Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Odol hotzean, Truman Capote / Xabier Olarra (Igela, 1993
)
eu
Buru argia eta bizkortasuna gainera.
es
Inteligencia y talento.
fr
Un brillant esprit et du talent en plus.
en
A brilliant mind and talent plus.
eu
Baina eskolarik ez, aitak ez zuelako nahi izan nik ezer ikasterik, berarentzat lan egitea soilik.
es
Pero nada de cultura porque no me dej? aprender nada, no quiso que aprendiera m?s que a correr y trotar con ?l.
fr
Mais pas d'instruction, parce qu'il voulait pas que j'apprenne quoi que ce soit, seulement ? trimer pour lui.
en
But no education, because he didn't want me to learn anything, only how to tote and carry for him.
eu
Inozoa.
es
Obtuso.
fr
Stupide.
en
Dumb.
eu
Ezjakina.
es
Ignorante.
fr
 
en
 
eu
Horrelakoa nahi nindinan.
es
As? es como ?l me quer?a.
fr
Ignorant.
en
That's the way he wanted me to be.
eu
Berari ihes ez egiteko.
es
Para que nunca pudiera escapar de ?l.
fr
Pour que je ne puisse jamais lui ?chapper.
en
So that I could never escape him.
eu
Baina hi, Bobo.
es
Pero t?, Bobo.
fr
Mais toi, Bobo.
en
But you, Bobo.
eu
Hi joan hintzen eskolara.
es
T? fuiste a la escuela.
fr
Toi, tu es all?e ? l'?cole.
en
You went to school.
eu
Hi eta Jimmy eta Fern.
es
Y Jimmy y Fern tambi?n.
fr
Toi et Jimmy et Fern.
en
You and Jimmy and Fern.
eu
Zuetako bakoitzak izan zinan eskola.
es
Todos los mierdas de vosotros tuvisteis vuestra educaci?n.
fr
Chacun de vous a re?u une ?ducation.
en
Every damn one of you got an education.
eu
Nik ez beste guztiek.
es
Todos menos yo.
fr
Tout le monde sauf moi.
en
Everybody but me.
eu
Horregatik dizuet gorroto;
es
Y yo os odio.
fr
 
