Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Gauaren muturrerainoko bidaia, Louis Ferdinand Celine / Matias Mugica (Igela, 1992
)
eu
Luzatu egiten zuen bere patar ttotta horrela gogoetan ari zela.
es
No se acababa su bebida, de tanto pensar en todo aquello.
fr
Il n'en finissait pas son cassis ? r?fl?chir ? tout ?a.
en
Bears on both sides of the ocean...
eu
Hauts apur bat airatzen zen gauza guzietatik.
es
Un poco de polvo se elevaba por todos lados.
fr
Un peu de poussi?re s'?levait de partout.
en
A little dust was rising on all sides.
eu
Platanondoen inguruan ume zerritu tripa-haundi batzuk noraezean dabiltza, diskoak erakarrita haiek ere.
es
En torno a los pl?tanos, corretean los ni?os, embadurnados y ventrudos, atra?dos, tambi?n ellos, por el disco.
fr
Autour des platanes vadrouillent les petits enfants barbouill?s et ventrus, attir?s, eux aussi, par le disque.
en
Some children with big bellies and smudged faces were wandering around under the plane trees; they too were attracted by the phonograph records.
eu
Inork ez diezaioke musikari gogor egin.
es
Nadie se resiste, en el fondo, a la m?sica.
fr
Personne ne lui r?siste au fond ? la musique.
en
Nobody can really resist music.
eu
Ez jakiki gure bihotzarekin zer egin, errez asko ematen dugu.
es
No tiene uno nada que hacer con su coraz?n, lo entrega con gusto.
fr
On n'a rien ? faire avec son c?ur, on le donne volontiers.
en
You don't know what to do with your heart, you're glad to give it away.
eu
Musika guzien barren-barrenean notarik gabeko doinua aditu behar da, geure-geuretzat ondua, Herioaren doinua.
es
Hay que o?r en el fondo de todas las m?sicas la tonada sin notas, compuesta para nosotros, la melod?a de la Muerte.
fr
Faut entendre au fond de toutes les musiques l'air sans notes, fait pour nous, l'air de la Mort.
en
At the bottom of all music you have to hear the tune without notes, made just for us, the tune of Death.
eu
Denda batzuk irekita egoten dira temoso igandean.
es
Algunas tiendas abren tambi?n el domingo por cabezoner?a:
fr
Quelques boutiques ouvrent encore le dimanche par ent?tement :
en
A few shops still have the obstinacy to open on Sunday...
eu
zapatilla dendako andreak etxetik atera eta auzoko dendaleiho batetik bestera pasiatzen ditu zenbait kilo barize hanken atzetik berriketan.
es
la vendedora de zapatillas sale y pasea, parloteando, de un escaparate vecino a otro, sus kilos de varices en las piernas.
fr
la marchande de pantoufles sort de chez elle et prom?ne, en bavardant, d'une devanture voisine ? l'autre, ses kilos de varices apr?s les jambes.
en
the slipper woman comes out of her shop and parades her pounds of varicose veins from display to display, stopping to chat here and there.
eu
Kioskoan, berriz, goizeko egunkariak beraxtuak eta horitzen hasiak zintzilik daude, usantzen jarritako albiste-alkatxofa gaitza.
es
En el quiosco, los peri?dicos de la ma?ana cuelgan deformados y un poco amarillos ya, formidable alcachofa de noticias ya casi rancia.
fr
Au kiosque, les journaux du matin pendent avachis et jaunes un peu d?j?, formidable artichaut de nouvelles en train de rancir.
en
At the newsstand the morning papers hang yellow and limp, an enormous artichoke of news going bad.
eu
Zakur batek pix egiten die gainetik, agudo, jabea erdi lo duk eta! Autobus huts bat tximista bezala badoa bere gordelekura.
es
Un perro se mea, r?pido, encima; la vendedora dormita.
fr
Un chien, dessus, fait pipi, vite, la g?rante somnole.
en
A dog takes a quick piss on them, the news woman is dozing.
eu
Ideiek ere badute azkenean beren igandea;
es
Un autob?s vac?o corre hacia su cochera.
fr
Un autobus ? vide fonce vers son d?p?t.
en
An empty bus is heading back to its depot lickety split.
eu
ohi baino ere tetelduago egoten gara.
es
Las ideas tambi?n acaban teniendo su domingo, te sientes m?s afortunado a?n que de costumbre.
