Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Herioa Venezian, Tomas Mann / Xabier Mendiguren Bereziartu (Ibaizabal, 1992
)
eu
- Bejondeiola!
es
 
fr
 
en
 
eu
-esaten du hitz-totelka bi atzamar-puntak ahoratuz-, bejondeiola maitetxoari, maitetxorik kuttunenari, ederrenari...!
es
"Nuestros respetos-continu?-en la misma forma-, nuestros respetos al pasajero simp?tico..."
fr
" Meilleurs compliments, bafouille-t-il, touchant sa bouche du bout des deux doigts, meilleurs compliments ? la bonne amie, ? la tr?s belle, tr?s ch?re, tr?s bonne amie...
en
"Our compliments," he driveled, touching his lips with two fingers, "our compliments to your sweetheart, to your most charming, beautiful sweetheart..."
eu
Eta supituki hortzadura kengarriaren goiko zatia beheko ezpainaren gainera erortzen zaio.
es
De pronto se le fue la dentadura postiza.
fr
" et soudain sa m?choire laisse tomber un r?telier qui pend sur la l?vre inf?rieure.
en
And suddenly the upper set of his false teeth dropped half out of his jaw.
eu
Aschenbachek azkenean ihes egitea lortuz zuen.
es
Aschenbach logr? al fin escabullirse...
fr
Aschenbach lui ?chappe.
en
Aschenbach was able to escape.
eu
"Maitetxoari, maitetxo xarmangarri horri", entzun zuen atzealdetik urruma baldar eta huts baten gisara, bera sokazko eskulekuari helduz eskilaratxoan behera jaisten ari zen bitartean.
es
"Al hombre simp?tico", o?a decir a sus espaldas, mientras descend?a por la escalera, asido a la cuerda.
fr
" ? la bonne amie, ? la belle amie ", poursuit l'autre d'une voix avin?e et qui roucoule entre deux hoquets, pendant que le voyageur descend la raide passerelle en se tenant ? la corde.
en
"Your sweetheart, your pretty sweetheart!" he heard from behind his back, in gurgling, cavernous, encumbered tones, as he clung to the rope railing and descended the gangway.
eu
Nork ez zuen borroka egin beharko hotzikara pasakor, beldur ezkutu eta itolarriren baten kontra lehen aldiz edo denboraldi luze baten ondoren, veneziar gondola batera igotzean?
es
?Qui?n no experimenta cierto estremecimiento, qui?n no tiene que luchar contra una secreta opresi?n al entrar por primera vez, o tras larga ausencia, en una g?ndola veneciana?
fr
Qui ne serait pris d'un l?ger frisson et n'aurait ? ma?triser une aversion, une appr?hension secr?te si c'est la premi?re fois, ou au moins la premi?re fois depuis longtemps, qu'il met le pied dans une gondole v?nitienne ?
en
Can there be anyone who has not had to overcome a fleeting sense of dread, a secret shudder of uneasiness, on stepping for the first time or after a long interval of years into a Venetian gondola?
eu
Ontzi bitxi hotrek, baladen garaietatik aldatu gabe iritsi eta, besteak beste, atauteak izan ohi diren bezain bereziki beltza den horrek abentura isil eta makurrak oroitarazten ditu uraren gaueko txipli-txaplan;
es
La extra?a embarcaci?n, que ha llegado hasta nosotros invariable desde una ?poca de romanticismo y de poema, negra, con una negrura que s?lo poseen los ata?des, evoca aventuras silenciosas y arriesgadas, la noche sombr?a, el ata?d y el ?ltimo viaje silencioso.
fr
?trange embarcation, h?rit?e telle quelle du Moyen Age, et d'un noir tout particulier comme on n'en voit qu'aux cercueils-cela rappelle les silencieuses et criminelles aventures de nuits o? l'on n'entend que le clapotis des eaux ; cela sugg?re l'id?e de la mort elle-m?me, de corps transport?s sur des civi?res, d'?v?nements fun?bres, d'un supr?me et muet voyage.
en
How strange a vehicle it is, coming down unchanged from times of old romance, and so characteristically black, the way no other thing is black except a coffin-a vehicle evoking lawless adventures in the plashing stillness of night, and still more strongly evoking death itself, the bier, the dark obsequies, the last silent journey!
eu
heriotza bera oroitarazten du oraindik gehiago, zerraldoa eta hiletaren goibeltasuna, baina azken bidaia isila ere.
es
?Y se ha notado que el amplio sill?n barnizado de negro es el m?s blando, m?s c?modo, m?s agradable del mundo?
fr
Et le si?ge d'une telle barque, avec sa laque fun?raire et le noir mat des coussins de velours, n'est-ce pas le fauteuil le plus voluptueux, le plus moelleux, le plus amollissant du monde ?
en
And has it been observed that the seat of such a boat, that armchair with its coffin-black lacquer and dull black upholstery, is the softest, the most voluptuous, most enervating seat in the world?
eu
Eta ohartu al du inork ontzi horietako hileta-beltzez bernizaturiko eta beltz matez tapizaturiko siloi hori dela munduko eserlekurik biguin, guri eta erlaxagarriena?
es
 