en
 
eu
denoi: Aitari eta zuei denoi.
es
A todos. a todos.
fr
Et je vous hais, vous tous... papa et tout le monde.
en
And I hate you, all of you-Dad and everybody."
eu
Bere anai-arrebak esne-mamitan bizi izan balira bezala!
es
?Como si para sus hermanas y su hermano la vida hubiera sido un lecho de rosas!
fr
Comme si la vie avait ?t? un lit de roses pour son fr?re et ses s?urs !
en
As though for his brother and sisters life had been a bed of roses!
eu
Agian bai, horrek ama mozkortuaren gonbitoak garbitzea, sekula janzteko ezer politik edo jateko behar adina ez edukitzea esan nahi balu.
es
Quiz?s s?, si eso era tener que limpiar los v?mitos de la madre borracha, si cre?a que lo era no tener nada bonito que ponerse ni bastante que comer.
fr
Peut-?tre, si ?a voulait dire nettoyer les vomissures d'ivrogne de maman, si ?a voulait dire ne jamais avoir une jolie chose ? se mettre sur le dos, ou assez ? manger.
en
Maybe so, if that meant cleaning up Mama's drunken vomit, if it meant never anything nice to wear or enough to eat.
eu
Hala ere, egia zen, hirurek Unibertsitatera bitarteko ikasketak bukatuak zituzten.
es
Sin embargo, era cierto, los tres hab?an cursado la segunda ense?anza.
fr
Tout de m?me, c'est vrai, ils avaient tous trois achev? leurs ?tudes secondaires.
en
Still, it was true, all three had finished high school.
eu
Bidenabar, Jimmy bere gelako hoberenen artean zegoen ikasketak bukatzean: soil-soilik bere kemenari esker lortutako ohorea.
es
Jimmy termin? como el primero del curso, honor que deb?a ?nica y exclusivamente a su fuerza de voluntad.
fr
En fait Jimmy avait termin? le premier de sa classe, distinction qu'il ne devait qu'? sa propre volont?.
en
Jimmy, in fact, had graduated at the top of his class-an honor he owed entirely to his own will power.
eu
Horrexek egiten zuen-Barbara Johnsonen ustez-haren suizidioa horren parte txarreko.
es
Esto era, en opini?n de B?rbara, lo que hac?a tan siniestro su suicidio.
fr
C'?tait l?, pensait Barbara Johnson, ce qui rendait son suicide si inqui?tant.
en
That, Barbara Johnson felt, was what made his suicide so ominous.
eu
Nortasun sendoa, kemen izugarria, lan gogorra: hauetako batek ere ez zuen ematen erabakigarria Tex Johnen seme-alaben atarramentuan.
es
Gran car?cter, enorme valor, trabajador incansable, parec?a como si ninguno de esos rasgos pudiera influir de modo decisivo en el destino de los hijos de Tex John.
fr
Une grande force de caract?re, un grand courage, un labeur acharn?-il semblait qu'aucune de ces choses ne f?t un facteur d?terminant dans la destin?e des enfants de Tex John.
en
Strong character, high courage, hard work-- it seemed that none of these were determining facto in the fates of Tex John's children.
eu
Patu galgarri berdinak eraman zituen, eta haren kontra bertutea ez zen lagungarri izan.
es
Compart?an un destino com?n contra el que la virtud no era defensa.
fr
Ils partageaient un sort funeste contre lequel la vertu n'?tait d'aucun secours.
en
They shared a doom against which virtue was no defense.
eu
Ez da esan nahi Perry, edo Fern, zintzoak zirenik.
es
No es que Perry fuera virtuoso, ni Fern.
fr
Non pas que Perry f?t vertueux, ou Fern.
en
Not that Perry was virtuous, or Fern.
eu
Fernek hamalau urte zituela bere izena aldatu zuen eta handik aurrera bere bizitza laburrean aldaketak funtsik bazuela frogatzen saiatu zen:
es
A los catorce a?os, Fern se cambi? de nombre y, durante el resto de su corta vida, trat? de justificar el cambio:
fr
? quatorze ans, Fern avait chang? de nom, et pour le restant de ses jours elle avait essay? de justifier le changement :
en
When Fern was fourteen, she changed her name, and for the rest of her short life she tried to justify the replacement:
eu
Joy.
es
Joy.
fr
Joy.
en
Joy.
eu
Neska axolagabea zen "edozeinen neska-laguna"... agian gehiegirena, gizasemeenganako joera nabarmena baitzeukan, nahiz eta ez zuen izan gizonekin suerte handirik alde batera.
es
Era una chica f?cil "amiga de todos", demasiado de todos, porque sent?a debilidad por todos los hombres, a pesar de que no ten?a mucha suerte con ellos.
fr
C'?tait une fille insouciante, " la ch?rie de tout le monde ", un peu trop celle de tout le monde car elle avait un faible pour les hommes, bien qu'en un sens elle n'ait pas eu de veine avec eux.
en
She was an easy going girl, "everybody's sweetheart"-rather too much everybody's, for she was partial to men, though somehow she hadn't much luck with them.
eu
Arrazoi bategatik edo bestegatik gustukoak zituen gizonek utzi egiten zuten beti.
es
La clase de hombres que a ella le gustaban, siempre la dejaban plantada.
fr
Pour une raison ou une autre, le type d'hommes qui lui plaisaient la plaquaient toujours.
en
Somehow, the kind of man she liked always let her down.
eu
Ama koma alkoholiko batez hil zen, eta berak beldurra zion edariari...
es
Su madre hab?a muerto de coma alcoh?lico y a ella le daba miedo beber, pero beb?a.
fr
Sa m?re ?tait morte en pleine crise de delirium tremens, et elle avait peur de boire, pourtant elle buvait.
en
Her mother had died in an alcoholic coma, and she was afraid of drink-yet she drank.
eu
nahiz eta edalea izan.
es
 
