Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Arthur erregearen egintzak, John Steinbeck / Joseba Urteaga (Igela, 1996
)
eu
Baina harkaizti batean barrena zihoazela, damaren zaldiak estropozo egin, eta erori egin zen, eta erorketaren ondorioz damak min hartu zuen.
es
Pero mientras atravesaban un valle rocoso, la montura de la dama resbal? y rod? y ella qued? maltrecha por la ca?da.
fr
Mais comme ils traversaient une vall?e pierreuse, le cheval de la dame fit un ?cart, et elle fut meurtrie dans la chute.
en
But as they went through a stony valley, the lady's horse stumbled and then fell and the lady was badly bruised by the fall.
eu
-Min hartu dut besoan.
es
-Tengo el brazo herido.
fr
-Mon bras me fait mal, dit-elle.
en
"My arm is hurt.
eu
Ezingo dut pixka batean jarraitu.
es
No podr? seguir por un rato.
fr
Je ne peux pas aller plus loin pour le moment.
en
I cannot go on for a while."
eu
-Oso ondo, atsedenaldi bat egingo dugu hemen-esan zuen Pellinorek, eta belardi eder batera lagundu zuen, zuhaitz hostotsu baten gerizpera. Han, damaren ondoan etzanda, loak hartu zuen berehala, ilundu arte esnatu ez zelarik.
es
-Muy bien, descansaremos aqu?-dijo Pellinore, y la condujo a un sitio agradable y cubierto de hierba, bajo un ?rbol frondoso, y all? se tendi? junto a ella y no tard? en dormirse y s?lo despert? ya entrada la noche.
fr
-Tr?s bien, nous nous reposerons ici, dit Pellinore. Il la mena dans un endroit agr?ablement verdoyant, ? l'ombre d'un arbre, et ne fut pas plus t?t allong? pr?s d'elle qu'il tomba dans un profond sommeil et ne se r?veilla qu'? la nuit tomb?e.
en
"Very well, we will rest here," said Pellinore, and he helped her to a pleasant grassy place under a spreading tree and lay down beside her and soon he fell asleep and did not waken until after dark.
eu
Orduan lehenbailehen jarraitu nahi izan zuen bidea, baina damak esan zion: -Ilunegi dago.
es
Al despertar, Pellinore estaba ansioso por partir, pero la dama dijo: -Est? muy oscuro.
fr
Il voulut alors partir, mais la dame dit : -Il fait trop sombre.
en
When he awakened, Pellinore was anxious to go on, but the lady said, "It is too dark.
eu
Ez genuke bidea aurkituko.
es
No podr?amos hallar el camino.
fr
Nous ne pourrons pas trouver notre chemin.
en
We could not find our way.
eu
Armadura erantzi, eta atseden har ezazu eguna argitu arte.
es
Qu?tate la armadura y reposa hasta el alba.
fr
Enlevez votre armure et reposez-vous jusqu'? l'aube.
en
Take off your armor and rest until dawn."
eu
Gauerdia baino lehentxoago, zaldi baten trosta-hotsa entzun zuten.
es
Poco antes de medianoche oyeron un trotar de cascos.
fr
Un peu avant minuit, ils entendirent le trot d'un cheval.
en
A little before midnight they heard the sound of a trotting horse.
eu
-Ixo!
es
 
fr
 
en
 
eu
-esan zuen Pellinorek-.
es
-Silencio-dijo Pellinore-.
fr
-Ne bougez pas, dit Pellinore.
en
"Be quiet," said Pellinore.
eu
Zerbait arraroa gertatzen ari da.
es
Algo extra?o ocurre.
fr
Il se passe quelque chose d'?trange.
en
"Some strange thing is happening.
eu
Gauez ez da inor zaldiz ibiltzen.
es
Los hombres no suelen cabalgar de noche.
fr
Les hommes ne chevauchent pas la nuit.
en
Men do not ride at night."