fr
 
en
 
eu
Aschenbachek ohartu zuen gondolariaren oinetan, afretaz branka aurpegidunaren ondoan ezarritako bere ekipaiaren aurrez aurre kokatu zenean.
es
Aschenbach se dio cuenta de ello cuando se sent? a los pies del gondolero, junto a su equipaje reunido.
fr
Aschenbach s'en aper?ut lorsqu'il se fut install? aux pieds du gondolier en face de ses bagages, soigneusement rassembl?s ? l'avant relev? de la gondole.
en
Aschenbach became aware of this when he had settled down at the gondolier's feet, sitting opposite his luggage, which was neatly assembled at the prow.
eu
Arraunlariek oraindik eztabaidan jarraitzen zuten; zakar, ulergaitz, mehatxuzko keinuekin.
es
Los remeros segu?an ri-?endo rudamente en su dialecto incomprensible, y con gestos amenazadores.
fr
Les bateliers continuaient ? se quereller avec des gestes mena?ants, des mots qui sonnaient dur ? son oreille et dont le sens lui ?chappait.
en
The oarsmen were still quarreling; raucously, unintelligibly, with threatening gestures.
eu
Baina ur-hiriaren isiltasun bereziak bazirudien ahots horiei abegi biguina egin, desaragiztatu eta bere uretan barreiatzen zituela.
es
Pero el silencio peculiar de la ciudad parec?a absorber blandamente sus voces, apacigu?ndolas y deshaci?ndolas en el agua.
fr
Mais le remarquable silence de la cit? des eaux semblait accueillir les voix avec douceur, leur ?ter du corps, les ?grener ? la surface du flot.
en
But in the peculiar silence of this city of water their voices seemed to be softly absorbed, to become bodiless, dissipated above the sea.
eu
Bero egiten zuen portuan.
es
En el puerto hac?a calor.
fr
Dans le port, il faisait chaud.
en
It was sultry here in the harbor.
eu
Sciroccoaren hatsak doi-doi ukiturik, bidaiaria elementu esanekoaren gainean kuxinetan etzanik, begiak itxi zituen hain nagitasun ezohizko bezain eztiaz gozatzeko.
es
Recibiendo el soplo tibio del siroco, recostado sobre los blandos almohadones, el viajero cerr? los ojos para gozar de una languidez tan dulce como desacostumbrada que empezaba a poseerlo.
fr
Laissant jouer sur lui le souffle ti?de du sirocco, d?tendu, abandonn? dans les coussins au rythme de l'eau qui berce, le voyageur fermait les yeux, go?tait le plaisir doux et rare pour lui de se laisser aller.
en
As the warm breath of the sirocco touched him, as he leaned back on cushions over the yielding element, the traveler closed his eyes in the enjoyment of this lassitude as sweet as it was unaccustomed.
eu
"Bidaia laburra izango da", pentsatu zuen.
es
"La traves?a ser? corta-pensaba-.
fr
" La travers?e ne durera pas longtemps, pensait-il ;
en
It will be a short ride, he thought;
eu
"betikoa izango balitz!" Balantzaketa arinean sentitu zuen jendetza eta ahots-nahaspilatik aldentzen ari zela
es
 
