Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Xveik soldadu onaren menturak I, Jaroslav Hasek / Carlos Cid Abasolo (Ibaizabal, 1992
)
eu
-galdetu zuen Repa sarjentuak.
es
-pregunt? el sargento mayor Repa.
fr
demanda le sergent Riha.
en
'Where shall we put him?' asked Sergeant-Major Repa.
eu
-"Hamaseigarrenean"-erabaki zuen kartzelari nagusiak-, galtzontziloz jantzitako horiekin.
es
-En la n?mero 16-decidi? el carcelero-, con los de los calzoncillos.
fr
-Au 16, d?cida son chef, o? on a mis les saligauds en cale?on, vous voyez bien que le capitaine Linhart a marqu? sur le document :
en
'In no. 16,' the staff warder decided, 'among the pants.
eu
Ez al duzu ikusten, bada, Linhart kapitain jaunaren idazkian "Streng beh?ten, beobachten!" dagoela idatzita?
es
?Acaso no ve que el escrito del capit?n Linhart dice: "Vigilar estrechamente y observar".
fr
Streng behuten, beobachten...
en
Don't you see that Captain Linhart has marked his papers: "Guard and watch closely!"
eu
Bai, bai-iragarri zion zeremoniatsu Xveiki-, lotsagabeekin lotsagabe jokatu behar.
es
S?, s?-anunci? solemnemente a ?vejk-, a los pillos se les trata como a pillos.
fr
Oui, dit-il encore en s'adressant ? Chv??k, avec des crapules comme toi, on agit en crapule.
en
'Oh, yes, indeed,' he declared solemnly to ?vejk, 'vermin are treated like vermin.
eu
Inor matxinatzen bada, narraz eramaten diagu ziegara, eta han saihets guztiak hautsi eta etzanda uzten diagu akabatzen den arte.
es
Cuando alguien se insurrecciona lo llevamos a la celda, le rompemos las costillas y lo dejamos all? hasta que se muere.
fr
Ici, les types qui rousp?tent, on les fourre ? la cellule ou on leur casse les c?tes ; ils n'en sortent qu'apr?s qu'ils sont crev?s.
en
If anyone gets awkward we drag him off to the solitary. There we break all his ribs and leave him until he's a goner.
eu
Bazaukagu horretarako eskubidea.
es
Para esto tenemos nuestro derecho.
fr
C'est notre droit.
en
That's our right.
eu
Harakin horrekin halaxe egin genian, gogoratzen al zara, Repa?
es
?Te acuerdas de aquel carnicero, Repa?
fr
Riha, je pense justement ? c'te t?te carr?e du boucher, le dernier.
en
Like we did with that butcher, eh, Repa?'
eu
-Nola ez, bada? Lanak eman zizkigun horrek gero, kartzelari nagusia-erantzun zuen ameslari Repa sarjentuak-.
es
-?Hombre, con el trabajo que nos dio! -contest? so?ador el sargento mayor Repa-.
fr
-Celui-l? ?tait dur, monsieur le gardien en chef, r?pondit Riha r?veur, quel costaud !
en
'Yes, he gave us a lot of trouble, sir,' replied Sergeant-Major Repa dreamily.
eu
Hura bai gorputza! Bost minutu baino gehiago ostikatu behar izan nuen harik eta saihetsak kraskatu eta muturretik odola ateratzen hasi zitzaion arte.
es
?Qu? cuerpo! Estuve cinco minutos d?ndole patadas antes de que las costillas empezaran a part?rsele y le saliera sangre de la boca.
fr
Quand je lui ai pi?tin? dessus, il m'a fallu sauter sur lui pendant cinq minutes pour que ses c?tes commencent ? craquer et que le rouge lui vienne ? la gueule.
en
'What a body! I stamped on him for more than five minutes, until his ribs began to crack and blood poured out of his mouth.
eu
Eta beste hamar egunez iraun zuen bizirik.
es
Y a?n vivi? diez d?as.
fr
Et ce chien a encore tenu pendant dix jours.
en
And he lived for another ten days.
eu
Zain dobletakoa zen gero!
es
?Era imposible de matar!
fr
Il avait l'?me chevill?e au corps, c'est le cas de dire.
en
A really tough customer.'
eu
-Ikusten duk, zital horrek? Hemen ez duk erraza matxinatzea-bukatu zuen bere azalpen pedagogikoa Slavik kartzelariak-edo ihes egitea.
es
-Bueno, ya ves, sinverg?enza, eso es lo que pasa aqu? cuando uno se insurrecciona o quiere escapar-concluy? el carcelero su aclaraci?n pedag?gica-.