eu
-Eta zaratarik egin gabe armadura jantzi, lokarriak lotu eta isilik gelditu ziren biak.
es
-Y sin hacer ruido visti? la armadura, se at? las correas y guardaron silencio.
fr
Il endossa rapidement son armure.
en
And quietly he slipped on his armor and buckled it and the two sat silent.
eu
Gero, ilunbe hurbilean, beraiek etorri ziren bidean elkar topatzen zuten bi zaldunen irudi lausotuak ikusi zituzten.
es
Luego entrevieron en las cercan?as, en el sendero por el que hab?an venido, las vagas figuras de dos caballeros que se encontraban.
fr
Ils rest?rent tous les deux silencieux et, dans l'obscurit? proche, aper?urent, dans le sentier qui courait devant leur retraite, les silhouettes indistinctes de deux chevaliers, l'un venant de Camelot, l'autre du nord.
en
Then in the near darkness, in the path beside their retreat, they dimly saw two knights meet, one from the direction of Camelot and the other from the north, and they spoke quietly.
eu
Bat Camelotetik zetorren eta bestea iparraldetik, eta ahapetik hitz egiten zuten. -Zer berri Cameloten?
es
Uno venia de Camelot y el otro del norte, y ambos hablaban quedamente. -?Qu? noticias hay de Camelot?
fr
dit l'un. -J'ai ?t? ? la cour, r?pondit l'autre, et personne n'a devin? que j'y ?tais venu comme espion.
en
One said, "What is the news from Camelot?" and the other replied, "I have been in the court, and they did not know I came as a spy.
eu
-galdetu zuen batek. -Gortean izan naiz -erantzun zion besteak-, baina ez zekiten zelatari bezala nindoala.
es
-dijo uno. -Estuve en la corte -respondi? el otro-, pero no sab?an que iba en calidad de esp?a.
fr
 
en
 
eu
Eta esaten dizut Arthur erregeak inon aurkitu ez daitekeen bezalako zaldun anaiartea bildu duela, alajaina.
es
Y te digo que el rey Arturo ha congregado una hermandad de caballeros como no la hay en parte alguna.
fr
Le roi Arthur a rassembl? une confr?rie de chevaliers comme il n'en est pas d'autre au monde.
en
And I tell you that King Arthur has gathered such a fellowship of knights as you will not find anywhere.
eu
Mahai Borobileko zaldun horien ospea lau haizetara zabaltzen ari da.
es
Y la fama de estos caballeros de la Tabla Redonda ya circula por el mundo entero.
fr
Et les prouesses de ces chevaliers de la Table ronde se r?pandent partout.
en
And the fame of these knights of the Round Table is traveling throughout the world.
eu
Iparraldera noa, gure buruzagiek Arthur erregea zein boteretesu bihurtu den jakin dezaten.
es
Voy hacia el norte para comunicarle a nuestros jefes que el rey Arturo se ha vuelto muy poderoso.
fr
Je vais vers le nord avertir nos chefs de la puissance du roi Arthur.
en
I am riding north to tell our chieftains how strong King Arthur has become."
eu
-Badaramat nirekin keinen horren aurkako erremedioa-esan zuen besteak-, haren indarrak hauts bihurtuko dituen hauts berezitxo bat.
es
-Tengo conmigo el remedio para ese poder-dijo el otro-, un polvillo que har? polvo sus fuerzas.
fr
-J'ai avec moi un rem?de contre cette puissance, dit l'autre. Une petite poudre qui fera s'?vanouir son pouvoir.
en
"I have with me a remedy for his strength," said the other, "a little powder that will melt his power.
eu
Erregearen inguruko konfiantzako gizon batek agindu digu, diru-kopuru baten truke, pozoi hau erregearen kopan ipiniko duela. Orduan akabo bere boterea.
es
Un hombre de confianza y allegado al rey nos prometi?, por una suma determinada, verter este veneno en la copa de Arturo. Entonces su poder se acabar?.
