Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Finzi-Kontinitarren lorategia, Giorgio Bassani / Koldo Biguri (Ibaizabal, 1997
)
eu
ohean al zaude? -toteldu nuen, apur bat nahastuta, bidegabekeria handi baten biktima sentitzen nintzelarik.
es
est?s en la cama? -balbuc? desconcertado, sinti?ndome v?ctima de una injusticia enorme.
fr
tu es couch?e ? balbutiai-je, d?concert?, me sentant la victime d'une ?norme injustice.
en
are you in bed?" I stammered, disconcerted, feeling the victim of an enormous injustice.
eu
-Egongo ez naiz, ba! Izara artean, gainera.
es
-Pues claro y, adem?s, bajo las s?banas.
fr
-Bien s?r que je suis couch?e et, de plus, sous les draps.
en
"I certainly am, and right under the bedclothes at that.
eu
Esan egia: ez duzu etorri nahi gripearen beldur zarelako.
es
Confiesa: te niegas a venir por miedo a la gripe.
fr
D'ici que tu refuses de venir par peur de la grippe !
en
I bet you won't come because you're scared of influenza."
eu
-Ez, ez, Mic?l-erantzun nuen, mingots-.
es
-No, no, Mic?l-respond? con amargura-.
fr
r?pondis-je avec amertume.
en
"No, no, Micol," I answered bitterly.
eu
Beldurtia naiz, baina ez horrenbesterainokoa.
es
No me creas m?s cobarde de lo que soy.
fr
Ne me fais pas plus couard que je ne le suis.
en
"Don't make me out more of a coward than I am.
eu
Halere harrituta nengoen esan duzun horrekin, ahaztu zaitudala alegia, eta nik, aldiz...
es
Me asombra solamente que me acuses de haberte olvidado, cuando, en realidad...
fr
J'?tais seulement ?tonn? que tu m'accuses de t'avoir oubli?e, alors qu'au contraire...
en
I was just amazed to hear you accusing me of having forgotten you, when the fact is...
eu
Ez dakit gogoratzen zaren-jarraitu nuen, ahotsa ahultzen ari zitzaidalarik-, baina Veneziara alde egin baino lehenago oso erraza zen zuri telefonoz deitzea, eta orain, ordea, ia-ia abentura bat da, ez didazu ukatuko.
es
No s? si te acuerdas-prosegu? con la voz helada-, pero antes de que te fueses a Venecia era facil?simo telefonearte, mientras que ahora, tienes que reconocerlo, se ha vuelto una especie de haza?a.
fr
Je ne sais si tu t'en souviens, continuai-je d'une voix qui se voilait, mais avant que tu partes pour Venise, te t?l?phoner ?tait tr?s facile, alors que, maintenant, tu dois l'admettre, c'est devenu une sorte de tour de force.
en
Don't you remember," I went on, my voice thickening, "that before you went to Venice ringing you up was easy, whereas now, you must admit, it's become quite a feat.
eu
Ba al dakizu hainbat aldiz joan naizela zure etxera egunotan?
es
?Sabes que he ido varias veces a tu casa, estos d?as?
fr
Est-ce que tu sais que je suis venu plusieurs fois chez toi, ces jours-ci ?
en
D'you know I've been to your house several times, these last few days?
eu
Esan al dizute?
es
?Te lo han dicho?
fr
On te l'a dit ?
en
Did they tell you?"
eu
-Bai.
es
-S?.
fr
-Oui.
en
"Yes."
eu
-Orduan?
es
-?Entonces!
fr
-Et alors !
en
"Well then!
eu
Ikusi nahi baninduzun oso ondo zenekien non aurkitu:
es
Si quer?as verme, sab?as perfectamente d?nde encontrarme:
fr
Si tu voulais me voir, tu savais tr?s bien o? me trouver :
en
Ifyou wanted to see me you knew perfectly well where to find me:
eu
goizez bilar-gelan, eta arratsaldez zure nebarekin.
es
por la ma?ana en la sala de billar y por la tarde abajo, con tu hermano.
fr
le matin dans le billard et l'apr?s-midi, en bas, chez ton fr?re.
en
in the mornings in the billiard room, in the afternoons down below at your brother's.
eu
Baina ez zeneukan inolako gogorik, hori da egia.
es
La verdad es que no ten?as ninguna gana.
fr
La v?rit?, c'est que tu n'en avais pas la moindre envie.
en
The truth is you didn't want to in the least."
eu
-Ez esan txorakeriarik!
es
-?Qu? tonter?as!
fr
-Quelles idioties !
en
"What nonsense!
eu
Albertoren gelara joatea ez zait inoiz gustatu, are gutxiago lagunak dauzkanean.