fr
 
en
 
eu
Nola ari zen gero eta isilagotzen bere ingurua!
es
?Ojal? durase siempre!
fr
pl?t au ciel qu'elle dur?t toujours !
en
if only it could last forever!
eu
Arraunaren txilipala besterik ez zen entzuten, olatuek ontziaren brankaren kontra ateratzen zuten zarata sorra, zeina tente, beltz eta alabarda erara gailurturik baitzegoen uretan...
es
" Lentamente, con suave balanceo, iba sustray?ndose al ruido, a la algarab?a de las voces.
fr
" Et berc? par la gondole l?g?re, il eut la sensation de glisser, d'?chapper au tumulte et aux voix.
en
In a gently swaying motion he felt himself gliding away from the crowd and the confusion of voices.
eu
eta zerbait gehiago ere bai:
es
El silencio se hac?a m?s profundo a medida que avanzaba.
fr
Comme le silence grandissait autour de lui !
en
How still it was growing all round him!
eu
xuxurlaketa bat, txutxuputxu bat, soinuak ahapean ateratzen eta bere besoetako lanaz zanpatzen ari zen gondolariaren bakarrizketa etena.
es
No se o?a sino el chasquido de los remos en el agua, el ruido sordo de las olas contra la embarcaci?n, que se alzaba negra y alta como una nave guerrera, y el murmullo del gondolero, que murmuraba trabajosamente, con sonidos acentuados por el movimiento r?tmico del cuerpo.
fr
On ne percevait que le bruit des rames retombant en cadence et le clapotis des vagues fendues par l'avant de la barque qui se dressait bien au-dessus du niveau, noir, raide et taill? en hallebarde ? son extr?me pointe-et pourtant autre chose encore se faisait entendre, une voix myst?rieuse...
en
There was nothing to be heard except the plashing of the oar, the dull slap of the wave against the boat's prow where it rose up steep and black and armed at its tip like a halberd, and a third sound also:
eu
Aschenbachek begirada jaso eta eta, zertxobait harriturik, ohartu zuen zingira inguruan zabaltzen ari zitzaiola eta gondola itsasoan barrena zihoala.
es
Aschenbach alz? la vista, y con ligera extra?eza advirti? que la laguna se ampliaba y que la embarcaci?n tomaba rumbo hacia alta mar.
fr
c'?tait le gondolier qui murmurait, parlait tout seul entre ses dents, ? mots entrecoup?s, entre deux coups de rame.
en
that of a voice speaking and murmuring-it was the gondolier, whispering and muttering to himself between his teeth, in intermittent grunts pressed out of him by the labor of his arms.
eu
Bazirudien, beraz, ez zeukala atseden handiegirik hartzerik, aitzitik jaramon egin beharko ziola bere nahiaren beterazpenari.
es
Al parecer, no pod?a entregarse plenamente al descanso, sino que ten?a que velar por la ejecuci?n de su voluntad.
fr
Aschenbach leva les yeux et il eut un l?ger mouvement de surprise en constatant que son gondolier ramait vers le large.
en
Aschenbach looked up and noticed with some consternation that the lagoon was widening round him and that his gondola was heading out to sea.
eu
-Vaporettoaren geltokira, eh?
es
-Al embarcadero de vapores-dijo, volvi?ndose a medias.
fr
Il s'agissait donc de ne pas s'oublier tout ? fait et de veiller ? ce que l'homme ex?cut?t les ordres re?us. -? la station de bateaux, n'est-ce pas ?
en
It was thus evident that he must not relax too completely, but give some attention to the proper execution of his instructions.
eu
-esan zuen atzerantz birerdi eginez.
es
El murmullo del marinero ces?;
fr
dit-il en se retournant ? moiti?.
en
To the vaporetto stop!" he said, half turning round.
eu
Txutxuputxua isildu zen baina, baina ez zen erantzunik etorri.
es
pero no hubo contestaci?n alguna.
fr
Mais le gondolier se contenta d'interrompre son monologue et ne r?pondit pas.
en
The muttering ceased, but no answer came.
eu