fr
Nous avons aupr?s du roi un homme s?r qui, contre une r?compense, lui versera ce poison dans sa coupe... Alors son pouvoir sera d?truit.
en
We have a man trusted and near to the king who for a price has promised to put this poison in the king's cup-then we will see this power disappear."
eu
-Nolanahi ere, kontuz ibili Merlinekin-ohartarazi zion lehenengo zaldunak-.
es
-En ese caso, cuidado con Merl?n-advirti? el primer caballero-.
fr
-M?fiez-vous de Merlin, avertit le premier chevalier.
en
The first knight warned, "Beware of Merlin then.
eu
Horrek trikimailu horiei aise antzeman diezaieke eta.
es
El puede detectar esas maquinaciones.
fr
Il peut deviner de telles choses.
en
He can detect such things."
eu
-Arreta handiz ibiliko naiz, baina ez naiz beldur-esan zion besteak.
es
-Ser? cauteloso, pero no tengo miedo-dijo el otro.
fr
-J'y prendrai garde, mais je ne crains rien, r?pondit l'autre. Puis ils se s?par?rent et chacun reprit sa route.
en
"I will be careful, but I am not afraid," said the other and they separated and rode each his way.
eu
Eta elkarri agur esan ondoren nor bere bideari lotu zitzaion.
es
Se despidieron y cada cual sigui? por donde venia.
fr
Lorsqu'ils furent partis, Pellinore et sa dame s'appr?t?rent rapidement et suivirent le sentier jusqu'? l'aube.
en
When they had gone, Pellinore quickly made ready and they picked their way along the path until dawn.
eu
Urrundu zirenean, Pellinore abiatzeko bizkor prestatu eta egunsentira arte ez ziren zalditik jaitsi.
es
En cuanto se alejaron, Pellinore se apresur? a partir y no dejaron de cabalgar hasta el alba.
fr
Il faisait jour lorsqu'ils arriv?rent ? la source o? Pellinore avait refus? son aide ? la demoiselle et au chevalier bless?.
en
It was light when they came to the spring where Pellinore had refused help to the lady and the wounded knight.
eu
Egunaren lehen argiekin, Pellinorek dama eta zaldun zaurituari bere laguntza errefusatu zien iturrira heldu ziren.
es
Las primeras luces los sorprendieron frente al manantial donde Pellinore hab?a rehusado socorrer a la dama y al caballero herido.
fr
Les b?tes sauvages les avaient mis en pi?ces et avaient d?vor? leurs corps, n'?pargnant que leurs t?tes.
en
Wild beasts had torn them to pieces and eaten them all save their heads.
eu
Piztiek haien gorputzak urratu eta jan egin zituzten, buruak besterik geratzen ez zirelarik.
es
Las fieras los hab?an lacerado y devorado y s?lo quedaban sus cabezas.
fr
Pellinore versa des larmes lorsqu'il les vit.
en
Pellinore wept when he saw them.
eu
Pellinorek negarrari eman zion hura ikustean.
es
Pellinore rompi? a llorar.
fr
-J'aurais pu sauver la vie de cette demoiselle, dit-il.
en
"I might have saved her life," he said.
eu
-Bizia salba niezaiokeen-kexatu zen-, baina nire abenturaren atzetik joateko irrikagatik ezin izan nituen bere erreguak entzun.
es
-Pude haberle salvado la vida-gimi?-, pero el af?n de mi aventura me impidi? escuchar sus s?plicas.
fr
Mais je br?lais de suivre ma qu?te et je n'ai pas ?cout? ses suppliques.
en
"But I was hot on my quest and I would not listen to her pleading."
eu
-Ez zen zure eginkizuna hura salbatzea.
es
-No era tu misi?n salvarla.
fr
-Pourquoi ?tes-vous afflig? ?
en
"It was not your quest.
eu
Zergatik tristatzen zara?
es
?Por qu? est?s triste?
fr
 
en
 
eu
-galdetu zion damak, emakumeek beste emakumeekiko erakutsi ohi duten axolagabekeriaz.
