Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Gauaren muturrerainoko bidaia, Louis Ferdinand Celine / Matias Mugica (Igela, 1992
)
eu
Baina errez ahazten zituen xehetasunak.
es
Las ideas no acud?an sol?citas, hac?a esfuerzos para expresarse y muchos m?s a?n para escribir.
fr
Les id?es ne venaient pas facilement, il peinait pour s'exprimer et encore bien plus pour ?crire.
en
Ideas didn't come easy to him, it cost him a struggle to speak and even more to write.
eu
Ideiak ez zetozen aisa, neke zuen esankizunak biltzen eta are nekeago eskribitzen.
es
Parapine lo habr?a ayudado con gusto a redactar, pero no sab?a nada de las circunstancias del drama, Parapine.
fr
Parapine l'aurait bien aid? ? r?diger mais il n'avait rien vu des circonstances du drame, Parapine.
en
Parapine would have been glad to help him write his report, but he hadn't seen the crime, he didn't know the circumstances.
eu
Parapinek gogotik lagunduko zion erredaktatzen baina hark ez baitzuen ezer ikusi trajediaren zirkunstantzietatik.
es
Habr?a tenido que inventar y el comisario no quer?a que se inventaran los informes, quer?a la verdad y nada m?s que la verdad, como ?l dec?a.
fr
Il aurait fallu qu'il invente et le Commissaire ne voulait pas qu'on invente dans les rapports, il voulait rien que la v?rit? comme il disait.
en
He'd have had to invent, and the inspector didn't want any inventions in his reports, he wanted nothing but the truth, so he said.
eu
Asmatu egin beharko zuen eta komisarioak ez zuen asmatzerik nahi txostenetan, egia huts-hutsa nahi zuen, berak hala zioen.
es
Al subir por la escalerita de la comisar?a, iba yo tiritando.
fr
En montant le petit escalier du Poste, je grelottais.
en
Climbing the stairway at the police station, I was shivering.
eu
Komisariako eskaileran gora nindoala, hotzikarak hartua nintzen.
es
Tampoco yo pod?a contarle gran cosa al comisario, no me encontraba bien, la verdad.
fr
Je ne pouvais pas lui raconter grand-chose non plus moi au Commissaire, j'?tais vraiment pas bien.
en
I couldn't tell the inspector much either. I really wasn't feeling so good.
eu
Nik ere ezer gutxi konta niezaiokeen komisarioari, erabat ezongi nintzen.
es
Hab?an colocado el cuerpo de Robinson ah?, delante de las filas de enormes archivadores de la comisar?a.
fr
Le corps de Robinson, ils l'avaient plac? l?, devant les rang?es des grands classeurs de la Pr?fecture.
en
They'd put Robinson's body down beside the rows of big filing cabinets.
eu
Hantxe jarrita zeukaten Robinsonen gorputza, Prefekturako artxibadore haundien errenken aurrean.
es
Impresos por todos lados en torno a los bancos y a las colillas viejas.
fr
Des imprim?s partout autour des bancs et des vieux m?gots, " Mort aux vaches " pas bien effac?s.
en
All around the benches the floor was littered with printed matter and cigarette butts.
eu
Inprimakiak nonnahi jarlekuen inguman eta zigarro-kondar zaharrak, "Txakurrak akatu" gaizki borratu batzuk.
es
Inscripciones de "Muerte a la bofia" no del todo borradas.
fr
" Vous vous ?tes perdu Docteur ?
en
On the wall the inscription "Fuck the Fuzz" was only partly erased.
eu
"Galdu al da berori, mediku jauna?" hola galdetu zidan idazkariak, franko modu txaloan galdetu ere, noizpaiteko batean ailegatu nintzenean.
es
"?Se ha perdido usted, doctor?", me pregunt? el secretario, muy cordial, por cierto, cuando por fin llegu?.
fr
" que m'a demand? le secr?taire, bien cordialement d'ailleurs, quand j'arrivai enfin.
en
"Did you get lost, doctor?" the secretary asked me, quite amiably I must say, when I finally got there.
