Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Parisko Andre Maria, Victor Hugo / Iñaki Azkune (Erein, 1997
)
eu
Eta artxidiakonoa alde batera zihoala, Gringoirek bestera jo zuen, bere buruari ahopeka honakoa esanez:
es
Y mientras el archidi?cono se alejaba por un lado, ?l se iba por el otro, dici?ndose en voz baja:
fr
Et tandis que l'archidiacre s'?loignait d'un c?t?, il s'en alla de l'autre en se disant ? demi-voix :
en
And, while the archdeacon was disappearing in one direction, he set off in the other, saying to himself in a low voice:
eu
-Hona hemen arazo latza, Pierre Gringoire jauna.
es
-Es un asunto muy serio, se?or Pierre Gringoire, pero no importa.
fr
" Voil? une fi?re affaire, monsieur Pierre Gringoire. N'importe.
en
"Here's a grand affair, Monsieur Pierre Gringoire. Never mind!
eu
Ez dio axolarik. Ez dezatela esan txikia izateagatik eginkizun handiei uko egin diegunik.
es
Que no se diga que, por ser peque?o, uno se asusta de las grandes empresas.
fr
Il n'est pas dit, parce qu'on est petit, qu'on s'effraiera d'une grande entreprise.
en
'Tis not written that because one is of small account one should take fright at a great enterprise.
eu
Biton-ek zezen handia eraman zuen bere bizkar gainean, eta txinbo nahiz pitxartxarrek ozeanoa zeharkatzen dute.
es
Bit?n llev? sobre sus hombros un gran toro y los alzacolas, las currucas y las moscaretas son capaces de cruzar el oc?ano.
fr
Biton porta un grand taureau sur ses ?paules ; les hochequeues, les fauvettes et les traquets traversent l'oc?an. "
en
Bitou carried a great bull on his shoulders; the water-wagtails, the warblers, and the buntings traverse the ocean."
eu
II. LAPUR BIHUR ZAITEZ
es
II. Haceos truh?n
fr
II. FAITES-VOUS TRUAND
en
CHAPTER II. TURN VAGABOND.
eu
Artxidiakonoak, klaustrora itzulita, gelako atean bere anaia Joan Errotakoa aurkitu zuen.
es
De vuelta al claustro, el archidi?cono encontr? a su hermano Jehan du Moulin que le estaba esperando a la puerta de su celda.
fr
L'archidiacre, en rentrant au clo?tre, trouva ? la porte de sa cellule son fr?re Jehan du Moulin qui l'attendait et qui avait charm? les ennuis de l'attente en dessinant avec un charbon sur le mur un profil de son fr?re a?n? enrichi d'un nez d?mesur?.
en
On re-entering the cloister, the archdeacon found at the door of his cell his brother Jehan du Moulin, who was waiting for him, and who had beguiled the tedium of waiting by drawing on the wall with a bit of charcoal, a profile of his elder brother, enriched with a monstrous nose.
eu
Zain zegoen bitartean, ez aspertzearren, ikatzez horman bere anaia, zaharrago, aberastuta eta sudur ikaragarriz marraztu zuen.
es
Para no aburrirse durante la espera, se hab?a entretenido dibujando en la pared, con un carb?n, el perfil de su hermano mayor, enriquecido con una nariz desmesurada.
fr
Dom Claude regarda ? peine son fr?re.
en
Dom Claude hardly looked at his brother;
eu
Dom Claudek anaiari ia begiratu ere ez zion egin.
es
Apenas si dom Claude mir? a su hermano pues eran otros los asuntos que le ocupaban.
fr
Il avait d'autres songes.
en
his thoughts were elsewhere.
eu
Beste arazo batzuk zerabiltzan buruan. Beste hainbatetan pikaro-aurpegi alai hark apaizaren itxura goibela baretu bazuen ere, orduan ez zen gauza egunetik egunera arima ustel, kiratsu eta hondatu hartan gero eta itxiagoa zen lanbroa uxatzeko.
es
El alegre rostro de aquel brib?n cuya presencia hab?a serenado tantas veces la fisonom?a triste del cl?rigo no era capaz en aquellos momentos de disipar las brumas que cada d?a con m?s fuerza se iban haciendo m?s espesas en aquella alma corrompida y mef?tica.