fr
 
en
 
eu
Hogei urte bete aurretik, Fern-Joyk garagardo botila bat husten zuen eguna hasteko.
es
Antes de cumplir los veinte, Fern John empezaba el d?a con una botella de cerveza.
fr
Fern-Joy n'avait pas vingt ans qu'elle commen?ait la journ?e avec une bouteille de bi?re.
en
Before she was twenty, Fern-Joy was beginning the day with a bottle of beer.
eu
Ondoren, udako gau batez, hotel bateko gelako leihotik behera erori zen.
es
Y una noche de verano se cay? de la ventana de una habitaci?n de hotel.
fr
Puis, un soir d'?t?, elle tomba de la fen?tre d'une chambre d'h?tel.
en
Then, one summer night, she fell from the window of a hotel room.
eu
Erortzean, teatro bateko markesina jo eta boteka taxi baten gurpilen azpiraino joan zen.
es
Al caer, dio contra la marquesina de un teatro y de all? fue a parar bajo las ruedas de un taxi.
fr
Dans sa chute elle vint frapper contre la marquise d'un th??tre, rebondit et roula sous les roues d'un taxi.
en
Falling she struck a theater marquee, bounced off it, and rolled under the wheels of a taxi.
eu
Gelan, gela hutsean, poliziak bere zapatak aurkitu zituen, diru-zorro hutsa, whisky botila hustua.
es
Arriba, en la habitaci?n vac?a, la polic?a encontr? zapatos, un monedero sin dinero y una botella de whisky vac?a.
fr
L?-haut, dans la chambre vide, la police trouva ses chaussures, une bourse sans argent, une bouteille de whisky vide.
en
Above, in the vacated room, police found her shoes, a moneyless purse, an empty whiskey bottle.
eu
Fernek egindakoa ulertu eta barkatzeko modukoa zen, baina Jimmyrena bestelakoa zen oso.
es
Era posible comprender a Fern y perdonarla. Pero Jimmy era distinto.
fr
On pouvait comprendre Fern et lui pardonner, mais quant ? Jimmy c'?tait une autre question.
en
One could understand Fern and forgive her, but Jimmy was a different matter.
eu
Marinelez jantzita ageri zen haren argazki bati begira zegoen Johnson andrea;
es
La se?ora Johnson contemplaba una fotograf?a suya vestido con uniforme de marino.
fr
Mrs. Johnson regardait une photo de lui o? il ?tait habill? en matelot ;
en
Mrs. Johnson was looking at a picture of him in which he was dressed as a sailor;
eu
itsas armadan ibilia zen gerra-denboran.
es
Durante la guerra, sirvi? en la Marina.
fr
il avait fait la guerre dans la Marine.
en
during the war he had served in the Navy.
eu
Segaila zen, marinel gazte zurbila, austeritate kutsu goibeleko aurpegi luzexka zuena; berarekin ezkondu zen neskaren gerria besoaz inguratuz azaltzen zen, zeinekin ez baitzuen ezkondu behar, Johnson andrearen ustez ez baitzuten ezer elkargarririk Jimmy serio hark eta San Diegoko neska marinelzale gazteak, aspaldi marguldutako eguzkia islatzen zuten kristalezko perlazko gargantilarekin ageri zenak. Eta Joy:
es
Un esbelto y p?lido marinero de cara alargada, un poco asc?tica y austera, que pasaba el brazo alrededor de la cintura de la chica con la que se hab?a casado y con la que, en opini?n de la se?ora Johnson, nunca debi? casarse porque nada ten?an en com?n el serio Jimmy y aquella adolescente de San Diego, metida siempre entre marineros, cuyos abalorios de cristal reflejaban un sol que se hab?a puesto hac?a tiempo.
fr
chose qu'il n'aurait pas d? faire, selon Mrs. Johnson, car il n'y avait aucun point commun entre le s?rieux Jimmy et cette adolescente de San Diego qui courait apr?s les marins et dont le collier de verroterie r?fl?chissait un soleil ?teint depuis longtemps.
en
Slender, a pale young seafarer with an elongated face of slightly dour saintliness, he stood with an arm around the waist of the girl he had married and, in Mrs. Johnson's estimation, ought not to have, for they had nothing in common-the serious Jimmy and this teen-age San Diego fleet-follower whose glass beads reflected a now long-faded sun.
eu
Alaitasuna hala ere, Jimmyk harenganako sentitzen zuena amodio normala baino askoz gehiago zen:
es
Y el amor que le hab?a inspirado a Jimmy era un amor fuera de lo normal.
fr
Et pourtant ce que Jimmy avait ressenti pour elle ?tait au-del? d'un amour normal ;
