Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Odol hotzean, Truman Capote / Xabier Olarra (Igela, 1993
)
eu
hori beste kontu bat zen.
es
 
fr
 
en
 
eu
Moralki egokitzen zena egitea erabaki genuen, noski.
es
Y claro, nos decidimos por lo moral.
fr
Naturellement, on a d?cid? d'agir selon la morale.
en
Naturally, we decided to do the moral thing."
eu
Prestutasunezko jarrera horren onuradun izan ziren bi pertsonak-Eveanna Jarchow eta bere ahizpa Beverly, beren aitaren oinordeko bakarrak-Garden Cityra bidean ziren aurkikuntza lazgarritik ordu batzuetara;
es
Las dos personas que se beneficiaron de esta digna actitud, Eveanna Jarchow y su hermana Beverly, ?nicas herederas de la propiedad paterna, iban, a las pocas horas del horroroso descubrimiento, camino de Garden City.
fr
" Les deux personnes qui b?n?fici?rent de cette attitude honorable-Eveanna Jarchow et sa s?ur Beverly, seules h?riti?res de la succession de leur p?re-?taient en route vers Garden City quelques heures ? peine apr?s l'horrible d?couverte. Beverly venant de Winfield, Kansas, o? elle se trouvait en visite chez son fianc? ; Eveanna de chez elle, de Mount Carroll, Illinois.
en
The two persons who benefited by this honorable attitude-Eveanna Jarchow and her sister Beverly, sole heirs to their father 's estate-were, within a few hours of the awful discovery, on their way to Garden City, Beverly traveling from Winfield, Kansas, where she had been visiting her fianc?, and Eveanna from her home in Mount Carroll, Illinois.
eu
Beverly Winfieldetik (Kansas) bidea eginez, bere senargaia bisitatzera hara joana baitzen, eta Eveanna, berriz, Mount Carroleko (Illinois) bere etxetik.
es
Beverly ven?a de Winfield en Kansas donde hab?a sido invitada por la familia de su prometido y Eveanna de su casa de Mount Carroll en Illinois.
fr
Au cours de la journ?e, graduellement, d'autres parents furent avertis ; parmi eux, le p?re de Mr. Clutter, ses deux fr?res, Arthur et Clarence, et sa s?ur, Mrs.
en
Gradually, in the course of the day, other relatives were notified, among them Mr. Clutter's father, his two brothers, Arthur and Clarence, and his sister, Mrs.
eu
Pixkana, egunean zehar, beste ahaide batzuei gertaeraren berri eman zitzaien, haien artean Clutter jaunaren aitari, bi anaiei, Arthur eta Clarenceri, eta bere arreba Harr Nelson andreari, denak Larnedekoak (Kansas), eta bigarren arreba bati, Elain Selsor andrea, Palatkakoa (Florida).
es
Poco a poco, en el curso de aquel d?a, se les notific? tambi?n a otros parientes, al padre de Clutter, a sus dos hermanos, Arthur y Clarence, a su hermana casada con Harry Nelson, todos de Larned, Kansas, as? como a su segunda hermana, Elaine Selsor de Palatka, Florida.
fr
Harry Nelson, tous de Lamed, Kansas, et une deuxi?me s?ur, Mrs. Elaine Selsor, de Palatka, Floride.
en
Harry Nelson, all of Larned, Kansas, and a second sister, Mrs. Elaine Selsor, of Palatka, Florida. Also, the parents of Bonnie Clutter, Mr.
eu
Horiez gain, Bonnie Clutterren gurasoei, Arthur B. Fox senar-emazteei, Pasadenan (Kalifornia) bizi zirenak, eta bere hiru anaiei: Harold, Visaliakoa (Kalifornia);
es
Asimismo a los padres de Bonnie, el se?or Arthur B. Fox y su esposa que viv?an en Pasadena, California, y sus tres hermanos, Harold de Visalia, California, Howard de Oreg?n, Illinois, y Glenn de Kansas City, Kansas.
fr
et Mrs. Arthur B. Fox, qui habitent Pasadena, Californie, et ses trois fr?res : Harold, de Visalia, Californie ;
en
and Mrs. Arthur B. Fox, who live in Pasadena, California, and her three brothers-Harold, of Visalia, California; Howard, of Oregon, Illinois;
eu
Howard, Oregonekoa (Illinois);
es
 