eu
Hain geunden denak nekatuak ezen denak totelka hasi ginen pixka batean txanda tokatu arau.
es
 
fr
 
en
 
eu
Noizpait, adostasuna iritsi zen balen jomugari eta ibilbideei buruz.
es
Est?bamos todos tan cansados, que farfullamos todos, unos tras otros, un poco.
fr
On ?tait tous si fatigu?s, qu'on a tous bafouill? ? tour de r?le, un peu.
en
We were all so tired we couldn't really talk straight.
eu
Beste bala bat ere ba omen zeukan oraindik bizkarrezurrean sartuta.
es
Por fin, llegamos a un acuerdo sobre los t?rminos y las trayectorias de las balas, una incluso que estaba a?n alojada en la columna vertebral.
fr
Enfin, l'accord s'est fait sur les termes et les trajets des balles, une m?me qui ?tait encore coinc?e dans la colonne vert?brale.
en
Finally we were agreed about the phrasing and the trajectory of the bullets, one of which was still embedded in the spinal column.
eu
Ezin aurkitu zuten.
es
No la encontr?bamos.
fr
On la retrouvait pas.
en
It hadn't been found.
eu
Soinean zuela enterratuko zuten.
es
Lo enterrar?an con ella.
fr
On l'enterrerait avec.
en
He'd be buried with it.
eu
Besteak bilatzen zituzten.
es
Buscaban las otras.
fr
On cherchait les autres.
en
They looked for the other bullets.
eu
Taxian iltzatuta egongo ziren.
es
Clavadas en el taxi estaban, las otras.
fr
Plant?es dans le taxi qu'elles ?taient les autres.
en
The other bullets were embedded in the wall of the taxi.
eu
Ez zen errebolber makala.
es
Era un rev?lver potente.
fr
C'?tait un fort revolver.
en
It was a powerful revolver.
eu
Sophie atzera etorri zen, nere berokiaren bila joan omen zen, besarkatzen ninduen eta beregana ekartzen, neroni ere hil edo handik hegatu behar banu bezala."Ez bainaiz hemendik joango!" hala nekatzen nintzen errepikatuz.
es
Sophie vino a reunirse con nosotros, hab?a ido a buscar mi abrigo. Me besaba y me apretaba contra s?, como si yo fuera a morir, a mi vez, o a salir volando.
fr
Sophie est venue nous retrouver, elle avait ?t? chercher mon pardessus.
en
Sophie came and joined us. She'd gone back for my overcoat.
eu
Ez naizela joango, neska!
es
"Pero, ?si no me voy!
fr
Elle m'embrassait et me pressait contre elle, comme si j'allais mourir ? mon tour ou bien m'envoler.
en
She kissed me and pressed me close to her, as if I were going to die too or fly away.
eu
Ez zegoen lasaiarazteko modurik.
es
-no me cansaba de repetirle-.
fr
" Mais je m'en vais pas !
en
"I'm not going away," I kept saying.
eu
Erdi eztabaidan hasi ginen komisarioaren idazkariarekin zerraldoaren inguruan.
es
Pero, bueno, Sophie, ?que no me voy!" Pero no era posible tranquilizarla.
fr
que je m'?vertuais ? lui r?p?ter. Je m'en vais pas voyons Sophie !
en
"Be reasonable, Sophie, I'm not going away." Nothing I said could set her mind at rest.
eu
Makina bat halako ikusita omen zegoen, berak hala zioen, krimenak eta krimentxoak eta desastreak ere bai eta hortaz dena kontatu nahi zigun, berak ikusitakoak, trumilka.
es
Nos pusimos a hablar en torno a la camilla con el secretario de la comisar?a, que estaba curado de espanto, como ?l dec?a, en cuanto a cr?menes y no cr?menes y cat?strofes tambi?n e incluso quer?a contarnos todas sus experiencias a la vez.
fr
On s'est mis ? discutailler autour de la civi?re avec le secr?taire du Commissaire qui en avait vu bien d'autres, comme il disait, des crimes et des pas crimes et des catastrophes aussi et m?me qu'il voulait tout nous raconter ses exp?riences ? la fois.
