se rappeler que si ce f?t la parole qui l'e?t entretenu.
en
Our intercourse was thus altogether one of unbroken harmony, far more pleasing to remember than if it had been carried on by speech.
eu
modu horretan, soinu-uhin zirkularrez betetzen nuen inguruko basoa; xaxatu egiten nuen paisaia, piztia-saldo baten bezatzaileak nola, harik eta baso-haran eta muino-mazela ororen marmarra eskuratzen nuen arte.
es
Cuando, como sol?a suceder, no ten?a a nadie con quien comunicarme, sol?a despertar el eco golpeando con un remo el costado de mi bote y llenar los bosques circundantes de un sonido circular y dilatado, excit?ndolos como el guardi?n a sus fieras salvajes, hasta que sonsacaba un gru?ido de cada valle boscoso y cada ladera.
fr
Lorsque, et c'?tait ordinairement le cas, je n'avais personne ? qui parler, j'avais l'habitude de r?veiller les ?chos d'un coup d'aviron sur le flanc de mon bateau, remplissant les bois alentour d'un bruit en cercle de plus en plus ?largi, les faisant lever tel le gardien d'une m?nagerie ses fauves, jusqu'? tirer un grognement de la moindre vall?e, du moindre versant bois?s.
en
When, as was commonly the case, I had none to commune with, I used to raise the echoes by striking with a paddle on the side of my boat, filling the surrounding woods with circling and dilating sound, stirring them up as the keeper of a menagerie his wild beasts, until I elicited a growl from every wooded vale and hill-side.
eu
Iluntze epeletan flauta jotzen nuen maiz, txalupan jesarrita, eta ikusten nituen kotak nigana hurbiltzen jirabiraka, liluratu antzean; ikusten nuen ilargia orobat bere bidea egiten hondo izurtuaren gainetik, zeinean sakabanatzen baitziren basoaren hondakinak.
es
En las tardes c?lidas sol?a sentarme en el bote a tocar la flauta y ve?a a las percas, a las que parec?a haber encantado, rondando a mi alrededor y a la luna movi?ndose por el fondo ondulado, que estaba salpicado por los desechos del bosque.
fr
Les soirs de chaleur je restais souvent assis dans le bateau ? jouer de la fl?te, et voyais la perche, que je semblais avoir charm?e, se balancer autour de moi, et la lune voyager sur le fond godronn?, que jonchaient les ?paves de la for?t.
en
In warm evenings I frequently sat in the boat playing the flute, and saw the perch, which I seemed to have charmed, hovering around me, and the moon travelling over the ribbed bottom, which was strewed with the wrecks of the forest.
eu
Aurrez abentura bila etorri izan nintzen laku honetara, noiz edo noiz, udako gau ilunetan, adiskide batekin; sua pizten genuen ur-ertzetik hurbil, uste genuen-eta arrainak erakartzen zituela, eta abadirak harrapatzen genituen zizare batzuk lotuz hari batekin; ordu txikitan amaitzen genuenean, airera jaurtitzen genituen suaren hondakin goriak, bengalen antzera, eta lakura jausten zirenean ito egiten ziren xuxurla-soinu ozen batekin, eta gu tupustean murgiltzen ginen iluntasun erabatekoan.
es
Al principio ven?a de vez en cuando a esta laguna con un compa?ero en busca de aventuras, en oscuras noches de verano y, tras encender fuego cerca del borde del agua, lo que pens?bamos que atra?a a los peces, cog?amos abadejos con un manojo de gusanos atravesados por un hilo y, cuando termin?bamos, avanzada la noche, arroj?bamos los tizones al aire como cohetes, los cuales, al caer en la laguna, se apagaban con un fuerte silbido, que nos dejaba de repente en la m?s completa oscuridad.
fr
Jadis j'?tais venu ? cet ?tang par esprit d'aventure, de temps ? autre, en des nuits sombres d'?t?, avec un compagnon, et allumant tout pr?s du bord de l'eau un feu qui, nous le supposions, attirait les poissons, nous prenions des " loups " ? l'aide d'un paquet de vers enfil?s ? une ficelle, apr?s quoi, tard dans la nuit, et une fois tout fini, jetions en l'air les tisons embras?s, tels des fus?es, qui, descendant sur l'?tang, s'y ?teignaient avec un grand sifflement, pour nous laisser soudain t?tonner dans d'absolues t?n?bres.