fr
Howard, d'Oregon.
en
 
eu
eta Glen, Kansas Citykoa (Kansas). Benetan, Cluttertarren Esker-emate eguneko gonbidatu zerrendako gehienak telefonoz edo telegrafoz jakinaren gainean jarri zituzten, eta gehienak berehala prestatu ziren famili bilera baterako, baina ez mahai baten inguruko ospakizun zalapartatsurako, talde-ehorzketa bat zela-eta, hilobi ondoan biltzeko baizik.
es
En realidad, a la mayor?a de los que deb?an reunirse el D?a de Acci?n de Gracias en casa de los Clutter, se les telefone? o cablegrafi? y casi todos se pusieron inmediatamente en camino para aquella reuni?n de familia, no alrededor de una mesa dispuesta con los mejores manjares, sino ante el t?mulo de un funeral m?ltiple.
fr
Illinois ; et Glenn, de Kansas City, Kansas. En fait, on t?l?phona ou t?l?graphia ? la plupart de ceux qui ?taient sur la liste d'invit?s des Clutter pour Thanksgiving, et la majorit? se mit en route sur-le-champ pour ce qui allait ?tre une r?union familiale non pas autour d'une table de festin mais ? un enterrement collectif.
en
and Glenn, of Kansas City, Kansas. Indeed, the better part of those on the Clutters' Thanksgiving guest list were either telephoned or telegraphed, and the majority set forth at once for what was to be a family reunion not around a groaning board but at the graveside of a mass burial.
eu
Irakasleen etxean, Wilma Kidwellek bere burua kontrolatu behar izan zuen alaba kontrolatu ahal izateko, zeren Susan, begi-handiturik, goragalearen astindupean eta inork ez kontsolatzeko moduan, teman hasi baitzen esanez joan beharra zeukala Ruppen etxalderaino... korrika egin behar zituela harainoko hiru miliak.
es
En el Profesorado, Wilma Kidwell ten?a que dominarse para procurar dominar a su hija, porque Susan, con los ojos hinchados y en plena crisis de violentas n?useas, insist?a desesperadamente en querer marcharse porque deb?a, a toda costa, correr a la granja de Rupp que estaba a cinco kil?metros.
fr
? la Maison des enseignants, Wilma Kidwell fut oblig?e de se ma?triser pour calmer sa fille, car Susan, les yeux bouffis, secou?e de naus?es, r?p?tait avec insistance, inconsolable, qu'elle devait courir jusqu'? la ferme des Rupp, ? trois miles de l?.
en
At the Teacherage, Wilma Kidwell was forced to control herself in order to control her daughter, for Susan, puffy-eyed, sickened by spasms of nausea, argued, inconsolably insisted, that she must go-must run-the three miles to the Rupp farm.
eu
-Ez al zara konturatzen, ama? -egiten omen zuen-.
es
-?No lo entiendes, mam?? -dec?a-.
fr
" Tu te rends compte, maman ? disait-elle.
en
"Don't you see, Mother?" she said.
eu
Bobbyk entzungo balu?
es
?Y si Bobby se entera?
fr
Si Bobby apprend la nouvelle ?
en
"If Bobby just hears it?
eu
Maite zuen.
es
El la quer?a.
fr
Il l'aimait.
en
He loved her.
eu
Biok maite genuen.
es
Nosotros dos la quer?amos.
fr
Nous l'aimions tous les deux.
en
We both did.
eu
Ni naiz esan behar diodana.
es
Tengo que ser yo quien se lo diga.
fr
Il faut que ce soit moi qui le lui dise.
en
I have to be the one to tell him."
eu
Baina Bobbyk bazekien ordurako.
es
Pero Bobby ya lo sab?a.
fr
Mais Bobby savait d?j?.
en
But Bobby already knew.
eu
Etxera bidean, Ewalt jauna Ruppen etxaldean geratu eta gertatuaren berri eman zion laguna zuen Johnny Ruppi, hamar seme-alabaren aitari, zeinetatik Bobby hirugarrena baitzen.
es
De vuelta a su casa, Ewalt pas? por la granja de los Rupp y tuvo una conversaci?n con su amigo Johnny Rupp, padre de ocho hijos de los que Bobby era el tercero.
fr
En rentrant chez lui, Mr. Ewalt s'?tait arr?t? ? la ferme des Rupp et avait consult? son ami Johnny Rupp, p?re de huit enfants dont Bobby est le troisi?me.
en
On his way home, Mr. Ewalt had stopped at the Rupp farm and consulted with his friend Johnny Rupp, a father of eight, of whom Bobby is the third.
eu
Bi gizonak elkarrekin joan ziren bazterretxera:
es
 
