Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Dublindarrak, James Joyce / Irene Aldasoro (Alberdania, 1999
)
eu
-Eta alde egin aurreko gauean, amonaren etxean, Nuns' Island-en, maletak egiten ari nintzen, eta leihora harkaskarrak jaurtitzen zituztela entzun nuen.
es
-Entonces, la noche antes de irme, yo estaba en la casa de mi abuela en la Isla de las Monjas, haciendo las maletas, cuando o? que tiraban guijarros a la ventana.
fr
-Alors dans la nuit qui pr?c?da mon d?part, j'?tais dans la maison de ma grand-m?re dans l'?le des Nonnes en train de faire mes paquets et j'entendis le bruit du gravier jet? contre les vitres.
en
'Ten the night before I lef, I was in my grandmother's house in Nuns' Island, packing up, and I heard gravel thrown up against the window.
eu
Hain zegoen bustia leihoa, ez nuen ezer ikusten, eta, hala, eskaileretan behera joan nintzen lasterka, nengoen bezala, eta, atzeko atetik, baratzera irten nintzen, eta hantxe zegoen mutil gaixoa, baratzearen muturrean, dardaraz.
es
El cristal estaba tan anegado que no pod?a ver, por lo que corr? abajo as? como estaba y sal? al patio y all? estaba el pobre al final del jard?n, tiritando.
fr
Alors je descendis l'escalier en courant, telle que j'?tais, et me faufilai par la porte de la maison dans le jardin et l?, au fond du jardin, se tenait le pauvre gar?on qui grelottait...
en
Te window was so wet I couldn't see, so I ran downstairs as I was and slipped out the back into the garden and there was the poor fellow at the end of the garden, shivering.'
eu
-Eta ez al zenion esan etxera itzultzeko? -galdetu zion Gabrielek.
es
-?Y no le dijiste que se fuera para su casa? -pregunt? Gabriel.
fr
-Et vous ne lui avez pas dit de retourner chez lui ?
en
'And did you not tell him to go back?' asked Gabriel.
eu
-Mesedez erregutu nion joan zedila lehenbailehen etxera, eta esan nion hil egingo zela han euritan.
es
-Le rogu? que regresara enseguida y le dije que se iba a morir con tanta lluvia.
fr
-Je l'ai suppli? de rentrer sur-le-champ, qu'il prendrait la mort sous la pluie.
en
'I implored of him to go home at once and told him he would get his death in the rain.
eu
Baina esan zidan ez zuela bizi nahi.
es
Pero ?l me dijo que no quer?a seguir viviendo.
fr
Mais il disait qu'il ne voulait pas vivre.
en
But he said he did not want to live.
eu
Garbi-garbi ikusten ditut haren begiak!
es
?Puedo ver sus ojos ah? mismo, ah? mismo!
fr
Je vois ses yeux si bien, si bien !
en
I can see his eyes as well as well!
eu
Hantxe zegoen, hormaren muturrean, arbola baten ondoan.
es
Estaba parado al final del jard?n donde hab?a un ?rbol.
fr
Il se tenait ? l'extr?mit? du mur o? il y avait un arbre.
en
He was standing at the end of the wall where there was a tree.'
eu
-Eta joan al zen etxera? -galdetu zuen Gabrielek.
es
-?Y se fue? -pregunt? Gabriel.
fr
-Et il est retourn? chez lui ? demanda Gabriel.
en
'And did he go home?' asked Gabriel.
eu
-Bai, joan zen etxera.
es
-S?, se fue.
fr
-Oui, il est retourn? chez lui.
en
'Yes, he went home.
eu
Eta nik komentuan aste bete neramala hil zen, eta Oughterard-en hilobiratu zuten, hangoa zuen eta familia.
es
Y cuando yo no llevaba m?s que una semana en el convento se muri? y lo enterraron en Oughterard, de donde era su familia.
fr
Et pas plus d'une semaine apr?s que j'?tais au couvent, il mourut et fut enterr? ? Oughterard d'o? ?tait sa famille.
en
And when I was only a week in the convent he died and he was buried in Oughterard, where his people came from.
eu
O! Hil zela jakin nuenean!
es
?Ay, el d?a que supe que, que se hab?a muerto!
fr
le jour o? j'ai appris qu'il ?tait mort !