en
Formerly I had come to this pond adventurously, from time to time, in dark summer nights, with a companion, and making a fire close to the water's edge, which we thought attracted the fishes, we caught pouts with a bunch of worms strung on a thread; and when we had done, far in the night, threw the burning brands high into the air like skyrockets, which, coming down into the pond, were quenched with a loud hissing, and we were suddenly groping in total darkness.
eu
Eta iluntasunean barna itzultzen ginen, txistuka, atzera ere gizonak bizi ziren tokira.
es
A trav?s de ella, entonando una canci?n, retom?bamos nuestro camino hacia la guarida de los hombres.
fr
? travers elles, sifflant un air, nous nous r?acheminions vers les repaires des hommes.
en
Through this, whistling a tune, we took our way to the haunts of men again.
eu
Baina orain uraren ertzean eraiki nuen nire etxea.
es
Pero ahora hab?a levantado mi casa junto a la orilla.
fr
Or, voici que j'avais ?tabli mon foyer pr?s de la rive.
en
But now I had made my home by the shore.
eu
Zenbaitetan herriko egongelaren batean egoten nintzen harik eta familia osoa erretiratzen zen arte, eta basora itzultzen nintzen orduan, eta hurrengo eguneko bazkaria ziurtatzeko hein batean, arrantzan ematen nituen gauerdiko orduak, txalupa batean eserita ilargiaren argitan, hontzen eta azerien doinua lagun, eta txori ezezagunen baten kirrinka aditzen nuelarik noizean behin nigandik gertu. Halako esperientziak guztiz gogoangarriak eta estimagarriak ziren niretzat:
es
A veces, tras quedarme en alguna sala de estar de la ciudad hasta que toda la familia se hab?a retirado, volv?a a los bosques y, en parte con la perspectiva de la cena del d?a siguiente, pasaba las horas de la noche pescando en un bote a la luz de la luna, acompa?ado por la serenata de los b?hos y los zorros y oyendo, de vez en cuando, la nota discordante de alg?n p?jaro desconocido muy cerca de m?.
fr
Parfois, apr?s ?tre rest? dans quelque parloir de village jusqu'? ce que toute la famille se f?t retir?e, il m'est arriv?, ayant r?int?gr? les bois, de passer les heures du milieu de la nuit, un peu en vue du repas du lendemain, ? p?cher du haut d'un bateau au clair de lune, pendant que hiboux et renards me donnaient la s?r?nade, et que, de temps ? autre, la note croassante de quelque oiseau inconnu se faisait entendre l? tout pr?s.
en
Sometimes, after staying in a village parlor till the family had all retired, I have returned to the woods, and, partly with a view to the next day's dinner, spent the hours of midnight fishing from a boat by moonlight, serenaded by owls and foxes, and hearing, from time to time, the creaking note of some unknown bird close at hand.
eu
berrogei oin uren gainean ainguratuta egoten nintzen, ur-ertzetik hogei edo hogeita hamar kanara, inguruan nituela milaka kota eta arrain txiki distirant, zeinek ur-gaina zulatzen baitzuten isatsarekin ilargiaren argitan, eta lihozko hari luze-luze baten bidez komunikatzen nintzen nigandik berrogei oin beherago zebiltzan gau-arrain misteriotsuekin; batzuetan, bestalde, hirurogei oineko hari bat jaurtitzen nuen lakura, gaueko brisa samurrak neramalarik, eta noizean behin bibrazio arin bat nabaritzen nuen sokan, haren muturrean izaki bizidunen bat zebilelako seinale, dorpe eta zalantzati, bizkor erabakitzeko ezgai.
es
Esas experiencias eran memorables y valiosas para m?, anclado sobre un fondo de cuarenta pies y a veinte o treinta varas de la orilla, rodeado a veces por miles de peque?as percas y peces plateados, que hend?an la superficie con sus colas, a la luz de la luna, en comunicaci?n por un largo sedal de lino con misteriosos peces nocturnos que moraban a cuarenta pies de profundidad o, en otras ocasiones, tirando sesenta pies de cuerda sobre la laguna, mientras me deslizaba a favor de la suave brisa de la noche, sintiendo, ahora y entonces, una ligera vibraci?n que indicaba la presencia de una vida que merodeaba en su extremo, cuyo prop?sito era torpe, incierto, err?tico y lento en decidirse.