fr
-Tu vois, salet?, ce qui t'attend si jamais tu oses rousp?ter ou essayer de foutre le camp, reprit le sergent Slavik.
en
'So you see, you bastard, what happens here when anyone starts getting awkward or trying to escape,' said Staff Warder Slavik, concluding his pedagogical discourse.
eu
Hori praktikan buru-hilketa duk, eta hori ere zigortzen duk hemen.
es
En realidad es un suicidio.
fr
Une tentative d'?vasion, c'est une esp?ce de suicide et, chez nous, le suicide est puni tout pareil.
en
'It's sheer suicide, and by the way suicide's punished too.
eu
Jainkoak gorde hazala, mixerable hori, ikuskatzailea datorrenean kexu egitetik.
es
?Dios te libre de que se te ocurra quejarte de algo cuando pase la inspecci?n, cerdo!
fr
Que Dieu ne te laisse pas venir en t?te, esp?ce de fumier, de r?clamer et de te plaindre aux inspecteurs !
en
And God help you, you miserable shit, if when there's an inspection you take it into your head to complain about anything.
eu
Ikuskatzailea etorri eta "kexarik al duzu?" galdetzen dianean, hik, kiratsu horrek, tente jarri behar duk, erreberentzia egin eta erantzun:
es
Cuando vengan y pregunten: "?Tiene alguna queja?", entonces t?, puerco, tienes que ponerte en actitud militar, saludar y contestar: "A sus ?rdenes.
fr
S'ils viennent et s'ils te demandent : " Vous n'avez pas de r?clamation ? faire ?
en
When there's an inspection and you're asked: "Have you any complaints?" you have to stand at attention, you stinking vermin, salute and answer:
eu
"Apal-apalik jakinarazten dizut ez dudala kexarik, guztiz gustura nagoela".
es
No tengo ninguna. Estoy muy contento".
fr
" il s'agit de te tenir droit, fripouille, de saluer et de r?pondre :
en
"Humbly report, none. I'm completely satisfied."
eu
Nola esango duk, nazkagarri horrek?
es
?Qu? dir?s, imb?cil?
fr
" R?p?te voir, d?gueulasse, comment qu'tu le diras.
en
Now what are you going to say, you lousy oaf?
eu
Errepika ezak!
es
?Rep?telo!
fr
-Je vous d?clare avec ob?issance que je n'en ai aucune et que je suis tr?s content ici !
en
Repeat what I said!'
eu
-Apal-apalik jakinarazten dizut ez dudala kexarik, guztiz gustura nagoela-errepikatu zuen Xveikek hain adierazpen maitagarriaz, non kartzelariak, erraturik, ahalegin zintzo iritzi baitzion.
es
-A sus ?rdenes. No tengo ninguna. Estoy muy contento-repiti? ?vejk con una expresi?n tan dulce que el carcelero la consider? como muestra de buena acogida y honradez.
fr
r?p?ta Chv??k si doucement que le gardien en chef fut pris et crut avoir affaire ? un gar?on plein de franchise et de bonne volont?.
en
'Humbly report, none. I'm completely satisfied,' ?vejk repeated with such a sweet expression on his face that the staff warder was misled and took it for honest zeal and decency.
eu
-Hortaz, jar hadi galtzontzilotan eta hoa "hamaseigarrenera"-esan zuen xalo, ohiko "zital hori", "nazkagarri hori" edo "kiratsu hori" eransteke. "Hamaseigarrenean", Xveik hemeretzi gizon prakagaberekin bildu zen. Txostenetan "Streng beh?ten, beobachten!" oharra idatzita zeukatenak ziren.
es
-Bien, desn?date y qu?date en calzoncillos y vete a la n?mero 16-dijo amablemente sin a?adir idiota, imb?cil o cerdo como sol?a hacer. En la n?mero 16 ?vejk se reuni? con veinte hombres en calzoncillos. Eran aquellos en cuyo expediente constaba la observaci?n:
fr
-Grouille-toi pour ?ter tes frusques, dit-il presque gentiment, sans m?me ajouter " fripouille ", " d?gueulasse " ou " fumier ". Tu ne garderas que ta chemise et ton cale?on et tu vas aller au 16.
en
'Now strip down to your pants and go to no. 16,' he said affably, without adding either 'shit', 'stinking vermin' or 'lousy oaf' as he usually did. In no. 16 ?vejk encountered twenty men in their pants.
eu
Orain arreta handiz zainduak ziren ihes egin ez zezaten.
es
"Vigilar estrechamente y observar", y a los que ahora se vigilaba con todo cuidado para que no tuvieran ninguna ocasi?n de escapar.
