Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Psikosia, Robert Bloch / Javi Cillero (Elkar, 1996
)
eu
Batzuk "Normanekin txikitan eskolara joan" ziren eta orduan ere denek nabaritu zuten "mutikoak bitxi samar jokatzen zuela".
es
Algunos hab?an "ido a la escuela con ?l, cuando era muchacho", e incluso entonces hab?an "observado algo raro en su modo de comportarse".
fr
De nombreuses gens pr?tendaient " l'avoir vu alors qu'il tenait le motel " et eux aussi attestaient qu'ils l'avaient " toujours suspect? ".
en
Some of them had "gone to school with him when he was a boy and even then they had all "noticed something funny about the way he acted."
eu
Herritar askok "Norman motelean ikusi" zuten, eta hauek ere aitortzen zuten beti "susmo txarra" hartu ziotela Normani.
es
 
fr
 
en
Quite a few had "seen him around that motel of his," and they too attested to the fact that they'd always "suspected" him.
eu
Baziren, bai, Normanen ama eta Joe Considine gogoratzen zituztenak, eta ahaleginak egiten zituzten frogatzeko bazekitela "zerbait gertatu zela, biek halako gisaz bere buruaz beste egitean", baina noski hogei urte lehenagoko txutxu-mutxu eta izugarrikeriak guztiz zaharkituta zeuden errebelazio berrien aldean.
es
No faltaban quienes recordaran a su madre y a Joe Considine, e intentaran demostrar que "sab?an que habla algo sospechoso cuando se dijo que se hab?an suicidado de aquella manera", pero las murmuraciones de sucesos acaecidos veinte a?os antes resultaban rancias en comparaci?n con las recientes revelaciones.
fr
D'autres se rappelaient sa m?re et Joe Considine et affirmaient " qu'ils avaient compris que la mani?re dont ces deux-l? s'?taient suicid?s ?tait loin d'?tre normale ". Mais ces ragots abominables qui concernaient une histoire vieille de vingt ans semblaient p?rim?s en comparaison des r?v?lations r?centes.
en
There were those who remembered his mother and Joe Considine, and they tried to establish how they "knew something was wrong when those two were supposed to have committed suicide that way," but of course the gruesome tidbits of twenty years ago seemed stale indeed as compared to more recent revelations.
eu
Motela, jakina, itxi egin zuten, eta hau damugarria izan zen, nolabait, zeren ezin konta ahala izan baitziren jakingura morbosoak jota motelera hurbildu zirenak.
es
Naturalmente, el parador estaba cerrado; lo cual era una l?stima, pues eran muchos los que hubieran deseado visitarlo.
fr
Naturellement, on ferma le motel, ce qui ?tait dommage en un sens car la quantit? innombrable de visiteurs avides de sensations morbides croissait de jour en jour.
en
The motel, of course, was closed-which seemed a pity, in a way, because there was no end to the number of morbid curiosity-lovers who sought it out.
eu
Menturaz, haietariko askok gelak errentatzeko irrika erakutsiko zuketen, eta prezioak apurtxo batez goratuz erraz berreskuratuko ziratekeen bisitariek lapurtuko zituzketen toallen sosak, zalantzarik gabe egonaldi ospetsuaren oroitarri gisa hartuko baitzituzten.
es
Y no es arriesgado suponer que un importante tanto por ciento de esos morbosos curiosos hubiera tomado gustosamente habitaci?n en ?l.
fr
Il va de soi que beaucoup de touristes mouraient d'envie d'y louer des chambres. On aurait ?t? oblig? d'augmenter sensiblement les tarifs pour compenser la perte du linge de toilette qui n'auraient pas manqu? de dispara?tre, emport? comme souvenirs de ce jour m?morable.
en
Quite conceivably, a goodly percentage would have been eager to rent rooms, and a slight raise would compensate for the loss of the towels which undoubtedly would have been filched as souvenirs of the gala occasion.
eu
Baina Estatuko trafiko-poliziako agenteek motela, etxea eta ondoko lurrak zaintzen ziharduten.
es
Pero los agentes de la polic?a estatal cerraban el paso a cuantos pretend?an acercarse al edificio.
fr
Mais la police montait la garde devant le motel et la propri?t?.
en
But State Highway Patrol troopers guarded the motel and the property behind it.
eu
Bestalde, Bob Summerfieldek gaztigatu behar izan zion Sami askoz ere bezero gehiago zutela burdindegian.
