Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Gosea, Knut Hamsum / Juan Mari Mendizabal (Ibaizabal, 1990
)
eu
Beraz ezin nintzen ezertaz kexatu eta, oraindik koskan eserita, andreari nire portaera barka zezala erregutzen hasi nintzaion ahopeka.
es
Por tanto, no pod?a quejarme. Sentado en el escal?n, me puse a rogar y a suplicar en mi fuero interno que me perdonara mi modo de obrar.
fr
Ainsi je n'avais ? me plaindre de rien et, assis l? sur mon perron, je me mis ? la prier et supplier en mon for int?rieur de me pardonner ma mani?re d'agir.
en
I began, even whilst I sat there on the step, to ask her pardon in my own mind for my behaviour.
eu
Azkenean aurpegira hamar koroakoa jaurtikitzean erakutsia nion eskergaiztoak samintzen ninduen gehienbat mingostasunez...
es
Sobre todo, lamentaba amargamente haber terminado por mostrarme ingrato con ella y haberle arrojado el papel a la cara...
fr
Surtout je regrettai am?rement d'avoir fini par me montrer ingrat envers elle et de lui avoir jet? ce papier ? la figure...
en
Particularly, I regretted bitterly that I had shown myself ungrateful to her at the last, and thrown half-a-sovereign in her face....
eu
Hamar koroa!
es
?Diez coronas!
fr
Dix couronnes !
en
Half-a-sovereign!
eu
Txistu egin nuen.
es
Di un ligero silbido.
fr
Je fis un petit sifflement.
en
I gave a whistle.
eu
Manda-mutilak ekarritako gutuna nondik ote zetorren?
es
?De d?nde proced?a la carta que me hab?a llevado el mozo?
fr
La lettre qu'apportait le commissionnaire, d'o? venait-elle ?
en
The letter the messenger brought me, where did it come from?
eu
Une hartan pentsatu nuen hartaz lehenbiziko aldiz, eta itsumustuan argiro ikusi nuen dena nola elkarlotzen zen.
es
Solo entonces me hice la pregunta con lucidez y present? de golpe el encadenamiento de los hechos.
fr
C'est seulement ? ce moment que je r?fl?chis ? cette question avec lucidit? et pressentis tout ? coup l'encha?nement des faits.
en
It was only this instant I thought clearly over this, and I divined at once how the whole thing hung together.
eu
Oinaze eta lotsaz hiltzear egon nintzen;
es
Cre? morir de dolor y de verg?enza y murmur? varias veces:
fr
J'en devins malade de douleur et de honte, je murmurai plusieurs fois :
en
I grew sick with pain and shame.
eu
Ilaiali, xuxurlatu nuen ahots erlatsez hainbat aldiz eta burua astinduz.
es
"?Ylajali!", con voz ronca, a la vez que mov?a la cabeza.
fr
" Ylajali ! " d'une voix rauque en secouant la t?te.
en
I whispered "Ylajali" a few times, with hoarse voice, and flung back my head.
eu
Ez al nintzen ni neu, atzo bertan, ikusten nuenean albotik harrokiro pasatu eta axolagaberik handiena erakustea erabakia nuena?
es
?No era yo quien, ayer mismo, resolv? pasar orgullosamente ante ella cuando la volviera a encontrar y demostrarle la mayor indiferencia?
fr
N'?tait-ce pas moi qui, pas plus tard qu'hier, avais r?solu de passer fi?rement devant elle quand je la rencontrerais et de lui t?moigner la plus grande indiff?rence !
en
Was it not I who, no later than yesterday, had decided to pass her proudly by if I met her, to treat her with the greatest indifference?
eu
Eta horren partez haren errukia esnarazia nuen, karitatezko eskupekoa erauzia nion.
es
Y ella, en cambio, se apiadaba de m? y se desprend?a del ?bolo de la caridad.
fr
Et, loin de l?, j'avais tout juste ?veill? sa piti? et lui avais soutir? l'obole de la charit?.
en
Instead of that, I had only aroused her compassion, and coaxed an alms from her.
eu
Ez, ez, ez, nire zitalkeriak ez zuen amaierarik!
es
?No, no, no! ?No sabr?a nunca el fin de mi degradaci?n!
