Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Bartleby izkribatzailea, Herman Melville / Juan Garzia (Erein, 1991
)
eu
zergatik egon behar zuen bertan?
es
?porqu? se iba a quedar?
fr
pourquoi fallait-il qu'il rest?t l??
en
why should he stay there?
eu
Garbi hitzeginda, errotarri astuna zitzaidan dagoeneko, lepo-apaingarri eramateko baliaezina ezezik, neke gogorrak ematen zizkidana.
es
De hecho, era una carga, no s?lo in?til, sino gravosa.
fr
Pour parler net, il ?tait devenu comme une meule ? mon cou, non seulement inutile ? titre de parure, mais p?nible ? porter.
en
In plain fact, he had now become a millstone to me, not only useless as a necklace, but afflictive to bear.
eu
Haatik, urrikari zitzaidan.
es
Sin embargo, le ten?a l?stima.
fr
Cependant, j'?tais pein? pour lui.
en
Yet I was sorry for him.
eu
Egia baizik ez diot, esaten badut egonezina sortzen zidala ikuste hutsak.
es
No digo sino la pura verdad cuando afirmo que me causaba inquietud.
fr
Je reste en de?? de la v?rit? en disant qu'il m'inspirait de l'inqui?tude pour son propre compte.
en
I speak less than truth when I say that, on his own account, he occasioned me uneasiness.
eu
Ahaide-adiskideren bat aipatu balu bederen, berehalaxe idatziko nion erregutuz gizagaixoa handik eramateko, behar zuen atsedenaldia har zezan.
es
Si hubiese nombrado a alg?n pariente o amigo, yo le hubiera escrito, inst?ndolo a llevar al pobre hombre a un retiro adecuado.
fr
S'il avait seulement nomm? un ami ou un parent, j'eusse instantan?ment ?crit ? celui-ci en insistant pour qu'on emmen?t le pauvre gar?on dans quelque retraite appropri?e.
en
If he would but have named a single relative or friend, I would instantly have written, and urged their taking the poor fellow away to some convenient retreat.
eu
Bakarrik zirudien, ordea; bakar-bakarra munduan.
es
Pero parec?a solo, absolutamente solo en el universo.
fr
Mais il semblait que Bartleby f?t seul, absolument seul au monde.
en
But he seemed alone, absolutely alone in the universe.
eu
Naufragio koxkor bat Atlantiko erdian.
es
Algo como un despojo en mitad del oc?ano Atl?ntico.
fr
Une ?pave au milieu de l'Atlantique.
en
A bit of wreck in the mid Atlantic.
eu
Luzarora, nire laneko beharrizanak nagusitu ziren bestelako kontsiderazioen gainetik.
es
A la larga, necesidades relacionadas con mis asuntos prevalecieron sobre toda consideraci?n.
fr
En fin de compte, les n?cessit?s tyranniques de mes affaires l'emport?rent sur toute autre consid?ration.
en
At length, necessities connected with my business tyrannized over all other considerations.
eu
Ahal bezain jator, esan nion sei eguneko epean utzi egin behar zuela erabat bulegoa.
es
Lo m?s bondadosamente posible, le dije a Bartleby que en seis d?as deb?a dejar la oficina.
fr
J'annon?ai ? Bartleby, aussi poliment que je le pus, qu'il lui faudrait absolument quitter l'?tude dans un d?lai de six jours.
en
Decently as I could, I told Bartleby that in six days' time he must unconditionally leave the office.
eu
Aholku egin nion bitarte horretan saia zedila beste bizilekuren bat bilatzen;
es
Le aconsej? tomar medidas en ese intervalo, para procurar una nueva morada.
fr
Je le pressai de prendre des mesures dans l'intervalle pour se procurer un autre habitat.
en
I warned him to take measures, in the interval, for procuring some other abode.
eu
lagunduko niola zeregin horretan, berak ematekotan etxealdaketarako lehenbiziko pausoa.
es
Le ofrec? ayudarlo en este empe?o, si ?l personalmente daba el primer paso para la mudanza.
fr
Je lui offris de l'assister dans cette entreprise s'il voulait bien faire lui-m?me le premier pas en ce sens.
en
I offered to assist him in this endeavor, if he himself would but take the first step towards a removal.
eu
-Eta hemendik zoazenean, Bartleby-gaineratu nuen-, begiratuko dut nik ez zaitezen esku hutsik joan.
es
-Y cuando usted se vaya del todo, Bartleby-a?ad?-, velar? para que no salga completamente desamparado.
fr
" Et quand vous me quitterez, Bartleby, ajoutai-je, je ferai en sorte que vous ne partiez pas tout ? fait sans ressources.
en
"And when you finally quit me, Bartleby," added I, "I shall see that you go not away entirely unprovided.
eu
Sei egun oraintxe hasita, gogoratu.
es
Recuerde, dentro de seis d?as.
fr
Six jours ? dater de l'heure pr?sente, souvenez-vous-en.
en
Six days from this hour, remember."
eu
Epe horren buruan, bionbo atzera begia luzatu, eta hara!:
es
Al expirar el plazo, espi? detr?s del biombo:
fr
? l'expiration de cette p?riode, je jetai un coup d'?il derri?re le paravent :
en
At the expiration of that period, I peeped behind the screen, and lo!
eu
hantxe zegoen Bartleby.
es
ah? estaba Bartleby.
fr
mon Bartleby ?tait l?!
en
Bartleby was there.
eu
Neure jakaren botoiak lotu nituen, zangoak orekatu;
es
Me aboton? el abrigo, me par? firme;
fr
Je boutonnai ma jaquette, pris un air d?cid?, m'avan?ai vers lui, lui touchai l'?paule et dis :
en
I buttoned up my coat, balanced myself;
eu
beregana egin astiro, sorbaldan ukitu, eta esan nion: -Iritsi da momentua;
es
avanc? lentamente hasta tocarle el hombro y le dije: -El momento ha llegado;
fr
" Le temps est venu;
en
advanced slowly towards him, touched his shoulder, and said, "The time has come;
eu
lekuak hustu behar dituzu;
es
 