fr
Au 16, Chv??k trouva une vingtaine d'hommes d?shabill?s de la m?me fa?on que lui.
en
They were all men whose papers had been marked 'Guard and watch closely!' and who were now being watched very carefully so that they should not escape.
eu
Galtzontzilo horiek garbi egon balira eta leihoetan burdin sarerik egon ez balitz, lehen begiratuan irudiko zuen bainuetxeren bateko aldagela zela hura.
es
Si estos calzoncillos hubiesen estado limpios y en las ventanas no hubiera habido rejas, a primera vista uno hubiera cre?do que se encontraba en el vestidor de unos ba?os.
fr
C'?taient tous des gens dont le dossier portait la fameuse note Streng behuten, beobachten, et qu'on gardait donc ? vue avec une sollicitude particuli?re, pour les emp?cher de prendre la fuite.
en
If those pants had been clean and there had been no bars on the windows, you might at first glance have supposed that you were in the dressing-room of some bathing establishment.
eu
Cimrkomandant-ak, bizarra egin ez eta alkandora irekita zeraman morroiak, hartu zuen Xveik sarjentuarengandik.
es
El sargento mayor Repa entreg? a ?vejk al "comandante de la habitaci?n", un tipo barbudo con la camisa desabrochada.
fr
Le sergent-major Repa remit Chv??k aux soins du " chef de chambr?e ", un gaillard poilu ? la chemise b?illante.
en
Sergeant-Major Repa handed ?vejk over to the 'cell commander', a hairy fellow in an unbuttoned shirt.
eu
Horman esekitako paper pusketa batean izena apuntatu eta honela esan zion:
es
Este anot? el nombre de ?vejk en una hoja de papel que colgaba en la pared y le dijo:
fr
Celui-ci inscrivit le nom de Chv??k sur un bout de papier ?pingle au mur et lui dit :
en
He wrote ?vejk's name down on a piece of paper which was hanging on the wall and said to him:
eu
-Bihar parranda zaukagu hemen.
es
-Ma?ana habr? una gran juerga:
fr
-Demain, il y aura du bon chez nous.
en
'Tomorrow we're going to have a show.
eu
Kaperara eramango gaitiztek sermoia entzutera.
es
nos llevar?n a la capilla para el serm?n.
fr
On nous conduira au sermon ? la chapelle.
en
They'll take us to the chapel to hear a sermon.
eu
Gu guztiok galtzontzilotan jarriko gaituk pulpitupean.
es
Nosotros, los de los calzoncillos, estamos precisamente debajo del p?lpito.
fr
Nous autres, tous en cale?on comme nous voil?, on nous fait mettre tout ? fait pr?s de la chaire.
en
We shall all of us be standing in our pants right under the pulpit.
eu
Primeran pasako diagu!
es
?Vaya juerga!
fr
Tu n'auras jamais tant rigol? dans ta vie.
en
There'll be some fun.'
eu
Kartzela eta zigortegi guztietan bezala, kuarteleko presondegian ere kaperazaletasun handia zegoen.
es
Como en todas las c?rceles y penitenciar?as tambi?n en la prisi?n militar la capilla gozaba de gran popularidad.
fr
Comme toutes les chapelles des maisons d'arr?t, celle de la prison de la place faisait le d?lice des prisonniers.
en
As in all prisons and penitentiaries the local chapel was very popular in the garrison gaol too.
eu
Kontua ez zen espetxeko kapera derrigorrez bisitatu beharrak bisitariak Jainkoarengana hurbilaraztea, presoek moralaz gehiago jakitea.
es
No se trataba de acercar a Dios a los presos por medio de la visita obligada a la capilla de la c?rcel ni de dar a los detenidos conocimientos especiales sobre moralidad.
fr
On aurait tort de s'imaginer que l'obligation d'aller ? la messe r?pond?t ? leur d?sir de se rapprocher de Dieu, de s'?lever et de mieux conna?tre la morale divine.
en
Not that enforced attendance at it brought the congregation nearer to God or that the prisoners learned more about morality.
eu
Horrelako tontakeriez ez dago hitzik ere egiterik.
es
No puede hablarse de semejantes tonter?as.
fr
Le sermon et la messe n'?taient pour eux qu'un moyen de se soustraire ? l'ennui de la prison.
en
There could be no question of any nonsense of that kind.
eu
Elizkizunak eta sermoiak presoak presondegiko asperkeriatik ateratzeko modu eder ziren.
es
La misa y los sermones eran una bonita interrupci?n del aburrimiento de la prisi?n militar.