en
Standing around the stretcher, we chewed the fat with the inspector's secretary, who'd seen worse in his time, crimes and noncrimes and disasters, and he wanted to tell us about all his experiences in one breath.
eu
Mintzeko beldurrez ez ginen joatera atrebitzen.
es
Ya no nos atrev?amos a irnos para no ofenderlo.
fr
On n'osait plus s'en aller pour pas le froisser.
en
We didn't dare leave for fear of offending him.
eu
Gizon gozoegia zen.
es
Era demasiado amable.
fr
Il ?tait trop aimable.
en
He was so affable.
eu
Pozik zegoen behingoagatik jende eskolatuarekin mintzatzeaz, ez gosekilekin.
es
Le daba gusto hablar por una vez con gente instruida, no con golfos.
fr
?a lui faisait plaisir de parler pour une fois avec des gens instruits, pas avec des voyous.
en
It gave him pleasure to be talking with educated people for a change instead of thugs.
eu
Beraz komisarian zabartu ginen ez mintzeko gizona.
es
Conque, para no desairarlo, nos entretuvimos mucho en la comisar?a.
fr
Pour pas le vexer donc, on tra?nait dans son poste.
en
We didn't want to hurt his feelings, so we hung around.
eu
Parapinek ez zuen zirarik ekarri.
es
Parapine no llevaba impermeable.
fr
Parapine n'avait pas d'imperm?able.
en
Parapine had no raincoat.
eu
Gustaveri guri aditzeak adimendua kulunkatzen zion.
es
Gustave, de o?rnos, sent?a acunada su inteligencia.
fr
Gustave de nous ?couter ?a lui ber?ait l'intelligence.
en
Listening to us lulled Gustave's mind.
eu
Hortaz, aho zabalik egoten zen, garondo haundia luzatuta zuela kotxe batetik tiraka ari balitz bezala.
es
Se quedaba con la boca abierta y su gruesa nuca tensa, como si tirara de un carro.
fr
Il en gardait la bouche ouverte et sa grosse nuque tendue comme s'il tirait sur une voiture.
en
His mouth hung open, and his thick neck was thrust out as if he was pulling a hand cart.
eu
Urte asko zituen ez nuela Parapine hainbeste hitzez mintzatzen aditu, nere estudiante denboratik egia esan.
es
Yo no hab?a o?do a Parapine pronunciar tantas palabras desde hac?a muchos a?os, desde mi ?poca de estudiante, a decir verdad.
fr
J'avais pas entendu Parapine parler avec autant de mots depuis bien des ann?es, depuis le temps de mes ?tudes, ? vrai dire.
en
I hadn't heard Parapine pour out so many words for many years, not since my student days, to tell the truth.
eu
Egun hartan arestian gertatu guziarekin horditurik zegoen.
es
Todo lo que acababa de ocurrir aquel d?a lo embriagaba.
fr
Tout ce qui venait d'arriver ce jour-l?, ?a le grisait.
en
All the things that had happened that day went to his head.
eu
Etxera bueltatzea erabaki genuen horraatik.
es
Nos decidimos, de todos modos, a regresar a casa.
fr
Nous nous d?cid?mes ? rentrer ? la maison tout de m?me.
en
But we decided to go home all the same.
eu
Mandamour gurekin ekarri genuen eta bai Sophie ere, oraindik besarka lotzen zitzaidana aldian behin gorputza kezka eta maitasun indarrez betea zeukala eta bihotza ere bai betea, eta goitik behera eta haundia indarra.
es
Nos llevamos con nosotros a Mandamour y tambi?n a Sophie, que todav?a me daba apretones de vez en cuando, con el cuerpo lleno de las fuerzas de inquietud y de ternura, hermosa, y el coraz?n tambi?n.
fr
Mandamour on l'a emmen? avec nous et Sophie aussi qui m'?treignait de temps ? autre encore et qu'elle en avait plein le corps des forces d'inqui?tude et de tendresse et plein le c?ur aussi, et partout et de la belle.