es
Al cuarto de Alberto nunca me ha gustado ir, sobre todo cuando recibe amigos.
fr
Je n'ai jamais aim? aller chez Alberto, surtout, du reste, quand il re?oit des amis.
en
I'venever liked going to Alberto's, especially when he's got friends in to see him.
eu
Eta goizez zuregana joateari dagokionez, ez al zara lan egiten ari?
es
En cuanto a ir a verte por la ma?ana, ?no est?s trabajando?
fr
Quant ? venir te voir le matin, est-ce que tu n'es pas en train de travailler ?
en
And as for coming to see you in the mornings, aren't you working?
eu
Badago gauza bat bene-benetan gorroto dudana, eta hori da jendeari traba egitea lanean ari denean.
es
Si algo detesto es precisamente molestar a la gente cuando trabaja.
fr
S'il y a une chose que je d?teste, c'est justement de d?ranger les gens quand ils travaillent.
en
If there's one thing I loathe it's bothering people when they're working.
eu
Dena den, egiatan nahi baduzu, bihar edo etzi jaitsiko naiz bisita egitera.
es
En cualquier caso, si de verdad lo deseas, ma?ana o pasado pasar? un momento a saludarte.
fr
En tout cas, si tu y tiens vraiment, demain ou apr?s-demain je passerai un instant te dire bonjour.
en
Anyway, if you really want me to, tomorrow or the day after I'll come along for a minute and say hello."
eu
Biharamunean ez zen etorri, baina arratsaldean, Albertorekin nengoela (zazpiak-edo izango ziren;
es
La ma?ana siguiente no vino, pero por la tarde, cuando me encontraba con Alberto (deb?an de ser las siete:
fr
Le lendemain matin, elle ne vint pas, mais, l'apr?s-midi, alors que j'?tais chez Alberto (il devait ?tre sept heures :
en
She didn't come next morning, but in the afternoon, while I was at Alberto's (it must have been about seven o'clock:
eu
Malnatek zenbait minutu lehenago alde egin zuen bat-batean), Perotti sartu zen haren mezu batekin.
es
Malnate se hab?a despedido de repente hac?a unos minutos), entr? Perotti con un mensaje de Mic?l.
fr
Malnate avait brusquement pris cong? depuis quelques minutes), Perotti entra.
en
Malnate had left abruptly a few minutes before), Perotti came in.
eu
"Andere?oak" eskertuko zidan une batez gora igotzea, iragarri zuen patxada osoz, baina umore txarrez, iruditu zitzaidan.
es
La "se?orita" agradecer?a que yo subiera arriba un momento-anunci? impasible, pero, me pareci?, de mal humor-.
fr
La signorina me priait de monter un instant, annon?a-t-il, impassible, mais, me sembla-t-il, avec humeur.
en
The "signorina" asked me to go upstairs a moment-he announced stolidly, but he seemed to me in a bad mood.
eu
Barkamena eskatzen zidala.
es
Lo sent?a, pero estaba a?n en la cama;
fr
Elle s'excusait :
en
She apologized:
eu
Ohean jarraitzen zuela, bestela bera jaitsiko zatekeela.
es
si no, habr?a bajado ella.
fr
elle ?tait encore au lit, sinon elle serait descendue.
en
she was still in bed, else she'd have come down.
eu
Zer nahiago nuen:
es
?Qu? prefer?a:
fr
Qu'est-ce que je pr?f?rais :
en
What would I rather do :
eu
orduantxe igo ala afaltzeko geratu eta geroago igo?
es
subir al instante o quedarme a cenar y subir despu?s?
fr
y aller tout de suite ou bien rester d?ner et monter apr?s ?
en
go up right away, or else stay to supper and go up afterwards?
eu
Andere?oak orduantxe igotzea nahiago omen zuen, buruko min piska bat zeukalako eta goiz itzaldu nahi zituelako argiak.
es
La se?orita preferir?a que fuera enseguida, ya que ten?a un poco de dolor de cabeza y quer?a apagar la luz muy temprano.
fr
La signorina, quant ? elle, aurait pr?f?r? que je monte tout de suite, ?tant donn? qu'elle avait un peu mal ? la t?te et qu'elle voulait ?teindre tr?s t?t.
en
She'd rather I went up at once, as she had a bit of a headache and wanted to put the light out very early.
eu
Nolanahi ere, geratzea erabakitzen banuen...
es
Pero si decid?a quedarme...
fr
Mais si, par contre, je d?cidais de rester...
en
But if I decided to stay...
eu
-Ez, mesedez-esan nuen, eta Albertori begiratu nion-.
es
-No, por Dios-dije, al tiempo que miraba a Alberto-.