-Vaporettoaren geltokira, eh? -errepikatu zuen oraingoan bira osoa emanez eta gondolariari aurpegira begiratuz, zeinaren isla, bere atzean ertz jasoan zutik, zeru margularen kontra nabarmentzen baitzen.
es
-?Digo que al embarcadero de vapores! -repiti?, volvi?ndose del todo y llevando la vista al rostro del gondolero, que, erguido detr?s de ?l, destacaba su silueta sobre el fondo gris del cielo.
fr
-? la station de bateaux, dis-je ! r?p?ta Aschenbach en se retournant tout ? fait, les yeux lev?s sur la figure du gondolier qui ?tait install? par-derri?re sur un si?ge haut d'o? sa silhouette se d?coupait sur un ciel ?teint.
en
"I said to the vaporetto stop!" he repeated, turning round completely and looking up into the face of the gondolier, who was standing behind him on his raised deck, towering between him and the pale sky.
eu
Fisonomia higuingarri, ia zakarreko gizasemea zen, marineljantzi urdina zerabilen soinean, txal hori bat gerriko gisa zuela, eta, ausarkiro alboratua buru gainean ehuna desegiten hasia zeukan lastozko kapela handi bat.
es
Era un hombre de fisonom?a desagradable y hasta brutal, con traje azul de marinero, faja amarilla a la cintura y sombrero de paja deformada, cuyo tejido comenzaba a deshacerse, graciosamente ladeado.
fr
Cet homme de physionomie d?plaisante, brutale, ?tait habill? d'un marin bleu sur lequel s'enroulait une large ceinture jaune, et il portait cr?nement plant? de travers un chapeau qui n'avait plus de forme et dont la paille s'en allait par endroits.
en
He was a man of displeasing, indeed brutal appearance, wearing blue seaman's clothes, with a yellow scarf round his waist and a shapeless, already fraying straw hat tilted rakishly on his head.
eu
Aurpegikerak eta sudur motzaren azpitik ageri zuen bigote horail bihurriak ez zioten inondik ere italiar itxurarik ematen.
es
Sus facciones, su bigote rubio, retorcido, bajo la nariz corta y respingona, hac?an que no pareciese italiano.
fr
Rien en lui, ni la coupe de son visage, ni sa moustache blonde et frisottante, ni son nez retrouss? n'?taient d'un Italien.
en
To judge by the cast of his face and the blond curling moustache under his snub nose, he was quite evidently not of Italian origin.
eu
Nahiz eta gorpuzkeraz mazkar samarra zen, hainbesteraino ezen ez baitzuen inola ere bere lanbiderako egokia ematen, kemen handiz zerabilen arrauna, kolpe bakoitzean gorputz osoa jarriz.
es
Aunque de tan escasa corpulencia que no se le hubiera cre?do apto para su oficio, manejaba con gran vigor los remos, poniendo todo el cuerpo en cada golpe.
fr
Quoique d'apparence plut?t ch?tive, au point de para?tre peu fait pour son m?tier, il ramait avec ?nergie, se mettant tout entier ? chaque coup de rame.
en
Although rather slightly built, so that one would not have thought him particularly well suited to his job, he plied his oar with great energy, putting his whole body into every stroke.
eu
Ahaleginak pare bat aldiz ezpainei atzera eginarazi zizkien, hortz zuriak agerian utziz.
es
Por dos veces el esfuerzo hizo que se contrajesen sus labios, descubriendo los blancos dientes.
fr
Il arrivait que l'effort tir?t en arri?re ses l?vres qui en se retroussant d?couvraient les dents blanches.
en
Occasionally the effort made him retract his lips and bare his white teeth.
eu
Bekain gorriska zimurturik, pasaiariren gainetik begiratzen zuen, eta irme, ia zakar, erantzun zuen:
es
Con las rojizas cejas fruncidas, mir? por encima del pasajero, mientras le replicaba en forma decidida y hasta brutal:
fr
Fron?ant ses sourcils roux et regardant de haut son client il r?pliqua d'un ton d?cid? et presque grossier :
en
With his reddish eyebrows knitted, he stared right over his passenger's head as he answered peremptorily, almost insolently:
eu