fr
Ces exp?riences furent aussi curieuses que pr?cieuses pour moi,-? l'ancre dans quarante pieds d'eau, et ? vingt ou trente verges de la rive, environn? parfois de milliers de petites perches et vairons, qui ridaient de leur queue la surface dans la lumi?re de la lune, et communiquant par une longue ligne de lin avec de myst?rieux poissons nocturnes dont la demeure se trouvait ? quarante pieds au-dessous, ou parfois remorquant de droite et de gauche sur l'?tang, alors que je d?rivais dans la paisible brise de la nuit, soixante pieds d'une ligne que de distance en distance je sentais parcourue d'une l?g?re vibration, indice d'une vie r?dant pr?s de son extr?mit?, de quelque sourd, incertain et t?tonnant dessein par l?, lent ? se d?cider.
en
These experiences were very memorable and valuable to me,-anchored in forty feet of water, and twenty or thirty rods from the shore, surrounded sometimes by thousands of small perch and shiners, dimpling the surface with their tails in the moonlight, and communicating by a long flaxen line with mysterious nocturnal fishes which had their dwelling forty feet below, or sometimes dragging sixty feet of line about the pond as I drifted in the gentle night breeze, now and then feeling a slight vibration along it, indicative of some life prowling about its extremity, of dull uncertain blundering purpose there, and slow to make up its mind.
eu
Azkenean, poliki-poliki altxatzen nuen, esku bat bestearen gainetik ipiniz, abadira ezkatadun bat, bihurrika eta dardarka.
es
Al cabo extra?a lentamente, poniendo mano sobre mano, un abadejo escamoso que se estremec?a y retorc?a en el aire.
fr
On finit par amener lentement, en tirant main par-dessus main, quelque " loup " cornu qui crie et fr?tille ? l'air des r?gions sup?rieures.
en
At length you slowly raise, pulling hand over hand, some horned pout squeaking and squirming to the upper air.
eu
Guztiz arraroa zen, gau ilunetan bereziki, norberaren pentsamenduak abiatuak zirenean beste eremu batzuetako gai itzel eta kosmogonikoetara, tiraldi apal hura sentitzea, ametsak eten eta berriro Naturara lotzen zintuena.
es
Resultaba muy extra?o, especialmente en las noches oscuras, cuando los pensamientos hab?an huido a vastos y cosmog?nicos temas en otras esferas, sentir ese tenue tir?n, que interrump?a mis sue?os y me ataba de nuevo a la naturaleza.
fr
C'?tait fort ?trange, surtout par les nuits sombres, lorsque vos pens?es s'en ?taient all?es vers de vastes th?mes cosmogoniques errer dans d'autres sph?res, de sentir cette faible secousse, qui venait interrompre vos r?ves et vous r?encha?ner ? la Nature.
en
It was very queer, especially in dark nights, when your thoughts had wandered to vast and cosmogonal themes in other spheres, to feel this faint jerk, which came to interrupt your dreams and link you to Nature again.
eu
Beharbada gorantz jaurtiko nuen hurrena nire haria, beherantz ere jaurtitzen nuen bezala, azpikoa bezain trinkoa baitzen gainekoa.
es
Parec?a como si pudiera arrojar mi sedal al aire como hab?a hecho en aquel elemento que apenas era m?s denso.
fr
Il semblait qu'apr?s cela j'eusse pu jeter ma ligne l?-haut dans l'air, tout comme en bas dans cet ?l?ment ? peine plus dense.
en
It seemed as if I might next cast my line upward into the air, as well as downward into this element which was scarcely more dense.
eu
Eta horrela bi arrain harrapatuko nituen amu bakar batekin, nolabait esatearren.
es
De este modo cog?a dos peces con un solo anzuelo.
fr
Ainsi prenais-je deux poissons, comme on dit, avec un hame?on.
en
Thus I caught two fishes as it were with one hook.
eu
Tamaina umila du Waldeneko paisaiak, eta eder-ederra izanagatik ere, ez du handitasunik, eta ez zaio askorik axola izango han luzaroan ibili izan ez denari edo hango ur-ertzean bizi izan ez denari;
es
El paisaje de Walden es de escala humilde y, aunque muy hermoso, no alcanza la grandeza ni podr?a atraer a quien no haya frecuentado su orilla o vivido en ella;
fr
Le d?cor de Walden est d'humbles dimensions, et, quoique fort beau, n'approche pas du grandiose, plus qu'il ne saurait int?resser qui ne l'a longtemps fr?quent? ou n'a habit? pr?s de sa rive ;
en
The scenery of Walden is on a humble scale, and, though very beautiful, does not approach to grandeur, nor can it much concern one who has not long frequented it or lived by its shore;
eu
haatik laku honen sakonera eta purutasuna hain dira nabarmentzekoak, deskribapen berariazko bat merezi baitute.