fr
Ce joyeux visage de vaurien dont le rayonnement avait tant de fois rass?r?n? la sombre physionomie du pr?tre ?tait maintenant impuissant ? fondre la brume qui s'?paississait chaque jour davantage sur cette ?me corrompue, m?phitique et stagnante.
en
That merry scamp's face whose beaming had so often restored serenity to the priest's sombre physiognomy, was now powerless to melt the gloom which grew more dense every day over that corrupted, mephitic, and stagnant soul.
eu
-Anaia Claude. Zu ikustera etorri naiz-esan zion Joanek beldurrez.
es
-Hermano, vengo a veros-le dijo t?midamente Jehan.
fr
" Mon fr?re, dit timidement Jehan, je viens vous voir.
en
"Brother," said Jehan timidly, "I am come to see you."
eu
Begiak bihurtu ere ez zizkion egin artxidiakonoak.
es
El archidi?cono ni siquiera levant? los ojos hacia ?l.
fr
L'archidiacre ne leva seulement pas les yeux sur lui.
en
The archdeacon did not even raise his eyes.
eu
-Zer dela eta?
es
-?Pues?
fr
" Apr?s ?
en
"What then?"
eu
-Anaia Claude-segitu zuen hipokritak-. Niretzat beti hain ona izan zarenez eta beti aholku onak ematen dizkidazunez, zuregana itzultzen naiz azkenean.
es
-Hermano-prosigui? el hip?crita-, sois tan bueno para m? y me dais tan buenos consejos que acabo siempre volviendo a vos.
fr
-Mon fr?re, reprit l'hypocrite, vous ?tes si bon pour moi, et vous me donnez de si bons conseils que je reviens toujours ? vous.
en
"Brother," resumed the hypocrite, "you are so good to me, and you give me such wise counsels that I always return to you."
eu
-Eta zer gehiago?
es
-?Y qu? m?s?
fr
-Ensuite ?
en
"What next?"
eu
-Ai, anaia!
es
-?Ay, hermano!
fr
-H?las !
en
"Alas!
eu
Arrazoi zenuen, bai, delako hura, hau da, Joan!
es
Qu? raz?n ten?ais al decirme:
fr
mon fr?re, c'est que vous aviez bien raison quand vous me disiez :
en
brother, you were perfectly right when you said to me,-"Jehan!
eu
Joan!
es
Jehan!
fr
" Jehan !
en
Jehan!
eu
cessat doctorum doctrina, discipulorum disciplina zenionean.
es
?Jehan!, cessat doctorum, doctrina, discipulorum disciplina.
fr
cessat doctorum doctrina, discipulorum disciplina.
en
cessat doctorum doctrina, discipulorum disciplina.
eu
Joan. Izan zaitez zentzuduna, izan zaitez ikasle ona, ez pasa gaurik kolegiotik kanpora benetako arrazoirik eta maisuaren baimenik ez baduzu.
es
Jehan, s? prudente, Jehan s? estudioso, Jehan no pas?is las noches fuera del colegio sin raz?n que lo justifique y sin permiso de los maestros.
fr
Jehan, soyez sage, Jehan, docte, Jehan, ne pernoctez pas hors le coll?ge sans l?gitime et cong? du ma?tre.
en
Jehan, be wise, Jehan, be learned, Jehan, pass not the night outside of the college without lawful occasion and due leave of the master.
eu
Ez borrokarik egin pikaroekin, noli, Joannes, verberare picardos.
es
No os pele?is con los picardos, noli, Ioanes, verberare picardos, no os envilezc?is como un asno inculto, quasi asinus illiteratus.
fr
Ne battez pas les Picards, noli, Joannes, verberare picardos. Ne pourrissez pas comme un ?ne illettr?, quasi asinus illitteratus, sur le feurre de l'?cole.
en
noli, Joannes, verberare Picardos. Rot not like an unlettered ass, quasi asinus illitteratus, on the straw seats of the school.
eu
Ez zaitez asto arlotea bezala usteldu, quasi asinus illiteratus, eskolako lasto gainean. Joan.
es
Jehan, permitid que la prudencia de los maestros os imponga los castigos precisos.
fr
Jehan, laissez-vous punir ? la discr?tion du ma?tre.
en
Jehan, allow yourself to be punished at the discretion of the master.
eu
Bete maisuaren sen onak ezartzen dizkizun zigorrak.
es
 
