Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Odol hotzean, Truman Capote / Xabier Olarra (Igela, 1993
)
eu
Baina ezin dut zinez esan burutik ideia hori kentzen saiatu nintzela.
es
Pero no puedo, sin faltar a la verdad, decir que trat? de persuadirle de que no lo hiciera.
fr
"Dick, tu t'en tireras pas comme ?a." Mais je peux pas dire honn?tement que j'ai essay? de le dissuader.
en
I told him, 'Dick, you'll never get by with it.' But I can't honestly say I tried to persuade him different.
eu
Zeren ez bainuen minutu batez ere sinistu benetan ari zenik.
es
Porque nunca, ni por un instante, cre? que fuera a hacer semejante cosa.
fr
Parce que j'ai pas cru une seconde qu'il avait vraiment l'intention de le faire.
en
Because I never for a minute believed he meant to carry it out.
eu
Botaboleoak zirela pentsatu nuen.
es
Imagin? que ser?an s?lo palabras, como tantas de las que se oyen en Lansing.
fr
J'croyais que c'?tait juste des paroles en l'air. On entend un tas de trucs comme ?a ? Lansing.
en
I thought it was just talk. Like you hear plenty of in Lansing.
eu
Lansingen aditzen direnen gisakoak.
es
Pr?cticamente no se habla de otra cosa:
fr
En fait, c'est ? peu pr?s tout ce qu'on entend :
en
That's about all you do hear:
eu
Ia beste ezer ez da aditzen, batek irtendakoan egingo dituenak:
es
lo que uno har? cuando salga, los atracos, los robos y vaya a usted a saber.
fr
ce qu'un type va faire ? sa lib?ration, les hold-up et les cambriolages, etc.
en
what a fellow's gonna do when he gets out-the holdups and robberies and so forth.
eu
atrakoak, lapurretak eta abar.
es
Casi siempre no son m?s que fanfarronadas.
fr
La plupart du temps, c'est que des fanfaronnades.
en
It's nothing but brag, mostly.
eu
Arrandia hutsa izaten da gehienetan.
es
Nadie se lo toma en serio.
fr
Personne prend ?a au s?rieux.
en
Nobody takes it serious.
eu
Inork ez ditu benetan hartzen. Horregatik, aurikularrekin aditu nuena aditutakoan, ez nuen ia sinisten.
es
Por eso, cuando yo o? lo que o? en mis auriculares... bueno... pues no pod?a creerlo.
fr
C'est pourquoi, quand j'ai entendu ce que j'ai entendu ? la radio, eh bien, c'est ? peine si j'y croyais.
en
That's why, when I heard what I heard on the earphones-well, I didn't hardly believe it.
eu
Hala ere, gertatu egin zen.
es
Pero aun as?, hab?a ocurrido.
fr
Malgr? tout, c'est arriv?.
en
Still and all, it happened.
eu
Dickek esan bezala.
es
Tal como lo hab?a dicho Dick.
fr
Juste comme Dick l'avait dit.
en
Just like Dick said it would."
eu
Hori zen Wellsen kontakizuna, nahiz eta artean inori esateko asmorik ez zuen.
es
Esta era la historia de Floyd Wells, si bien, por el momento estaba muy lejos de contarla.
fr
C'?tait la version de Floyd Wells, bien qu'il f?t loin de la raconter pour le moment.
en
That was Floyd Wells' story, though as yet he was far from telling it.
eu
Beldurrak zegoen, zeren beste presoek jakiten bazuten berak zuzendariari kontutxoak esaten zizkiola, "bere biziak ez zuen koiote akabatu batenak baino gehiago balioko".
es
Ten?a miedo de hacerlo porque si los dem?s presos se enteraban de que le llevaba el soplo al alcaide, seg?n sus mismas palabras, "su vida tendr?a menos valor que un coyote muerto".
fr
Il avait peur, car si les autres prisonniers apprenaient qu'il allait cafarder aupr?s du directeur de la prison, alors sa vie, comme il le disait, " ne vaudrait pas un coyote mort ".
en
He was afraid to, for if the other prisoners heard of his bearing tales to the warden, then his life, as he put it, "wouldn't be worth a dead coyote."
eu
Astebete joan zen.
es
Transcurri? una semana.
fr
Une semaine s'?coula.
en
A week passed.