fr
 
en
 
eu
aparte zegoen eraikin bat, etxaldea txikiegia baitzen haur guztiak han bizitzeko. Mutikoak bazterretxean bizi dira, neskak "etxean".
es
Juntos se fueron luego a un edificio separado de la granja propiamente dicha, demasiado peque?a para albergar a todos los hijos Rupp, de manera que los ni?os dorm?an en aquel anexo y las ni?as "en casa".
fr
Les deux hommes se rendirent ensemble au dortoir, une b?tisse s?par?e de la ferme m?me, qui est trop petite pour accueillir tous les enfants Rupp. Les gar?ons habitent le dortoir, les filles " la maison ".
en
Together the two men went to the bunkhouse-a building separate from the farmhouse proper, which is too small to shelter all the Rupp children. The boys live in the bunkhouse, the girls "at home."
eu
Bobby bere ohea egiten aurkitu zuten.
es
Bobby se estaba haciendo la cama.
fr
Ils trouv?rent Bobby en train de faire son lit.
en
They found Bobby making his bed.
eu
Ewalt jaunari entzun zion, galderarik ez zion egin eta eskerrak eman zizkion etortzeagatik.
es
Prest? atenci?n a lo que le dec?a Ewalt, no hizo comentarios y le dio las gracias por haber ido hasta all?.
fr
Il ?couta Mr.
en
He listened to Mr.
eu
Ondoren, eguzkitan egon zen kanpoan.
es
Despu?s de lo cual, sali? del edificio y se qued? de pie al sol.
fr
Ewalt, ne posa pas de questions et le remercia d'?tre venu.
en
Ewalt, asked no questions, and thanked him for coming.
eu
Ruppen etxaldea gain batean dago, laugune zabalean, nondik ikusten baitzen River Valley Farm-eko lur argitsua, uzta bildurik:
es
La finca de los Rupp est? en una despejada altiplanicie desde la que se pueden ver los campos segados, relucientes de sol, de la finca River Valley.
fr
Apr?s quoi il demeura debout dehors au soleil.
en
Afterward, he stood outside in the sunshine.
eu
gutxienez ordubetez begira eduki zuen paisajea. Distraitzen saiatu zirenek ez zuten lortu.
es
Fue ese escenario lo que estuvo contemplando durante casi una hora. Nadie consigui? distraerle ni sacarle de all?.
fr
La propri?t? des Rupp se trouve sur une hauteur, un plateau expos? d'o? il pouvait voir les terres embras?es, moissonn?es, de River Valley Farm, spectacle qui retint son attention pendant une heure peut-?tre.
en
The Rupp property is on a rise, an exposed plateau, from which he could see the harvested, glowing land of River Valley Farm-scenery that occupied him for perhaps an hour.
eu
Kanpaiak bazkaltzeko deia jo zuen eta amak hots egin zion barrura sartzeko...
es
Se oy? la campana que anunciaba que la comida estaba en la mesa, la madre le dec?a a Bobby que entrara en la casa, repiti?ndoselo una y otra vez.
fr
Ceux qui essay?rent de le distraire ne le purent pas.
en
Those who tried to distract him could not.
eu
hoska aritu zen, senarrak esan zion arte: -Ez.
es
Hasta que por fin el padre le dijo: -No.
fr
La cloche du d?jeuner sonna, et sa m?re lui cria de rentrer, l'appela jusqu'? ce que son mari dise finalement : " Non.
en
The dinner bell sounded, and his mother called to him to come inside-called until finally her husband said, "No.
eu
Nik bakean utziko nuke.
es
Es mejor dejarlo solo.
fr
Vaut mieux le laisser seul.
en
I'd leave him alone."
eu
Lanyk, anaia gazteago batek, kanpai deiari obeditzeari uko egin zion.
es
Tambi?n Larry, el hermano menor, se neg? a obedecer a la llamada de la campana.
fr
" Larry, un de ses fr?res, refusa aussi d'ob?ir aux appels de la cloche.
en
Larry, a younger brother, also refused to obey the summoning bell.
eu
Bobbyren inguruan jira-biraka zebilen etengabe, lagundu ezin baina nahirik, nahiz eta "alde egiteko" esan zioten.