fr
 
en
 
eu
Joan. Joan zaitez gauero kaperara eta antifona kanta iezaiozu bertso eta otoitzekin gure Andre Maria zeruko amari.
es
Jehan, Jehan, visitad todas las noches la capilla y cantad una ant?fona, con los vers?culos y las oraciones, a nuestra gloriosa se?ora la Virgen Mar?a.
fr
Jehan, allez tous les soirs ? la chapelle et chantez-y une antienne avec verset et oraison ? madame la glorieuse Vierge Marie.
en
Jehan go every evening to chapel, and sing there an anthem with verse and orison to Madame the glorious Virgin Mary."
eu
A!
es
?Ay!
fr
" H?las !
en
-Alas!
eu
Zein aholku ederrak ematen dizkidazun!
es
?Qu? excelentes consejos, los vuestros!
fr
que c'?taient l? de tr?s excellents avis !
en
what excellent advice was that!"
eu
-Eta zer gehiago?
es
-?Y qu? m?s?
fr
-Et puis ?
en
"And then?"
eu
-Anaia Claude. Aurrean errudun, kriminal, miserable, lizun eta munstroa duzu!
es
-Hermano, ?ten?is ante vos a un hombre culpable y criminal, a un miserable libertino, a un monstruo!
fr
-Mon fr?re, vous voyez un coupable, un criminel, un mis?rable, un libertin, un homme ?norme !
en
"Brother, you behold a culprit, a criminal, a wretch, a libertine, a man of enormities!
eu
Anaia maitea. Joanek zure aholku preziatuak lastoa eta gorotza bailiran hankapean erabili ditu.
es
Mi querido hermano, Jehan ha pisoteado vuestros sabios y generosos consejos como si fueran paja e inmundicia.
fr
Mon cher fr?re, Jehan a fait de vos gracieux conseils paille et fumier ? fouler aux pieds.
en
My dear brother, Jehan hath made of your counsels straw and dung to trample under foot.
eu
Zigorra jasoa dut horregatik, gure jainkoa zuzena da eta.
es
Dios, que es extraordinariamente justo, ya me ha castigado por ello.
fr
J'en suis bien ch?ti?, et le bon Dieu est extraordinairement juste.
en
I have been well chastised for it, and God is extraordinarily just.
eu
Dirua izan dudanean, tripa-festak, erokeriak eta kirtenkeriak egin ditut.
es
Mientras no me ha faltado el dinero, me he entregado a las comilonas, a hacer locuras y a la vida f?cil.
fr
Tant que j'ai eu de l'argent, j'ai fait ripaille, folie et vie joyeuse.
en
As long as I had money, I feasted, I lead a mad and joyous life.
eu
Lasaikeriak aurrea zein eder eta atzea zein itsusi eta goibel dituen!
es
?Oh!
fr
Oh !
en
Oh!
eu
Orain sosik ere ez dut.
es
 