fr
Non, non, non, il n'y aurait jamais de fin ? ma d?gradation !
en
No, no, no; there would never be an end to my degradation!
eu
Ez nintzen ezta haren aurrean jarrera prestua mantentzeko gai izan ere;
es
Ni frente a ella hab?a podido guardar una actitud honesta.
fr
Pas m?me vis-?-vis d'elle je n'avais pu garder une position honorable ;
en
Not even in her presence could I maintain a decent position.
eu
saiatzen nuen gauza bakoitzean hondoratzen nintzen, belaunika erortzen nintzen, gerriraino hondoratzen nintzen, burua desohorean murgiltzen nuen eta ez nuen inoiz berriro azaleratzen, inoiz ez!
es
Zozobraba, zozobraba de cualquier lado que me volviera, ca?a de rodillas, zozobraba hasta morir, me hund?a en el deshonor y no podr?a elevarme nunca. ?Nunca m?s?
fr
je sombrais, je sombrais, de quelque c?t? qu'il me f?t donn? de me tourner, je tombais ? genoux, sombrais ? mort, plongeais dans le d?shonneur et ne remonterais jamais, jamais plus !
en
I sank, simply sank, on all sides-every way I turned; sank to my knees, sank to my waist, dived under in ignominy, never to rise again-never!
eu
Gehiegizkoa zen!
es
?Esto era el colmo!
fr
C'?tait le comble !
en
This was the climax!
eu
Hamar koroako eskupekoa hartzea emaile ezkutuari inoiz errefusatu ahal izan gabe, txanponak bi eskuez haztatzea eskaini zitzaizkidan lekuan eta gero gordetzea, ostatua ordaintzeko erabiltzea, neure barne-higuindura gaindituz...
es
Aceptar la limosna de diez coronas sin poder devolverlas al donante an?nimo. Emplearlas para el pago del alquiler, y aun a rega?adientes...
fr
Accepter l'aum?ne de dix couronnes sans pouvoir les lancer en retour au donateur secret, gaspiller des sous ? deux mains partout o? ils s'offraient et les conserver, les employer pour payer son g?te, malgr? son d?go?t intime...
en
scramble for half-pence whenever the chance offered, and keep them, use them for lodging money, in spite of one's intense inner aversion....
eu
Ezingo al nituen hamar koroa haiek nola edo hala lortu?
es
?No pod?a recuperar las diez coronas de un modo u otro?
fr
Ne pouvais-je pas r?cup?rer ces dix couronnes d'une mani?re ou d'une autre ?
en
Could I not regain the half-sovereign in some way or another?
eu
Etxeko andrearengana joan eta diru-txartela eskatzeak ez zuen ezertarako balioko;
es
Volver a casa de la patrona y hacerle devolver el billete no servir?a de nada.
fr
Retourner chez l'h?tesse et lui faire rendre le billet ne servirait sans doute ? rien.
en
To go back to the landlady and try to get it from her would be of no use.
eu
beste irtenbideren bat egon behar zuen, ondo hausnartzen banuen, gogor ahaleginduz hausnartzen banuen.
es
Por otra parte, encontrar?a alg?n otro medio si reflexionase, si me esforzase en buscarlo.
fr
D'ailleurs il devait bien y avoir un autre moyen pourvu que je r?fl?chisse, pourvu que je fasse un tr?s grand effort et r?fl?chisse.
en
There must be some way, if I were to consider-if I were only to exert myself right well, and consider it over.
eu
Hemen ez zen nahiko ohiko moduan pentsatzea, egin nuen, su eta gar jardun beharko nuen hamar koroa haiek eskuratzeko.
es
No bastaba pensar como de costumbre. ?Dios m?o, era preciso pensar con todo mi mecanismo humano en el medio de encontrar las diez coronas!
fr
Il ne suffisait pas ici, grand Dieu, de penser ? la mani?re ordinaire, il me fallait penser de tout mon m?canisme d'homme ? un exp?dient pour trouver ces dix couronnes.
en
It was not, in this case, great God, sufficient to consider in just an ordinary way! I must consider so that it penetrated my whole sentient being;
eu
Eta gogor ekin nion pentsatzeari.
es
Y me puse a pensar con todas mis potencias.