fr
 
en
 
eu
sentitzen dut;
es
debe abandonar este lugar;
fr
il faut quitter la place.
en
you must quit this place;
eu
tori dirua;
es
lo siento por usted;
fr
J'en suis f?ch? pour vous.
en
I am sorry for you;
eu
baina alde egin behar duzu.
es
aqu? tiene dinero, debe irse.
fr
Voici de l'argent, mais vous devez partir.
en
here is money; but you must go."
eu
-Aukeran nahiago ez-ihardetsi zidan, beti ere bizkarra erakutsiz.
es
-Preferir?a no hacerlo-replic?, siempre d?ndome la espalda.
fr
-Je pr?f?rerais pas, r?pondit-il sans cesser de me tourner le dos.
en
"I would prefer not," he replied, with his back still towards me.
eu
-Egin egin behar duzu.
es
-Pero usted debe irse.
fr
-Il le faut.
en
"You must."
eu
Isilik geratu zen.
es
Silencio.
fr
Il demeura silencieux.
en
He remained silent.
eu
Alabaina nik mugarik gabeko konfidantza nuen gizon haren prestutasunean.
es
Yo ten?a una ilimitada confianza en su honradez.
fr
Or j'avais une confiance sans bornes en l'honn?tet? de cet homme.
en
Now I had an unbounded confidence in this man's common honesty.
eu
Sarri askotan itzuli zidan axolagabeki lurrera eroritako sei-penikeko nahiz txelinik, ezen arduragabe xamarra izaten naiz ni halako txakur-txikikerietan.
es
Con frecuencia me hab?a devuelto peniques y chelines que yo hab?a dejado caer en el suelo, porque soy muy descuidado con esas peque?eces.
fr
Il m'avait fr?quemment restitu? des pi?ces de six pence et des shillings que j'avais laiss? tomber ? terre (car je suis enclin ? me montrer fort ?tourdi dans ces petites choses).
en
He had frequently restored to me sixpences and shillings carelessly dropped upon the floor, for I am apt to be very reckless in such shirt-button affairs.
eu
Ez dago, beraz, zer harriturik gero gertatu zen kasua gertatzea.
es
Las providencias que adopt? no se considerar?n, pues, extraordinarias.
fr
La ligne de conduite que j'adoptai alors ne para?tra donc pas extraordinaire.
en
The proceeding then which followed will not be deemed extraordinary.
eu
-Bartleby-esan nion-: hamabi dolar zor dizut;
es
-Bartleby-le dije-, le debo doce d?lares, aqu? tiene treinta y dos;
fr
" Bartleby, dis-je, je vous dois douze dollars;
en
"Bartleby," said I, "I owe you twelve dollars on account;
eu
tori hogeitamabi;
es
 