es
-pregunt? ella con esa t?pica indiferencia de las mujeres hacia otras mujeres.
fr
Ce n'?tait pas votre qu?te, dit Nyneve avec le d?tachement qu'ont les dames envers les autres dames.
en
Why are you so sad?" she asked with the detachment of ladies for other ladies.
eu
-Ez dakit-erantzun zuen Pellinorek-, baina bihotzak zarrasta egin dit horren dontzeila gazte eta ederra hilda ikustean, nik lagun nezakeela jakinda.
es
-No lo s?-dijo Pellinore-, pero me desgarra el coraz?n ver sin vida a esta doncella, tan joven y hermosa, cuando pude haberla socorrido.
fr
-Je ne sais pas, dit Pellinore, mais j'ai le c?ur navr? de voir que cette demoiselle, si jeune et si belle, est morte alors que j'aurais pu l'aider.
en
"I don't know," said Pellinore, "but my heart is torn to see this damsel, so fair and so young, destroyed when I could have helped her."
eu
-Orduan zaldunaren gorpuzkinak lurperatzea eta dontzeilaren burua Arthur erregeari eramatea uste dut duzula onena, eta berak juzga dezala zer zegokizun egitea.
es
-Entonces te aconsejo que sepultes los restos del caballero y le lleves al rey Arturo la cabeza de la doncella, y que ?l juzgue qu? correspond?a hacer.
fr
-Alors je vous conseille d'enterrer les restes du chevalier et d'apporter la t?te de la demoiselle au roi Arthur, qui jugera si vous avez bien agi.
en
"Then I advise you to bury what is left of the knight and take the lady's head to King Arthur, and let him judge what you should have done."
eu
-Andereak madarikazio izugarria bota zidan-esan zuen Pellinorek.
es
-Ella lanz? sobre m? una maldici?n espantosa-dijo Pellinore.
fr
-Elle a lanc? sur moi une terrible mal?diction, dit Pellinore.
en
"She called a frightful curse after me," said Pellinore.
eu
-Edozeinek bota dezake madarikazio bat.
es
-Cualquiera puede maldecir.
fr
-N'importe qui peut le faire.
en
"Anyone may curse.
eu
Zu agindu bat betetzeko hitzemanda zinen-esan zuen Nynevek milikeriaz-.
es
Tenias por delante una misi?n-dijo Nyneve con sequedad-.
fr
Vous ?tiez li? par un v?u, dit Nyneve d'un air pinc?.
en
You were sworn to a quest," Nyneve said primly.
eu
Ni aurkitzea zen zure eginkizuna.
es
Yo era tu misi?n.
fr
J'?tais l'objet de votre qu?te.
en
"I was your quest."
eu
Gero Pellinorek ermitau santu bat aurkitu zuen inguruetan eta zaldunaren hezurrak lur bedeinkatuan ehorzteko eskatu zion, eta haren arimaren alde otoitz egiteko.
es
Luego Pellinore encontr? en las cercan?as a un santo eremita y le pidi? que enterrara los huesos del caballero en suelo consagrado y que rezara por su alma.
fr
Pellinore alla qu?rir un saint ermite dans le voisinage et lui demanda d'enterrer les os du chevalier en terre b?nite et de prier pour son ?me.
en
Then Pellinore found a Holy Hermit nearby and asked him to bury the knight's bones in blessed ground and to pray for his soul.
eu
Esker-sari bezala zaldunaren armadura eman zion.
es
Y como recompensa, le dio al ermita?o la armadura del caballero.
fr
 
en
And he gave the knight's armor to the hermit for his trouble.
eu
Ondoren, Sir Pellinorek dontzeilaren buru ilehoria jaso eta atsekabetu egin zen haren aurpegi gazte eta liluragarria ikustean.
es
Despu?s tom? la rubia cabeza de la doncella, y al ver ese rostro joven y encantador su ?nimo se ensombreci?.