en
O, the day I heard that, that he was dead!'
eu
Gelditu egin zen, zotinak eraginda, eta, emozioari eutsi ezinik, bere burua ohe gainera bota zuen ahoz behera, ohe-estalkiaren gainean negarrez.
es
Se detuvo, ahogada en llanto, y, sobrecogida por la emoci?n, se tir? en la cama bocabajo, a sollozar sobre la colcha.
fr
Elle s'arr?ta, ?touffant sous les pleurs, et, vaincue par l'?motion, elle se jeta sur son lit en sanglotant, le visage enfoui dans la courtine.
en
She stopped, choking with sobs, and, overcome by emotion, flung herself face downward on the bed, sobbing in the quilt.
eu
Gabrielek eskua hartu zion, eta hala egon zen beste pixka batean, zer egin asmatu ezinik, eta gero, Grettaren nahigabean arrotz baten gisa sartzeko lotsaz, eskua emeki bertan behera utzi zion eta leihora joan zen astiro.
es
Gabriel sostuvo su mano durante un rato, sin saber qu? hacer, y luego, temeroso de entrometerse en su pena, la dej? caer gentilmente y se fue, quedo, a la ventana.
fr
Gabriel lui tint la main un moment encore, ind?cis, puis, n'osant empi?ter sur son chagrin, la laissa retomber doucement et se dirigea sans bruit vers la fen?tre.
en
Gabriel held her hand for a moment longer, irresolutely, and then, shy of intruding on her grief, let it fall gently and walked quietly to the window.
eu
Lo betean zegoen Gretta.
es
Ella dorm?a profundamente.
fr
Elle s'?tait profond?ment endormie.
en
She was fast asleep.
eu
Gabriel, bere ukondoan bermaturik, haren ile nahasiari eta aho erdi zabalduari begira egon zen une batez, gaitzondorik gabe, haren arnasa sakona entzuten.
es
Gabriel, apoyado en un codo, mir? por un rato y sin resentimiento su pelo revuelto y su boca entreabierta, oyendo su respiraci?n profunda.
fr
Gabriel, appuy? sur son coude, regarda un moment, sans rancune, ses cheveux emm?l?s, sa bouche entrouverte, ?coutant sa respiration profonde.
en
Gabriel, leaning on his elbow, looked for a few moments unresentfully on her tangled hair and half-open mouth, listening to her deep-drawn breath.
eu
Maitasun-istorio hori izan zuen, beraz, Grettak:
es
De manera que ella tuvo un amor as? en la vida:
fr
Ainsi elle avait eu ce roman dans sa vie :
en
So she had had that romance in her life:
eu
gizon bat hil zen berarengatik.
es
un hombre hab?a muerto por su causa.
fr
un homme ?tait mort ? cause d'elle.
en
a man had died for her sake.
eu
Berak, senarrak, Grettaren bizitzan zein paper kaskarra jokatu zuen pentsatzeak orain ez zion ia minik ematen.
es
Apenas le dol?a ahora pensar en la pobre parte que ?l, su marido, hab?a jugado en su vida.
fr
C'est ? peine s'il souffrait ? la pens?e du maigre r?le qu'il avait jou?, lui, son mari, dans sa vie ? elle.
en
It hardly pained him now to think how poor a part he, her husband, had played in her life.
eu
Lotan nola zegoen begiratzen zion, inoiz elkarrekin senar-emazte gisa bizi izan ez balira bezala.
es
La mir? mientras dorm?a como si ella y ?l nunca hubieran sido marido y mujer.
fr
Il la consid?rait tandis qu'elle dormait, comme s'ils n'avaient jamais v?cu ensemble, en ?poux.
en
He watched her while she slept, as though he and she had never lived together as man and wife.
eu
Gabrielen begi aztertzaileak luzaro egon ziren haren aurpegian eta haren ilean pausaturik, eta neskatilatako lehen edertasunaren garai haietan Gretta nolakoa izango ote zen pentsatu zuenean, adiskidetasunezko gupida bitxi bat sentitu zuen bere baitan harenganako. Ez zuen esan nahi, ezta bere arterako ere, Grettaren aurpegia jada ederra ez zenik, baina bazekien ez zela jada hura zeinarengatik Michael Fureyk desafio egin baitzion heriotzari.