en
We took Mandamour with us and Sophie too. Now and then she gave me a hug, her body was filled with the strength of worry and tenderness, and so was her heart.
eu
Indar horretaz lepo eginda ninduen.
es
Yo estaba henchido de su fuerza.
fr
J'en avais plein moi de sa force.
en
I, too, was full of her strength.
eu
Enbarazo zitzaidan hori, ez zen nerea indar hura eta nik nerea behar nuen egunen batean ezin ikaragarriagoko moduren batean akatzera joateko, Leon bezala.
es
Eso me molestaba, no era la m?a y la m?a era la que yo necesitaba para ir a di?arla magn?ficamente un d?a, como L?on.
fr
?a me g?nait, c'?tait pas de la mienne et c'?tait de la mienne dont j'avais besoin pour aller crever bien magnifiquement un jour, comme L?on.
en
That bothered me... it wasn't mine, and it was my own I'd need if I were to go and die magnificently one day, like L?on.
eu
Ez nuen sinokerietan zer denbora galdu.
es
No ten?a tiempo que perder en muecas.
fr
J'avais pas de temps ? perdre en grimaces.
en
I had no time to waste on grimaces.
eu
Lanera! nioen nere baitan.
es
?Manos a la obra!, me dec?a yo.
fr
Au boulot ! que je me disais.
en
To work! I said to myself.
eu
Ez ezer etortzen, ordea.
es
Pero no me ven?a.
fr
Mais ?a venait pas.
en
But nothing came of it.
eu
Sophiek hori ere galerazi zidan, jiratu eta beste behin hilotzari begiratzera joatea.
es
Ni siquiera quiso Sophie que me volviera a mirarlo por ?ltima vez, el cad?ver.
fr
Elle a m?me pas voulu que je me retourne pour aller le regarder une fois encore le cadavre.
en
She even wanted me to go back and look at the corpse again.
eu
Jiratu gabe joan nintzen beraz.
es
Conque me fui sin volverme.
fr
Je suis parti donc, sans me retourner.
en
So I left without turning around.
eu
"Atea itxi" kartela zegoen.
es
"Cierren la puerta", dec?a un cartel.
fr
" Fermez la porte " qu'?tait ?crit.
en
A sign said: "Close the door."
eu
Parapine egarrituta zegoen oraindik.
es
Parapine ten?a sed a?n.
fr
Parapine avait soif encore.
en
Parapine was thirsty.
eu
Hitzegitez noski.
es
De hablar, seguramente.
fr
De parler sans doute.
en
From talking, no doubt.
eu
Harentzat hitz gehiegi eginik.
es
Demasiado hablar, para ?l.
fr
De trop parler pour lui.
en
From talking too much for him.
eu
Kanaleko txoznaren aurretik pasatzean, joka aritu ginen atean puska on batez.
es
Al pasar por delante del quiosco de bebidas del canal, llamamos en el cierre un buen rato.
fr
En passant devant la buvette du canal, nous cogn?mes au volet pendant un bon moment.
en
Passing the bistrot by the canal, we knocked on the shutters for a while.
eu
Noirceurko kamioa gogorazten zidan, gerra denborakoa.
es
Eso me recordaba la carretera de Noirceur durante la guerra.
fr
?a me faisait souvenir de la route de Noirceur pendant la guerre.
en
It made me think of the road to Noirceur during the war.
eu
Atalburuko distiratxo hura bera, beti itzaltzeko prest.
es
La misma l?nea de luz encima de la puerta y dispuesta a apagarse.
fr
La m?me petite lueur au-dessus de la porte pr?te ? s'?teindre.
en
The same little light over the door, on the point of going out.
eu
Agertu zen noizpait ere nagusia.
es
Por fin, lleg? el patr?n, en persona, para abrirnos.
fr
Enfin, le patron est venu, en personne, pour nous ouvrir.
en
Finally the owner in person came and opened.
eu
Ez zegoen enteratuta.
es
No estaba enterado.
fr
Il n'?tait pas au courant.
en
He hadn't heard anything.