fr
Les id?es aussi finissent par avoir leur dimanche ;
en
Thoughts have their Sunday too, come to think of it.
eu
Hor gaude, hutsik.
es
Est?s ah?, vac?o.
fr
on est plus ahuri encore que d'habitude.
en
We're even more dazed than usual.
eu
Lerdea darigula, kontent.
es
Est?s contento.
fr
On est l?, vide. On en baverait.
en
Here we sit, empty, bewildered, contented.
eu
Ez dugu ezer esateko, zerengatik hondarrean ezer ez baitzaigu gertatzen, pobreegiak izaki, bizitzari nazka eragin ote diogu?
es
No tienes nada de que hablar, porque en el fondo no te sucede nada, eres demasiado pobre. ?Habr?s asqueado a la existencia?
fr
On a rien ? causer, parce qu'au fond il ne vous arrive plus rien, on est trop pauvre, on a peut-?tre d?go?t? l'existence ?
en
We have nothing to talk about, because nothing happens to us anymore, we're too poor, maybe life is sick of us.
eu
Baliteke bai.
es
Ser?a normal.
fr
?a serait r?gulier.
en
Why not?
eu
-Ez al duk neretzako moduko ezer ikusten, akatzen nauen lan honetatik hanka egiteko?
es
"?No se te ocurre algo, a ti, que pudiera yo hacer, para dejar mi oficio, que me est? matando?"
fr
" Tu vois pas un truc, toi, que je pourrais faire, pour sortir de mon m?tier qui me cr?ve ?
en
"Can't you think of something I could do to get out of this job that's killing me?"
eu
Bere gogoetalditik ateratzen zen.
es
Sal?a de su reflexi?n.
fr
" Il ?mergeait de sa r?flexion.
en
He had surfaced from his reflections.
eu
-Preziso utzi behar diat, ulertzen?
es
"Me gustar?a dejarlo, ?comprendes?
fr
" J' voudrais en sortir de mon business, comprends-tu ?
en
"I want to get out of that racket, see?
eu
Aspertuta negok astoa bezala lanean...
es
Estoy harto de matarme a currelar como un mulo...
fr
J'en ai assez moi de me crever comme un mulet...
en
I'm sick of working like a mule...
eu
Nik ere pasiatzera atera nahi diat...
es
Quiero ir a pasearme, yo tambi?n...
fr
J' veux aller me promener moi aussi...
en
I want to roam around too...
eu
Deskuidoan ez al duk ezagutuko txofer baten beharra duenik?...
es
?No conocer?s a alguien que necesite a un ch?fer, por casualidad?...
fr
Tu connais pas des gens qu'auraient besoin d'un chauffeur, par hasard ?...
en
Wouldn't you know somebody who needs a chauffeur by any chance?...
eu
Jende mordoa ezagutzen duk hik, horraatik?
es
Conoces la tira de gente, t?."
fr
T'en connais pourtant du monde, toi ?
en
You know so many people..."
eu
Igandeko ideiak ziren, haundiki-ideiak, horrela erasotzen ziotenak.
es
Eran ideas de domingo, ideas de caballero, las que se le ocurr?an.
fr
C'?tait des id?es du dimanche, des id?es de gentleman qui le prenaient.
en
Sunday ideas, gentleman's ideas had come over him.
eu
Ez nintzen ausartzen ideia kentzera, esplikatzera berea bezalako musuarekin, hiltzaile gosetua iduri, inork ez zizkiola sekula eskuetan bere automobila jarriko, uniformeaz nahiz uniformerik gabe beti ere itxura xelebreegia izango zuela.
es
Yo no me atrev?a a disuadirlo, a insinuarle que con una cara de asesino boqueras como la suya nadie le confiar?a nunca su autom?vil, que siempre conservar?a su pinta extra?a, con o sin librea.
fr
Je n'osais pas le dissuader, lui insinuer qu'avec une t?te d'assassin besogneux comme la sienne personne ne lui confierait jamais son automobile, qu'il conserverait toujours un trop dr?le d'air, avec ou sans livr?e.
en
I was afraid to argue, to insinuate that no one would entrust his motorcar to a man with the mug of an impoverished murderer, that with or without a uniform he would always look too peculiar.
eu
-Ez didak animo askorik ematen orduan, juzkatu zuen.
es
"La verdad es que no me das muchos ?nimos.