es
Sus ojos curiosos se posaron un gran rato en su cara y su pelo: y, mientras pensaba c?mo habr?a sido ella entonces, por el tiempo de su primera belleza lozana, una extra?a y amistosa l?stima por ella penetr? en su alma.
fr
Ses yeux s'attach?rent longtemps et avec curiosit? ? sa figure, ? ses cheveux et en pensant ? ce qu'elle avait d? ?tre alors, au temps de sa beaut? de jeune fille, une ?trange comparaison, tout amicale, envahit son ?me.
en
His curious eyes rested long upon her face and on her hair: and, as he thought of what she must have been then, in that time of her first girlish beauty, a strange, friendly pity for her entered his soul.
eu
Agian ez zion Grettak istorio osoa kontatu.
es
No quer?a decirse a s? mismo que ya no era bella, pero sab?a que su cara no era la cara por la que Michael Furey desafi? la muerte.
fr
Il n'aimait pas avouer, m?me ? lui-m?me, que son visage ne retenait plus de beaut?, mais il savait bien que ce n'?tait plus l? le visage pour lequel Michel Furey avait brav? la mort.
en
He did not like to say even to himself that her face was no longer beautiful, but he knew that it was no longer the face for which Michael Furey had braved death.
eu
Gabrielen begiak aulki batera itzuli ziren;
es
Quiz?s ella no le hizo a ?l todo el cuento.
fr
Peut-?tre ne lui avait-elle pas tout racont?.
en
Perhaps she had not told him all the story.
eu
aulki hartara botata zeuzkan Grettak bere arropa batzuk.
es
Sus ojos se movieron a la silla sobre la que ella hab?a tirado algunas de sus ropas.
fr
Ses yeux err?rent vers la chaise sur laquelle elle avait jet? quelques-uns de ses v?tements.
en
His eyes moved to the chair over which she had thrown some of her clothes.
eu
Azpiko gonaren soka bat lurrean arrastan zegoen.
es
Un cord?n del corpi?o colgaba hasta el piso.
fr
Le cordon d'un jupon pendait ? terre.
en
A petticoat string dangled to the floor.
eu
Bota bat zutik zegoen, goiko alde biguna behera tolesturik; haren laguna, berriz, alde batera erorita.
es
Una bota se manten?a en pie, su ca?a fl?ccida ca?da; su compa?era yac?a recostada a su lado.
fr
Une des bottines se tenait droite, le haut souple repli?, l'autre ?tait retomb?e sur le c?t?.
en
One boot stood upright, its limp upper fallen down: the fellow of it lay upon its side.
eu
Ordubete lehenago izan zuen emozioen oldarra ekarri zuen Gabrielek gogora.
es
Se extra?? ante sus emociones en tropel de una hora atr?s.
fr
Il fut surpris du tumulte de ses ?motions d'une heure auparavant.
en
He wondered at his riot of emotions of an hour before.
eu
Zerk sortua izan zen?
es
?De d?nde proven?an?
fr
Qu'est-ce qui les avait engendr?es ?
en
From what had it proceeded?
eu
Izeben afariak, bere hitzaldi zentzugabeak, ardoak eta dantzak, atarian elkarri gabon esaterakoan antolatu zen festak, ibaiertzetik elurretan egindako ibilaldi atseginak.
es
De la cena de su t?a, de su misma arenga idiota, del vino y del baile, de aquella alegr?a fabricada al dar las buenas noches en el pasillo, del placer de caminar junto al r?o bajo la nieve.
fr
Le souper de ses tantes, son discours ridicule, le vin, la danse, la r?union burlesque au moment de se souhaiter une bonne nuit dans le hall, le plaisir d'une promenade le long de la rivi?re dans la neige ?
en
From his aunt's supper, from his own foolish speech, from the wine and dancing, the merry-making when saying good-night in the hall, the pleasure of the walk along the river in the snow.
eu
Izeba Julia gaixoa!
es
?Pobre t?a Julia!
fr
Pauvre tante Julia !
en
Poor Aunt Julia!
eu
Hura ere itzal bat izango zen berehala, Patrick Morkan eta bere zaldiaren itzalaren lagun.
es
Ella, tambi?n, ser?a muy pronto una sombra junto a la sombra de Patrick Morkan y su caballo.