es
Incluso Bob Summerfield pudo informar a Sam de un notable incremento en las ventas en la ferreter?a.
fr
Et Bob Summerfield, lui aussi, enregistra une remont?e du chiffre d'affaires de la quincaillerie. Tout le monde voulait parler ? Sam, ?videmment.
en
Even Bob Summerfield was able to report a noticeable increase in business at the hardware store.
eu
Denek hitz egin nahi zuten Samekin, noski, baina honek ia aste erdia eman zuen Forth Worthen Lilarekin, eta gero Estatuko Erietxera joan zen, Norman Bates aztertzen ari ziren hiru psikiatrak ikustera.
es
Todos quer?an hablar con Sam, pero ?ste pas? parte de la siguiente semana en Fort Worth, con Lila, y luego visit? el hospital del Estado, donde tres siquiatras examinaban a Norman Bates.
fr
Mais il passa une bonne partie de la semaine suivante ? Fort Worth avec Lila, puis se rendit ? l'H?pital Psychiatrique o? trois m?decins ali?nistes examinaient Norman Bates.
en
Everybody wanted to talk to Sam, naturaily, but he spent part of the following week in Fort Worth with Lila, then took a run up to the State Hospital where three psychiatrists were examining Norman Bates.
eu
Hala ere, beste hamar bat egunez itxaron behar izan zuen, harik eta Nicholas Steiner doktoreak, behaketaren arduradun ofiziala zen aldetik, behin-betiko diagnostikoa eman zion arte.
es
Nicholas Steiner, quien estaba oficialmente encargado de la observaci?n m?dica. Y Sam transmiti? los resultados de su entrevista con el m?dico a Lila, cuando lleg? a Fort Worth el fin de semana.
fr
Il ne fallut pas attendre moins de dix jours pour qu'enfin le Dr Nicholas Steiner, charg? des observations m?dicales, ?tablisse son diagnostic d?finitif. Sam fit ? Lila un compte rendu d?taill? du r?sultat lorsque celle-ci vint passer le week-end suivant ? Fairvale.
en
Nicholas Steiner, who was officially in charge of the medical observation. Sam reported the results of his interview to Lila, at the hotel, when she came in from Fort Worth the following weekend.
eu
Samek elkarrizketaren berri eman zion Lilari, hotelean, hurrengo asteburuan neska Forth Worthetik ikustera etorri zitzaionean.
es
Al principio, se mostraba reacio a hacerlo, pero ella insisti? en conocer todos los detalles.
fr
D'abord, il se montra assez r?ticent mais elle insista pour conna?tre tous les d?tails.
en
He was noticeably reticent at first, but she insisted on the full details.
eu
Hasieran Sam hitz-urri samar egon zen, baina Lila ekin eta ekin ibili zitzaion xehetasun guztiak eman ziezazkion.
es
-Probablemente, jam?s sabremos lo que sucedi?-dijo Sam-.
fr
-Nous ne saurons sans doute jamais ce qui s'est pass? exactement, lui dit Sam.
en
"We'll probably never know everything that happened," Sam told her, "and as for the reasons, Dr.
eu
"Bada, ziurrenik ez dugu inoiz jakingo zer gertatu zen", esan zion Samek, "eta arrazoiei dagokienez, Steiner doktoreak berak esan dit nola-halako aierutan dabiltzala.
es
Y en cuanto a lo que impeli? a Bates, el propio Dr. Steiner me comunic? que s?lo pod?a hacer suposiciones m?s o menos fundadas.
fr
Quant aux motifs, le Dr Steiner m'a expliqu? qu'on en serait toujours r?duit aux conjectures.
en
Steiner told me himself that it was mostly a matter of making an educated guess.
eu
Hasieran lasaigarri gogorrak eman zizkioten, eta itzarri denetik inork ez dio hitzik atera.
es
A pesar de que sometieron a Bates a un fuerte tratamiento sedante, no pudieron conseguir que hablara mucho.
fr
En premier lieu, ils ont administr? des s?datifs ? Bates. Puis, quand il s'est r?veill?, personne n'a pu le faire v?ritablement parler.
en
They kept Bates under heavy sedation at first, and even after he came out of it, nobody could get him to really talk very much.
eu
Steinerrek esan didanez, bera beste inor baino hurbilago dabil Batesengandik, baina azken egunotan Norman oso nahastuta dago.
