Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Parisko Andre Maria, Victor Hugo / Iñaki Azkune (Erein, 1997
)
eu
Ez al zaizu hori iruditzen?
es
Seguramente os parezco como un animal, ?no?
fr
Je dois vous faire l'effet d'une b?te, dites.
en
Tell me, I must look to you like a beast.
eu
Zu, berriz, eguzki-izpia zara, ihintz-tanta, txorrotxioa! Ni ordea, nazkagarria naiz.
es
Vos, sin embargo, sois como un rayo de sol, como una gota de roc?o, como el trino de un p?jaro.
fr
-Vous, vous ?tes un rayon de soleil, une goutte de ros?e, un chant d'oiseau !
en
You, you are a ray of sunshine, a drop of dew, the song of a bird!
eu
Ez gizaki eta ez animalia; harkoskorra baino gogorragoa, zapalduagoa eta itsusiagoa den zerbait!
es
Yo soy algo horrible; ni hombre ni animal, un no s? qu? m?s duro, m?s pisoteado, m?s deforme que una piedra.
fr
-Moi, je suis quelque chose d'affreux, ni homme, ni animal, un je ne sais quoi plus dur, plus foul? aux pieds et plus difforme qu'un caillou !
en
I am something frightful, neither man nor animal, I know not what, harder, more trampled under foot, and more unshapely than a pebble stone!"
eu
Orduan barrez hasi zen, eta barre hura baino hunkigarriagorik munduan ez zegoen beste ezer.
es
Entonces se ech? a re?r y aquella risa era lo m?s desgarrador del mundo.
fr
" Alors il se mit ? rire, et ce rire ?tait ce qu'il y a de plus d?chirant au monde.
en
Then he began to laugh, and that laugh was the most heartbreaking thing in the world.
eu
Bere mintzaldiari jarraipena eman zion:
es
 
fr
Il continua :
en
 
eu
-Bai.
es
-S?;
fr
" Oui, je suis sourd.
en
He continued, -
eu
Gorra naiz.
es
yo soy sordo, pero si me habl?is mediante gestos y signos, os entender?.
fr
Mais vous me parlerez par gestes, par signes.
en
"Yes, I am deaf; but you shall talk to me by gestures, by signs.
eu
Baina keinuak egiten badizkidazu ulertuko dizut. Nirekin horrela berriketan egiten duen maisu bat badut.
es
Tengo un maestro que habla conmigo de esa manera y adem?s entender? r?pidamente cu?les son vuestros deseos por el movimiento de los labios y por vuestra mirada.
fr
J'ai un ma?tre qui cause avec moi de cette fa?on. Et puis, je saurai bien vite votre volont? au mouvement de vos l?vres, ? votre regard. -Eh bien !
en
I have a master who talks with me in that way. And then, I shall very soon know your wish from the movement of your lips, from your look."
eu
Gainera laster jakingo dut zer nahi duzun zure ezpain-mugimenduen eta begiradaren bitartez.
es
 
fr
 
en
 
eu
-Ongi da-erantzun zion ijitoak irribarrez-.
es
-Muy bien-le dijo la gitana-;
fr
reprit-elle en souriant, dites-moi pourquoi vous m'avez sauv?e.
en
"Well!" she interposed with a smile, "tell me why you saved me."
eu
Zergatik salbatu nauzu?
es
 