fr
elle aussi ne serait bient?t plus qu'une ombre aupr?s de l'ombre de Patrick Morkan et de son cheval.
en
She, too, would soon be a shade with the shade of Patrick Morkan and his horse.
eu
Ezkon-soinekoz jantzia abesten ari zela ikusi zion Gabrielek, une batez, aurpegiera begipetsu hura.
es
Hab?a atrapado al vuelo aquel aspecto abotargado de su rostro mientras cantaba Ataviada para el casorio.
fr
Il avait surpris cette m?me expression hagarde sur son visage, un instant, pendant qu'elle chantait Par?e pour les noces.
en
He had caught that haggard look upon her face for a moment when she was singing Arrayed for the Bridal.
eu
Aurki egongo zen, beharbada, egongela hartan bertan eserita, beltzez jantzirik, sedazko kopa-kapela belaunen gainean. Leiho-sareak beheraturik egongo ziren eta izeba Kate izango zuen ondoan eserita, negar eta zintz, Julia nola hil zen kontatzen.
es
Pronto, quiz?, se sentar?a en aquella misma sala, vestido de luto, el negro sombrero de seda sobre las rodillas, las cortinas bajas y la t?a Kate sentada a su lado, llorando y sopl?ndose la nariz mientras le contaba de qu? manera hab?a muerto Julia.
fr
Bient?t peut-?tre, il serait assis dans ce m?me salon, v?tu de noir, son chapeau haut-de-forme sur les genoux. Les stores seraient baiss?s et tante Kate serait assise aupr?s de lui qui pleurerait et se moucherait, racontant comment Julia ?tait morte.
en
Soon, perhaps, he would be sitting in that same drawing-room, dressed in black, his silk hat on his knees. Te blinds would be drawn down and Aunt Kate would be sitting beside him, crying and blowing her nose and telling him how Julia had died.
eu
Buruan hitz batzuk bilatzen saiatuko zen, izeba kontsolatzeko, eta hitz kamuts eta alfer batzuk baizik ez zituen aurkituko.
es
Buscar?a ?l en su cabeza algunas palabras de consuelo, pero no encontrar?a m?s que las usuales, in?tiles y torpes.
fr
Il fouillerait dans son esprit pour trouver quelques paroles consolatrices et il n'en trouverait que de fortuites ou d'inutiles.
en
He would cast about in his mind for some words that might console her, and would find only lame and useless ones.
eu
Bai, bai: berehalaxe gertatuko zen hori.
es
S?, s?: ocurrir? muy pronto.
fr
Oui, oui, cela ne manquerait pas d'arriver sous peu.
en
Yes, yes: that would happen very soon.
eu
Gelako aireak hozkirria sentiarazi zion bizkarrean.
es
El aire del cuarto le helaba la espalda.
fr
L'atmosph?re de la chambre lui gla?ait les ?paules.
en
Te air of the room chilled his shoulders.
eu
Kontu handiz maindireen azpira oinak luzatu eta emaztearen ondoan etzan zen.
es
Se estir? con cuidado bajo las s?banas y se ech? al lado de su esposa.
fr
Il s'allongea avec pr?caution sous les draps et s'?tendit ? c?t? de sa femme.
en
He stretched himself cautiously along under the sheets and lay down beside his wife.
eu
Banan-banan denak itzal bihurtzen ari ziren.
es
Uno a uno se iban convirtiendo ambos en sombras.
fr
Un ? un, tous ils devenaient des ombres.
en
One by one, they were all becoming shades.
eu
Hobe beste mundu hartara ausarki pasatu, pasioren baten gloria betean, ezen ez urteekin tristeki zimeldu eta ihartu.
es
Mejor pasar audaz al otro mundo en el apogeo de una pasi?n que marchitarse consumido funestamente por la vida.
fr
Mieux vaut passer hardiment dans l'autre monde ? l'apog?e de quelque passion que de s'effacer et fl?trir tristement avec l'?ge.
en
Better pass boldly into that other world, in the full glory of some passion, than fade and wither dismally with age.
eu
Pentsatu zuen nola ondoan zeukan emakume hark hainbeste urtetan gorde zuen bihotzean maitale haren begien irudia, ez zuela bizi nahi esan zionekoa.