fr
Et je me mis ? penser de toutes mes forces.
en
And I set to, to consider the answer to this problem.
eu
Laurak inguru izango ziren, ordu pare bat hartu agian antzokiko zuzendaria aurki nezakeen drama burutua eduki izan banu.
es
Eran alrededor de las cuatro, y si hubiera terminado mi drama, dentro de un par de horas podr?a encontrar quiz? al director del teatro.
fr
Il ?tait dans les environs de quatre heures, dans une couple d'heures je pourrais peut-?tre rencontrer le directeur du th??tre, si seulement mon drame ?tait fini.
en
in a few hours' time I could perhaps meet the manager of the theatre; if only I had my drama completed.
eu
Eskuizkribua ateratzen dut, eta azken hiruzpalau eszenak kosta hala kosta amaitzen saiatzen naiz;
es
Saqu? mi manuscrito y quise terminar a toda costa las tres o cuatro ?ltimas escenas.
fr
Je sors mon manuscrit s?ance tenante et je veux ? toute force mettre sur pied les trois ou quatre derni?res sc?nes.
en
there where I am sitting, and resolve, with might and main, to finish the last few scenes.
eu
burua hausten dut, izerdien artean, hasieratik irakurtzen dut, baina ez dut ezer lortzen.
es
Pensaba, sudaba, rele?a el principio, pero no sacaba nada.
fr
Je pense, je sue, je relis depuis le commencement, mais je n'aboutis ? rien.
en
I think until I sweat, and re-read from the beginning, but make no progress.
eu
Ergelkeriarik ez!
es
"?Basta de tonter?as!
fr
Pas de b?tises !
en
No bosh!
eu
esaten dut, egoskorkeriarik ez!
es
No es esta la hora de andarse por las ramas".
fr
me dis-je, ce n'est pas l'heure de l'obstination !
en
I say-no obstinacy, now!
eu
Eta jo eta ke idazten dut neure drama, bururatzen zaidan guztia idazten dut, lehenbailehen bukatu eta abiatu ahal izatearren soilik.
es
Me lanc? a cuerpo descubierto en mi drama, escrib? todo lo que se me ocurri?, solo para acabar cuanto antes y poder marchar.
fr
Et je me lance ? corps perdu dans mon drame, j'?cris tout ce qui me passe par la t?te, rien que pour en finir promptement et pouvoir partir.
en
and I write away at my drama-write down everything that strikes me, just to get finished quickly and be able to go away.
eu
Neure burua konbentzitu nahi nuen beste sorkuntzazko une batean nengoela, gezurrez gezur ari nintzaion neure buruari, nabarmenki ziria sartzen eta eginahal guztian idazten, hitzak bilatu behar izango ez banitu bezala.
es
Hubiera querido persuadirme a m? mismo de que me encontraba en uno de mis grandes momentos, me agobiaba de mentiras, me enga?aba manifiestamente y escrib?a con facilidad, como si no tuviera que buscar las palabras.
fr
J'aurais voulu me persuader ? moi-m?me que je me retrouvais dans un de mes grands moments, je m'abreuvais de mensonges, je me leurrais manifestement et j'?crivais d'abondance comme si je n'avais pas besoin de chercher des mots.
en
I tried to persuade myself that a new supreme moment had seized me; I lied right royally to myself, deceived myself knowingly, and wrote on, as if I had no need to seek for words.
eu
Ona duk!
es
"?Esto s? que es bueno!
fr
Voil? qui est bon !
en
That is capital!
eu
Hau bai aurkikuntza!, marmaratzen nuen lantzean behin;
es
?Es un verdadero hallazgo!-murmuraba de cuando en cuando-:
fr
C'est une vraie trouvaille !
en
That is really a find!
eu
tira, idatz ezak!
es
Al fin, mis ?ltimos p?rrafos se me hicieron sospechosos:
fr
murmurais-je de temps ? autre ; tu n'as qu'? le coucher par ?crit.
en
whispered I, interpolatingly; only just write it down!
eu
Azkenik nire atzen lerroak susmagarriak iruditzen hasten zaizkit;
es
tan fuertemente contrastaban con los de las primeras escenas.
fr
elles contrastaient si fortement avec les r?pliques des premi?res sc?nes.