fr
Ce qui les attirait, c'?tait, non pas la ferveur des sentiments religieux, mais bien l'espoir de trouver, sur le chemin de la chapelle, des " m?gots " sem?s dans les corridors.
en
The service and sermons were a marvellous thrill in the boredom of the garrison gaol.
eu
Kontua ez zen Jainkoarengandik hurbilago egotea, baizik eta, bidean, korridoreetan eta patiotik barrena botatako zigarreta edo zigarro puru pusketa bat aurkitzea.
es
Lo que importaba no era acercarse a Dios sino la esperanza de encontrar un cigarro o una colilla de puro en el pasillo o en el patio.
fr
Le bon Dieu avait moins de charme qu'un bout de cigarette ou de cigare tra?nant dans la poussi?re.
en
It was not a question of getting nearer to God, but of the hope of finding on the way in the corridor or in the courtyard a fag-end or a cigar-end.
eu
Listuontzian edo lurrean, hauts artean galdutako zigarrokin txiki batek zeharo bazterrarazten zuen Jainkoa.
es
A Dios lo desbancaba por completo una peque?a colilla extraviada sin esperanzas en un escupidero o en el suelo, en medio del polvo.
fr
Mais la principale attraction ?tait le sermon.
en
A little fag-end, lying about hopelessly in a spittoon or somewhere in the dust on the floor, stole the show and God was nowhere.
eu
Objektu txiki kiratsu hori Jainkoari eta arimaren salbazioari garaitzen zitzaien.
es
Este peque?o objeto pestilente venc?a a Dios y a la salvaci?n del alma.
fr
Quelle pure joie il provoquait !
en
That little stinking object triumphed over God and the salvation of the soul.
eu
Eta gero sermoia, guztien jostagarri. Izan ere, Otto Katz kapilau militarra gizon atsegina zen.
es
Y luego segu?a el serm?n, esa grandiosa broma. No obstante el capell?n castrense, Otto Katz, era un hombre encantador.
fr
Le feldkurat Otto Katz ?tait le plus charmant eccl?siastique du monde.
en
Then on top of that came the sermon, which was a rare picnic, for the chaplain, Otto Katz, was really a lovely man.
eu
Ohi ez den bezala, bere sermoiak arrobagarriak ziren, barregarriak, presondegiko asperkeriaren bizigarri.
es
Sus sermones eran de una amenidad poco com?n, c?micos, agradables en el aburrimiento del arresto militar.
fr
Ses sermons se distinguaient par une ?loquence ? la fois persuasive et propre ? susciter chez les d?tenus une hilarit? interminable.
en
His sermons were unusually exciting and amusing and they refreshed the boredom of the garrison gaol.
eu
Ondo asko zekien Jainkoaren dohain mugagabeaz mintzatzen, preso zatarrak eta gizon ohoregabeak indartzen.
es
?Sab?a desbarrar tan bien sobre la infinita gracia de Dios, edificar espiritualmente a los salvajes detenidos y a los hombres sin honra!
fr
Il ?tait vraiment beau ? entendre quand il s'?tendait sur la mis?ricorde infinie de Dieu, quand il s'?vertuait ? relever le niveau moral des prisonniers, " victimes de toutes les corruptions ", et quand il les r?confortait dans leur abjection.
en
He could drivel so beautifully about the infinite grace of God, and give uplift to the abandoned prisoners and disgraced men.
eu
Ondo asko zekien pulpitu eta aldaretik inoren azpiak jaten.
es
Sab?a blasfemar a la perfecci?n desde el p?lpito y desde el altar.
fr
Il ?tait vraiment beau ? entendre, du haut de la chaire ou de l'autel, faisant pleuvoir sur ses fid?les des injures de toute sorte et des vitup?rations vari?es.
en
He could let off such resounding oaths from the pulpit and the altar.
eu
Primeran zekien aldaretik bere "Ite, missa est" oihukatu, elizkizun osoa modu originalean eman eta meza santuaren ordena guztia nahasten, eta, oso mozkorturik zegoenean, otoitz guztiz berriak eta meza santu berria asmatzen:
es
Desde el altar vociferaba maravillosamente el Ite, missa est, dec?a la misa de una manera original confundiendo su orden, y cuando ya estaba muy borracho inventaba nuevas oraciones y una nueva Santa Misa, su propio rito, una cosa nunca vista.