es
Parece que estos ?ltimos d?as es v?ctima de una fuerte confusi?n mental. El Dr.
fr
Mais tout au long de ces derniers jours, il lui a sembl? dans un ?tat mental particuli?rement confus.
en
Steiner says he got closer to Bates than anyone else, but in the last few days he appears to be in a very confused state.
eu
Gainera, doktoreak aipatutako gauza asko, adibidez, ihesa, katexia eta trauma, ez ditut batere ondo ulertzen.
es
Steiner dijo muchas cosas sobre fugas, catexia y trauma, pero no le comprend? muy bien.
fr
Steiner m'a parl? de fugue, de cathexie, de traumatisme, et je vous avoue que je n'y ai pas compris grand-chose.
en
A lot of the things he said, about fugue and cathexis and trauma, are way over my head.
eu
"Hala ere, doktorearen arabera, hau guztia aspaldian hasi zen, Batesen haurtzaroan, hain zuzen ere, ama hil baino askoz ere lehenago.
es
"En su opini?n, todo empez? hace muchos a?os, durante la ni?ez de Bates, muchos antes de la muerte de su madre.
fr
Toutefois, il m'a dit que, d'aussi pr?s qu'il ait pu serrer le cas, tout remonte ? l'enfance de Bates, bien avant la mort de sa m?re.
en
"But as near as he can make out, this all started way back in Bates's childhood, long before his mother's death.
eu
Bates eta ama oso lotuak zeuden elkarrekin eta, antza denez, amak menderatu egiten zuen.
es
?l y su madre estaban muy unidos y, al parecer, ella le dominaba.
fr
Lui et sa m?re ?taient fort attach?s l'un ? l'autre et, apparemment, elle le dominait...
en
He and his mother were very close, of course, and apparently she dominated him.
eu
Doktoreak ez daki ama-umeen arteko harremanetan beste zerbait zegoenetz.
es
El Dr.
fr
Leurs relations ?taient-elles teint?es d'inceste ? ?a, le Dr Steiner l'ignore.
en
Whether there was ever anything more to their relationship, Dr.
eu
Alabaina, susmatu ere susmatzen du Norman isilpeko trabestia zela Bates andrea hil baino askoz lehenagotik ere.
es
Steiner ignora si hab?a algo m?s en sus relaciones, pero sospecha que Norman era travestido en secreto, desde mucho antes de la muerte de Mrs.
fr
Il soup?onne, par contre, Norman d'avoir ?t? un inverti refoul? bien avant la mort de sa m?re.
en
Steiner doesn't know. But he does suspect that Norman was a secret transvestite long before Mrs.
eu
Badakizu zer den trabestia, ezta?"
es
Supongo que sabes lo que es un travestido.
fr
Vous savez ce que c'est qu'un inverti, n'est-ce pas ?
en
Bates died. You know what a transvestite is, don't you?"
eu
Lilak baietz esan zion.
es
Lila asinti?.
fr
Lila acquies?a :
en
Lila nodded.
eu
"Beste sexuko pertsonen arropak janzten dituena, ezta?"
es
-Una persona que viste ropas del sexo opuesto, ?verdad?
fr
-Oui, c'est quelqu'un qui porte les v?tements du sexe oppos?, c'est bien ?a ?
en
"A person who dresses in the clothing of the opposite sex, isn't that it?"
eu
"Tira, Steinerrek azaldu didanez, hori baino askoz ere gehiago da.
es
-Seg?n Steiner explic?, es algo m?s que eso.
fr
-? vrai dire, d'apr?s ce que m'a expliqu? le Dr Steiner, ?a va beaucoup plus loin.
en
"Well, the way Steiner explained it, there's a lot more to it than that.
eu
Trabestiak ez dira homosexualak halabeharrez, baina zeharo identifikatuta daude beste sexuko kideekin.
es
Los travestidos no son necesariamente homosexuales, pero se identifican poderosamente con personas del otro sexo.
fr
Les invertis ne sont pas n?cessairement des homosexuels, mais ils s'identifient totalement aux gens du sexe oppos?.
en
Transvestites aren't necessarily homosexual, but they identify themselves strongly with members of the other sex.
eu
Nolabait, Normanek ama bezalakoa izan nahi zuen, eta bestalde, ama bereganatu egin nahi zuen".
es
En cierta forma, Norman quer?a ser como su madre, pero tambi?n quer?a que su madre se convirtiera en parte de ?l.