fr
" T'es pas encourageant en somme, qu'il a conclu alors.
en
"You're not very encouraging, are you?" he said.
eu
Beraz ez nauk salbatuko?...
es
Entonces, seg?n t?, ?no voy a librarme nunca?...
fr
J'en sortirai donc jamais ? ton avis ?...
en
"So you think I'll never get out of the ditch?...
eu
Saiatzea bera alferrik duk?...
es
O sea, ?que no vale la pena siquiera que lo intente?...
fr
C'est donc plus la peine m?me que j'essaye ?...
en
You think there's not even any point in my trying?...
eu
Amerikan nintzela, mantsoegi ari omen ninduan...
es
En Am?rica no corr?a demasiado, me dec?as...
fr
En Am?rique j'allais pas assez vite, que tu disais...
en
In America you said I was too slow...
eu
Hemen tontoegia omen nauk...
es
En ?frica, el calor me mataba...
fr
En Afrique, c'est la chaleur qui me crevait...
en
In Africa I couldn't stand the heat...
eu
Afrikan beroa huen akabatzen ninduena...
es
Aqu?, no soy bastante inteligente...
fr
Ici, je suis pas assez intelligent...
en
Here I'm not intelligent enough...
eu
Hori guzia gezur potoloa duk!
es
Pero todo eso, ya lo veo, ?son cuentos!
fr
Mais tout ?a je m'en rends compte, c'est du "bourre-mou" !
en
But that's all a lot of hooey, you can't tell me different!
eu
A dirua banu!...
es
?Ah, si tuviera pasta!...
fr
si j'avais du pognon !...
en
If only I had plenty of money!...
eu
Mundu guziaren gustokoa izango ninduan, hemen nahiz han...
es
Todo el mundo me considerar?a muy simp?tico aqu?...
fr
Tout le monde me trouverait bien gentil ici...
en
Everybody would think I was adorable... here...
eu
Nonahi...
es
all?...
fr
l?-bas...
en
there...
eu
Amerikan ere bai...
es
Y en todas partes...
fr
Et partout...
en
and everywhere...
eu
Ez al da hola?...
es
En Am?rica incluso...
fr
En Am?rique m?me...
en
Even in America...
eu
Eta herori?...
es
?Y t??...
fr
Et toi-m?me ?...
en
What about you?...
eu
Badakik zer falta dugun bakarra? Maizter etxe bat errentan jartzeko, ongi pagatzen duten sei maizterrekin.
es
Lo que nos har?a falta es ser propietarios de una casita de pisos con seis inquilinos que pagaran puntuales..."
fr
Il nous manque qu'une petite maison de rapport avec six locataires qui payent bien...
en
All we need is to own an apartment house with half a dozen tenants paying good stiff rents..."
eu
-Hala duk bai, erantzun nuen.
es
"Eso s? que es verdad", respond?.
fr
-C'est effectivement vrai ", r?pondis-je.
en
"You've got something there," I said.
eu
Miraz zegoen nola bere buruz iritsia zen holako konklusio larrira.
es
No sal?a de su asombro por haber llegado a esa importante conclusi?n ?l solo.
fr
Il n'en revenait pas d'?tre arriv? tout seul ? cette conclusion majeure.
en
He had come to that major conclusion all by himself, and he couldn't get over it.
eu
Orduan arraro begiratu zidan, bapatean itxura nazkagarri bat lehen susmatu gabekoa aurkitu balit bezala...
es
Conque me ech? una mirada rara, como si de repente descubriera en m? un aspecto ins?lito de desgraciado.
fr
Alors il me regarda dr?lement, comme s'il me d?couvrait soudain un aspect inou? de d?gueulasse.
en
Then he gave me a funny look, as if he had suddenly discovered something too-too nauseating about me.
eu
-Hi, hi ongi kolokatua hago, pentsatzen jarrita.
es
"La verdad es que t?, cuando lo pienso, eres capit?n general.
fr
" Toi, quand j'y pense, t'as le bon bout.
en
"Come to think of it," he said, "you've got the good end.
eu
Erdi akatuei hire koplak saldu, eta gainerako guzia axola gutxi hiri...
es
Vendes tus trolas a los que est?n cascando y todo lo dem?s te la trae floja...
fr
Tu vends tes bobards aux crevards et pour le reste, tu t'en fous...
en
You sell your hokum to sick people, and you haven't a thing to worry about...