fr
-Non, voyons, dis-je, regardant Alberto.
en
"No, please," I said, looking at Alberto.
eu
Oraintxe igoko naiz.
es
Voy enseguida.
fr
Je viens tout de suite.
en
"I'm coming right away."
eu
Zutik jarri nintzen, Perottiren atzetik joateko.
es
-Me levant? y me dispuse a seguir a Perotti.
fr
Je me levai, me disposant ? suivre Perotti.
en
I got up and made ready to follow Perotti.
eu
-Ez ardurarik izan, mesedez-esan zuen orduan Albertok, gizabidez ateraino lagundu zidan bitartean-.
es
-No hagas cumplidos, por favor-dec?a entretanto Alberto, al tiempo que me acompa?aba, atento, hasta la puerta-.
fr
-Je t'en prie, ne fais pas de c?r?monies, disait sur ces entrefaites Alberto en m'accompagnant avec empressement vers la porte.
en
"Look, don't stand on ceremony," Alberto said, coming solicitously to the door with me.
eu
Uste diat gaur afarian aita eta biok bakarrik egongo garela.
es
Creo que esta noche en la mesa estaremos mi padre y yo solos.
fr
Je crois que, ce soir, ? table, il n'y aura que papa et moi.
en
"I think that there'll only be Papa and me at supper this evening.
eu
Amona ere ohean zegok gripearekin, eta ama ez duk ezta minutu batez ere urruntzen haren gelatik.
es
Tambi?n la abuela est? en la cama con gripe y mi madre no se aleja de su habitaci?n ni un momento.
fr
Grand-m?re est au lit, elle aussi, avec la grippe, et maman ne veut pas entendre parler de s'?loigner de sa chambre m?me pour un instant.
en
My grandmother's in bed with 'flu as well, and Mummy wouldn't think of leaving her room for a minute.
eu
Beraz, zerbait hartu nahi baduk gurekin, eta gero Mic?lengana igo...
es
Conque, si te apetece tomar algo con nosotros e ir a ver a Mic?l despu?s...
fr
Donc, si cela te dit de manger un morceau avec nous et de monter ensuite chez Mic?l...
en
So if you'd like to have a bite with us, and then go up to Micol afterwards....
eu
Aita pozik jarriko duk.
es
A mi padre le encantar?a.
fr
Tu sais le plaisir que papa a ? te voir.
en
You know Papa's always pleased to see you."
eu
Ezin nuela erantzun nuen, bederatzietan "pertsona" batekin geratua nintzela "plazan", eta Perottiren atzetik abiatu nintzen korrika, korridore bukaeran baitzegoen ordurako.
es
Respond? que no pod?a, que a las nueve ten?a que encontrarme "en la Piazza" con una "persona" y corr? tras Perotti, que ya hab?a llegado al final del pasillo.
fr
Je d?clinai son invitation, all?guant une obligation inexistante pour la soir?e, et je m'?lan?ai ? la suite de Perotti qui avait d?j? atteint le fond du couloir.
en
I declined the invitation, inventing a non-existent engagement that evening, and ran after Perotti, who had already reached the end of the passage.
eu
Hitz bat bera ere trukatu gabe, denbora laburrean iritsi ginen goiko dorretxoraino eramaten zuen eskailera biribil luzearen oinera.
es
Sin cambiar palabra, no tardamos en llegar al pie de la larga escalera helicoidal que conduc?a arriba del todo, a la torrecita-lucernario.
fr
Sans ?changer un seul mot, nous parv?nmes bient?t au bas du long escalier h?lico?dal qui menait tout en haut, jusqu'? la base de la tourelle-lanternon.
en
Without exchanging a word we soon arrived at the foot of the long spiral staircase that went up and up, as far as the base of the tower-skylight.
eu
Mic?len gelak, banekien bezala, etxean altuen zeudenak ziren, azken eskailera-zatiaren erdian.
es
El cuarto de Mic?l, ya lo sab?a yo, era el que estaba situado en el punto m?s alto de la casa, s?lo medio tramo de escalera por debajo del ?ltimo rellano.
fr
Le petit appartement de Mic?l, je le savais, ?tait le plus haut de la maison, ? seulement un demi-?tage du dernier palier.
en
Micol's set of rooms, I knew, was the highest in the house, only half a flight below the top landing.
eu
Igogailuaz gogoratu ez nintzenez, oinez igotzeari ekin nion.
es
No vi el ascensor y me dispuse a subir a pie.
fr
N'ayant pas remarqu? l'ascenseur, je me pr?parais ? monter ? pied.
en
I hadn't noticed the lift, and got ready to walk up.