en
they contrast rather strongly with the speeches in the first scenes;
eu
lehen eszenetakoen aldean kontraste handikoak ziren, eta gainera fraidearen hitzetan ez zegoen Erdi Aroko ezein kutsurik.
es
Adem?s, no hab?a huellas de la Edad Media en las palabras del fraile.
fr
En outre, il n'y avait pas trace de Moyen ?ge dans les paroles du moine.
en
not a trace of the Middle Ages shone through the monk's words.
eu
Lapitza hausten dut hortzekin, salto batez zutitzen naiz, eskuizkribua mila zatitan txikitzen dut, orri bakoitza txikitzen dut, kapela lurrera bota eta zapaldu egiten dut.
es
Rompo mi lapicero con los dientes, me levanto de un salto, rasgo mis cuartillas, las rompo en menudos pedazos, tiro mi sombrero, al suelo y lo pateo.
fr
Je brise mon crayon entre mes dents, je me l?ve d'un bond, je d?chire mon manuscrit, je d?chire chaque feuillet en petits morceaux, je jette mon chapeau sur la chauss?e et je le pi?tine ;
en
I break my pencil between my teeth, jump to my feet, tear my manuscript in two, tear each page in two, fling my hat down in the street and trample upon it. I am lost!
eu
Galduta nago!, marmaratzen diot neure buruari; jaun-andreok, galduta nago!
es
"?Se?oras y se?ores, he perdido, estoy vencido!".
fr
mesdames et messieurs, je suis perdu, vaincu !
en
I whisper to myself. Ladies and gentlemen, I am lost!
eu
Eta horiek dira esaten ditudan hitz bakarrak han kapela zapaltzen ari naizen bitartean.
es
No digo m?s que estas palabras, mientras pateo mi sombrero.
fr
Et je ne dis pas autre chose que ces mots, tout le temps que je reste l? ? pi?tiner mon chapeau.
en
I utter no more than these few words as long as I stand there, and tramp upon my hat.
eu
Udaltzain bat urrats batzuk harantzago dago niri begira;
es
Un polic?a, parado a unos pasos de distancia, me observa;
fr
Quelques pas plus loin un agent de police est arr?t? et m'observe :
en
A policeman is standing a few steps away, watching me.
eu
espaloiaren erdian dago eta ni naiz haren oharmenak sumatzen duen gauza bakarra.
es
est? en el centro de la calle y no presta atenci?n a nadie m?s que a m?.
fr
il se tient au beau milieu de la rue et ne pr?te attention qu'? moi exclusivement.
en
He is standing in the middle of the street, and he only pays attention to me.
eu
Burua jasotzen dudanean gure begiradek topo egiten dute;
es
Cuando levanto la cabeza se encuentran nuestras miradas.
fr
Quand je rel?ve la t?te nos regards se croisent.
en
As I lift my head, our eyes meet.
eu
agian luzaro zeraman han niri behatuz.
es
Hac?a sin duda un rato que estaba all? observ?ndome.
fr
Il y avait peut-?tre pas mal de temps qu'il ?tait l? ? m'observer.
en
Maybe he has been standing there for a long time watching me.
eu
Kapela bildu, buruan ezarri eta gizonarengana abiatzen naiz.
es
Recojo mi sombrero, me lo pongo y voy derecho hacia ?l.
fr
Je ramasse mon chapeau, m'en coiffe et vais droit ? l'homme.
en
I pick up my hat, put it on, and go over to him.
eu
"Ba al dakizu zer ordu den?", galdetzen diot.
es
-?Sabe usted qu? hora es?-le pregunto.
fr
" lui demand?-je.
en
"Do you know what time it is?" I ask.
eu
Puska bat itxaroten du erlojua atera aurretik, bitartean begirada nigandik urrundu gabe.
es
Duda un momento antes de sacar el reloj, y no me quita la vista de encima.
fr
Il attend un moment avant de tirer sa montre et cependant ne me quitte pas des yeux.
en
He pauses a bit as he hauls out his watch, and never takes his eyes off me the whole time.
eu
"Laurak inguru", erantzuten dit.
es
-Son las cuatro-contesta.
fr
" Dans les quatre heures, r?pondit-il.
en
"About four," he replies.