fr
"
en
 
eu
Hizketan ari zen bitartean adi-adi begiratu zion.
es
decidme entonces por qu? me hab?is salvado.
fr
Il la regarda attentivement tandis qu'elle parlait.
en
He watched her attentively while she was speaking.
eu
-Ulertu dizut-erantzun zion-.
es
-Os he comprendido-le respondi?-;
fr
" J'ai compris, r?pondit-il.
en
"I understand," he replied.
eu
Zergatik salbatu zaitudan galdetzen didazu.
es
me pregunt?is por qu? os he salvado.
fr
Vous me demandez pourquoi je vous ai sauv?e.
en
"You ask me why I saved you.
eu
Seguru asko ahaztu egingo zitzaizun gau batean miserable bat zu bahitzen ahalegindu zela eta hurrengo egunean pikota beldurgarrian lagundu egin zeniola.
es
Seguramente os hab?is olvidado de un miserable que intent? raptaros una noche; un miserable al que al d?a siguiente consolasteis en la picota infame.
fr
Vous avez oubli? un mis?rable qui a tent? de vous enlever une nuit, un mis?rable ? qui le lendemain m?me vous avez port? secours sur leur inf?me pilori.
en
You have forgotten a wretch who tried to abduct you one night, a wretch to whom you rendered succor on the following day on their infamous pillory.
eu
Ur-pixka hura eta zure errukia bizia emanda ere ezingo nituzke ordaindu.
es
Aquella gota de agua y vuestra compasi?n es algo que no podr? pagar con mi vida.
fr
Une goutte d'eau et un peu de piti?, voil? plus que je n'en paierai avec ma vie.
en
A drop of water and a little pity,-that is more than I can repay with my life.
eu
Zu miserable hartaz ahaztu egingo zinen, baina hura ez.
es
Vos os hab?is olvidado de aquel miserable, pero yo lo he recordado.
fr
Vous avez oubli? ce mis?rable ; lui, il s'est souvenu.
en
You have forgotten that wretch; but he remembers it."
eu
Neska bihotza hunkituta ari zitzaion entzuten.
es
Ella le estaba escuchando con una ternura profunda.
fr
Elle l'?coutait avec un attendrissement profond.
en
She listened to him with profound tenderness.
eu
Kanpai-jolearen begian malko bat agertu zen, baina ez zen erori.
es
Una l?grima hab?a brotado del ojo del campanero pero no lleg? a caer e incluso parec?a como si hubiese tomado a honor el sorberla.
fr
Une larme roulait dans l'?il du sonneur, mais elle n'en tomba pas. Il parut mettre une sorte de point d'honneur ? la d?vorer.
en
A tear swam in the eye of the bellringer, but did not fall. He seemed to make it a sort of point of honor to retain it.
eu
Bazirudien berriz ere zurgatu egin nahi zuela. -Entzun-erantzun zuen malkoa ez zela eroriko segurtatu ondoren-.
es
-Escuchadme-continu? cuando estuvo seguro de que la l?grima no se escapar?a-, tenemos aqu? torres tan altas que cualquier hombre que cayera de ellas se matar?a antes de llegar al suelo;
fr
" ?coutez, reprit-il quand il ne craignit plus que cette larme s'?chapp?t, nous avons l? des tours bien hautes, un homme qui en tomberait serait mort avant de toucher le pav? ;
en
"Listen," he resumed, when he was no longer afraid that the tear would escape; "our towers here are very high, a man who should fall from them would be dead before touching the pavement;
eu
Hemen oso dorre handiak dauzkagu eta han goitik bere burua botatako gizona lurrera heldu baino lehen hilko litzateke.
es
cuando quer?is que me tire, no tendr?is que pronunciar una sola palabra;
fr
quand il vous plaira que j'en tombe, vous n'aurez pas m?me un mot ? dire, un coup d'?il suffira. "
en
when it shall please you to have me fall, you will not have to utter even a word, a glance will suffice."
eu
Nik nire burua botatzea nahi baduzu, ez daukazu hitzik ere egin beharrik.
es
bastar? con mirarme.
fr
Alors il se leva.
en
Then he rose.
eu
Begiratu hutsarekin aski izango dut.
es
 
fr
 
en
 
eu
Orduan jaiki egin zen.
es
Entonces se levant?.
fr
Cet ?tre bizarre, si malheureuse que f?t la boh?mienne, ?veillait encore quelque compassion en elle.
en
Unhappy as was the Bohemian, this eccentric being still aroused some compassion in her.
eu
Ijitoa zorigaiztokoa izan arren, izaki bitxi hari gupida zion.
es
Aquel ser tan extra?o, por desgraciada que fuera la gitana, le inspiraba compasi?n.
fr
Elle lui fit signe de rester.
en
She made him a sign to remain.
eu
Gera zedin keinu egin zion.
es
Le pidi? que se quedara.
fr
" Non, non, dit-il.
en
"No, no," said he;
eu
-Ez, ez-erantzun zion-.
es
-No, no-respondi?-.
fr
Je ne dois pas rester trop longtemps.
en
"I must not remain too long.
eu
Ez dut hemen luze egon behar.
es
 