eu
-Gaztea izatea ongi dago-iruzkindu zuen Perottik-, baina ehun eta hogeita hiru maila ez dira gutxi.
es
-Bien est? que usted sea joven-dijo sonriendo Perotti-, pero ciento veintitr?s escalones son muchos.
fr
-?videmment, vous, vous ?tes jeune, ricana Perotti, mais cent vingt-trois marches, c'est beaucoup.
en
"You're young, of course," grinned Perotti, "but a hundred and twenty-three steps is quite a climb.
eu
Ez al du nahiago igogailua hartzea?
es
?No quiere que tomemos el ascensor?
fr
Vous ne voulez pas que nous prenions l'ascenseur ?
en
Wouldn't you like to take the lift?
eu
Funtzionatzen du, badaki?
es
Funciona, ?sabe usted?
fr
Il fonctionne, vous savez.
en
It works, you know."
eu
Kanpoko kaiolako atea zabaldu zuen lehenik, gero barruko kabinako ate lerrakorra, eta azkenik albo batean jarri zen niri pasatzen uzteko.
es
Abri? la portezuela de la negra jaula exterior y despu?s la puerta corredera de la cabina y, por ?ltimo, se hizo a un lado para que yo pasase.
fr
Sans plus attendre, il ouvrit la grille de la noire cage ext?rieure puis la porte coulissante de la cabine, et s'?carta pour me laisser passer.
en
And he opened the gate of the black outside cage, then the sliding door of the lift inside, and stood aside to let me in.
eu
Kabina hartan sartzea-ardo koloreko zur distiratsuz, eta gainean M, F eta C letrak ederto txirikordatuak zeuzkaten kristal-xafla batzuez egindako kutxa handi bat zen-, barruan geratutako airean sumatzen zen lizun eta aguarras usain itogarriak eztarria mintzea, eta bat-batean halako baretasuna, halako lasaitasun fatalista, halako urruntasun ia ironikoa sentitzea, dena bat izan zen.
es
Cruzar el umbral de la cabina, que era una gran caja antediluviana, toda ella de brillantes maderas de color vino, contelleantes placas de cristal adornadas con una M, una F y una C primorosamente trenzadas, sentir en la garganta el penetrante olor, un poco sofocante, entre moho y aguarr?s, que impregnaba el aire encerrado en aquel angosto espacio y advertir de repente una inmotivada sensaci?n de calma, de tranquilidad fatalista, de distanciamiento ir?nico incluso, fue todo uno.
fr
Franchir le seuil de cette cabine, qui ?tait une grosse bo?te ant?diluvienne tout enti?re en bois brillant couleur vin et vitres de cristal scintillantes et orn?es d'un M, d'un F et d'un C soigneusement entrelac?s, ?tre pris ? la gorge par l'odeur piquante, un peu ?touffante, ? la fois de moisissure et de t?r?benthine qui impr?gnait l'air enclos dans ce bref espace, et ?prouver, tout ? coup, un sentiment immotiv? de calme, de tranquillit? fataliste, de d?tachement litt?ralement ironique, tout cela ne fut qu'une seule et m?me chose.
en
I walked into the lift, which was an antediluvian box all of gleaming wine-coloured woods, and glittering stripes of glass adorned with an M, an F, and a C elaborately interwoven; it had a pungent, faintly suffocating smell, compounded of mould and turpentine, a smell that impregnated the stuffy air in that enclosed space;
eu
Non sumatua nuen nik horrelako usaina?, galdetzen nion neure buruari.
es
?D?nde hab?a conocido un olor de esa clase?-me preguntaba-.
fr
O? donc avais-je respir? une telle odeur ?
en
and felt an unmotivated sense of calm, of fatalistic tranquillity, of positively ironic detachment, all in the space of a moment.
eu
Noiz?
es
?Cu?ndo?
fr
me demandais-je. Et quand ?
en
Where had I smelt a smell like that?-I wondered.-When?
eu
Kabina poliki hasi zen igotzen eskailera-zulotik gora.
es
La cabina empez? a elevarse despacio por el hueco de la escalera.
fr
La cabine commen?a ? s'?lever tr?s lentement dans la cage de l'escalier.
en
The lift started moving slowly up through the well of the stairs.
eu
Airea arnasten nuen, eta bitartean aurrera begiratzen nuen, Perottiren uniforme arraiaduneko bizkarrera.
es
Yo husmeaba el aire, al tiempo que miraba a Perotti delante de m?, con su espalda vestida de rayadillo.
fr
Je flairais l'air tout en regardant, devant moi, le dos v?tu de tissu ray? de Perotti.
en
I sniffed the air and stared ahead of me at Perotti's striped linen back.