fr
 
en
 
eu
Nire kapa, nire atorra eta nire eskuoihala saldu egin ditut.
es
?Qu? hermosa cara tiene el libertinaje visto de frente!
fr
que la d?bauche, si charmante de face, est laide et rechign?e par derri?re !
en
how ugly and crabbed behind is debauch which is so charming in front!
eu
Bizimodu lasaia bukatu zait! Kandela itzali da eta orain kea darion bilgor-metxa sastar bat baino ez dut.
es
?Pero qu? horrible sin embargo visto por detr?s! Ahora que no tengo ni blanca, que he vendido mis ropas, mi camisa y mi toalla, ?se me acab? la buena vida!
fr
Maintenant je n'ai plus un blanc, j'ai vendu ma nappe, ma chemise et ma touaille, plus de joyeuse vie !
en
Now I have no longer a blank; I have sold my napery, my shirt and my towels; no more merry life!
eu
Neskek barre egiten didate.
es
Se acab? la hermosa l?mpara y ya no me queda m?s que una vulgar mecha de sebo con malos olores.
fr
la belle chandelle est ?teinte, et je n'ai plus que la vilaine m?che de suif qui me fume dans le nez.
en
The beautiful candle is extinguished and I have henceforth, only a wretched tallow dip which smokes in my nose.
eu
Ura edaten dut.
es
Las chicas se r?en de m?.
fr
Les filles se moquent de moi.
en
The wenches jeer at me.
eu
Barrengo harrait eta hartzekodunek estutu egiten naute.
es
No puedo beber m?s que agua y los acreedores y los remordimientos me persiguen.
fr
Je bois de l'eau.
en
I drink water.
eu
-Eta, besterik ez?
es
-?Y ya se acab??
fr
Je suis bourrel? de remords et de cr?anciers.
en
-I am overwhelmed with remorse and with creditors.
eu
-galdetu zion artxidiakonoak.
es
 
fr
 
en
 
eu
-Begira, anaia maite horrek!
es
-?Ay, mi querido hermano!
fr
-Le reste ? dit l'archidiacre.
en
"The rest?" said the archdeacon. "Alas!
eu
Bizimodu hobea izan nahi nuke. Horregatik natorkizu erabat damututa. Penitentzia egin nahi dut.
es
Me gustar?a llevar una vida mejor y por eso acudo a vos con el coraz?n contrito, como un penitente en busca de confesi?n y me doy grandes golpes de pecho.
fr
tr?s cher fr?re, je voudrais bien me ranger ? une meilleure vie.
en
my very dear brother, I should like to settle down to a better life.
eu
Aitortu egin nahi dut. Bularra ukabilaz kolpatzen dut, damuka.
es
 
fr
 
en
 
eu
Arrazoi osoa zenuen nik lizentzia lortu eta Torchi-Ito kolegioan irakasle-laguntzaile izan behar nuela zenionean.
es
Ten?is toda la raz?n en querer que me licencie y me haga maestro ayudante en el colegio de Torchi.
fr
Je viens ? vous, plein de contrition.
en
I come to you full of contrition, I am penitent.
eu
Orain horretarako berebiziko bokazioa dut.
es
Os tengo que decir que ahora siento en m? una gran vocaci?n hacia este estado.
fr
Je suis p?nitent. Je me confesse.
en
I make my confession. I beat my breast violently.
eu
Baina tintarik ere ez daukat eta erosi egin beharko dut.
es
Pero carezco hasta de tinta y tendr? que comprarla;
fr
Vous avez bien raison de vouloir que je devienne un jour licenci? et sous-moniteur du coll?ge de Torchi.
en
You are quite right in wishing that I should some day become a licentiate and sub-monitor in the college of Torchi.
eu
Lumarik gabe nago eta erosi beharrean naiz.
es
tampoco tengo plumas y tendr? que comprarlas;
fr
Voici que je me sens ? pr?sent une vocation magnifique pour cet ?tat.
en
At the present moment I feel a magnificent vocation for that profession.