fr
 
en
 
eu
Begiratzen nauzunean ez nago neure onean.
es
No puedo quedarme demasiado tiempo.
fr
Je ne suis pas ? mon aise quand vous me regardez.
en
I am not at my ease.
eu
Errukiagatik ez dituzu begiak jiratzen.
es
No me encuentro c?modo cuando me mir?is y si no retir?is la vista es s?lo por compasi?n.
fr
C'est par piti? que vous ne d?tournez pas les yeux.
en
It is out of pity that you do not turn away your eyes.
eu
Zuk ni ez eta nik zu ikusiko zaitudan lekuren batera joango naiz.
es
Ser? mejor que me vaya a donde pueda veros sin que me ve?is.
fr
Je vais quelque part d'o? je vous verrai sans que vous me voyiez.
en
I shall go to some place where I can see you without your seeing me:
eu
Hobe izango da. Gero patrikatik txistu metaliko txiki bat atera zuen.
es
Luego, sacando un peque?o silbato met?lico, se lo dio a la gitana y le dijo.
fr
" Il tira de sa poche un petit sifflet de m?tal.
en
it will be better so." He drew from his pocket a little metal whistle.
eu
-Tori! -esan zion-Behar banauzu edo ni etortzerik nahi baduzu, ni ikusita gehiegi izutzen ez zarenean, txistua jo.
es
-Tomad; si me necesit?is, o si quer?is que venga, cuando ya no os cause miedo, silbad con esto;
fr
" Tenez, dit-il, quand vous aurez besoin de moi, quand vous voudrez que je vienne, quand vous n'aurez pas trop d'horreur ? me voir, vous sifflerez avec ceci.
en
"Here," said he, "when you have need of me, when you wish me to come, when you will not feel too ranch horror at the sight of me, use this whistle.
eu
Soinu hori entzuten dut.
es
ese ruido lo oigo muy bien.
fr
J'entends ce bruit-l?.
en
I can hear this sound."
eu
Txistua lurrean utzi eta joan egin zen.
es
Y dejando el silbato en el suelo se march?.
fr
Il d?posa le sifflet ? terre et s'enfuit.
en
He laid the whistle on the floor and fled.
eu
IV. GRESA ETA BEIRA
es
IV. Loza y cristal
fr
IV. GR?S ET CRISTAL
en
Day followed day.
eu
Egunak igaro eta lasaitasuna emeki-emeki itzuli zen Esmeraldaren izpiritura.
es
Fueron pasando los d?as y la calma volv?a poco a poco al alma de la Esmeralda.
fr
Le calme revenait peu ? peu dans l'?me de la Esmeralda.
en
Calm gradually returned to the soul of la Esmeralda.
eu
Min handia, poz handia bezalaxe, gutxi irauten duen gauza bortitza da.
es
El exceso de dolor como el exceso de alegr?a es algo violento que dura poco.
fr
L'exc?s de la douleur, comme l'exc?s de la joie, est une chose violente qui dure peu.
en
Excess of grief, like excess of joy is a violent thing which lasts but a short time.
eu
Giza bihotzak ez dauka muturreko egoera hauetan luze egoterik.
es
El coraz?n humano no puede permanecer demasiado tiempo en ninguno de esos extremos.
fr
Le c?ur de l'homme ne peut rester longtemps dans une extr?mit?.
en
The heart of man cannot remain long in one extremity.
eu
Buhameak horrenbeste sufritu zuenez gero, harridura besterik ez zeukan bere baitan.
es
La bohemia hab?a sufrido tanto que ya no le quedaba m?s que el asombro.
fr
La boh?mienne avait tant souffert qu'il ne lui en restait plus que l'?tonnement.
en
The gypsy had suffered so much, that nothing was left her but astonishment.
eu
Segurtasunarekin batera, itxaropena ere itzuli zitzaion.
es
Con la seguridad le hab?a vuelto tambi?n la esperanza.
fr
Avec la s?curit? l'esp?rance lui ?tait revenue.
en
With security, hope had returned to her.
eu
Gizartetik kanpo zegoen, bizitzatik kanpo, baina nola edo hala sumatzen zuen agian berriz ere bizitzaren korrontera murgiltzeko aukera izango zuela.
es
Ahora estaba fuera de la sociedad, fuera de la vida, pero present?a vagamente que quiz?s no iba a ser imposible el volver a engranarse en ella.
fr
Elle ?tait hors de la soci?t?, hors de la vie, mais elle sentait vaguement qu'il ne serait peut-?tre pas impossible d'y rentrer.
en
She was outside the pale of society, outside the pale of life, but she had a vague feeling that it might not be impossible to return to it.
eu
Bere menpe hilobiko atea zuen hildakoa bezalakoa zen.
es
De momento era como una muerta que tuviera en reserva una llave de su tumba.
fr
Elle ?tait comme une morte qui tiendrait en r?serve une cl? de son tombeau.
en
She was like a dead person, who should hold in reserve the key to her tomb.
eu
Denbora luzez gogoa hartu zioten irudi beldurgarriak poliki-poliki ihesi zihoazkion.
es
Sent?a alejarse de ella poco a poco las terribles im?genes que durante tiempo la hab?an obsesionado.
fr
Elle sentait s'?loigner d'elle peu ? peu les images terribles qui l'avaient si longtemps obs?d?e.
en
She felt the terrible images which had so long persecuted her, gradually departing.
eu
Pierrat Torterue, Jacques Charmolue eta mamu nazkagarri guzti haiek, baita apaiza ere, ezabatzen ari ziren bere barrenean.
es
Todos aquellos repugnantes fantasmas, Pierrat Torterue, Jacques Charmolue, se iban borrando en su esp?ritu; todos, incluso el del sacerdote.
fr
Tous les fant?mes hideux, Pierrat Torterue, Jacques Charmolue, s'effa?aient dans son esprit, tous, le pr?tre lui-m?me.
en
All the hideous phantoms, Pierrat Torterue, Jacques Charmolue, were effaced from her mind, all, even the priest.
eu
Gainera Febo bizirik zegoen.
es
Y adem?s Febo estaba vivo;
fr
 
en
 