en
And yet what Jimmy had felt for her was beyond normal love;
eu
grina, partez patologikoa ere bazena.
es
Una pasi?n en parte patol?gica.
fr
de la passion, une passion qui ?tait partiellement pathologique.
en
it was passion-a passion that was in part pathological.
eu
Neskari zegokionez, berriz, mutila maite behar zuen, eta bihotz-bihotzetik gainera. Bestela ez zuen egingo egin zuena.
es
En cuanto a la muchacha, tuvo que haberlo amado. Amarlo mucho para hacer lo que hizo.
fr
Quant ? la fille, elle devait l'avoir aim? et aim? totalement, sinon elle n'aurait pas fait ce qu'elle avait fait.
en
As for the girl, she must have loved him, and loved him completely, or she would not have done as she did.
eu
Jimmyk sinisten ez, ordea.
es
?Si Jimmy se lo hubiera cre?do!
fr
Si seulement Jimmy l'avait crue.
en
If only Jimmy had believed that!
eu
Sinistu ahal izan balu sikera.
es
?Si hubiera podido creerlo!
fr
Ou ?t? capable de le croire.
en
Or been capable of believing it.
eu
Baina jeloskeriak bere mende hartu zuen.
es
Pero los celos se apoderaron de ?l.
fr
Mais la jalousie l'emprisonnait.
en
But jealousy imprisoned him.
eu
Ezkondu baino lehen bere emaztearekin oheratu ziren gizonez oroitzeak min ematen zion;
es
Le mortificaba pensar en los hombres que se hab?an acostado con ella antes de que se casaran.
fr
?a le mortifiait de penser aux hommes avec qui elle avait fait l'amour avant leur mariage ;
en
He was mortified by thoughts of the men she had slept with before their marriage;
eu
gainera etsita zegoen nahasmen horietan jarraitzen zuela: itsasoratzen zen bakoitzean, edo egun osorako bakarrik uzten zuenean, orduan ere maitale mordo batekin traizio egiten ziola uste zuen eta behin eta berriz esaten zion aitortzeko bazituela maitaleak.
es
Estaba convencido, adem?s, de que segu?a llevando aquella vida promiscua, de que cada vez que ?l ten?a que embarcar, o aunque s?lo fuera dejarla sola durante el d?a, ella le traicionaba con un mont?n de amantes cuya existencia le ped?a continuamente a ella que confesara.
fr
en outre, il ?tait convaincu qu'elle ?tait demeur?e une fille facile, que chaque fois qu'il partait en mer, ou m?me qu'il la laissait seule pour la journ?e, elle le trompait avec une multitude d'amants dont il exigeait constamment qu'elle avoue l'existence.
en
he was convinced, moreover, that she remained promiscuous-that every time he went to sea, or even left her alone for the day, she betrayed him with a multitude of lovers, whose existence he unendingly demanded that she admit.
eu
Hala, neskak eskopeta bat bere begitartera apuntatuz jarri eta gatiloa zapaldu zuen hankako behatz batekin.
es
Al final, ella se coloc? la boca de un fusil entre los ojos y apret? el gatillo con el dedo del pie.
fr
Alors elle se mit un fusil de chasse entre les yeux et pressa la d?tente avec l'orteil.
en
Then she aimed a shotgun at a point between her eyes and pressed the trigger with her toe.
eu
Jimmyk aurkitu zuenean ez zion poliziari deitu.
es
Cuando Jimmy la encontr?, no llam? a la polic?a.
fr
Quand Jimmy la d?couvrit, il n'appela pas la police.
en
When Jimmy found her, he didn't call the police.
eu
Ohe gainera jaso eta haren ondoan etzan zen.
es
La cogi? y la acost? en la cama. Se ech? junto a ella.
fr
Il la releva et la pla?a sur le lit et s'?tendit pr?s d'elle.
en
He picked her up and put her on the bed and lay down beside her.
eu
Hurrengo egunean, egunsenti aldera, arma berriro kargatu eta bere burua hil zuen.
es
Al amanecer del d?a siguiente, carg? otra vez el fusil y se mat?.
fr
? peu pr?s ? l'aube, le lendemain matin, il rechargea le fusil et se tua.
en
Sometime around dawn of the next day, he reloaded the gun and killed himself.
eu
Jimmy eta bere emaztearen argazkiaren beste aldean Perryren beste bat zegoen, uniformea soinean zuela.
es
Junto a la fotograf?a de Jimmy y su mujer, hab?a una de Perry en uniforme.
fr
Face ? la photo de Jimmy et de sa femme, il y en avait une de Perry en uniforme.
en
Opposite the picture of Jimmy and his wife was a photograph of Perry in uniform.