fr
D'un c?t?, Norman voulait ressembler ? sa m?re et de l'autre, il voulait que sa m?re f?t partie int?grante de lui-m?me.
en
In a way, Norman wanted to be like his mother, and in a way he wanted his mother to become a part of himself."
eu
Samek zigarreta piztu zuen.
es
Sam encendi? un cigarrillo.
fr
Sam alluma une cigarette.
en
Sam lit a cigarette.
eu
"Eskolako urteei buruzko informazioa alde batera utziko dut, baita armadan Norman onartu ez zutenekoa ere.
es
-Pasar? por alto lo que me ha contado de sus a?os escolares y de los motivos por los cuales el Ej?rcito le declar? inh?bil para todo servicio.
fr
-Je ne m'?tendrai pas sur ses ann?es d'?cole ni sur sa r?forme au moment de son service militaire.
en
"I'm going to skip the data about his school years, and his rejection by the army.
eu
Baina haren ostean, mutila hemeretzi urte ingurukoa zela hain zuzen ere, amak erabaki zuen Norman ez zela inoiz bere kabuz ibiliko munduan.
es
Debi? ser por esos tiempos, cuando contaba unos diecinueve a?os, que su madre decidi? que jam?s saldr?a del mundo que la rodeaba.
fr
J'en viens donc ? ses dix-neuf ans, ?poque ? laquelle sa m?re d?cida que Norman n'aurait plus de contact avec le monde ext?rieur.
en
But it was after that, when he was around nineteen, that his mother must have decided Norman wasn't ever going out into the world on his own.
eu
Beharbada, berariaz galarazi zion heldua izatea;
es
Y obrando tal vez de un modo deliberado le impidi? que creciera mentalmente.
fr
C'est sans aucun doute ? dessein qu'elle l'avait emp?ch? de devenir adulte.
en
Maybe she deliberately prevented him from growing up;
eu
inoiz ez dugu jakingo zenbateraino erantzun beharko lukeen Normanen bilakaeragatik.
es
Jam?s sabremos hasta qu? punto es responsable de aquello en lo que se ha convertido su hijo.
fr
Bien s?r, nous ne saurons jamais jusqu'? quel point elle fut responsable de ce qu'il devint.
en
we'll never actually know just how much she was responsible for what he became.
eu
Orduan hasiko zen, okultismoaz eta honelako kontuez jakin-mina hartzen.
es
Debi? ser entonces cuando Norman se interes? por el ocultismo y otras teor?as parecidas.
fr
On suppose que c'est ? ce moment qu'il se passionna pour l'occultisme et pour les choses de ce genre.
en
It was probably then that he began to develop his interest in occultism, things like that.
eu
Eta orduan agertu zen bertan Joe Considine delako hori.
es
Y fue entonces tambi?n cuando apareci? Joe Considine.
fr
" Le Dr Steiner n'a pas pu faire dire grand-chose ? Norman sur ce Joe Considine...
en
And it was then that this Joe Considine came into the picture.
eu
"Steinerrek ezin izan dio Normani kontu handirik atera Joe Considineri buruz... izan ere, gaur egun ere, hogei urte igarota, Normanek gorroto bizia dio Considineri, eta sumindu egiten da gizonaz hitz egiten hasi orduko.
es
"Steiner no pudo lograr que Norman hablara mucho de Joe Considine. Incluso hoy d?a, despu?s de veinte a?os, su odio es tan grande que no puede hablar de ese hombre sin enfurecerse.
fr
Encore aujourd'hui-et ?a fait pourtant plus de vingt ans-sa haine contre cet homme est si forte que le seul fait de mentionner son nom le met en furie.
en
"Steiner couldn't get Norman to say very much about Joe Considine-even today, more than twenty years later, his hatred is so great he can't talk about the man without flying into a rage.
eu
Baina Steinenek sheriffarekin hitz egin, egunkarietako beari zaharrak eskuratu, eta benetan gertatutakoaren irudia osatu du, nahikoa zehatza.
es
Pero el m?dico habl? con el sheriff y se hizo con todos los recortes de peri?dico de aquellas fechas, lo que le ha permitido formarse una idea muy aproximada de lo que sucedi?.
fr
Or, le docteur s'en est entretenu avec le sh?rif qui lui a sorti tous les vieux journaux de l'?poque.
en
But Steiner talked to the Sheriff and dug up all the old newspaper stories, and he has a pretty fair idea of what really happened.