fr
Enfin, il n'?tait pas moins beau ? entendre quand il chantait Ite missa est, et apr?s avoir dit sa messe d'une fa?on tout ? fait curieuse et originale, en brouillant et bousculant les parties de la messe ;
en
He could roar out his 'Ite, missa est so gorgeously at the altar, conduct the whole service in such an original way and turn the whole order of the Holy Mass upside down. When he was thoroughly drunk he could invent entirely new prayers and a new Holy Mass, even a liturgy of his own, something which was quite unheard of here.
eu
bere erritua, artean han egon gabeko zerbait, asmatzen.
es
 
fr
 
en
 
eu
Eta, gero, aze komeria, noizbait irristatu eta kaliza, Sakramentu guztiz Santua edo meza-liburuarekin erori eta zigor-konpainiako elizmutilari leporatzen zionean hankartea nahita egin izana, Sakramentu guztiz Santuaren beraren aurrean zigor-gelara bidaliz girgilu eta guzti!
es
Y luego su "?hola!" cuando resbalaba y se ca?a con el c?liz, el sant?simo sacramento o el misal y culpaba al monaguillo, del departamento de detenidos, de haberle hecho la zancadilla e inmediatamente lo sancionaba con celda de castigo y esposas.
fr
quand il avait trop bu, il inventait m?me des pri?res et une messe in?dites, tout un rituel ? lui.
en
And then, what a scream when he sometimes slipped and fell over with the chalice, the holy sacrament or the missal, loudly accusing the server from the prison unit of having purposely tripped him up and dealing him out solitary confinement or irons before the Holy Communion itself.
eu
Eta kaltetua poztu egiten da, zeren hori zigor-kaperako komeria guztiari baitagokio.
es
Y el afectado se alegra porque todo ello forma parte de la juerga en la capilla de la c?rcel.
fr
Et puis, quelle ga?t? quand, par hasard, il tr?buchait et s'?talait par terre avec son calice ou bien avec le saint sacrement ou le missel, tout en invectivant contre l'" enfant de ch?ur " tri? sur le volet parmi les d?tenus, parce qu'il lui avait donn? m?chamment un croc-en-jambe, et en le mena?ant de " le foutre ? la bo?te et de le faire pendre ficel? comme un saucisson ! "
en
And the recipient was happy because it was an inseparable part of the whole pantomime in the prison chapel.
eu
Berari rol handia eman zaio antzezlanean, eta duin jokatu du.
es
?l desempe?a un gran papel en la obra y lo hace con dignidad.
fr
Dans ces petits incidents, c'?tait toujours le coupable qui se faisait le plus de bon sang, fier d'avoir contribu? ? la rigolade g?n?rale et d'avoir brillamment jou? son r?le devant ses camarades.
en
He played a leading part in the piece and acquitted himself honourably in it.
eu
Otto Katz kapilaua, apaiz militarrik egokiena, judua zen.
es
El capell?n castrense Otto Katz, el sacerdote militar m?s completo, era jud?o.
fr
Le feldkurat Katz, ce parfait aum?nier militaire, ?tait d'origine juive.
en
The chaplain, Otto Katz, the most perfect of army chaplains, was a Jew.
eu
Hori, bestalde, ez da harritzekoa. Kohn artzapezpikua ere judua zen, eta baita Machar idazle anarkistaren laguna ere.
es
Esto, por otra parte, no era nada extraordinario; el arzobispo Kohn tambi?n lo era y adem?s era amigo de Machar.
fr
Ceci, du reste, n'a rien d'?tonnant, quand on sait que l'archev?que Kohn, un ami du po?te Marchar, ne l'?tait pas moins.
en
By the way, there's nothing odd about that. Archbishop Kohn was a Jew too and a friend of Machar into the bargain.
eu
Otto Katz kapilauak are iraganaldi nabarragoa zeukan Kohn artzapezpikuak baino.
es
El cura Otto Katz ten?a un pasado mucho m?s abigarrado que el famoso arzobispo Kohn.
fr
Le feldkurat Katz avait ? sa charge un pass? encore plus pittoresque que celui du c?l?bre archev?que Kohn.
en
Chaplain Otto Katz had an even more colourful past than the famous Archbishop Kohn.
eu
Merkataritza eskolan ikasia zen, eta urtebeteko boluntario ibilia.
es
Hab?a estudiado en la academia de comercio y servido como voluntario de un a?o.
fr
Apr?s avoir achev? ses ?tudes ? l'Acad?mie de Commerce de Prague, il ?tait entr? dans l'arm?e comme volontaire d'un an.
en
He studied at the Commercial Academy and served in the forces as a one-year volunteer.
eu
Eta hain ongi nabarmendu zen merkataritza zuzenbidean eta truke-letretan, non urtebetean Katz & Co.
es
 
fr
 
en
 