eu
Irratian entzun zuen, egunkarietako berriak jarraitu zituen... eta Kansasko Hutchinson-Neivsen irakurri zuen ehun mila dolarreko saria eskaintzen zuela Cluttertarren hilketa burutu zuen edo zuten pertsona edo pertsonak harrapatu eta kondenatzeko bidea erakuts zezan edozein informazioren aldera. Eskaintza interesgarria;
es
Viv?a pendiente de la radio, de las noticias del peri?dico y as? se enter? de que un diario de Kansas, el News de Hutchinson, ofrec?a una recompensa de mil d?lares por cualquier informaci?n que ayudara a la captura y condena del culpable o culpables del asesinato de los Clutter.
fr
Il ?coutait la radio, il suivait les comptes rendus dans les journaux, et dans l'un de ceux-ci il lut qu'un journal du Kansas, le Hutchinson News, offrait une r?compense de mille dollars pour toute information conduisant ? la capture ? et la condamnation de la personne ou des personnes coupables des meurtres Clutter.
en
He monitored the radio, he followed the newspaper accounts-and in one of them read that a Kansas paper, the Hutchinson News, was offering a reward of one thousand dollars for any information leading to the capture and conviction of the person or persons guilty of the Clutter murders.
eu
ia Wellsi hitz egiteko gogoa jarri zion.
es
Noticia interesante que casi impuls? a Wells a hablar.
fr
Un ?l?ment int?ressant ; ?a incita presque Wells ? parler.
en
An interesting item; it almost inspired Wells to speak.
eu
Baina beldurtuegia zegoen eta ez bakarrik beste presoekin.
es
Pero ten?a demasiado miedo a?n y no s?lo de los dem?s presos.
fr
Mais il avait encore trop peur, et sa crainte n'?tait pas provoqu?e par les autres prisonniers essentiellement.
en
But he was still too much afraid, and his fear was not solely of the other prisoners.
eu
Gerta zitekeen agintariek hilketa horietako gaizkide izatea leporatzea.
es
Hab?a, adem?s, el peligro de que la autoridad lo acusara de complicidad en el delito.
fr
Il y avait aussi la possibilit? que les autorit?s l'accusent d'avoir tremp? dans le crime.
en
There was also the chance that the authorities might charge him with being an accessory to the crime.
eu
Azken batez, berak gidatu zuen Dick Cluttertarren ateraino;
es
Al fin y al cabo, era ?l quien hab?a guiado a Dick hasta la puerta de los Clutter.
fr
Apr?s tout, c'?tait lui qui avait guid? Dick jusqu'? la porte des Clutter ;
en
After all, it was he who had guided Dick to the Clutters' door;
eu
Dicken asmoez konturatzen zela argudia zitekeen.
es
Se pod?a afirmar que ?l estaba perfectamente al corriente de las intenciones de Dick.
fr
on pourrait certainement pr?tendre qu'il connaissait les intentions de Dick.
en
certainly it could be claimed that he had been aware of Dick's intentions.
eu
Edozein aldetatik begiratuta ere, bere jarrera bitxia zen, bere aitzakiak eztabaidagarriak.
es
Seg?n romo se mirase, su situaci?n era ambigua, sus excusas y justificaciones discutibles.
fr
De quelque fa?on qu'on envisage?t les choses, sa situation ?tait curieuse et ses excuses discutables.
en
However one viewed it, his situation was curious, his excuses questionable.
eu
Beraz, ez zuen ezer esan eta beste hamar egun joan ziren.
es
As? que no abri? la boca y transcurrieron otros diez d?as m?s.
fr
Alors il se tut, et dix autres jours s'?coul?rent.
en
So he said nothing, and ten more days went by.
eu
Abendua etorri zen azaroaren ondoren eta kasua ikertzen zutenak, egunkarietako berri gero eta laburragoen arabera (irratiko berriemaileek gaia ez zuten ja aipatzen), aurkikuntza tragikoaren goizean bezain zurtuak zeuden, eta aztarna kontuan orduan bezalatsu.
es
Diciembre sucedi? a noviembre y los que indagaron el caso segu?an, seg?n los art?culos de la prensa cada vez m?s breves (las estaciones de radio hab?an dejado de mencionar el suceso), tan perplejos, tan faltos de indicios como aquella ma?ana del tr?gico descubrimiento.
fr
D?cembre succ?da ? novembre, et ceux qui enqu?taient sur l'affaire demeuraient, selon les rapports de journaux qui se faisaient de plus en plus brefs (les journalistes de la radio avaient cess? de mentionner le sujet), pratiquement au m?me point que le matin de la tragique d?couverte.
en
December replaced November, and those investigating the case remained, according to increasingly brief newspaper reports (radio newscasters had ceased to mention the subject), as bewildered, as virtually clueless, as they had been the morning of the tragic discovery.