fr
 
en
 
eu
soberako hogeiak zuretzat... Onartuko dizkidazu?
es
esos veinte son suyos, ?quiere tomarlos?
fr
en voici trente-deux :
en
here are thirty-two;
eu
-eta beregana luzatu nituen bileteak.
es
-y le alcanc? los billetes.
fr
les vingt dollars en surplus sont ? vous. Voulez-vous les prendre ?
en
the odd twenty are yours.-Will you take it?" and I handed the bills towards him.
eu
Higitu ere ez zen egin, ordea.
es
Pero ni se movi?.
fr
Il ne bougea point.
en
But he made no motion.
eu
-Hemen utziko ditut, orduan-eta mahai gaineko paper-zanpailu baten azpian para nituen.
es
-Los dejar? aqu?, entonces-y los puse sobre la mesa bajo un pisapapeles.
fr
" Je les laisserai donc ici ", dis-je en mettant les dollars sous un presse-papiers.
en
"I will leave them here then," putting them under a weight on the table.
eu
Eta nire sonbreru eta bastoia hartu eta aterantz nindoala, patxadaz jiratu eta gaineratu nuen: -Bulegotik zeure gauzak ateratakoan, Bartleby, atea itxi ezazu, otoi, etxera joanak dira-eta guztiak, zu izan ezik, eta, mesedez, utzi giltza lanpasaren azpian, bihar goizean jaso ahal izan dezadan.
es
Tomando mi sombrero y mi bast?n me dirig? a la puerta, y volvi?ndome tranquilamente a?ad?-: Cuando haya sacado sus cosas de la oficina, Bartleby, usted por supuesto cerrar? con llave la puerta, ya que todos se han ido, y por favor deje la llave bajo el felpudo, para que yo la encuentre ma?ana.
fr
Apr?s quoi, prenant ma canne et mon chapeau et me dirigeant vers la porte, je me retournai pour ajouter avec calme : " Quand vous aurez retir? vos affaires de ce bureau, Bartleby, vous fermerez naturellement la porte-puisque tout le monde sauf vous est parti pour la journ?e-et vous voudrez bien glisser votre clef sous le paillasson afin que je l'y trouve demain matin.
en
Then taking my hat and cane and going to the door I tranquilly turned and added-"After you have removed your things from these offices, Bartleby, you will of course lock the door-since every one is now gone for the day but you-and if you please, slip your key underneath the mat, so that I may have it in the morning.
eu
Ez zaitut gehiago ikusiko;
es
No nos veremos m?s.
fr
Je ne vous verrai plus.
en
I shall not see you again;
eu
adio, beraz.
es
Adi?s.
fr
Ainsi donc, adieu.
en
so good-bye to you.
eu
Geroenean, zure bizileku berrian, ezer egiterik baneuka zuretzat, ez zalantzarik izan idazteko.
es
Si m?s adelante, en su nuevo domicilio, puedo serle ?til, no deje de escribirme.
fr
Si par la suite, dans votre nouvelle demeure, je puis vous rendre quelque service, ne manquez pas de m'en aviser par lettre.
en
If hereafter in your new place of abode I can be of any service to you, do not fail to advise me by letter.
eu
Agur, Bartleby, beaje on deizula.
es
Adi?s Bartleby y que le vaya bien.
fr
Adieu, Bartleby, et portez-vous bien.
en
Good-bye, Bartleby, and fare you well."
eu
Hitzik ere ez, ordea;
es
 