eu
"Considinek berrogei urte pasatxo zituen;
es
"Considine contaba unos cuarenta a?os, y Mrs.
fr
Il n'a eu aucune difficult? ? se faire une id?e tr?s pr?cise de ce qui s'est pass? :
en
"Considine was a man in his early forties; when he met Mrs.
eu
Bates andrea ezagutu zuenean, emakumeak hogeita hemeretzi urte zeuzkan.
es
Bates, treinta y nueve, cuando se conocieron.
fr
" Considine avait une quarantaine d'ann?es quand il fit la connaissance de Mme Bates, ?g?e alors de trente-neuf ans.
en
Bates she was thirty-nine.
eu
Nire ustez, emakumea ez zen itxura apartekoa, ihar samarra baizik, ileak urdintzen hasia, baina senarrak alde egin zionetik lur-zati zabalak zituen, senarrak andrearen izenean erregistratuak.
es
Parece que no era muy hermosa, sino bastante delgada y prematuramente envejecida.
fr
Je crois qu'elle n'avait rien d'une beaut? ; elle ?tait maigre, avec les cheveux grisonnants mais, par contre, son mari l'avait quitt?e en laissant une ferme et des terrains qu'il avait mis ? son nom ? elle.
en
I guess she wasn't much to look at, on the skinny side and prematurely gray, but ever since her husband had run off and left her she had owned quite a lot of farm property he'd put in her own name.
eu
Urte haietan guztietan etekin handia eman zioten Normanen amari, eta, lurrak lantzen zizkion bikoteari diru dezente ordaintzen bazion ere, artean ere bazeukan dirurik.
es
Pose?a tierras de labor, que su marido hab?a puesto a su nombre antes de abandonarla. Sacaba buen provecho de sus propiedades.
fr
Pendant les ann?es o? elle avait ?t? seule, elle avait gagn? pas mal d'argent.
en
It had brought in a good income during all these years and even though she paid out a fair amount to.
eu
Considine emakumea gorteiatzen hasi zen.
es
Considine empez? a cortejarla.
fr
Et bien qu'ayant largement pay? le couple qui avait exploit? la ferme pour son compte, elle avait mis une jolie somme de c?t?.
en
the couple who worked it for her, she was well off.
eu
Ez zen erraza izan...
es
No debi? ser muy f?cil.
fr
Considine commen?a aussit?t ? lui faire la cour.
en
Considine began to court her.
eu
Agidanez, Bates andreak gorroto zien gizonei, senarrak bera eta umea bertan behera utzita alde egin zuenetik, eta, besteak beste, horrexegatik erabiltzen zuen hain gaizki Norman, Steiner doktorearen arabera.
es
 
fr
 
en
 
eu
Baina Considinez ari nintzaizun.
es
Es de suponer que Mrs.
fr
Ce ne fut pas facile...
en
It wasn't too easy-I gather Mrs.
eu
Azkenean, emakumea konbentzitu zuen, eta Normanen ama ezkontzeko prest zegoen.
es
Bates odiaba a los hombres, desde que su esposo la hab?a abandonado con su hijo, ni?o entonces, siendo ?sta una de las razones, seg?n el Dr.
fr
J'imagine que depuis que son mari les avait abandonn?s, elle et l'enfant, Mme Bates d?testait les hommes et, d'apr?s le Dr Steiner, ce serait une des raisons pour lesquelles elle se comporta envers Norman comme vous le savez.
en
Bates hated men ever since her husband deserted her and the baby, and this is one of the reasons why she treated Norman the way she did, according to Dr.
eu
Considineri lurrak saltzea bururatu zitzaion, eta dirua motela eraikitzeko erabili...
es
Steiner, por las cuales trat? a Norman de la forma en que lo hizo.
fr
Mais j'?tais en train de vous parler de Considine.
en
Steiner.
eu
garai hartan errepide zaharra leku hartatik igarotzen zen, eta bezero piloa izango zuten.
es
Pero te estaba hablando de Considine.
fr
Il lui arracha finalement son consentement et elle accepta de l'?pouser.
en
But I was telling you about Considine.
eu
"Dirudienez, Normanek ez zeukan zer esanik motelaren ideiaren aurka.
es
?ste obtuvo por fin promesa de matrimonio por parte de Mrs.
fr
Il avait r?ussi ? la convaincre de vendre la ferme et d'employer cet argent ? la construction d'un motel...
en
He finally got her to come around and agree to a marriage.