eu
Baina bera ez, berak bazekien.
es
Pero ?l lo sab?a.
fr
Mais lui, il savait.
en
But he knew.
eu
Hasteko, "norbaiti esan" beharrak torturaturik, beste preso bati hustu zion barrena.
es
Al cabo de unos d?as, torturado por la necesidad de "decirlo a alguien", se confi? a otro preso.
fr
Actuellement, tortur? par le besoin de " parler ? quelqu'un ", il se confia ? un autre prisonnier.
en
Presently, tortured by a need to "tell somebody," he confided in another prisoner.
eu
-Lagun min bati.
es
A un amigo ?ntimo.
fr
" Un ami intime.
en
"A particular friend.
eu
Katolikoa.
es
Un cat?lico.
fr
Un catholique.
en
A Catholic.
eu
Oso erlijiosoa, nolabait esateko.
es
De esos tan religiosos.
fr
Tr?s port? sur la religion.
en
Kind of very religious.
eu
Hark galdetu zidan: Zer egin behar duzu, Floyd?" Nik erantzun nion ez nekiela ba..., ea zer egin behar nuen haren iritziz.
es
El me pregunt?: "Bueno, ?y qu? piensas hacer, Floyd?" Y yo le contest? que bueno, que no sab?a exactamente si...
fr
eh bien, je ne sais vraiment pas... qu'est-ce qu'il pensait que je devrais faire ?
en
He asked me, 'Well, what are you gonna do, Floyd?' I said, Well, I didn't rightly know-what did he think I ought to do?
eu
Hark garbi zeukan behar zenari esan behar niola.
es
Bueno, pues ?l estaba en todo conmigo en que deb?a cont?rselo a la persona indicada.
fr
Eh bien, il ?tait tout ? fait d'avis que j'aille voir les gens que ?a regardait.
en
Well, he was all for me going to the proper people.
eu
Ez zuela uste horrelako zerbait kontzientzian nuela bizi beharko nukeenik.
es
Dijo que no ve?a por qu? ten?a yo que vivir con una cosa as? en el alma.
fr
Il a dit qu'il pensait pas que je devrais vivre avec une chose semblable sur la conscience.
en
Said he didn't think I ought to live with something like on my mind.
eu
Eta egin ere egin nezakeela, hitz egin zuena ni izan nintzela barruko inork jakin gabe.
es
Y me dijo que pod?a hacerlo sin que nadie de all? dentro sospechara que hab?a sido yo quien hab?a hablado.
fr
Et il a dit que je pourrais le faire sans que personne ? l'int?rieur des murs devine que c'?tait moi qui avais parl?.
en
And he said I could do it without anybody inside guessing I was the one told.
eu
Berak konponduko zuela.
es
Dijo que ?l lo arreglar?a.
fr
Il a dit qu'il arrangerait ?a.
en
Said he'd fix it.
eu
Hala, hurrengo egunean zuzendariordeari aditzera eman zion nik "deitua" izan nahi nuela.
es
As?, al d?a siguiente, le habl? al teniente alcaide... Le dijo que yo quer?a "que me mandara llamar".
fr
Alors le lendemain il a pass? le mot ? l'assistant du directeur de la prison, il lui a dit que je voulais ?tre "convoqu?".
en
So the next day he got word to the deputy warden-told him I wanted to be 'called out."
eu
Esan zion aitzakiaren bat zela medio bere bulegora deitzen baninduen, bazitekeela Cluttertarrak nork hil zituen nik esatea.
es
Le dijo que si me llamaba con cualquier pretexto, quiz? yo podr?a decirle qui?n hab?a matado a los Clutter.
fr
que s'il m'appelait ? son bureau sous un pr?texte ou un autre, peut-?tre que je pourrais lui dire qui avait tu? les Clutter.
en
Told the deputy if he called me to his office on some pretext or other, maybe I could tell him who killed the Clutters.
eu
Zuzendariordeak deitu ninduen, noski.
es
Por supuesto, el teniente alcaide me mand? llamar.
fr
En effet, il m'a fait venir.
en
Sure enough, the deputy sent for me.
eu
Ikaratuta nengoen, baina Clutter jaunaz gogoratzen nintzen eta hark sekula ez zidala ezer txarrik egin, eta Eguberritan barruan berrogeita hamar dolar zeuzkan diru-zorro bat eman zidala.
es
Yo me mor?a de miedo pero me acord? del se?or Clutter, de que no me hab?a hecho nunca ning?n da?o y de que por Navidades me hab?a regalado una peque?a bolsa con cincuenta d?lares dentro.