es
Se mov?a en torno a Bobby, incapaz de ayudarle, pero con ganas de hacerlo, a pesar de que se oy? decir alg?n que otro "l?rgate".
fr
Il tournait autour de Bobby, d?sireux de l'aider mais ne sachant que faire, bien que son fr?re lui e?t-dit de " ficher le camp ".
en
He circled around Bobby, helpless to help but wanting to, even though he was told to "go away."
eu
Geroago, bere anaiak han egoteko temari utzi eta oinez hasi zenean, errepidean behera eta Holcomb aldera soroetan barrena, Larry atzetik joan zitzaion.
es
Luego, m?s tarde, cuando su hermano cambi? de postura y ech? a andar hacia la carretera, a campo traviesa camino de Holcomb, Larry se fue tras ?l.
fr
Plus tard, quand son fr?re sortit de son immobilit? et se mit en marche, se dirigeant, par la route et ? travers les champs, vers Holcomb, Larry le poursuivit. " Eh !
en
Later, when his brother stopped standing and started to walk, heading down the road and across the fields toward Holcomb, Larry pursued him.
eu
-Bobby, gauza bat.
es
-?Eh, Bobby!
fr
Bobby.
en
"Hey, Bobby.
eu
Norabait joan behar badugu, zergatik ez dugu kotxea hartzen?
es
Si hemos de ir a alguna parte, ?por qu? no tomamos el coche?
fr
?coute.
en
Listen.
eu
Anaiak ez zion erantzun.
es
Su hermano no le contest?.
fr
Si on va quelque part, pourquoi pas prendre la voiture ? " Son fr?re ne voulait pas r?pondre.
en
If we're going somewhere, why don't we go in the car?" His brother wouldn't answer.
eu
Helburu jakina hartuta zihoan, oinez, korrika, egia esateko, baina Larryk aise jarraitzen zion pausoan.
es
Caminaba muy decidido, en realidad corr?a, pero a Larry no le costaba darle alcance, pues, aunque s?lo ten?a catorce a?os, era m?s alto, m?s ancho de pecho y ten?a las piernas m?s largas.
fr
Il marchait d'un pas d?termin?, il courait en fait, mais Larry n'avait aucune difficult? ? le suivre.
en
He was walking with purpose, running, really, but Larry had no difficulty keeping stride.
eu
Hamalau urte besterik ez bazuen ere, bietan altuena, bular-zabalena, zango-luzeena baitzen, Bobby, bere atleta-ohore guztiak gorabehera, erdi-mailatik franko beheragokoa baitzen gorputzez: sendoa baina mehea, ongi egindako mutila, aurpegi eder baina arruntekoa.
es
A pesar de todos sus m?ritos deportivos, Bobby, era de talla algo inferior a la media, robusto pero delgado, un muchacho de buena musculatura y rostro franco, feote y atractivo.
fr
Quoiqu'il ne f?t ?g? que de quatorze ans, il ?tait le plus grand des deux, celui qui avait la plus forte carrure, les plus longues jambes-Bobby ?tait un peu plus petit que la moyenne, en d?pit de toutes ses prouesses athl?tiques-, r?bl? mais ?lanc?, un gar?on bien proportionn?, avec un beau visage ouvert, aux traits assez ordinaires. " Eh !
en
Though only fourteen, he was the taller of the two, the deeper-chested, the longer-legged, Bobby being, for all his athletic honors, rather less than medium-size-compact but slender, a finely made boy with an open, homely-handsome face.
eu
-E, Bobby.
es
-?Eh, Bobby!
fr
Bobby.
en
"Hey, Bobby.
eu
Entzun.
es
Escucha.
fr
?coute.
en
Listen.
eu
Ez ditek ikusten utziko.
es
No van a dejar que la veas.
fr
On ne te laissera pas la voir.
en
They won't let you see her.
eu
Alferrik joango haiz.
es
No te servir?a de nada.
fr
?a te servira ? rien.
en
It won't do any good."
eu
Bobby jiratu eta esan zion:
es
Bobby se volvi? y le dijo:
fr
" Bobby se tourna vers lui et dit : " Va-t'en.
en
Bobby turned on him, and said, "Go back.
eu
-Alde.
es
-T? vete.
fr
Retourne ? la maison.
en
Go home."
eu
Joan hadi etxera.
es
Vu?lvete a casa.
fr
 