es
sin embargo, esta laguna es tan admirable por su profundidad y pureza que merece una descripci?n particular.
fr
encore cet ?tang est-il assez remarquable par sa profondeur et sa puret? pour m?riter une description particuli?re.
en
yet this pond is so remarkable for its depth and purity as to merit a particular description.
eu
Putzu argi eta berde-berde bat da, milia-erdia luzea milia bat eta hiru laurdeneko zirkunferentzia du eta hirurogeita bat eta erdi akre hartzen ditu gutxi gorabehera: iturri betiereko bat pinudien eta hariztien erdian, ageriko ibaiadarrik ez isurbiderik gabea, hodeiak eta lurruntzea salbu.
es
Es un manantial claro y de un verde profundo, de media milla de longitud y una milla y tres cuartos de circunferencia, que comprende cerca de sesenta y un acres y medio, una fuente perenne en medio de los bosques de pino y roble, sin otro afluente o aliviadero que las nubes y la evaporaci?n.
fr
C'est un puits clair et vert fonc?, d'un demi-mille de long et d'un mille trois quarts de circonf?rence, d'une ?tendue de soixante et un arpents et demi environ ; une source perp?tuelle au milieu de bois de pins et de ch?nes, sans la moindre entr?e ni sortie visibles sauf par les nuages et l'?vaporation.
en
It is a clear and deep green well, half a mile long and a mile and three quarters in circumference, and contains about sixty-one and a half acres; a perennial spring in the midst of pine and oak woods, without any visible inlet or outlet except by the clouds and evaporation.
eu
Inguruko muinoak zorrotz altxatzen dira uretatik, berrogei eta laurogei oin bitarteko altuerara iritsiz; hego-ekialdean eta ekialdean, berriz, ehun eta ehun eta berrogeita hamar oin bitarteko altuera dute, milia-laurden batetik milia-heren batera alegia.
es
Las colinas circundantes se elevan abruptamente a ras del agua hasta una altura de cuarenta u ochenta pies, aunque al sureste y al este llegan a los cien y ciento cincuenta pies respectivamente, en una extensi?n de un cuarto y un tercio de milla.
fr
Les collines qui l'entourent, s'?l?vent abruptement de l'eau ? la hauteur de quarante ? quatre-vingts pieds, bien qu'au sud-est et ? l'est elles atteignent pr?s de cent et cent cinquante pieds respectivement, dans le rayon d'un quart et d'un tiers de mille.
en
The surrounding hills rise abruptly from the water to the height of forty to eighty feet, though on the south-east and east they attain to about one hundred and one hundred and fifty feet respectively, within a quarter and a third of a mile.
eu
Lakua basoz inguratuta dago oso-osorik.
es
El terreno est? completamente cubierto de bosque.
fr
Elles sont exclusivement bois?es.
en
They are exclusively woodland.
eu
bata, distantziatik begiratzean agertzen dutena; beste bat, zehatzagoa, gertutik erreparatzen zaienean erakusten dutena.
es
Todas las aguas de Concord tienen al menos dos colores, el que se ve a distancia y otro, m?s propio, de cerca.
fr
Toutes nos eaux de Concord ont deux couleurs au moins, une lorsqu'on les contemple ? distance, et une autre, plus particuli?re, de tout pr?s.
en
All our Concord waters have two colors at least, one when viewed at a distance, and another, more proper, close at hand.
eu
Argiaren araberakoa da lehena, eta zeruaren joerei jarraitzen dio.
es
El primero depende de la luz e imita al cielo.
fr
La premi?re d?pend surtout de la lumi?re et suit le ciel.
en
The first depends more on the light, and follows the sky.
eu
Udan, eguraldi argiarekin, urak urdina dirudi gertutik, bereziki nahasita badabil, eta urrutitik denek ematen dute antzekoak.
es
En d?as claros, en verano, las aguas parecen azules a poca distancia, especialmente si est?n agitadas, y a gran distancia todas parecen iguales.
fr
En temps clair, l'?t?, elles paraissent bleues ? une petite distance, surtout si elles sont agit?es, et ? une grande distance toutes ont le m?me aspect.
en
In clear weather, in summer, they appear blue at a little distance, especially if agitated, and at a great distance all appear alike.
eu
Ekaitz-giroan arbel ilunaren kolorea izaten dute batzuetan.
es
En los d?as de tormenta el agua es, a veces, de un oscuro color pizarra.