es
Pens? c?mo la mujer que descansaba a su lado hab?a evocado en su coraz?n, durante a?os, la imagen de los ojos de su amante el d?a que ?l le dijo que no quer?a seguir viviendo.
fr
Il pensa comment celle qui reposait ? ses c?t?s avait scell? dans son c?ur depuis tant d'ann?es l'image des yeux de son ami, alors qu'il lui avait dit qu'il ne voulait plus vivre.
en
He thought of how she who lay beside him had locked in her heart for so many years that image of her lover's eyes when he had told her that he did not wish to live.
eu
Malko oparoz bete zitzaizkion Gabrieli begiak.
es
L?grimas generosas colmaron los ojos de Gabriel.
fr
Des larmes de g?n?rosit? lui mont?rent aux yeux.
en
Generous tears filled Gabriel's eyes.
eu
Berak ez zuen inoiz horrelakorik sentitu emakume batenganako, baina bazekien sentimendu horrek maitasuna izan behar zuela.
es
Nunca hab?a sentido aquello por ninguna mujer, pero supo que ese sentimiento ten?a que ser amor.
fr
Il n'avait jamais rien ressenti d'analogue ? l'?gard d'aucune femme, mais il savait qu'un sentiment pareil ne pouvait ?tre autre chose que de l'amour.
en
He had never felt like that himself towards any woman, but he knew that such a feeling must be love.
eu
Malkoak are lodiago pilatu zitzaizkion begietan, eta, erdizkako iluntasun hartan, begitandu zitzaion mutil gazte baten irudia ikusten zuela arbola busti baten azpian.
es
A sus ojos las l?grimas crecieron en la oscuridad parcial del cuarto y se imagin? que ve?a una figura de hombre, joven, de pie bajo un ?rbol anegado.
fr
Des larmes coul?rent de ses yeux, et dans la p?nombre il crut voir la forme d'un jeune homme debout sous un arbre, lourd de pluie.
en
Te tears gathered more thickly in his eyes and in the partial darkness he imagined he saw the form of a young man standing under a dripping tree.
eu
Beste irudi batzuk ere baziren inguruan.
es
Hab?a otras formas pr?ximas.
fr
D'autres formes l'environnaient.
en
Other forms were near.
eu
Hilen oste itzelak dabiltzan lurraldera hurbildua zuen arima.
es
Su alma se hab?a acercado a esa regi?n donde moran las huestes de los muertos.
fr
L'?me de Gabriel ?tait proche des r?gions o? s?journe l'immense multitude des morts.
en
His soul had approached that region where dwell the vast hosts of the dead.
eu
Ohartzen zen, baina ezin zuen atxiki haien izate aldakor eta ?ir?irkaria.
es
Estaba consciente, pero no pod?a aprehender sus aviesas y tenues presencias.
fr
Il avait conscience, sans arriver ? les comprendre, de leur existence falote, tremblotante.
en
He was conscious of, but could not apprehend, their wayward and flickering existence.
eu
Bere izate propioa mundu gris ukiezin batera aienatzen ari zen;
es
Su propia identidad se esfumaba a un mundo impalpable y gris:
fr
Sa propre identit? allait s'effa?ant en un monde gris, impalpable :
en
His own identity was fading out into a grey impalpable world:
eu
mundu trinkoa bera, garai batean hil haiek berak hazi eta bizi zirena, urtzen eta murrizten ari zen.
es
el s?lido mundo en que estos muertos se criaron y vivieron se disolv?a consumi?ndose.
fr
le monde solide que ces morts eux-m?mes avaient jadis ?rig?, o? ils avaient v?cu, se dissolvait, se r?duisait ? n?ant.
en
the solid world itself, which these dead had one time reared and lived in, was dissolving and dwindling.
eu
Takada arin batzuk entzun zituen kristalean eta leihora itzuli zituen begiak.
es
Leves toques en el vidrio lo hicieron volverse hacia la ventana.
fr
Quelques l?gers coups frapp?s contre la vitre le firent se tourner vers la fen?tre.
en
A few light taps upon the pane made him turn to the window.
eu
Elurra ari zuen berriz ere.
es
De nuevo nevaba.
fr
Il s'?tait mis ? neiger.
en
It had begun to snow again.