en
 
eu
Gazteena atzean geratu zen, gero urrundik jarraitu zion.
es
El hermano menor se detuvo un momento y luego volvi? a seguirlo a distancia.
fr
" Le jeune fr?re resta en arri?re, puis il le suivit ? distance.
en
The younger brother fell behind, then followed at a distance.
eu
Kalabaza-garaiko tenperatura hotza eta argitasun idorra gorabehera, bi mutikoak izerditan ziren estatuko poliziek River Valley Farm-en eraiki zuten kontrol batera hurbildu zirenean.
es
A pesar de la temperatura de sequ?a del tiempo de las calabazas y de la ?rida luminosidad del d?a, los muchachos sudaban cuando se aproximaron a una barrera que la polic?a del estado hab?a erigido a la entrada de la finca River Valley.
fr
Malgr? le froid sec, l'?clat aride du jour, les deux gar?ons ?taient en nage quand ils s'approch?rent d'une barricade que les gendarmes avaient dress?e ? l'entr?e de River Valley Farm.
en
Despite the pumpkin-season temperature, the day's arid glitter, both boys were sweating as they approached a barricade that state troopers had erected at the entrance to River Valley Farm.
eu
Clutter familiako lagun asko, eta Finney Konderri osoko ezezagun mordo bat ere, bilduak ziren inguruan, baina inori ez zioten utzi bidetrabatik aurrera igarotzen. Rupp anaiak iritsi eta berehala pixka bat altxatu zuten hesia, lau anbulantziari aterabidea uzteko, lau izan baitziren azkenean biktimak eramateko behar izan zirenak, eta berdin xerifaren bulegoko gizonez betetako auto bati: gizon haiek, une hartantxe bertan, Bobby Ruppen izena aipatu zuten.
es
Muchos amigos de la familia Clutter y forasteros de toda la regi?n de Finney se hab?an reunido all?, pero ninguno hab?a podido cruzar la barrera que, poco despu?s de la llegada de los hermanos Rupp, fue brevemente alzada para permitir la salida a cuatro ambulancias, n?mero requerido para el transporte de las v?ctimas, y de un coche atestado de hombres que colaboraban con el sheriff, hombres que ya entonces mencionaban el nombre de Bobby Rupp.
fr
De nombreux amis de la famille Clutter ainsi que des ?trangers venus des quatre coins du comt? de Finney s'?taient attroup?s sur les lieux, mais nul d'entre eux n'obtint la permission de franchir la barricade qui, peu apr?s l'arriv?e des fr?res Rupp, fut bri?vement soulev?e pour permettre la sortie de quatre ambulances, le nombre dont on avait finalement eu besoin pour emmener les victimes, et d'une voiture pleine d'hommes appartenant au bureau du sh?rif, des hommes qui, en ce moment m?me, mentionnaient le nom de Bobby Rupp.
en
Many friends of the Clutter family, and strangers from all over Finney County as well, had assembled at the site, but none was allowed past the barricade, which, soon after the arrival of the Rupp brothers, was briefly lifted to permit the exit of four ambulances, the number finally required to remove the victims, and a car filled with men from the sheriff's office-men who, even at that moment, were mentioning the name of Bobby Rupp.
eu
Zeren Bobby baitzen, iluntzerako jakingo zuenez, susmagarri nagusia.
es
Porque Bobby, como ?l mismo iba a saber antes de la ca?da de la noche, era el sospechoso n?mero uno.
fr
Car Bobby, comme il allait l'apprendre avant la tomb?e de la nuit, ?tait leur suspect num?ro un.
en
For Bobby, as he was to learn before nightfall, was their principal suspect.
eu
Bere egongelako leihotik, Susan Kidwellek segizio zuriak pasadan zabaldu zuen distira ikusi zuen, eta begira geratu zen kantoia jiratu eta zoladura gabeko kaleko hauts aise harrotua berriro lurreratu zen arte.
es
Desde la ventana de su salita de estar, Susan vio deslizarse silencioso el cortejo blanco, lo sigui? con la mirada hasta perderlo de vista al doblar la esquina, hasta que la polvareda de la calle sin pavimentar se hubo posado otra vez.
fr
De la fen?tre de son salon, Susan Kidwell vit le cort?ge blanc passer doucement, et elle le suivit du regard jusqu'? ce qu'il e?t tourn? le coin et que la poussi?re facilement soulev?e de la rue non pav?e f?t retomb?e.
en
From her parlor window, Susan Kidwell saw the white cortege glide past, and watched until it had rounded the corner and the paved street 's easily airborne dust had landed again.
eu
Begira zegoen bitartean, han azaldu zen Bobby, bere etxerantz alderoka zetorren figura, anaia gazteago baina handiagoa bere errainu bihurtua zuela.
es
Estaba todav?a contemplando la escena cuando la figura vacilante de Bobby, que se dirig?a a ella seguido de su hermano menor, pas? a integrarla.
fr
Elle contemplait encore la sc?ne lorsque Bobby, suivi de son grand fr?re cadet, fit son apparition, personnage tremblant qui se dirigeait vers elle.
en
She was still contemplating the view when Bobby, shadowed by his large little brother, became a part of it, a wobbly figure headed her way.
eu
Atarira atera zen haren bila.
es
Susan sali? a recibirlo a la galer?a.
fr
Elle vint ? sa rencontre sous la v?randa.
en
She went out on the porch to meet him.