fr
En temps d'orage elles sont parfois couleur d'ardoise sombre.
en
In stormy weather they are sometimes of a dark slate color.
eu
Itsasoaz esan ohi da, ordea, urdina dela egun batzuetan eta berdea beste batzuetan, atmosferan aldaketarik izan ez bada ere.
es
Sin embargo, dicen que el mar es azul un d?a y verde otro sin un cambio perceptible en la atm?sfera.
fr
La mer, cependant, passe pour bleue un jour et verte un autre sans perceptible changement dans l'atmosph?re.
en
The sea, however, is said to be blue one day and green another without any perceptible change in the atmosphere.
eu
Ikusi izan ditut, inguruak elurrez estalirik daudelarik, errekako ura zein izotza berde-berde, belarra bezalaxe.
es
Cuando todo el campo est? cubierto de nieve, he visto en nuestro r?o que el agua y el hielo eran casi tan verdes como la hierba.
fr
J'ai vu notre rivi?re, alors que le paysage ?tait couvert de neige, ? la fois glace et eau presque aussi verte qu'herbe.
en
I have seen our river, when, the landscape being covered with snow, both water and ice were almost as green as grass.
eu
Batzuen ustez urdina da "ur puruaren kolorea, izan likidoa zein solidoa".
es
Algunos consideran el azul "el color del agua pura, l?quida o s?lida".
fr
Certains voient dans le bleu " la couleur de l'eau pure, soit liquide soit solide ".
en
Some consider blue "to be the color of pure water, whether liquid or solid."
eu
Baina urei zuzenean begiratuz gero txalupa batetik, kolore ugari ikus ditzakegu.
es
Pero, mirando directamente el agua desde un bote, parece ser de colores muy distintos.
fr
Mais regarde-t-on droit sous soi nos eaux du bord d'un bateau, qu'on les voit ?tre de couleurs tr?s diff?rentes.
en
But, looking directly down into our waters from a boat, they are seen to be of very different colors.
eu
Walden urdina da batzuetan eta berdea beste zenbaitetan, baita ikuspuntu beretik begiratuta ere.
es
Walden es a veces azul y a veces verde, incluso desde el mismo punto de vista.
fr
Walden est bleu ? certains moments et vert ? d'autres, m?me sans qu'on change de point de vue.
en
Walden is blue at one time and green at another, even from the same point of view.
eu
Lurraren eta zeruen artean datzanez, bien koloreen parte da.
es
Entre la tierra y el cielo, participa del color de ambos.
fr
?tendu entre la terre et les cieux, il participe de la couleur des deux.
en
Lying between the earth and the heavens, it partakes of the color of both.
eu
aldiz, gertutik begiratuz gero, kutsu horikara bat izango du ur-ertzetik hurbil, harea ikusten den lekuan, eta gero berde argiaren tonuak agertuko ditu, zeina apurka-apurka ilunduko baita, eta berde ilun uniforme bat ikusiko dugu lakuaren erdigunean.
es
Vista desde la cima de una colina refleja el color del cielo, pero de cerca tiene un tinte amarillo junto a la orilla donde puede verse la arena, luego un verde claro que gradualmente adquiere un tono uniforme de verde oscuro en el centro de la laguna.
fr
Contempl? d'un sommet il refl?te la couleur du ciel, mais ? port?e de la main il est d'une teinte jaun?tre pr?s de la rive o? le sable est visible, puis d'un vert clair, qui par degr?s se fonce pour devenir un vert sombre uniforme dans le corps de l'?tang.
en
Viewed from a hill-top it reflects the color of the sky, but near at hand it is of a yellowish tint next the shore where you can see the sand, then a light green, which gradually deepens to a uniform dark green in the body of the pond.
eu
Argiaren arabera, baita muino-tontorretik ikusita ere, berde bizi-bizi bat erakusten du lakuak bere ertzaren inguruan.
es
A cierta luz, vista incluso desde la cima de una colina, es de un verde v?vido junto a la orilla.
fr
Sous certaines lumi?res, contempl? m?me d'un sommet, il est d'un vert ?clatant pr?s de la rive.
en
In some lights, viewed even from a hill-top, it is of a vivid green next the shore.
eu
Batzuen esanetan, landarediaren islaren ondorioa da, baina ur berde horixe ikusten da, halaber, trenbide ondoko hondar-bankuan eta udaberrian ere, hostoak hedatu aurretiko garaian; baliteke urdinaren eta harea horiaren nahasketaren emaitza izatea sinpleki.