-Zu Lidora zoaz.
es
-?Pero usted va al "Lido"!
fr
-Vous allez au Lido ?
en
"You are going to the Lido."
eu
Aschenbachek erantzun zion: -Hala da.
es
Aschenbach replic?: -S?.
fr
-Sans doute, reprit Aschenbach.
en
Aschenbach replied: "Of course.
eu
Baina gondola San Marcora joateko bakarrik hartu dut.
es
Pero s?lo he tomado la g?ndola para que me llevase hasta San Marcos.
fr
Mais je n'ai demand? la gondole que pour San Marco.
en
But I only engaged this gondola to row me across to San Marco.
eu
Vaporettoaz baliatu nahi dut.
es
Quiero utilizar el barquillo.
fr
Je prendrai ensuite le vaporetto.
en
I wish to take the vaporetto."
eu
-Ezin zaitezke vaporettoaz baliatu, jauna.
es
-No puede usted utilizar el barquillo, caballero.
fr
-Vous ne pouvez pas, monsieur, prendre le vaporetto.
en
"You cannot take the vaporetto, signore."
eu
-Eta zergatik ez?
es
-?Por qu? no?
fr
-Et pourquoi ?
en
"And why not?"
eu
Vaporettoak ez duelako ekipaiarik ametitzen.
es
-Porque no admite equipaje.
fr
-Il ne transporte pas de bagages.
en
"Because the vaporetto does not carry luggage."
eu
Egia zen;
es
Eso era exacto.
fr
C'?tait exact. Aschenbach s'en souvint.
en
That was correct, as Aschenbach now remembered.
eu
Aschenbach ere oroitu zen hartaz.
es
Lo recordaba ya Aschenbach, pero call? un momento.
fr
Il se tut.
en
He was silent.
eu
Isilik geratu zen.
es
Las maneras rudas y groseras del hombre le parecieron insoportables.
fr
Mais ces mani?res rudes de l'homme, sa fa?on de le prendre de haut avec un ?tranger, qui ?tait si peu dans les m?urs du pays, lui parurent insupportables.
en
But the man's abrupt, presumptuous manner, so uncharacteristic of the way foreigners were usually treated in this country, struck him as unacceptable.
eu
Baina gizonaren doinu zakar eta hantusteari, bere herrialdean atzerritarrarekin erabiltzen denaz hain bestelakoari jasanezin iritzi zion, eta esan zion: -Hori nire kontua da.
es
Por eso replic?: -?sa es cuesti?n m?a.
fr
-C'est mon affaire, r?pliqua-t-il.
en
He said: "That is my business.
eu
Agian kontsignan utziko dut ekipaia.
es
Yo dejar? mi equipaje en custodia;
fr
Et si je veux mettre mes bagages en consigne ?
en
I may wish to deposit my luggage.
eu
Itzul zaitez.
es
regrese.
fr
Vous ferez demi-tour !
en
Will you kindly turn round."
eu
Isilunea sortu zen.
es
Hubo un silencio.
fr
Le silence se fit.
en
There was silence.
eu
Arraunak txipili-txapala egiten zuen; urak kolpe sorrak ematen zituen brankaren kontra.
es
Segu?a el chasquido de los remos y el ruido sordo del agua que azotaba la embarcaci?n.
fr
On n'entendait plus que le clapotis de l'eau, plus clair sous la rame, mat et sourd ? la proue.
en
The oar plashed, the dull slap of the water against the bow continued, and the talking and muttering began again:
eu
Eta berriz hasi ziren marmarra eta txutxuputxua:
es
 
fr
Puis la voix recommen?a, ?touff?e, myst?rieuse :
en
 
eu
gondalaria bere buruarekin ahapean hizketan ari zen.
es
El gondolero comenz? a hablar consigo mismo.
fr
le gondolier monologuait entre ses dents.
en
the gondolier was talking to himself between his teeth.
eu
Zer egin?
es
?Qu? har?a?
fr
Que d?cider ?
en
What was to be done?
eu
Zingiran bakarrik hain gizaseme menperakaitz, parte txarreko eta erabakitsuarekin, bidaiariak ez zuen bere nahia beterazteko inolako erarik ikusten.
es
A solas en el agua con aquel hombre tan poco tratable y tan rudamente decidido, no encontraba medio alguno para imponer su voluntad.
fr
Seul en barque avec ce gaillard ?trange, sinistre et r?solu, le voyageur ne savait comment se faire ob?ir.
en
Alone on the sea with this strangely contumacious, uncannily resolute fellow, the traveler could see no way of compelling him to obey his instructions.