fr
" Il ne r?pondit pas un mot.
en
But he answered not a word;
eu
porrokaturiko tenplu baten azken zutabearen gisa, hantxe geratu zen, mutu eta bakar, bestela hutsik zegoen gela haren erdian.
es
No contest? ni una palabra, como la ?ltima columna de un templo en ruinas, qued? mudo y solitario en medio del cuarto desierto.
fr
Pareil ? l'ultime colonne d'un temple en ruine, il restait debout, solitaire et muet, au milieu de la pi?ce d?serte.
en
like the last column of some ruined temple, he remained standing mute and solitary in the middle of the otherwise deserted room.
eu
Etxera nindoala, gogoetatsu, banitateak abantaila zeramakion errukiari nire baitan.
es
Mientras me encaminaba a mi casa, pensativo, mi vanidad se sobrepuso a mi l?stima.
fr
Comme je marchais pensivement vers mon logis, ma vanit? prit le dessus sur ma piti?.
en
As I walked home in a pensive mood, my vanity got the better of my pity.
eu
Neure burua zeruraino igotzeko motibo garbia nuen, Bartlebyz libratzeko halako abilidade sotila erakutsirik.
es
No pod?a menos de jactarme del modo magistral con que hab?a llevado mi liberaci?n de Bartleby.
fr
Je ne laissai pas de m'enorgueillir hautement de la fa?on magistrale dont je m'?tais d?barrass? de Bartleby.
en
I could not but highly plume myself on my masterly management in getting rid of Bartleby.
eu
Sotila diot, eta hala irudituko zaio noski zintzo juzkatzen duenari.
es
Magistral, lo llamaba, y as? deb?a opinar cualquier pensador desapasionado.
fr
Je dis : magistrale, et tout observateur sans parti pris acquiescera.
en
Masterly I call it, and such it must appear to any dispassionate thinker.
eu
Nire prozeduraren edertasuna bere istilugabetasunean bide zetzan.
es
La belleza de mi procedimiento consist?a en su perfecta serenidad.
fr
La beaut? de ma m?thode semblait tenir ? sa parfaite douceur.
en
The beauty of my procedure seemed to consist in its perfect quietness.
eu
Ezin zitzaidan aurpegiratu ez mehatxukeria merkerik, ez inolako harropuzkeria ustelik, ez eta amorruzko aiherurik ere, zinki-zanka gelan atzera-aurrera haserrean ekin eta Bartlebyri espantuka aritu izanik batere, handik ospa egiteko bere zarpailkeria guzti haiekin.
es
Nada de vulgares intimidaciones, ni de bravatas, ni de col?ricas amenazas, ni de paseos arriba y abajo por el departamento, con espasm?dicas ?rdenes vehementes a Bartleby de desaparecer con sus miserables b?rtulos.
fr
Point de rudesse vulgaire, point de bravades d'aucune sorte, point d'?clats fanfarons, point de grandes enjamb?es ? travers la pi?ce en sommant v?h?mentement Bartleby d'empaqueter ses mis?rables hardes et de d?camper avec elles.
en
There was no vulgar bullying, no bravado of any sort, no choleric hectoring, and striding to and fro across the apartment, jerking out vehement commands for Bartleby to bundle himself off with his beggarly traps.
eu
Batere ez halakorik.
es
Nada de eso.
fr
Rien de ce genre.
en
Nothing of the kind.
eu
Bartlebyri oihuka ihardun beharrean alde egin zezan-jenio kaxkarrago batek egingo zuenez-jakintzat eman nuen alde egin behar zuela; eta supostu horren gainean eraiki nuen neure esan behar guztia.
es
Sin mandatos gritones a Bartleby-como hubiera hecho un genio inferior-yo hab?a postulado que se iba, y sobre esa promesa hab?a construido todo mi discurso.
fr
Loin d'enjoindre bruyamment ? Bartleby de s'en aller, comme un g?nie inf?rieur l'e?t pu faire, j'avais tenu pour acquis qu'il devait partir; ?difiant sur ce pr?suppos? tout ce que j'avais ? dire.
en
Without loudly bidding Bartleby depart-as an inferior genius might have done-I assumed the ground that depart he must; and upon that assumption built all I had to say.
eu
Zenbat eta gehiago aztertu neure jokaera, orduan eta laketago zitzaidan.
es
Cuanto m?s pensaba en mi actitud, m?s me complac?a en ella.
fr
Plus je pensais ? ma m?thode, plus j'en ?tais charm?.
en
The more I thought over my procedure, the more I was charmed with it.