fr
J'avais peur, mais je me suis souvenu de Mr. Clutter, qu'il ne m'avait jamais fait le moindre mal et qu'il m'avait donn? une petite bourse avec cinquante dollars dedans pour No?l.
en
I was scared, but I remembered Mr. Clutter, and how he'd never done me no harm, how at Christmas he'd give me a little purse with fifty dollars in it.
eu
Lehenbizi harekin hitz egin nuen, gero zuzendariarekin berarekin.
es
Habl? con el teniente. Luego se lo cont? todo al alcaide en persona.
fr
J'ai parl? ? l'assistant. Puis j'ai parl? au directeur lui-m?me.
en
I talked to the deputy. Then I told the warden hisself.
eu
Eta artean hantxe eserita nintzela, Hand zuzendariaren langelan, telefonoa hartu zuen...
es
Y a?n estaba yo all? mismo en el despacho del alcaide Hand, cuando tom? el tel?fono y...
fr
Et pendant que j'?tais assis l?, dans le bureau du directeur, Mr. Hand, il a pris le t?l?phone... "
en
And while I was still sitting there, right there in Warden Hand's office, he picked up the telephone-"
eu
Hand Zuzendariak Logan Sanfordi deitu zion.
es
La persona a quien el alcaide Hand llam? por tel?fono era Logan Sanford.
fr
La personne que le directeur Hand appela ?tait Logan Sanford.
en
The person to whom Warden Hand telephoned was Logan Sanford.
eu
Sanfordek entzun, telefonoa kakoan utzi, agindu batzuk eman eta zuzenean dei egin zion Alvin Deweyri.
es
Sanford prest? atenci?n, colg?, dio varias ?rdenes. Luego ?l a su vez llam? a Alvin Dewey.
fr
Sanford ?couta, raccrocha, donna plusieurs ordres, puis il t?l?phona ? Alvin Dewey en personne.
en
Sanford listened, hung up, issued several orders, then placed a call of his own to Alvin Dewey.
eu
Arratsean, Deweyk, Garden Cityko Auzitegian zuen bulegotik atera zenean, manila-paperezko gutunazal bat zeraman aldean.
es
Aquella noche, cuando Dewey sali? de su despacho de la Casa de Justicia de Garden City, se llevaba a casa un sobre amarillento.
fr
Ce soir-l?, quand Dewey quitta son bureau du palais de justice de Garden City, il apporta ? la maison une grosse enveloppe brune.
en
That evening, when Dewey left his office in the courthouse at Garden City, he took home with him a manila envelope.
eu
Dewey etxera iritsi zenean, Marie sukaldean afaria prestatzen ari zen.
es
Cuando lleg? a casa, Marie estaba en la cocina preparando la cena.
fr
Quand Dewey arriva chez lui, Marie ?tait dans la cuisine en train de pr?parer le d?ner.
en
When Dewey got home, Marie was in the kitchen preparing supper.
eu
Agertu zen unean, emaztea etxeko ezbeharren erretolika luze batekin hasi zitzaion.
es
En cuanto le vio, se lanz? a relatarle una sarta de desgracias familiares.
fr
D?s qu'il arriva, elle se lan?a dans un compte rendu des tracas domestiques.
en
The moment he appeared, she launched into an account of household upsets.
eu
Etxeko katuak aurrez-aurrekoan bizi zen cocker spaniel-ari eraso egin zion eta bazirudien zakur hark begi batean zauri handi samarrak zituela.
es
El gato hab?a atacado a un cocker spaniel que viv?a al otro lado de la calle y ahora resultaba que el perro estaba a punto de perder uno de los ojos.
fr
Le chat de la famille avait attaqu? l'?pagneul de l'autre c?t? de la rue et il semblait que l'un des yeux de l'?pagneul f?t gravement atteint.
en
The family cat had attacked the cocker spaniel that lived across the street, and now it seemed as if one of the spaniel's eyes might be seriously damaged.
eu
Eta Paul, beren semea, bederatzi urtekoa, zuhaitz batetik behera eroria zen.
es
Y adem?s, Paul, el que ten?a nueve a?os, se hab?a ca?do de un ?rbol.
fr
Et Paul, leur fils de neuf ans, ?tait tomb? d'un arbre.
en
And Paul, their nine-year-old, had fallen out of a tree.
eu
Mirakulua zen bizirik egotea.
es
Era un milagro que no se hubiera matado.
fr
Un miracle qu'il soit encore vivant.
en
It was a wonder he was alive.