es
Algunos atribuyen esto al reflejo de la espesura, pero es igualmente verde junto al talud de arena del ferrocarril y en primavera, antes de que broten las hojas, por lo que podr?a ser el resultado del azul dominante mezclado con el amarillo de la arena.
fr
On a attribu? cela au reflet de la verdure ; mais il est ?galement vert l? contre le remblai de sable du chemin de fer, et au printemps, avant le d?ploiement des feuilles, ce qui peut ?tre simplement le r?sultat du bleu dominant m?l? au jaune du sable.
en
Some have referred this to the reflection of the verdure; but it is equally green there against the railroad sand-bank, and in the spring, before the leaves are expanded, and it may be simply the result of the prevailing blue mixed with the yellow of the sand.
eu
Horixe da bere irisaren kolorea.
es
Ese es el color de su iris.
fr
Telle est la couleur de son iris.
en
Such is the color of its iris.
eu
Orobat zati horretantxe urtzen dira lehen izotzak udaberrian-hondoan islatzen diren eta lurrak berak igortzen dituen eguzki-izpien epelean-eta ubide estu bat osatzen dute erdigune izozturaino.
es
Esa es tambi?n la parte donde, en primavera, al calentarse el hielo por el calor del sol que se refleja desde el fondo y se transmite por la tierra, empieza a derretirse y forma un estrecho canal en medio del hielo.
fr
C'est aussi la partie o?, au printemps, la glace recevant la chaleur du soleil que r?verb?re le fond, et que transmet en outre la terre, se dissout la premi?re et forme un ?troit canal tout autour du milieu encore gel?.
en
This is that portion, also, where in the spring, the ice being warmed by the heat of the sun reflected from the bottom, and also transmitted through the earth, melts first and forms a narrow canal about the still frozen middle.
eu
Beste laku eta urmaeletan gertatzen den eran, urak oso nahasirik dabiltzanean egun argietan, eta olatuen azalerak zerua islatzen badu ere angelu egokian, badirudi, gertutik, ura urdinagoa dela zerua bera baino, agian argi gehiago nahasten delako; halako egoeretan, bada, ur-azalean nengoelarik eta eskua bekokian jartzen nuelarik pantaila eginez, isla ikusteko eran, urdin argi paregabe eta deskribaezin bat ikusi izan dut, zeta irisatu eta aldakorrek edo ezpata-ahoek iradoki ohi duten modukoa, zerua bera baino zerutiarragoa, olatu-muturren berde ilun jatorrizkoaren kontrakarrean, zeinek lohiak ematen baitzuten konparazioan.
es
Como el resto de nuestras aguas, cuando se agita en d?as claros, de modo que la superficie de las olas pueda reflejar el cielo en el ?ngulo adecuado, o debido a que hay m?s luz, parece a poca distancia de un azul m?s oscuro que el mismo cielo y, en esas ocasiones, estando en su superficie y haciendo pantalla con la mano para poder ver el reflejo, he discernido un azul claro incomparable e indescriptible, como el que sugieren sedas irisadas o variables y la hoja de una espada, m?s cer?leo que el mismo cielo, que se alternaba con el verde oscuro original en los extremos de las olas, las cuales, en comparaci?n, parec?an fangosas.
fr
Comme le reste de nos eaux, lorsqu'elles sont fortement agit?es, en temps clair, de telle sorte que la surface des vagues puisse refl?ter le ciel ? angle droit, ou parce que plus de lumi?re se m?le ? lui, il para?t, ? petite distance, d'un bleu plus sombre que le ciel m?me ; or, ? tel moment, me trouvant ? sa surface, et divisant mon rayon visuel de fa?on ? voir la r?flexion, j'ai discern? un bleu clair sans tache et indescriptible, tels qu'en donnent l'id?e les soies moir?es ou changeantes et les lames d'?p?e, plus c?rul?en que le ciel m?me, alternant avec le vert sombre et originel des c?t?s oppos?s des vagues, qui ne paraissait que bourbeux en comparaison.
en
Like the rest of our waters, when much agitated, in clear weather, so that the surface of the waves may reflect the sky at the right angle, or because there is more light mixed with it, it appears at a little distance of a darker blue than the sky itself; and at such a time, being on its surface, and looking with divided vision, so as to see the reflection, I have discerned a matchless and indescribable light blue, such as watered or changeable silks and sword blades suggest, more cerulean than the sky itself, alternating with the original dark green on the opposite sides of the waves, which last appeared but muddy in comparison.