fr
Puis il prit la t?te de la demoiselle aux cheveux d'or et fut grandement afflig? quand il baissa les yeux sur le jeune et beau visage.
en
Afterward Sir Pellinore took up the head of the damsel with golden hair and he grieved when he looked at the young and lovely face.
eu
Eguerdirako Cameloten ziren, non Arthur, Guinevere eta anaiarte nobleko zaldunak eguerdiko otordua egiten ari baitziren.
es
Al mediod?a llegaron a Camelot, donde Arturo y Ginebra y la noble hermandad celebraban un fest?n.
fr
? midi, ils arriv?rent ? Camelot, au moment o? Arthur, Guinevere et toute la noble compagnie se trouvaient dans la grande salle pour le festin.
en
By noon they came to Camelot, where Arthur and Guinevere and the noble fellowship sat at their noonday feast.
eu
Pellinorek bere abentura kontatu zien han zeudenei eta esandako guztia egia zela zin egin zuen, lau ebanjelisten izenean.
es
Y Pellinore refiri? su aventura a los presentes y jur? por los cuatro Evangelistas que cada palabra era cierta.
fr
Pellinore raconta sa qu?te et jura sur les quatre ?vangiles que chaque mot de son r?cit ?tait vrai.
en
And Pellinore told his quest to the company and swore by the four Evangelists that every word was true.
eu
-Sir Pellinore-esan zuen Guinevere erreginak orduan-, hutsegite galanta egin duzu dontzeilaren bizitza ez salbatzean.
es
-Sir Pellinore-dijo entonces la reina Ginebra-, has cometido una falta grave al no salvar la vida de la doncella.
fr
-Sire Pellinore, vous ?tes grandement ? bl?mer pour n'avoir pas sauv? la vie de cette demoiselle.
en
Then Queen Guinevere said, "Sir Pellinore, you were greatly to blame that you did not save the lady's life."
eu
-Hutsegitea zurea izango litzateke, andere hori-erantzun zion zaldunak-, zeure bizia salbatu ahal izanik salbatuko ez bazenu.
es
-Se?ora, falta grave seria la tuya si, pudiendo salvar tu propia vida, rehusaras hacerlo.
fr
Et le chevalier r?pondit : -Madame, vous seriez ? bl?mer de ne pas sauver votre vie si vous le pouviez.
en
And the knight replied, "Madame, you would be to blame if you would not save your own life if you could.
eu
Nire nahigabea zure desplazerra baino handiagoa da, zeren eta nire abentura burutzeko premia hain nireganatua nuen, non ezin izan bainuen itxaron, eta zama latz hori nire kontzientzian eramango dut nire bizitzako egun guztietan.
es
Mi congoja es mayor que tu displacer, pues yo estaba tan ensimismado en mi aventura que no pod?a esperar, y esto pesar? en mi conciencia todos los d?as de mi vida.
fr
Ma tristesse est plus grande que votre d?plaisir, car j'?tais si absorb? par ma qu?te que je n'ai pas voulu attendre, et cela sera un poids sur ma conscience tous les jours de ma vie.
en
My sorrow is greater than your displeasure, for I was so intent on my quest that I would not wait, and that will be a weight on my conscience all the days of my life."
eu
Denek Merlini begiratu zioten orduan, istorio hau patuaren adierazgarri izan zitekeelakoan.
es
Todos se volvieron hacia Merl?n, pues en esta historia parec?a repercutir un presagio del destino.
fr
Tous les yeux se tourn?rent vers la place o? Merlin ?tait assis ? la haute table, car ce r?cit avait la r?sonance du destin.
en
Then all eyes turned to Merlin where he sat at the high table, for this tale had the sound of fate.
eu
Merlin begi goibelez mintzatu zen.
es
Merl?n ten?a ojos tristes al hablar.
fr
Lorsqu'il parla les yeux de Merlin ?taient embrum?s de tristesse :
en
Merlin's eyes were sad when he spoke.
